keimena apo ten iaponia - leukadios khern

ΔΙπλα στ�ς δαφνοστεφανωμένες προτομες του ΒαλαωρΙτη και του Σ�κελ�ανoυ μ�α παλ�ά, χα­μηλη στήλη κέντρ�ζε εκεΤνα τα χρόν�α την πα�­δ�κή μου περ�έργέ�α: 6ρΙ-Ο ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΕΛΛΗΝοϊΑΠΩΝΙΚΟΣ ΣΥ

ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ

ΣεtριX ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Τ1)ς ΙΝΔΙΚΤΟΥ Άρ 3

ISBN 960-518-019-7

© 1997, «ΙΝΔΙΚΤΟΣ" ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Καλλ.ι.δρομloυ 64 114 73 ΑθΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.88.38.007 e-mail: indiktos@ίndiktos.gr

ΛΕΥΚΑΔΙΟΥ ΧΕΡΝ (ΓΙΑΚΟΥΜΟ κοϊΖΟΥΜΙ)

Ε ΙΣΑΓΩ ΓΗ 1

ι

Σ την ακρη του λ�μαν�oυ τΎjς Λευκάδας σκετα� δ KΎjπoς των πo�ητων της , το Μπο­σκέττο 'Ά6ατος χωρος κάποτε, με τους ψη­λους μαντρότοtχοuς του , τα κoυλoυρ�α, ανo�γε μόνο τ�ς παραμονες των εθν�κων μας έορτων ΔΙπλα στ�ς δαφνοστεφανωμένες προτομες του ΒαλαωρΙτη και του Σ�κελ�ανoυ μ�α παλ�ά, χα­μηλη στήλη κέντρ�ζε εκεΤνα τα χρόν�α την πα�­δ�κή μου περ�έργέ�α:

6ρΙ-Ο ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΕΛΛΗΝοϊΑΠΩΝΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ

ΜΝΗΜΗΣ ΕΝΕΚΑ

ΤΩ, ΜΕΓΑΛΩ, ΣΥΓΓΡΑΦΕΙ

ΛΕΥΚΑΔΙΩ, ΧΕΡΝ (1850 - 1904) ΤΗΝΔΕ ΤΗΝ ΕΠΙΓΡΑΦΗΝ ΑΝΕΘΗΚΕΝ

ΕΝ ΤΗ, ΓΕΝΕΤΕΙΡΑ, ΠΟΛΕΙ

ΤΗΣ ΛΕΥΚΑΔΟΣ ΜΗΝΙ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΩ, 1933

ΛΙγο π�o πέρα απο τον KΎjπo, ξεκ�νάε� ενα σο­κάκ� που φτάνε� ως την κεντρ�κη πλατεΙα τΎjς πόλης Το Iδ�o ονομα ηταν γραμμένο στη φθαρ­μένη , γαλάζ�α π�νακΙδα του ΈκεΤ, ομως , κάτω

Kriet φορα ποu ρωτουσα, τοuς πα,λtότεροuς ,

OAOt μ.tλοUσα,ν ytιX τ-η σπουοα,Ια, τελετ-η ποu είχε

Χρόνtα αργότερα -σε αλλοuς τόποuς- αρ­χtσα να οtαέ;άζω τα έ;tέ;λiα των ανθρώπων που στα τέλη του περασμένοu αtώνα κα� στ�ς αρ­χες ετοuτοu εφuγαν απο τη γερασμένη ηπεφο κα� πεΡtπλανήθηκαν απο την ΚενΤΡtκη ΆσΙα

στη ωη τοu

Μπροστα στα μάτtα μοu ξετuλiχτηκε, μέσα απο τ�ς σελtοες των έ;tέ;λiων τοu που οtά6αζα γοητεuμένος , Ύi απέραντη αγάπη , ό θαuμασμος κα� Ύi ευγνωμοσυνη τοu ytιX εκεtνη τη χώρα που τόσο άπλόχερα του προσέφερε ονομα, γuναtκα, natOiιX xat, προς το τέλος τΎjς σχετtκα συντο­μης ζωΎjς τοu, την τtμη να τον κάνεt xt επΙσημα πολtτη της Γ tακοuμο Κο'tζοuμt ηταν το νέο τοu ονομα σ ' αυτη τη οεύΤεΡη πατρtΟα

«Άγtα Maupa, χtλtοu οκτακοσtοu πενήντα,

Ίοu-ι , 't: Υ "\ � , ., (!/ , Ι ,

νιου εικοσιε" , ετος πα�ιoν , εν ω�� ενατη μετα μεσΎJμ6��αν Έ6απτ�σθ-η υπ ' εμου, του υΠOCΡαι­νομένου Έψημε��oυ της ενταυθα εκκλYjσ�ας τΎjς όσιoμά:�τυ�oς Πα�ασκευΎjς , εν παιo�oν α.�σενικOν Π�OσCΡε�θέν μοι πα�α τΎjς εuγενους κυ��ας Ρό­ζας Κασιμά:τη του �ντων�oυ, εκ KυθΎ)�ων, α.αι κατo�κoυ εοω xιxt συζυγου του α.πόντος Δόκτ��oς Kα�όλoυ Μπους 'Έ�ν , 'I�λανooυ ΚόμYjτος

"Ανσελμ, ιατ�oυ τΎjς AυτΎjς B�ετανικΎjς Μεγα­λεtόΤYjτος [ ] όνομιΧσας αuτο Πατ��κιoν Λευ­κιΧΟιον»

Αuτα α.ναCΡέ�oνται στο Π tστοποtYjτtκο τΎjς ΒcXπτtσYjς του ΛευκιΧοιου Xέ�ν, που υπο τον α.�ιθμO 334 6��σκεται στα Ά�χεια τΎjς ΛευκιΧ­Οας2

Ό ΛευκιΧοιος xε�ν γενν-ήθYjκε λοιπον στ-η ΛευκιΧοα, στtς 27 'Ioυν�oυ 1850 "Ήταν ό οευ­τε�oς γιός (ό π�ωτότoκoς γιός , Γεώ�γιoς Ρόμ­πε�τ, πέθανε ouo μόλις μΎjνες μετα τ-η γέννYjσ-ή του) του K�oλoυ Xέ�ν, στ�ατιωτικoυ χεtρOυ�Ύoυ στο B�ετανικo Σωμα των Έπταν-ήσων, α.πο το Δoυ6λ�νo, xιxt τΎjς Ρόζας Άντων�oυ ΚιχσιμιΧΤΥ} , , ' Κ ' θ '0 'Ι "\ � , , 1: , ,.

