Skkn một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 quay phải, quay trái đúng hướng và đạt hiệu quả cao

Vì vậy, trong môn thể dục không nên theo khuynh hướng thể dục đơn thuần, máy móc, gây cho các em sự mệt mỏi, căng thẳng, nhàm chán, dẫn đến phản tác dụng rèn luyện mà phải kích thích, tá

PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Ngày 27 tháng 03 năm 1946 Bác Hồ đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục:

“Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công Một người dân yếu ớt tức làm cho cả nước yếu ớt, một người dân mạnh khỏe tức làm cho cả nước khoẻ mạnh …” và vì thế :

“Luyện tập thể dục, bồi bổ sức khỏe là bổn phận của người dân yêu nước” Bác Hồ đã khẳng định mục đích của rèn luyện sức khỏe dưới chế độ mới, để xây dựng một xã hội văn minh Mục đích của giáo dục thể chất phát triển toàn diện thế hệ trẻ Việt Nam, thế hệ trẻ đó phải được phát triển thể chất có chủ định để thực hiên mục tiêu giáo dục toàn diện của Đảng và Nhà nước

Giáo dục thể chất nói chung và môn học thể dục trong nhà trường nói riêng, thể chất giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện Thể dục là một biện pháp tích cực, tác động nhiều tới sức khỏe học sinh, nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, làm cơ sở cho học sinh và rèn luyện thân thể bồi dưỡng đạo đức tác phong của con người trong xã hội mới

Ở nước ta, từ lâu thể dục đã trở thành môn khoa học giáo dục, bởi vì nó được hình thành trên cơ sở các nguyên lý giáo dục của Chủ nghĩa Mác – Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh “Con người là vốn quý nhất của xã hội, bảo vệ và tăng cường sức khỏe cho con người là nhiệm vụ trung tâm, nhiệm vụ hàng đầu của ngành thể dục thể thao…”

Học sinh phổ thông nói chung và học sinh Tiểu học nói riêng, tính vui tươi, hồn nhiên, hiếu động là không thể thiếu được trong các em Đặc biệt là mặt tâm sinh lý của các em có nhiều thay đổi lớn Vì vậy, trong môn thể dục không nên theo khuynh hướng thể dục đơn thuần, máy móc, gây cho các em sự mệt mỏi, căng thẳng, nhàm chán, dẫn đến phản tác dụng rèn luyện mà phải kích thích, tác động đến hoạt động toàn diện cả về mặt tâm sinh lý ở các em, tạo nên sự hứng thú, giúp các em ham thích, tập luyện tốt hơn

Vì vậy, môn thể dục nói chung và nội dung đội hình đội ngũ (ĐHĐN) nói riêng được đưa vào chương trình giảng dạy chính thức ở tất cả các trường phổ thông từ mẫu giáo đến Đại học Tập luyện đội hình đội ngũ là gồm những động tác nhất trí của một tập thể theo một đội hình nhất định và cách sắp xếp, bố trí người tập luyện hoặc biểu diễn dưới sự điều khiển của người chỉ huy Tập thể thực hiện các yếu lĩnh kỹ thuật về xếp hàng ngay ngắn, về vị trí, thời gian… ĐHĐN có liên quan khắng khít với nhau, tập luyện đội hình đội ngũ nhất thiết phải tuân theo những điều lệnh đã được quy định, không được tuỳ tiện thay đổi,

do vậy mà sự liên hệ giữa đội hình và đội ngũ trong thể dục kết hợp rất chặt chẽ với nhau, bổ sung cho nhau Thông qua Đội hình đội ngũ làm cho học sinh hiểu được tác dụng của điều lệnh tổ chức tập luyện thể dục thể thao làm tiền đề cho các hoạt động thể dục thể thao khác

ĐHĐN là một nội dung quan trọng của chương trình thể dục đặc biệt là với học sinh lớp 1 Bởi vì nếu không có giáo viên không thể nào tổ chức có hiệu quả một giờ dạy học thể dục và đặc biệt động tác “quay phải, quay trái” của học sinh

là động tác xuyên suốt ở tất cả các khối lớp và các cấp học từ lớp 1 cho đến đại

khác Là học sinh lớp 1 các em còn bỡ ngỡ, bước đầu làm quen với trường mới, bạn mới, thầy cô giáo mới, việc quay phải, quay trái tưởng chừng rất quen thuộc nhưng để cho các em xác định đúng hướng không phải đơn giản chút nào, điều

đó làm biết bao giáo viên thể dục phải suy nghĩ, tìm tòi những biện pháp tốt nhất,phù hợp nhất với học sinh

Để giúp các em học sinh lớp 1 yếu về nội dung ĐHĐN đặc biệt là động tác quay phải, quay trái không có tư tưởng chán học, mà có ý thức hơn trong việc tập luyện của mình để ngày một tiến bộ hơn, đó là điều mà giáo viên dạy thể dục như tôi phải tìm ra những phương pháp, biện pháp mới, tối ưu nhất để giúp học sinh rèn luyện nâng cao kết quả tập luyện của bộ môn Chính vì vậy tôi quyết

định chọn và nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 quay phải, quay trái đúng hướng và đạt hiệu quả cao”.

