Sinh viên thường lựa chọn việc tự học trong thư viện hoặc các khu tự học khác biệt với sự lựa chọn thường thấy là quán cafe của các sinh viên trường khác, đối với việc nghe giảng từ giản
Trang 1KHOA XÃ HỘI HỌC - CÔNG TÁC XÃ HỘI - ĐÔNG NAM Á HỌC
BÀI THU HOẠCH THAM QUAN THỰC TẾ
Tại địa điểm: Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
MÔN HỌC: TÂM LÝ HỌC ĐẠI CƯƠNG
HỌC KỲ I - NĂM HỌC 2022-2023
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: NGUYỄN HỮU LONG
LỚP: DH22SC01
SINH VIÊN THỰC HIỆN: Nhóm 2:
Nguyễn Huỳnh Thanh Trang - 2256010082 (nhóm trưởng)
Trần Thị Mỹ Liên - 2256010033
Nguyễn Như Lợi - 2256010038
Nguyễn Quỳnh Như - 2256010056
Mai Quỳnh Nga - 2256010043
Nguyễn Thùy Trang - 2256010083
Y Thu - 2256010071
Võ Ngọc Quế Trân - 2256010080
TP HCM ngày 25 tháng 11 năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
1 Giới thiệu
2 Lý do chọn đề tài
3 Phạm vi nghiên cứu
4 Định nghĩa
4.1 Đặc điểm tự học của sinh viên
4.2 Thái độ tự học của sinh viên
5 Mục đích và nhiệm vụ được thực hiện trong chuyến đi
6 Kết quả tìm hiểu thực trạng vấn đề
7 Đánh giá khái quát về ý thức/ nhu cầu/ hành vi
8 Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao/ thay đổi/ ý thức/ nhu cầu/ hành vi,
9 Một số nội dung khác
10 Liên hệ thực tế hiện nay
Trang 3GIỚI THIỆU
Hiện nay vấn đề về ý thức tự học luôn là vấn đề được nhiều người chú ý, bàn
về vai trò của giáo dục và học tập, lãnh tụ Mandela khẳng định: “Giáo dục là
vũ khí mạnh nhất mà người ta có thể sử dụng để làm thay đổi thế giới” Muốn thành công không có con đường nào khác ngoài con đường học tập
Để bắt kịp thời đại, nước ta cũng đề cao giáo dục là quốc sách Chính phủ liên tục nâng cao, cải cách, điều chỉnh chương trình học tập, nâng cao hiệu quả giáo dục, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế Thầy Giản Tư Trung đã từng
có một câu rất hay “Ta là sản phẩm của chính mình” Vì vậy sản phẩm có lỗi hay không là do bản thân bạn Vì vậy mỗi người nên ý thức được chữ tự của bản thân Tự học cũng vậy, là ý thức tự nâng cao trách nhiệm của bản
Trang 4thân và trau dồi một cách liên tục bằng mọi cách Tự học của SV là hoạt động mang tính chất nghiên cứu (tự tìm tòi tự phát hiện tự nghiên cứu mức
độ cao)
Như vậy trong hoạt động tự học, việc tích cực, độc lập nhận thức của SV không tách rời vai trò tổ chức điều khiển của giáo viên đảm bảo sự thống nhất biện chứng giữa hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò Theo các nhà Sư phạm: Quá trình dạy tự học là một hệ thống toàn vẹn bao gồm
ba thành tố: Thầy (dạy) – Trò (tự học) và tri thức, chúng tương tác, thâm nhập vào nhau và quy định lẫn nhau… tạo ra chất lượng và hiệu quả của giáo dục và đào tạo
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Con người muốn thành tài thì phải học Học ở mọi lúc mọi nơi, học ở những người tài giỏi hơn mình Nhưng điều quan trọng nhất giúp con người giỏi giang hơn chính là ở tinh thần tự học Tự học là quá trình mỗi người tự giác tìm tòi, học hỏi, tiếp thu, tích lũy những kiến thức bổ ích, có lợi cho cuộc sống cũng như công việc dựa vào chính khả năng của mình mà không nhờ