απο τα u -η�α ��νooς α"ιωματικος ειχε ε�ωτευθει τ-ηνoμo�CΡy} νεα�-η <ΕλΊΥYjν�οα xιxt <t-ην επεισε να τον α.κολουθ-ήσει, πα�α τ-ην α.ντ�o�ασΎJ τΎjς οΙκογένειιΧς ΤYjς Το ζευγιX�Ι κατέλYjζε στ-η ΛευκιΧοα οπου ετέλεσε τους γιΧμους τoυ� στtς

25 Ν oεμ6��oυ του 1847 Π�tν α.πο τ-η γέννYjσΎJ

1 0

του Λε�κάOtoυ, ό πατέρας του πΎjρε μ ετάθεση γ�α τις Δυτικες ΊνοΙες κ� εφυγε αψήνοντας Τ-f)

Ρ ' ζ Ο α στο νησ� υο χρoν�α αργοτερα, η νεαρη \ , Δ \ , " < \ μ ητέρα και το μ �κρO πα�oΙ της εφευγαν απο Τ-f)

Λ ευκαοα γ�α το ουο �νo · α εμ εναν στην o�κo-' � \ \ Δ Ρλ' θ \ " \ ' γένεια του σuζuγοu της ΤαξΙοεψαν λo�πoν ως Τ-f) Μάλτα κ� απο εκεt σΤ-f) ΓαλλΙα οπου τους παρέλα()ε ό αοελφος του Κάρολου, P�χάρooς , ζωγράφος στο ΩαρΙσι <ο P�χάρooς χερν συν­όοεψε Τ-f) μ ητέρα και το πα�oι ως το Δου()λΙνο κ� εφυγε γρήγορα απο τον τόπο που είχε ό tοtoς εγκαταλεΙΨε� χρόν�α πριν γ�α να ζήσει μ όνψα στο ΠαρΙσ� <Η VEιxp-f) <ΕλληνΙοα και το μ �κρO παιοΙ της παρα τις επ�φανε�ακες ά()ρότητες προ­ξένησε πραγμ ατικΟ σοκ σΤ-f)ν αuστη ρ-f) προ­τεστανΤ�Κ-f) Οtκογένε�α, που αντ�πάθησε απο Τ-f)ν πρώτη στιγμ -f) το χρώμ α και το θρήσκευμ α μ η­τέρας και παιo�oυ Καθως περνουσε ό καφός ,

τα πράγμ ατα ουσκόλευαν για Τ-f) VEιxp-f) <Ελλη­νΙοα που μ εταξυ τών άλλων οεν άντεχε εκεtνον

τον κατα ιπτ�κo, κρυο και ανη �αγo τοπο κ� αναπολουσε τα ήλιόλουστα νησια οπου είχε ζή-

σει ως τοτ ε ονο της απoκoυμ π� ηταν μ �α πλοuσια , καθολΙΚ-f) θεΙα του σuζuγοu της <Η κυρΙα Σάρα Μπρεναν συμ πάθησε Τ-f) φιλόθρη­σκη ξένη και λάτρεψε το μ �κρO παιοΙ της Σε λΙγο καφο ή Ρόζα και ό Λευκάo�oς εμ εναν στο σπΙτ� της , ενώ of σχέσε�ς της μ ε Τ-f)ν ίιπόλo�πη

οlκογένεtα είχαν φτάσε� σε δρ�ακo σημεtο Ή

αφtξη του Κάρολοu απο τtς Δuτtκες 'Ινοtες οε 6ελτtωσε καθόλοu τα πράγματα Το πάθος του 'Ιρλανοου αξtωμαηκου rtιX τη νεαρη <Ελληνtοα είχε σημαντ�κα uποχωρήσεt, ενω αντtθέτως ζων­τάνεψε δ μεγάλος τοu ερωτας για την ξανθια Άλ' ισια κοσ tv ροφορντ ποu ε�χε στο μετα u Γ ' λ Κ ' , " , ξ ' μεtνεt χήρα Καθως τα πράγματα οεν πήγαtναν καθόλοu καλα στο ζεuγάρt κ� Ύj Ρόζα uπέφερε σuνέχεtα απο νεuρικες κρtσεις , δ Κάρολος την εστε�λε rtιX λίγο πtσω στην πατρίοα της "Η ταν πάλt εγκuος xat στην Κεφαλλονια γέννησε τον τρίτο γ�ό τοuς , τον Ντάνιελ Τζέtμς <ο Κάρο-

λ ος ομως εtχε αποφασ�σεt να χωρ�σεt xt εκμε-t:I , ., Ι \ , ,

ταλλεuόμενος μ�α γραφε�oκρατικη ατέλε�α των εγγράφων του γάμοu, πέτuχε να τον κηρuξοuν

OL Άρχες ώς ουδέποτε τελεσθέντα xιxt να πάρει πtσω τα παιοιά τοu, χωρtζοντάς τα π�α δρtστtκα απο τη μητέρα τοuς «Η Ρόζα αφου στο με­ταξυ παντρεύτηκε xt εκανε αλλα τέσσερα παt­OtcX, θα πάε� ξανα στην 'Ι�λανΟtα αλλα οε θα

, ' '1' - , '1' ' Θ ' θ '

μπορεσεt να οεt τα πα�οtα της � α πε ανεt ρ�κα χρόν�α αργότερα στο Ψuχtατρεtο τΎjς Κέρ-

Πέντε χρόνων λοtπόν, δ (Jotxpoc; Λεuκάοtος 6ρέθηκε δρ�στtκα μόνος στην 'Ιρλανοtα χωρtς

να ξαναοεt ποτε τη μητέρα τοu : Ύj πρώτη με­γάλη τραγωοtα τΎjς ζωΎjς τοu

1 2

Ή xupiιx Μπρεναν ανέλι:χ6ε όp�στ�κα την κη­οεμ,ονiα του κα� οήλωσε στους χερνς oτ� θα κα­θ�στοuσε το Αευκάοω κληρονόμ,ο της πεp�oυ­σiας της , εχοντας στο μ,υαλό της να τον κάνε� , λ ' θ λ ' ·ΟΑ ' � , , εναν κα ο κα ο �κo ευκαοως συνεχ�σε να ζεΊ', χωp�ς τη μ,ητέρα του π�ά, στο μεγάλο, κα­ταθλ�πτ�κo εκεΊ'νο σπiη οπου Τι κάθε γω\l�α τοu φανέρωνε την uπεΡ60λ�κη εuσέ6ε�α της xupiιxc;

Μ πρεναν xιxt τοu προσωπ�κοu της «ΈκεΊ'να τα χpόν�α», θα γpάΨε� αργότερα, «κανένας οε μ,ε φώναζε μ,ε τ ' ονομ,ά μ,ου, oλo� μ,ε αποκαλοuσαν