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Trên cơ sở lý luận và thực trạng diễn ra nhằm đề xuất các biện pháp rèn luyện giúp học sinh lớp 1 quay phải, quay trái đúng hướng và đạt hiệu quả cao

III NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

Tìm hiểu cơ sở lý luận về ĐHĐN các động tác quay phải, quay trái của học sinh lớp 1

Đánh giá thực trạng việc thực hiện các động tác quay phải, quay trái của học sinh lớp 1 tại trường tiểu học Minh Quang A nơi tôi đang giảng dạy, và nguyên nhân của thực trạng đó

Đề xuất Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 quay phải, quay trái đúng hướng và đạt hiệu quả cao ở trường tiểu học Minh Quang A nơi tôi đang giảng dạy

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

Phương pháp điều tra bằng phiếu là hình thức điều tra xã hội học thông dụng, lập hệ thống câu hỏi bằng văn bản về các hành vi của học sinh, học sinh được chọn trả lời theo quan niệm và nhận thức của mình và đưa ra nhận đinh về các động tác quay phải, quay trái của mình

Phương pháp phỏng vấn: Phương pháp phỏng vấn là phương pháp thu nhập thông tin về đối tượng nghiên cứu diễn ra theo hình thức một cuộc trò chuyện dựa trên một hệ thống câu hỏi không có kết cấu quy chuẩn cho những học sinh lớp 1 trong nhà trường

Phương pháp quan sát: Phương pháp quan sát là phương pháp thu thập thông tin về đối tượng nghiên cứu bằng cách tri giác trực tiếp với học sinh và các nhân

tố khác có liên quan đến các động tác quay phải, quay trái của học sinh

Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu liên quan của sách

Phạm vi nghiên cứu: các động tác quay phải, quay trái của học sinh lớp 1 ở Trường tiểu học Minh Quang A nơi tôi đang giảng dạy

Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 1A và lớp 1B ở Trường tiểu học Minh Quang A nơi tôi đang giảng dạy

VI THỜI GIAN NGHIÊN CỨU:

Đề tài được nghiên cứu và thực hiện từ tháng 9/2019 đến tháng 5/2020

VII ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU:

Trường Tiểu học Minh Quang A nơi tôi đang giảng dạy

PHẦN 2: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

A CƠ SỞ LÝ LUẬN

Mục tiêu giáo dục là đào tạo làm người Việt Nam phát triển toàn diện cho

học sinh tiểu học, hiện nay cần phải đổi mới về nội dung, chương trình dạy học cho phù hợp Phải đổi mới phương pháp giảng dạy để kích thích và phát huy vai trò chủ động, tích cực của người học Khơi dậy cho học sinh ý thức tự học Muốn thực hiện được những điều đó thì việc nắm vững kiến thức của từng bài học là hết sức quan trọng

Lý luận về thể dục được hoàn thiện trong sự thống nhất với thực tiễn Thực tiễn luôn vận động và biến đổi do sử dụng đựơc thành tựu của khoa học kỹ thuật hiện đại và do tích luỹ được những kinh nghiệm nên lý luận thể dục cũng không ngừng đổi mới, phương pháp giảng dạy thể dục cũng có ý nghĩa quan trọng dựa trên những yêu cầu của cuộc sống cũng như phương pháp dạy học ngày càng đổi mới và nâng cao cho nên lý luận và phương pháp giảng dạy thể dục đòi hỏi người giáo viên phải đầu tư, suy nghĩ, đúc kết kinh nghiệm để đưa ra các biện pháp tích cực mới giảng dạy có hiệu quả

B CƠ SỞ THỰC TIỄN

1 Đặc điểm tình hình

a Thuận lợi :

Trường Tiểu học Minh Quang A nơi tôi đang giảng dạy là trường có bề dày thành tích, nhiều năm liền đạt trường tiên tiến cấp Huyện được các cấp chính quyền khen thưởng

Trường có đội ngũ cán bộ quản lý nhiệt tình năng động, sát sao trong công tác; đội ngũ giáo viên trẻ khoẻ nhiệt tình, có chí hướng vươn lên, có trình độ chuyên môn đạt chuẩn 100% Trong đó, trên chuẩn: 27/41 đạt tỷ lệ: 65,8% Học sinh ngoan ngoãn, đoàn kết, lễ phép, biết vâng lời Trường được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của huyện uỷ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân huyện và Phòng Giáo dục và Đào tạo Ba Vì Được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng uỷ, chính quyền, đoàn thể và nhân dân địa phương Được sự ủng hộ đồng

tình của phụ huynh học sinh trong việc giáo dục con cái và đóng góp tiền của, công sức trong việc xây dựng trường