vả hay trông chờ vào bất cứ ai Trên thế giới có rất nhiều người đã thành công nhờ phương pháp tự học của bản thân Việc tự học sẽ giúp con người hiểu vấn đề một cách sâu sắc, giải quyết vấn đề nhanh chóng chính xác và được coi là chiếc chìa khóa đưa ta đến kho tàng tri thức, là điều kiện giúp ta thành công trong học tập
Trang 5Vì lẽ đó một cuộc khảo sát thực tế về ý thức tự học của sinh viên trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra, địa điểm được lựa chọn tại trường đại học quốc gia Khoa học Xã hội và Nhân văn với hình thức phỏng vấn trực tiếp
PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đối tượng phỏng vấn: Sinh viên đại học cụ thể là sinh viên đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn
Phương thức phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp từ nhiều câu hỏi
Nội dung: Ý thức tự học của sinh viên trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
Thời gian: Thứ tư, ngày 23 tháng 11 năm 2022
ĐỊNH NGHĨA
1 Đặc điểm học tập của sinh viên
Hoạt động học tập ở Đại học mang tính chất chuyên ngành, cách thức đào tạo mang tính chất mở nghĩa là người học có thể học bằng nhiều cách, học bằng nhiều nguồn tài liệu Trong 4 - 5 năm học, sinh viên phải nắm vững một chuyên môn cả về lý thuyết lẫn thực hành, có thể hành nghề sau khi ra trường Với nhiệm vụ nặng nề đó, nhịp độ học tập trở lên căng thẳng, đòi hỏi sinh viên phải duy trì và tăng cường việc học tập ở trên lớp cũng như tự học Hiện nay, cùng với sự phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ thông tin, môi trường học
Trang 6tập của sinh viên đang có sự thay đổi lớn do những cải cách trong vấn
đề phương pháp học và nội dung học tập Phương pháp dạy học
chuyển dần từ kiểu dạy học người giáo viên là trung tâm sang kiểu học lấy người học làm trung tâm, phát huy cao độ năng lực, sở trường của người học Nội dung dạy học từ việc cứng nhất, sách giáo khoa là mẫu mực sang kiểu nội dung mở người học từ khám phá tri thức từ nhiều nguồn Theo tác giả Nguyễn Thạc - Phan Thành Nghị hoạt động học tập của sinh viên là hoạt động nhận thức độc đáo nhằm mục đích chuẩn bị trở thành chuyên gia phát triển toàn diện, sáng tạo, có trình
độ nghiệp vụ cao
2 Thái độ tự học của sinh viên
Thái độ của thanh niên trong giai đoạn 18-25 tuổi đối với các môn học
“có sự lựa chọn hơn Sinh viên (SV) đã hình thành khuynh hướng nghề nghiệp cho bản thân Vì vậy, đa phần trong số họ chỉ chú trọng đến những môn học mà họ nghĩ rằng sẽ liên quan trực tiếp đến nghề nghiệp mình đã chọn Trên thực tế, thái độ học tập theo xu hướng này
đã được hình thành từ giai đoạn đầu của tuổi thanh niên 14-17 tuổi 2 Theo Tâm lý học lứa tuổi, thái độ học tập của thanh niên giai đoạn này được thúc đẩy bởi các động cơ học tập sau: động cơ thực tiễn, động cơ nhận thức, ý nghĩa xã hội của môn học Theo Quang Dương,
“bà đỡ” cho việc hình thành và phát triển kỹ năng sống nơi mỗi người chính là thái độ Không thể cải thiện được kỹ năng chuyên nghiệp, nếu SV không có thái độ dấn thân và chuyên tâm trong học tập - rèn luyện, hoặc không đủ mạnh về thái độ chủ động và sáng tạo trong nghiên cứu - ứng dụng khi hành nghề” Ngay từ năm 1960, tổ chức