το llιx�Oi» 3 Σ' εκεiνη τη 6αp�α ατμ,όσφαφα λo�­πόν, γεννήθηκε μ,έσα του ενας uπεΡ60λ�κος φό-60ς γ�α τα φαντάσμ,ατα xιxt τα στo�χε�ά, φό6ο που εντελώς αΨυχολόγητα Τι ιΧκληρη eEiιx του θεώρησε πως επρεπε να καταπoλεμ,ήσε� κλε�-

/ οώνοντας το μ,�κpo πα�o� τ�ς νίιχτες στο κατα­σκότε�νo oωμ,άτ�ό του , αO�αφOpώντας γ�α τtς φωνες xιxt τα κλάμ,ατά του «Τότε ό φό6ος μ,οu

εσφ�γγε την καpo�α αη το φp�κ�αστ�κo, το μ,υστηp�ώoες , το ασίιΜηπτο μ,οu φα�νότανε πως ιXpχ�ζε να μ,ε περ�στο�χiζε� μέσα σ ' αuτο το σκο­τε�νo πεp�6άMoν [ ] Nόμ,�ζα, πολλες φορές , , , ,, , λ ' [] "Ρ ζ , πως το ακουγα να μ,εγα ωνε� , εοα α τ�ς φωνές Στην αρχη μ,�α uπηρέτρ�α ετρεχε να οεΊ' , Ρ ' �Ιν ' \ ' , " �

τ� συμ,oα�νε� .ι στερα απο καμ,ποσο καφο σαν νέα o�αταγη να μ,ην ενo�αφέpoντα� π�α γ�α τtς φωνες τοu llιx�o�ou»

εοω-Συχνα τον επαφναν μαζi τους στη λεtτουρ­ria, στη μεγάλη γοτθtκη εκκλησiα ΈκεΤ μέσα

" θ " Ρ , λ ' Σ " ενtω ε το φΟΌΟ του να μεγα ωνε t : « τtς ο-ξυκόρυφες μορφες των ανοtγμάτων της ε()λεπα κα� πάλt τα φαντάσματα που με ()ασάνtζαν στον uπνο μου κα� απο τότε αρχtσα να πtστεuω πως κάποtα σχέση uπάρχεt ανάμεσα στα στοtχεtα

" θ " λ '

xat τtς γοτ tκες εκκ ησtες »

Μόνη ανάπαυλα εκεΤνα τα χρόνtα, δΕ καλο­καtρtνες οtακοπες σε μtα ακτη της Ν ότtας Ίρλα.ν­Οiας 'Έμαθε να κολυμπάεt καλά, ι:iγάπησε τη θάλασσα, ακουσε παλtες κέλτtκες �σΤΟΡiες κα� θρίιλους απο τους ψαράοες της περtoχης -v-tκρες στtγμες ανεμελtας στην αχαρη παtοtκη ζωή του 'Όταν εφτασε σε σχολtκη YιAtxia, -ή xupia Μπρενα.ν προσέλα()ε κάπotον να τον οtοάξεt τα οόγματα της καθολtκης π iστης κα� στotχεΤα γραφης , ανάγνωσης κα� αρ�θμητtκης �Ή ταν εξυπνο παtΟ� xat πολυ γρήγορα εμαθε να γράφεt xat να οtα()άζεt καλά Ή μεγάλη () t()λtοθήκη του σπtτtου εγtνε το μόνtμο καταφuγtό του, ό τόπος που του επέτρεπε να οραπετεuεt, οταν

η θελε , απο την καταθλtπτtκη ατμόσφάφα του μεγάλου σπtτtου που οε θεώρησε πο!rε Οt�ό του

Μ ta μερα επεσε πανω σ ενα παρα ενο ot-\ ' ., , , , �, ' ξ e

()Aio , γεμάτο χαροίιμενους -ήμiγυμνους θεοίις,

θ ' " θ εες , ημt εους , ηρωες <1 �H ταν ενα oto tO rta τον <1 Ρ Ρλ' " αρχαΤο έλληνtκο πολtτtσμό

«Κοtταζα α.ποσ60λωμένος ! <ΙΟσο περνουσε -ή ωρα, τόσο α.νεtπωτα θαuμάσtες εμοtαζαν εκείνες

Ot μορφές <Η εuχαρtστηση που ενtωθα να γεν­νtέταt μέσα μου �ταν α.πο μόνη της θαυμα και φό60ς μαζΙ Kt αυτες τις φtγουρες τις α.πο ­καλουσαν δtα60λtκές ! ΤΙς λάτρεψα ! ΤΙς α.γά-

πησα .ι ποσχε ηκα στον εαυτο μου ν αν ηπαθ-rισω rtιX πάντα οσους α.ρνtουνταν να εκ­δηλώσουν τη λατρεtα τους σ' εκεΊ'νες »

-�H ταν εννεα χρονων οταν πρωτοοtαοασε το ." , r:, � 'Ι? '

ρ ΡλΙ <ι θ ' - , ι < οι\:, Ε'

o to ω xt οπως α nEt αργοτερα ο toως : « ηλθα τότε στη δtκ-rι μου Άναγέννηση»

tσ-MtιX μέρα το 6t6λtο εξαφανtστηκε Είχαν α.να­καλύψεt το πάθος του rtιX τις «δtα60λtκες » μορ­φές <Όταν δστερα α.πο καφο το ξανα6ρηκε στη ΡΡλ θή oto tO κη, ο ς Ot εtκονες εΛΕtπαν η ηταν ακρω-<Ιλε < , ι ,,,_ ,, � ,

τηρtασμενες : εtχαν κο Et με το α tot τα

«ανη-θ txa» τμηματα τους ι ι �H ταν ομως αργα tXE <ι , ι E�

6ρεΊ' τον τρόπο να δραπετεύσεt (ψtστtκα α.πο τον καταθλtπτtκο κόσμο της κuρtας Μπρενάν, που τον ταύτtσε με την t'δtα τη θρησκεΙα της

Με τον καφο λοtπόν, -ή κuρtα Μπρεναν αρ­χtσε να κατανοεΊ' πως ό παράξενος α.νηψtός της

\:" θ ' ι , < λ' θ λ ' , � ,

οε α γtνεt ποτε ο κα Οζ κα ο tκος που EtXE νεφευτεΊ' <Η προτtμησ-rι της στράφηκε τότε σ ' εναν μακρtνο συγγενη του αντρα της , το Χένρυ χερν Μ ολυνέ : Δεκατρtα χρόνtα μεγαλύτερος α.πο το Λευκάδω, α.πόφοtτος �δη ένος καθολtκου

ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΑ ΠΩΝΙΑ

περνοσσε ΤΙζ 6ψεζ του σε ατέλειωτουζ περιπάτουζ στουζ δρόμουζ τηζ , ΚΟUbαλώνταζ μαζί του τα ποιήματα τοσ Σουίνμπερν που διάbαζε τότ ε Περνοσσε ποΜεζ 6ψεζ επίσηζ σΤΙζ αιθουσεζ τ_οσ Βρετανικοσ Μουσείου κι ιδιαίτερα στην αιθουσα

με τα ιαπωνικα αγάλματα τοσ Βούδα

Μ ' ια μερα ο , < Μ λ ' ο υνε , που ειχε στο μετας;,υ , � , 1: ' ορθοποδήσει κάπωζ οικονομικά, τον κάλεσε να παρουσιαστεί στο γραφείο του Tou εδωσε ενα εισιτήριο χωΡΙζ επιστροφη για τη Νέα <Υόρκη , λ' , " 1:'� Α" - � και ιγα χρηματα για το τας;,ΙΟΙ υτα, του ειπε, ηταν τα τελευταία χρήματα που επαφνε απο τη θεία του Άπο δώ και πέρα ηταν ό ιδΙΟζ υπόλ�­γΟζ για τη ζωή του

<ο ΛευκάδΙΟζ π-ηρε το εισιτήριο κι εφυγε για την Άμερική

«Με πέταξαν απένταρο στο πεζοδρόμιο μιαζ αμερικανικ-ηζ πόληζ ν ' αρχίσω τη ζωή μου Πέ­ρασα πολυ σκληρά Συχνα κοιμόμουνα στο δρόμο

κ λπ , δούλεψα σαν σεΡbιτόΡΟζ , υπηρέτηζ, τυ­πογράφΟζ , διορθωτήζ [ ] Σιγα σιγα μπόρεσα

να σταθώ στα πόδια μου», θα γράψει ΠΡΟζ το τέλΟζ τ-ηζ ζω-ηζ του, σε επιστολή του σ,,;ην Έλί­ζαμπεθ Μπίσλαντ Σε αuτεζ ΤΙζ λίγεζ λέξεΙζ συνόψισε την εφιαλτικη πορεία που θα μποροσσε , � λ ' λ" � " θ '

να ειχε υγισει πο u πιο ουνατουζ αν ρωπουζ , , , ' θ ' ' θ λ " Ρ , απο τον ασ εν ικ ο , μονοφ α μο εφη Ό Ο , που bοηθοuσαν σΤΙζ αποθ-ηκεζ τ-ηζ Νέαζ <Υόρκηζ Ot

1 8

Ίρλανδo� εργάτες να επι�ιώσει Έπέζησε λοιπον μ.ε α�έ�αιες μ.ικροδουλειές Πάλαιψε μ.ε την πεΙνα, το κρύο , την απόλυτη μ.οναξιά 'Έφτασε

ως το Τσιντσινάτι, δπου ζουσαν κάποιοι μ.ακρι­νo� συγγενεΤς του Δεν του προσέφεραν καμ.ια

�oήθεια xιxt Τι κατάστασή του �ταν πλέον τρα­γική Θα μ.πορουσε fσως να είχε χαθεΤ οριστικά, α.ν Τι Τύχη δεν εφερνε στο δρόμ.ο του εναν 'Άγγλο τυπογράφο που στάθηκε γι ' αυτον πραγμ.ατικΟς πατέρας , το Χένρυ Γουώτκιν Ή πρo�λημ.ατική του δραση δεν του επέτρεπε να εργασθεΤ στο τυ­πογραφεΤο, �ρijκε δμ.ως στέγη κα� πάνω απ ' δλα την αμ.έριστη συμ.παράσταση του καλλιεργημ.έ-

νου και κα οκαροου εκεινου αν ρωπου

Περνουσαν ιiψες ολόκληρες τα �ράδια, συ­ζητώντας για �ιέ:λΙα κα� Ιδέες Ό Γουώτκιν τον εφερε σε επαφη μ.ε τη γερμ.ανικη λογοτεχνΙα κα� φιλοσοφΙα Ό Λευκάδιος διά�αζε κα� μ.ετέφραζε αποσπάσμ.ατα του Φουριε κα� του Σαιν Σιμ.όν, που λάτρευε ο τυπογράφος Στο φιλικο αυτο χώρο αφησε τη φαντασΙα του να επιχειρήσει τα πρώτα πετάγμ.ατά της , που τόσο εντυπωσΙαζαν 'Γ ' <, " ' λ Κ '

το ουωτκιν ωστε τον αποκα εσε « ορακα», Ονομ.ασΙα που ευχαρΙστως αποδέχτηκε ο Λευ­κάδιος γιατ� του θύμ.ιζε τον αγαπημ.ένο του 'Έντγκαρ ' Άλλαν Πόε Δέθηκε λοιπον στενα , 'Γ ' "" θ' , Σ ' , μ.ε το ουωτκιν, ως το ανατο του τα γραμ.-μ.ατά του, απο τον κάθε τόπο που �ρέθηκε αργό-

τερα, τον αποκαλουσε «Dad» xat τιΧ υπέγραφε

με το σκιτσο ενος μικρου κορακα

Atyo καφο αργότερα, αρχισε νιΧ εργάζεται ώς ανθρωπος γιιΧ Ολες τtς οουλειές σέ μιιΧ μικρ-η εμπορικ-η εψημερtοα, τ-ην Trade List, υπο τ-ην επt­

�λεΨη του OΙΕUθυντ-η της , του λοχαγου Μπάρ­νευ Το 1872 ομως , τ-ην εγκατέλειψε κι αφου εργάστηκε γιιΧ τιΧ στοιχειώοη ώς οιορθωτ-ης σέ μιιΧ μικρ-η εκοοτικ-η έταφεtα, κατάφερε σέ μιιΧ κtνηση απελπισtας νιΧ πεtσει τον εκοότη τ-ης με­γαλuτερης εφημερtοας του Τσιντσινάτι, Cindnati Chronicle, το συνταγματάρχη Ά Κοκερtλ, νιΧ

, 1 1" � ι Π λ ' ι <

τον προσ �oει oOκtμαστικα ο u γρ-ηγορα οι παράξενοι τρόποι xat.i} ευρυμάθεια του μονό­φθαλμου μαθητευόμενου κέροισαν τ-η συμπάθεια του συνταγματάρχη, που τον πρoσέΛα�ε ώς �μμι-