Tình hình an ninh trật tự ổn định, không có tệ nạn tiêu cực xã hội xâm nhập trường học

b Khó khăn:

Là trường lớn nhưng cơ sở vật chất hiện tại của nhà trường các phòng học đã xây dựng từ vài chục năm trước do vậy đã xuống cấp cần được xây mới Trang thiết bị dạy học chưa hiện đại và còn thiếu

Địa bàn quản lý của trường rộng, giao thông không thuận lợi, gây khó khăn cho việc đi học của học sinh và việc quản lý của Ban giám hiệu, giáo viên

Học sinh chưa ham học, trình độ nhận thức chậm, ít hiểu biết

Trường chưa có nhà đa năng nên sân tập còn thiếu, cũng ảnh hưởng đến việc giảng dạy của giáo viên và học tập học sinh

Một bộ phận phụ huynh do điều kiện kinh tế còn gặp nhiều khó khăn nên chưa quan tâm tới việc học tập của con cái, chưa tạo điều kiện về vật chất - tinh thần - thời gian cho con đi học, còn phó mặc cho nhà trường và xã hội

Hiện nay trường có tổng số lớp là: 20 lớp/ 730 học sinh, phân bố trên địa bàn

rộng Nhà trường chưa có đủ sân bãi tập cho học sinh, đồ dùng dạy học còn thiếu, các điều kiện phục vụ cho các hoạt động giáo dục trong nhà trường còn thiếu thốn Nhìn chung, nhà trường còn rất khó khăn về mọi mặt

Ở lứa 6 tuổi của học sinh lớp 1 cho thấy, chức năng cơ thể học sinh đang trên đà phát triển và hoàn thiện nhưng chưa có được sức mạnh, độ dẻo dai, hệ vận động, hệ thần kinh chưa linh hoạt mà quay phải (trái) chủ yếu vận động toàn thân để quay phải (trái)

Đa số các em học sinh đều muốn đến giờ học thể dục để được tự do không gian thoải mái nhưng ý thức học tập chưa cao bên cạnh đó một số phụ huynh và học sinh còn quan niệm thể dục là môn học phụ không quan trọng, kết quả không ảnh hưởng tới việc đánh giá xếp loại của các em nên phụ huynh cũng ít quan tâm nhắc nhở con em mình tập luyện

Thời gian giảng dạy, tiếp cận học sinh ít

Điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn, sân bãi chật hẹp, dụng cụ để tập luyện vừa thiếu vừa kém chất lượng Giáo viên phải phụ thuộc nhiều vào điều kiện môi tường, sân bãi, thời tiết để giảng dạy…

2 Nội dung nghiên cứu

a Thực trạng

Trước đây, khi dạy nội dung quay phải (trái) đối với học sinh lớp 1, lớp 2, lớp 3 thậm chí với học sinh lớp 4, lớp 5 nhiều lúc các em cũng rất lúng túng và quay sai trong khi thực hiện bài tập Tôi áp dụng đối với 2 lớp 1 là lớp 1A và lớp 1B như sau:

Biện pháp

giáo dục

Tập luyện phương pháp cũ

TS

Quay đúng

Ví dụ: Đối với lớp 1 khi khẩu lệnh phát ra “ Bên phải… quay” ở đây chưa

yêu cầu về kỹ thuật nhưng rất nhiều em quay sai hướng có em quay đúng hướng nhưng đó cũng là theo bản năng và chưa xác định được bên phải và bên trái Điều đó làm cho tôi rất trăn trở, suy nghĩ phải khắc phục tình trạng này như thế nào đây? Đây không phải là câu trả lời của riêng bản thân tôi mà là câu trả lời chung của các bạn đồng nghiệp ở các trường khác

ĐHĐN thường được tiến hành tập luyện ngoài sân bãi trống trải, không gian rộng nên học sinh mất tập trung, mải nói chuyện riêng vì các em còn nhỏ mà số lượng học sinh đông làm những em ở phía sau nếu không chú ý thì không theo dõi bao quát khi giáo viên thị phạm động tác và nghe rõ khẩu lệnh…

Từ tư thế đứng nghiêm giáo viên hô khẩu lệnh “Bên phải (trái)… quay” đối với học sinh lớp 1 chỉ yêu cầu quay đúng hướng

Tư thế chuẩn bị (TTCB): Đứng nghiêm

Khẩu lệnh: “ Bên trái (hoặc bên phải) …quay!”