Trang 7UNESCO đã vạch rõ ba thành tố của học vấn: kiến thức, kỹ năng và thái độ, trong đó thái độ và kỹ năng đóng vai trò then chốt Như vậy việc tiếp thu kiến thức có hiệu quả như thế nào phụ thuộc rất nhiều vào việc thái độ học tập có nghiêm túc, chuyên tâm hay không
KẾT QUẢ KHẢO SÁT
Trang 8Tổng kết qua đa số các sinh viên mà chúng em đã tiến hành khảo sát phỏng vấn, kết quả cho ra được rằng thái độ tự học của sinh viên tại trường Khoa
Trang 9học Xã hội và Nhân văn có tỷ lệ từ trung bình trở lên Sinh viên thường lựa chọn việc tự học trong thư viện hoặc các khu tự học khác biệt với sự lựa chọn thường thấy là quán cafe của các sinh viên trường khác, đối với việc nghe giảng từ giảng đường hoặc việc tự học có hiệu quả hơn phần lớn sinh viên đều cho rằng việc tự nghiên cứu tìm tòi các kiến thức sẽ góp phần mang lại hiệu quả cao hơn nếu chỉ ngồi nghe giảng trên giảng đường Thời gian các sinh viên tự học dao động từ 1-2 tiếng là 40%, 2-3 tiếng là 25%, 3-4 tiếng là 20% và cuối cùng 15% cho 4 tiếng trở lên, phương tiện tự học đến từ các thiết bị điện tử thông minh như laptop, máy tính bảng, điện thoại, Và
từ các nguồn trang mạng đa dạng khác nhau Khi được hỏi về ý thức tự học của bản thân một sinh viên đã cho biết: “Đối với tôi ý thức của mỗi người là khác nhau, điển hình là tân sinh viên họ thường đặt ra những mục tiêu ngắn hạn và ý thức thường thấp hơn trong một thời gian ngắn, kết luận lại ý thức ai cũng khác nhau nên có thể nói rằng khó mà xem ý thức mọi người cao hay thấp.” tuy vậy có thể thấy rằng phần lớn ý thức tự học của sinh viên cao hơn một chút so với các thời kỳ học tập đầu như cấp 2 hoặc cấp 3
Việc tự học của các bạn sinh viên cũng thường bị chi phối bởi các yếu tố khác nhau như: Việc giảng dạy của thầy cô trên lớp, sĩ số lớp học, nhận thức
cá nhân sinh viên, điều kiện cơ sở vật chất, tài liệu, thời gian địa điểm diễn
ra tiết học, ngoài ra còn các điều kiện khách quan khác tác động,
ĐÁNH GIÁ KHÁI QUÁT VỀ Ý THỨC/NHU CẦU/HÀNH VI
Như vậy tổng hợp lại, ta có thể thấy ý thức của sinh viên đại học thường nằm ở mức trung bình đến cao hơn, thông thường mọi người đều tự có ý thức đối với việc học tập của chính mình, tự giác nghe giảng trên giảng đường và giành thời gian tự học tại thư viện hoặc các khu tự học
Trang 10Năng động và tích cực tìm kiếm phương pháp học tập đa dạng hơn và hiệu quả hơn
Nhưng tuy vậy nhu cầu tự học của sinh viên thông thường chỉ xuất phát khi
có bài tập, vào thời gian rảnh họ lại dùng làm việc khác thay vì việc tự học, hành vi tự học thường mang tính chất thụ động của đại đa số
Ý thức tự học còn được dựa vào nhiều yếu tố khác có thể về thái độ học tập của từng cá nhân, khả năng tự học và kể cả phương pháp học tập của họ Nếu việc tự học là một quá trình dài cần thời gian để nó trở thành một thói quen thì “tự học” là quá trình mỗi người tự giác tìm tòi, học hỏi, tiếp thu, tích lũy những kiến thức bổ ích, có lợi cho cuộc sống cũng như công việc sau này mà chỉ có bản thân mình mới có thể làm được, giúp ta nắm vững căn bản, đào sâu và mở rộng kiến thức bên trong lẫn bên ngoài & kể cả về xã hội mà mình tích lũy được khi mình tự tìm hiểu về nó, là vận dụng những kiến thức bản thân tự thu nhận được và biết đưa vào thực tế Có tự học sinh viên chúng ta mới hệ thống lại được những kiến thức bị hỏng và kịp thời nhận ra những thiếu sót cần sửa của bản thân để kịp thời bồi đắp, hoàn thiện chính sinh viên chúng ta càng phát triển hơn Việc tự học có thể được coi là chiếc chìa khóa đưa ta đến kho tàng tri thức, là điều kiện giúp ta