απο την τοπικη κοινωνια χασε ομως την

εργασια του οταν παντρευτηκε μια ομορφη αρ-η μιγάοα, τ-ην Άλέτια Φόλευ, μέ τ-ην όποtα συζουσε σέ εποχ-η που επικρατουσαν ακόμη -ή OouMta xat ό φυλετικος Οιαχωρισμός Άφου 00-

νε-κtμασε νιΧ εργαστε"i' γιιΧ λtγο στην ανταγωνίστρια εφημερtοα, αηοιaσμένος απο τ-η συμ�ατικότητα

20

του κόσμου που τον περtστο�χtζε, αποφάσtσε να: OOxtμcicrEt την τύχη του πάλt απο την αρχή , σε

<, ' θ " 'Ε 'λ Ψ λ ' ,

εν αν πω ερμο τοπο γκατε Et ε οtπον το Τσtντσtνάτt ytcX τη Νέα Όρλεάνη , το Νοέμ6ρω του 1877

<ο πρώτος καφος σ ' αυτη την πόλη του α­μερtκανtκου Ν ότου με την tΟtα�τερη κοσμοπο­λ�τtκη ατμόσφαφα xaL την πολuφuλετtκη σύν­θεση των κατo�κων της �ταν tΟtα�τερα ούσκολος ,

κα ως ,τα χρηματα που EtXE ε"οtκονομησεt λε�ωναν xt OL προοπτtκες να: 6ρε� οοuλεtα: εμοtα­ζαν ζοφερές 'Έμενε στη γαΜtκη γεtτονtα: xaL περνουσε τον καφό του μαθα�νoντας τη γλώσσα xaL ΤLς σuνήθεtες του κρεόλtκοu πληθυσμου της

τε-<Ω στοσο η uχtκη του ota εση οεν ηταν κα ' < Ψ , � 'θ �, � θ'

0-λ ου κα η -xat μα tστα, οπως λ' - " λ <, θ" αποκα u Et λ'ψ αργότέρα σε επtστολή του στο Γοuώτκtν, ό πεt­ρασμος της αυτoκτoν�ας τον εφερε ουο τρε�ς φορες στην ψηλη γέφυρα, -πάνω απο το μεγάλο ποτάμt που σuνέχtζε αοtάφορο την πoρε�α του προς το Νότο <Η ελπ�oα ομως, οπως εγραψε στην rOta επtστολή, οτt uπάρχεt στον- κόσμο κάτt που αξ�ζεt να: 6ρε�ς ΤLς λέξεtς να: το πε�ς , του εοtνε κάθε φορα: τη ούναμη να: yup�cre;t στο σπ�τt ΣΤLς 15 Ίοuν�οu 1878, επtασε οοuλεtα: σε μ�α , , ,� \ , ("� ('ι

νεα εφημερtoα, την Item, που tορuσαν εντεκα λόοοζοt νέοt τα: καθήκοντά του κάλυπταν πο­λuάρtθμοuς τoμε�ς , εκε� ομως ίXpxtcrE ytcX πρώ-

'Pt-Ό Λευκάδιος χερν με κιμονό, Κουμαμότο, 'Ιαπωνία, 1891

22

τη φορα να μεταφpάζε� γαλλ�κα λoγoτεχν�κα κoμμάτ�α των συγγραφέων που αγαπουσε την ιδ�α περΙοδο επΙσης , σε επ�στoλή του στο μoυσ�κoλόγo 'Έντουαρντ ΚερμπΙελ, παλ�o συν­άδελφό του στο Tσ�ντσ�νάτ�, αναφέpε� ρητα και την επ�θυμΙα του να ταξ�δέΨε�, να γνωpΙσε� αλλους κόσμους απ ' αuτον τον πoλ�τ�σμό, που τη σκλη­ρότητά του γεύτηκε στο πετσί του οσο κανένας

ι.,ε-να πετάξουν μακp�α απο δω, στο Νότο , η ψυχή μου -αuτη η ψυχη που εχω- τα ακολουθεί με

τη σκέψη της Kάπo�α μέρα θα κρυφτω στον ισκω ένος πανωυ , στην κουλούρα ένος σχo�νωυ ' θ ' λ ' " ζ'

κα� α σα παρω γ�α παντα μα � τους »

Στο μεταξυ δpαπετεύε� οπως μπορεί: συγ­κεντpώνε� αγγ λ�κες και γαλλ�κες μεταφpάσε�ς Eνδoυ·�στ�κων, έ6pα�κων και αpα6 �κων κλασ�κων κε�μένων, επ�χεφεί να μάθε� να γpάφε� αpα6�κά Μέσα στο μυαλό του αpχΙζε� να σχηματΙζετα�

η επ�θυμΙα να μη ζήσε� γ�α πολυ καφο ακόμη στην Άμεp�κη και τον πoλ�τ�σμό της

Το χε�μώνα του 1880, πέρασε μ�α μεγάλη Ψυχ�κη δoκ�μασΙα <Η Νέα Όρλεάνη δεν τον γοήτευε π�ά, είχε την αισθηση πως παρέμενε δέσμως της επ�6 Ιωσης , πως δεν είχε προχωρή-

23

ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ

crEt καθόλου στο μόνο πράγμα που τον συγ­xtVOucrE, τη συγγραφη xai τη ΟημωυργΙα </'0-

" 1: ' θ \ ' ψ \ Γ ' <,

σο xt αν "ερω», α γρα Et στο οuωτκtν, «οτt

�\ � λ " λ 'ζ , \ < οεν εφ.αt μεγα οφωα, ε πt ω παντα να υπηρε-τήσω κάπωα μέρα τη λογοτεχνΙα, να προσφέρω

xt εγω εναν μtκρο κόκκο ομορφtιΧς στο πελώρω

., � , f

οtκοοομημα της »

την άνοtζη του tOtOU ετους , άρχtσε ν α εργά­ζεταt στη μεγαλυτερη εφημερΙοα τΎjς Νέας Όρλεάνης , την Times Democrat, με αuζημένες άρμοοtότητες στη λdγοτεχνtκη σελΙΟα Δ tέθετε πtα το χρόνο να φροντΙζε' τα κεΙμενά του, να οοuλεuεt τiς προτάσεtς xai τiς ,λέζεtς του «rtιX

να oratVEt κα υτερα απο μεσα τους η μοuσtκη του uφοuς μου», θα επtσημάνεt σε σχετtκη επt­στολή του

<Η συνεργασΙα του με τη μεγάλη αuτη εφη­μερΙοα θεωρεtταt ή χρυση περΙοοος τΎjς οημο-