Động tác: Lấy gót chân trái và nữa trên của bàn chân phải làm trụ quay người sang trái, sau đó đưa bàn chân phải về với cùng với bàn chân trái hai gót chân chạm vào nhau mũi bàn chân tách sang hai bên thành hình chữ V ở tư thế đứng nghiêm Khi quay 2 bàn tay áp nhẹ vào đùi, quay đúng hướng, không để mất thăng bằng Trong quá trình quay học sinh phải định hướng nên giữ thăng bằng một chân không tốt hay để nghiêng người, lảo đảo và vung tay, muốn đạt hiệu quả cao cần có sự phối hợp chặt chẽ các bộ phận cơ thể liên quan nhiều đến cơ sinh học của con người Chỉ nghe phân tích như thế rất trừu tượng nên khi quay học sinh thường dùng cả 2 gót chân làm trụ do đó không giữ được trọng tâm cơ thể dẫn đến vung tay và đảo người không giữ được thăng bằng Tình trạng đó lặp lại rất nhiều lần trong một buổi học làm cho các em mất tự tin, bình tĩnh trong khi tập luyện và đội hình rất lộn xộn, ồn ào, không tập trung tập luyện dẫn đến chán nản trong tập luyện trong các giờ học thể dục

b Giải pháp

Trong tập luyện và thi đấu thể dục thể thao việc làm quen với dụng cụ, sân bãi, môi trường là vô cùng quan trọng nó tạo cho người tập có cảm giác với dụng cụ, phương hướng, cự ly, tốc độ… Trong dạy học nội dung ĐHĐN quay phải, quay trái cũng vậy Để việc truyền thụ kiến thức cũng như giúp học sinh có

kỹ năng quay phải, quay trái đúng hướng, tôi đã áp dụng một vài biện pháp giúp học sinh xác định giữa cơ thể mình và hướng quay cụ thể như sau:

* Dùng biển có mũi tên chỉ giúp học sinh xác định hướng

Chuẩn bị:

Bốn tấm biển ở giữa có mũi tên cùng chỉ về một hướng

Áp dụng vào thực tế.

Ngay những tiết học thể dục đầu tiên của học sinh lớp 1 sau khi dẫn cả lớp ra sân giáo viên cho học sinh tập hợp theo một hướng nhất định phía trước đội hình, đằng sau, bên phải, bên trái đều đặt sẵn một tấm biển có mũi tên chỉ cùng một hướng theo chiều quay của kim đồng hồ, mục đích giúp học sinh bước đầu xác định hướng quay của cơ thể với hướng sân trường

Kết hợp việc xác định hướng quay trên sân trường ta nhắc học sinh biết bên tay cầm bút là tay phải vì đại đa số các em đều viết bằng tay phải cùng chiều quay của mũi tên, như vậy các em cũng có thể xác định dễ dàng lại có những phụ trang làm cho học sinh lớp một rất thích, việc xác định đúng hướng mới đạt kết quả cao

Khi học nội dung quay phải (trái) giáo viên chỉ hô cho học sinh quay về bên phải là bên có mũi tên chỉ hướng

Dùng bảng có mũi tên chỉ hướng cho học sinh lớp1: Bởi các em là đối tượng mới từ mẫu giáo lên nên với bạn bè, thầy cô các em chưa quen biết, còn lạ lẫm với nội dung bài học, hay mất tập trung và chưa quen xác định hướng của sân trường với không gian rộng, nên ĐHĐN mà bước đầu quay phải (trái) là nội dung tập luyện rất khó khăn nên những tuần đầu giáo viên chỉ hô cho học sinh quay một hướng mà thôi

Kết quả sau khi áp dụng sáng kiến:

Biện pháp

giáo dục

Tập luyện phương pháp mới

TS

Quay đúng

Khi các em đã định hình thực hiện quay tương đối thuần thục và phân biệt được bên phải rồi thì bên còn lại giáo viên giải thích và dĩ nhiên các em biết đó

là bên trái (bên ngược chiều mũi tên)

* Phối hợp với các đoàn thể có liên quan trong nhà trường

Dạy động tác quay phải, quay trái mà phối hợp với các đoàn thể liên quan trong nhà trường nghe có vẻ không hay tí nào nhưng thực tế nó đã giúp tôi rất nhiều trong việc giảng dạy nội dung này Chẳng hạn, phối hợp với giáo viên Tổng phụ trách lên kế hoạch xây dựng chương trình nội dung sinh hoạt sao nhi đồng có nội dung quay phải, quay trái lồng ghép, các anh chị ít ra cũng giúp các

em quay đúng hướng

Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm các lớp, khi xếp hàng ra vào lớp, khi thi múa tập thể, thể dục giữa giờ giúp các em xác định đúng hướng cao