thành công Nếu chúng ta có một tinh thần tự học ta chắc chắn sẽ nâng cao được tri thức cũng như quản lý tốt thời gian của chính mình.Tự học ngoài việc giúp chúng ta có thêm kiến thức còn giúp chúng ta rèn luyện tính kiên trì vì đó là một quá trình dài đòi hỏi con người phải thật cố gắng thì mới cho kết quả tốt như mong muốn Người biết tự học luôn tự mày mò, tìm kiếm, nghiên cứu một cách tích cực và không cần ai nhắc nhở ở bất cứ hoàn cảnh nào
Trang 11Quan sát hàng ngày, thấy rằng sinh viên học tập bây giờ thật đáng để ta suy ngẫm Ở những lớp đại học rất ít khi trong lớp có đủ mặt sĩ số tham gia học tập Và trong số ấy lại không ít sinh viên lơ là nghe giảng hoặc chỉ tham gia trong các hoạt động dạy và học một cách cho có lệ, hoặc là nghe đấy nhưng đầu óc lại nghĩ vu vơ Phải chăng là các bạn đang say sưa với thành tích đã vượt qua được nhiều người để bước vào cổng trường đại học và đã mãn nguyện lắm rồi? Vì thế nào họ cũng tốt nghiệp ra trường và sẽ thành danh Một quan niệm nữa cũng trở thành tập quán trong sinh viên là đã qua được học phần nào thì xếp gọn lại sách vở môn đó và xóa sạch băng đã ghi nhớ trong đầu Rất hiếm sinh viên khi học xong, thi xong học phần còn giữ lại bài, bài ghi môn học Chính vì vậy, hơn bao giờ hết, việc tự học của sinh viên với ý nghĩa có trách nhiệm đối với chính bản thân họ phải được coi là mấu chốt, là động lực thôi thúc họ, thậm chí trở thành vấn đề nóng bỏng trong học tập theo hệ thống giáo dục theo tín chỉ hiện nay Với việc học tập theo học tín chỉ, rất nhiều sinh viên còn bỡ ngỡ vì rằng trong suốt những năm học phổ thông, phần lớn đã quen với phương pháp học thụ động, lối học vẹt, tiếp nhận kiến thức qua hệ thống sách giáo khoa và từ các thầy, cô giáo Do
đó, khi bước vào học đại học không ít các bạn thụ động hoang mang Đối với sinh viên năm nhất phải có ngay khả năng tự học, tự nghiên cứu là điều vô cùng khó khăn và trở thành áp lực lớn đối với các bạn nhưng vẫn cứ phải làm quen và chấp nhận Do đó, đòi hỏi các bạn phải nghiêm khắc với bản thân, mặc dù với bao bộn bề của sự phức tạp hôm nay đang thách thức các bạn sinh viên như chúng ta Trong điều kiện đào tạo nền giáo dục đại học hiện nay thì tự học được đặt lên hàng đầu quan trọng Thầy cô chỉ là người gián tiếp người hướng dẫn, còn bản thân mình mới chính là cái noi để tự thôi thúc lấy chính chúng ta một lần nữa
Trang 12Với việc tự đánh giá thái độ cũng như nhu cầu học tập của các bạn sinh viên hiện nay cũng như bản thân trong quá trình tự học, ta thấy tỉ lệ sinh viên yêu thích, say mê tự học đại đa số rất ít (nhóm đã thực hiện khảo sát từ một