σωγραφtκης του σταοtοορομιας ταν πια ταζtωμένος Οημ οσtογράφος, εΤχε ενα εuπρεπέστατο εtσόοημα, μπορουσε να οιαθέτεt ενα σημαντικο κομμάτt του καθημερtνου του χρόνου στη με­λέτη xai τη μεταφραστtκή του ασχολΙα ΈκεΙνη την περΙοοο επΙσης άρχtσε να μελετιΧ το �ι�λΙo του Χέρμπερτ Σπένσερ Πρώτες 'Αρχές Το �t-

κα-"'

λ'

, \ θ' , λέ θ \ \

Ο tO αυτο αποτε crEt στα μο στην τtκη ζωή του κι ο;;τ:ως θα γράψεt αργότερα: «[ ]

πνευμα-απο τη στtγμη εκεΙνη ό κόσμος μου φάνηκε

24

αλλ�ώτ�κoς , πλημμύρ�σα μέσα μου απο την ακα­θόρ�στη αλλα πανΙσχυρη παρηγoρ�α της Μεγά­λης Άμφ,60λέας»

«Δε θά 'πρεπε να είχα γεννηθεί ετοστον τον αΙώνα, στα ονεφά μου ζω παντοηνα σε άλλες

, ι " 'λλ ι ' '''λλ ' θ ' θ ' εποχες , σε α ες π�στε�ς , σε α ες η �κες», α επ�σημάνε� λΙγο αργότερα 'Έν�ωθε ετo�μoς να μπεί στο δρόμο της δ�κης του συγγραφ�κης δο-, Γ ' ζ , , ,, \ �, ., ."

κ�μασ�ας νωρ� ε πως γ� αυτον οεν ηταν λος εκείνος ό δρόμος: «"Αν ήξερες τον πόνο και

ευκο-το μόχθο που χρε�άζoμα� γ�α να δημιουρΥήσω και το π�o μ�κρo εργο», θα γράΨε� σε άλλο γράμμα του ΠΙστευε ακράδαντα ομως πως αξΙζε� τον κόπο: «'Άν μ�α μέρα καταφέρω να δημιουρΥήσω κάτ�, Ισως γνωρΙσω γ�α λΙγο την περηφάνε�α τοσ προφήτη που 6ρέθηκε με το Θεό του πρόσωπο

με πρόσωπο»

<Η μεταφραστ�κή του εργασΙα τον εκανε

στο κα� περα απο τη εα ΡΛεανη ταν μoσ�εύτηκε -fι μετάφραση τοσ 6�6λΙoυ Μ,α νύ­

κρ�τ�κες ηταν Ιδ�αΙτερα επα�νετ�κές Θεωρείτο πλέον ενας απο τους καλύτερους μεταφραστες της γαλλ�κης λογοτεχνΙας στην Άμερ�κή Ο ι πρωτες δ�ακoπες στη ζωή του, τ ο καλοκαΙρr τοU

1884, σ ' ενα μ�κρo νησάκ� στον Κόλπο'τοί) Με­ξ�κoσ, απέναντ� απο τη Νέα 'Ορλεάνη -Οπου θα τον σαγηνεύσε� -fι oμoρφ�α της μ�κρης μ�γάδας

ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ

κόρης του τα6εpν�άpη οικοδεσπότη του- θα του προσφέρουν το υλ�κo και το σκην�κo γ�α την πρώτη σο6αρη λoγoτεχν�κή του απόπειρα: τη νου6έλα Τσ{τα που εγ�νε αμέσως δεκτη απο τον

σ�ευσε� με τον τ�τ ο ερ,κα ,νει." κα σματα

αντα-Είχε φτάσε� ομως ή στ�γμη ν ' αποχαιρετή­σε� oρ�στ�κα τη Νέα Όρλεάνη , να επ�χειρήσε� ενα νέο ξεκίνημα Δέκα χρόν�α μετα την aφ�ξή του σ' αυτη με το πoταμόπλo�o «Τόμπσον Ντήν», εγκατέλε�πε oρ�στ�κα τη Νέα Όρλεάνη γ�α τη Νέα <Υόρκη , οπου είχε εξασφαλίσε� κάπo�ας

26

μορφης σuνεργασία με το πεpιoδ�κo Harper and

η-' η-'t: "

επε�τα το αποτε εσμα- να τ�να"ε�ς γ�α παντα απ' τα παπoύτσ�α crou τη γνώριμη σκόνη τοσ τόποu οποu ζεΤς »

Δεν εμε�νε ομως πολυ καιρο στη Νέα "Υόρκη Moλoνότ� ετούτη τη φορα δεν εφτασε κάποu οποu δεν τον ηξερε κανένας (στη Νέα "Υόρκη ζοσσαν τότε Ο 'Έντοuαρντ Κερμπίελ και η φίλη και σuνάδελφός τοu στην εφημερίδα Times Democrat,

Έλίζαμπεθ Μπίσλαντ, η μελλoντ�κη επίσημη έ:ιογράφος τοu) , μoλoνότ� επίσης ενας ολόκλη­ρος κύκλος πνεuματ�κων ανθρώπων της μεγα­λούπολης τοσ εδε�ξε Ιδ�αίτεpη σuμπάθε�α (xu­ρίως ο δ�εuθuντης των εκδόσεων Harper, Χένρu

"Α Λντεν εν�ω ε παντα "ενος αναμεσα τοuς ) " θ ι t ι , Ι ι "Η

αντ�κo�νων�κότητά τοu μάλ�στα τον Οδήγησε πολλες φορες σε παράδοξες και αμήχανες κα-

ταστασε�ς ποu τον ΠΛηγωναν πoφασ�σε o�πoν πολυ σύντομα να φύγε� και πάλ� Τούτη τη φορα δ�άλεξε ως πpoop�σμo τις Γαλλ�κες Άντίλλες Δύο χpόν�α εζησε στη Mαpτ�νίκα ο Λεuκάδως ΈκεΤ, γ�α πρώτη φορα στη ζωή τοu, εν�ωσε σχεδον ευτuχ�σμένος στην απλη νησ�ωτ�κη κo�νωνία με

το δεσπόζοντα αυθόρμητο εpωτ�σμό της , που crur­κίνησε Ιδ�αίτεpα αυτον τον τόσο δ�Ψασμένo γ�α

χα,ριΧ άνθρωπο Κάθε μ.έρα, που περνοίίσε, -ή

τρο-" \ ' �o ":l , �

πtΚ1) cpUσΎJ τον μ.α.γεuε « ΠΟΛtτtσμ.ος εtνα,t χτο πράγμ.α,», θιΧ γράψεt στον ΚεΡμ.πtε'λ, «ας εΤνα,t ytιX πάντα, ευλΟΥημ.ένΥ) -ή aypttioιx» Το 6i-6Ato που εγρα,ψε εκεΤ, ΔUQ χΡόν,α στ,'ι; Γαλλ,κει; 'Α ντeMει;, εκφράζεt στην κάθε γρα,μ.μ.ή τοu α,υτη τηχα,ριΧ που τοίί επέτρεπε νιΧ πα,Ρα,6λέπεt το κάθε μ.tΚΡΟΠΡό6λYjμ.α, της κα,θYjμ.εΡινόΤYjτάς τοu Θε­ωρεΤτα,t σήμ.ερα, το κα,λύτερο 6t6Ato που εγρα,ψε πρtν τ-ην άφtξή τοu στην Ία,πωνtα,

cppt-ΈκεΤνο που τον εσπρωξε νιΧ αποφα,σtσεt νιΧ φύγει -προσωρtνιΧ οπως πtστεuε- απο τον εΙ­OUMtιxxo τόπο, �τα,ν -ή ouaXOAtιx τΎjς auγypιx­φΎjς στο πνtΥηΡιΧ θερμ.Ο xιxt UΓpo κλtμ.α τΎjς Μα,ρ-

Ι Δ ' ''θ λ (!Ι \ , Ι \

τtνtκα,ς εν Yj ε ε ομ.ως μ.ε κα,νενα, τροπο να, 6ρεθεΤ xιxt πάλt στ-η Νέα, <ΤόΡΚYj Το 6 t6Ato τοίί ΠέΡσt6α,λ Λόοuελ, Ή Ψuχή τήι; "Απω 'Ανα­τολήι;, ξύπνYjσε μ.έσα, τοu το πα,λtό τοu ενοtα,φέ­ρον ytιX τ-ην Ία,Πωνtα �H τα,ν ετοtμ.ος λοtπον yt '

, ι Ι � θ ' '":1":1 λ ' Τ ' εκεtνYj χωρα" YjΡ ε ΤYjν κα,τα,ΛΛΥ) :η στtγμ.Yj ο ΜάΡτtο τοίί 1990, εφεuγε απο το Βα,νκοίί6ερ μ.ε

το πλοΤο «'Ά6uσσtνtα,» ytιX τ-η Γtοκοχάμ.α,

2 8

Χρόνtα αργότερα, πολΕτης πtα αυτης της

χώ-θ ' , χώ-θ ι , f:I " \ λ' ρας , απα ανατtσεt σ ενα απο τα κα υτερα οοκiμtά του την πρώτη μαγευτtκη εντύπωση που του προξένησε � θέα του Φουτζtγtάμ.α: «Koi­ταξαν λοtπον ψηλά, ψηλα ως την καροtα του ουρανου , xt αντiκρtσαν την επt6λητtκη κορυφη

να ροοiζεt σαν θαυμαστο στοtχεtωμένο μπουμ­πούκt λωτου στο ξεχύλtσμα της επερχόμενης

t: , "'Ε ." Γ""""! Ι \ "

ημερας μεtναν CXCPWVOt :ιαφνtκα, το cxtwvto χtόνt ελαμψε σαν χρυσάφt, υστερα ασπρtσε οταν

ό ηλtος ερtξε τtς πρωτες αχτΕοες του πάνω απο την καμπύλη του κόσμου, πάνω απο τtς σκtερες

., , , , \ ' ''� \ , Ι "

οροσεφες , πανω απο τα totIX τα αστερtα · ετσt εμοtαζε Ή 6άση του γΕγαντα ομως παρέμενε αθέατη <Η νύχτα εφυγε εντελως , ενα μαλακο γαλάζω φως πλημμύρtσε το θολωτο ουρανό , τα χρώματα ξεπετάχτηκαν απο τον ϋπνο Μπρο­στα στα μάτtα των θεατων φάνηκε ό φωτεtνος κόλπος της Γ ωκοχάμα με την tερη κορυφ-ή , xt αόρατη πάντα τη 6άση της , να κρέμεταt πάνω απο τον κόσμο σαν χωνtσμένο φάντασμα στην απέραντη άψΕοα της �μέρας»

Στο οοκΕμιό του Ή πρώτη μου �μέpα στην

.Η νατο η, φαtνεταt κα αρα οη αντt ετα απο

0-λους σχεοον τους αλ0-λους ουηκους επtσκέπτες της , oxt μόνο οεν αντψετώπtσε την ΊαπωνΕα

με την γνωστη επαρση που απέρρtπτε ώς κα­θυστερημένη xcxt πρωτόγονη κάθε μη ουτtκη

κοtνωνtcx, σ.ΛΑα οτι σ.ντιθέτως , όλοκλ"Υ)ρώνοντιχς ετσι μια πολuχρον"Υ), οπως εtοcxμε, πνευμιxτικ� πορεtcx επικριτικΎjς σ.πομάκρυνσ"Υ)ς σ.πο το OU-

τικο κοσμο κιχι τις οιχσικες του ΙΧςιες -το στενο ορθολογισμό , o"Y)λιxorι, κιx� το ΧΡ"Υ)σιμοθ"Υ)Ρ ΙΚΟ πνευμιχ- θα πλ"Υ)σιάσει σ.πο τ�ν πρώΤ"Υ) στιγμ� τον ιιχπωνικο πολιτισμο με σε()ιχσμο κιx� σ.γάΠ"Υ)

Ά ποφιχσισε οιπον νιχ πιχριχμεινει σΤ"Υ)ν ιχ-' λ " , " Ι

, <Η ' " , ζ , , ,� ι

πωνιιχ χωριχ εκειν"Υ) γνωρι ε τοτε μιιχ

ιοιιχιτε-< , ' 1:: 'λ 1:: , < , r- Μ ' Ρ"Υ) ισΤΟΡΙΚ"Υ) εςε Ις"Υ), γνωσΤ"Υ) ως περιοοο ειτ-

ζι Μετα το εκ() ιιχστικό -ύπο τ�ν σ.Πειλ� των σ.μερικιχνικων κιχνονιοφόρων- ανοιγμιχ τΎjς 'Iιx-

πωνιιχς στον υΠΟΛΟΙΠΟ κοσμο, ο ιχυτοκριχτοριχς Κοuτσοu Χtτο υπέ()ιχλε τ� χώριχ του , σ.πο το

187 1, σε μια εξoυθενωτικ� πoλιτικ� σ"Y)ΜCXντικων μετcxρρuθμtσεων ποΙΙ αΛΛCXξιxν τ�ν πιxριxooσιιxκrι Τ"Υ)ς κoινωνικ� συγκρόΤ"Υ)σ"Υ) κι όorιγ"Y)σιxν στ� οιάλυσ"Υ) των φεουοιχρχικων Τ"Υ)ς στοtχεtων Σε