số bạn ở trường ĐH KHXH-NV) vì nhu cầu các bạn chỉ dành cho mình phần lớn chỉ khoảng từ 1-2 tiếng chiếm 40%, thời gian nhiều nhất là chỉ dành 4 tiếng thời gian tự học tại nhà hoặc cũng có đôi lúc các bạn học luôn ở thư viện trường nhưng cũng chỉ vẻn vẹn trong 15% Một số bạn cũng tự tạo cho mình cảm giác peer-pressure để cố gắng học tập một cách nghiêm túc, tự đôn đốc chính mình cũng chiêm chiếm tỉ lệ cao khá cao trong quá trình khảo sát phỏng vấn Như vậy việc sinh viên thiếu tự giác trong học tập không ít nhưng đôi lúc cũng sẽ ảnh hưởng đến kết quả học tập kể cả việc có thường xuyên tự giác học tập hằng ngày hay không Bên cạnh đó, sinh viên
tự kiểm soát, sắp xếp thời gian biểu cá nhân để dành thời gian cho học tập cũng gặp không ít khó khăn, hay bị thao túng do vì dễ bị lôi cuốn ảnh hưởng bởi các nguyên nhân, yếu tố khác khi học như các mạng xã hội Facebook, Instagram, Shoppe, Tiktok, có lẽ tình trạng như thế này cũng phổ biến rất nhiều Thực tế điều này có thể lý giải bởi ngoài việc học tập ra thì sinh viên chúng ta nói chung khi gắn với nghề nghiệp sau này thì còn tham gia rất nhiều các hoạt động xã hội bên ngoài khác nữa, kể cả việc giao tiếp sau này cũng còn rất đa dạng, phong phú trong nhiều lĩnh vực Còn một điểm hạn chế mà không ít các bạn sinh viên còn gặp phải đó là tính thụ động ở các bạn ấy còn rất lớn, chắc cũng có thể một phần là do các bạn còn bị vướng ở
mô hình cấp 3 nhiều nên việc tự mày mò, tự tìm hiểu hay giao tiếp bên ngoài thì còn rất khó với các bạn, vì việc học lý thuyết chỉ mang tính hình thức, hay những lần thi, kiểm tra chỉ để đối phó thì các bạn rất khó để có thể bước ra khỏi ranh giới đó Thế nên, tự học hay việc tự tìm hiểu hay
Trang 13không mỗi bạn cần cho mình một khoảng thời gian để tự thích nghi và làm quen với nó thì ngày càng cảm giác đó sẽ mang lại cho các bạn là vô cùng cần thiết cho chính bản thân các bạn cũng như là một phần không thể thiếu để đưa ra ngoài xã hội sau này
ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO/ THAY ĐỔI Ý THỨC/ NHU CẦU/ HÀNH VI,
Để nâng cao kết quả học tập ngoài việc thường xuyên lên lớp mỗi sinh viên cần phải tìm hiểu, tham khảo thêm các tài liệu bổ ích khác phục vụ trực tiếp cho môn học, ngành học Qua tìm hiểu, thấy được phần lớn sinh viên tìm nguồn tài liệu chủ yếu từ mạng internet ( chiếm 33%), mạng internet phổ biến thông dụng nhất đối với mọi người nói chung và đối với bản thân mỗi sinh viên nói riêng, nó cung cấp đầy đủ chi tiết nhất những kiến thức trên hầu hết tất cả các lĩnh vực nên đây là nguồn tìm kiếm tài liệu chính của sinh viên hiện nay
Ngoài ra một số tự đi mua ngoài (chiếm 31%), có thể mua ở hiệu sách ở các quán photo thông qua sự hướng dẫn của thầy cô mà sinh viên có thể dễ dàng tìm kiếm được để đáp ứng tốt nhất yêu cầu môn học
Trong khi đó số sinh viên sử dụng tài liệu từ thầy cô là 16%, thầy cô chỉ cung cấp những ý chính định hướng cho sinh viên tự tìm hiểu là chủ yếu nên có khá ít sinh viên sử dụng phương pháp này
Tìm đến thư viện chiếm 9%, thư viện có thể coi là nơi lưu trữ đầy đủ cụ thể những cuốn tài liệu tham khảo bổ ích trong việc tìm kiếm ở đó mất nhiều thời gian và có thủ tục nên rất ít các bạn lựa chọn cách này