λ ' ιγοτερο ιχπο μισο ιχιωνα "Υ) ιχπωνιιχ μετιχτριχ-." , " <: "1 ' ,

Π"Υ)κε σε ισχυρ� oικoνoμικ� οuνcxμ"Υ) με μεγάλες () tομ"Υ)χcxνtες , σΙΟ"Υ)ρόορομους , Τ"Υ)λέγριχφο, τριχ­πεζιτικο σuστημcx κ α Για την επάνορωσ"Υ) όλων ιχυτων των νέων μ"Υ)χιχνισμων έκιχτοντάοες νέοι στάλθ"Υ)κιχν στο εξωτερικο κιx� στα σχολείΙΧ εγινε ύπoχρεωτικ� -η οtοιχσκcxλtcx των ξένων γλωσσων, κuρtως τΎjς σ.γγλικΎjς

<ο Λευκάοιος χερν με τ� ()orιθειιx του Μπά­ζιλ TσάμπερΛCXιν, κιχθ"Υ)Ύ"Υ)τη στο Αυτοκριχτορικο

3 0

Πανεπtστ-ήμtο τοί) Τόκυο που τον uποστήΡtξε

ως το τέλος τ-ης ζω-ης του, xat τοί) '! τζΙζο

Χατ-, , � , , ξ ' 'Α, ' <"" ' λ τορt, που εtχε γtνεt στο μετα u fiνωτατος J πα -ληλος στο Ύ ποuργε'tΌ Παtοεtας, 6ρ-ηκε θέση καθη­γητη της αγγλtκ-ης γλώσσας στην πόλη Ματσοuε,

, e !'ο " Ι '

στη οορεtοοuτtκη απωνtα

Ή «ΈπαρχΙα των Θεων», οπως αποκαλοuσαν ακόμη την επαρχΙα τοί) '!ζουμο, παρέμενε άθt­κτη απο τη οuτtκη επΙοραση που σάρωνε την uπόλοtπη '!απωνΙα Ο Λεuκάοtος χερν θεώρησε εκεΙνη την επtλογη ώς μtα θαuμάσtα ανταμοt6ή του Πέρασε λοtπον τtς πρωτες μέρες του στη Ματσοuε επtσκεπτόμενος (με τη 60ήθεtα τοί) εξuπηρετtκοu ΆκΙρα f!Jλo το οοκtμtο Ή πρώτη μ.ου ήμ.έρα στην Ά νατολή) τους πολυπληθέ­στατους ναοας τ-ης περtοχ-ης, παρακολουθώντας τtς παραοοσtακες γtορτες που τελοuνταt αστα­μάτητα στο θρησκεuτtκότατο εκε'tνο τόπο των

θ -εων οtκtασε υστερα ενα παραοοσtακο σπt-Ν ' , , !'ο '

τακt xt αρχtσε την εκπαtοεuτtκη του ΟρομΙα

σταοtο-Παρέ�tοε με σο6αρότητα τα μαθήματά του νtώθοντας tοtαtτφη στοργη rtιX τους μαθητές

του: ατανοουσε καΛα, οπως φαtνεταt εκα αρα

απο τtς σχετtκες επtσΤΟn;ς του, ποσο ουσκο () , , ,, , , 'θ ' λ ' ,

ηταν rt αυτους να μα ουν μtα γ ωσσα, στtκο εργαλε'tο μtιΧς κοtνωνtας όλωσοtόλοu Ota­φορετtκ-ης απο τη οtκή τους τους οΙοασκε λοtπον

εκφρα-τ-tιν αγγλικη γλώσσα με κΙΙρια πρόθεσΎj να τους επιτρέψει να την κα.τα.στήσοuν κα.t εκφρα.στικΟ Οργα.νο τοσ εικοσ τοuς κόσμοu τους εκα.νε να α.Ισθάνοντα.ι περήφα.νοι για τtς εθνικές τοuς πα.­ρα.εόσεις κα.t θεσμοΙΙς Δεν εχα.νε την ευκα.φΙα

να κα.τα.φέρετα.ι με οργη κα.τα της προσηλuτι­στικης προσπάθεια.ς των Εερα.ποστόλων, που απο­τελοσσα.ν γι ' α.υτΟν α.Ιχμη της εuτικης επιθετι­κότητα.ς (6λ το εοκΙμιο 'Ένας συντηρητ&κός)

<Όλα α.υτα σήμα.ινα.ν για κεΤνον μεγάλο κόπο κι α.υτα.πάρνηση , στοιχεΤα που χα.ρα.κτήρισα.ν την εκπα.ιεεuτική τοu στα.ειοερομΙα σε ολες τtς 6α.­θμιεες που υπηρέτησε 'Έτσι εξηγεΤτα.ι κι ή λα.­τρεΙα των μα.θητων τοu γι ' α.υτόν, λα.τρεΙα που

θα εκεηλωθεΤ αρκετες φορές , κάθε στιγμη που 6ρέθηκε στο στόχα.στρο οσων εεν εκτιμοσσα.ν τtς ιεέες τοu ΟΕ μα.θητές τοu θα πρωτοστα.τήσοuν επΙσης στη μετα.θα.νάτια ειάεοση τοσ εργοu τοu

< ο χειμωνα.ς εινα.ι ιοια.ιτερα Qα.ρuς σ α.uτη ' � , � , Ι? ' , ,, ,

τη 60ρειοα.να.τολικη γωνια της Ία.πωνΙα.ς που

τη σα.ρώνοuν οΕ ανεμοι της Σι6ηρΙα.ς <Η ασθε­νικη κράση τοσ Λεuκάειοu χερν με εuσκολΙα υπέφερε το κρίιο στο πα.γωμένο ξΙΙλινο σπιτάκι που εεν μποροσσε με κα.νένα.ν τρόπο να ζεστά­νει το πα.ρα.εοσια.κΟ μα.γκάλι των για.πωνέζικων σπιτιων «Δuο τρεΤς χειμωνες σαν κι α.υτόν»,

θ ' α γρα ει στον σα.μπερ α.ιν, «κα.ι οε α α.ντε-' ψ ' Τ ' λ ' !Ι" θ " , ξει αΜο το bα.σα.νισμένο σκα.ρΙ μοu»

3 2

σα-μουράι, με τις οποίες εΙχε εκπαιδευτεί απο

μι-\ �Ι , λ Ι ψ \ Ι θ ι θ \

κρο παιοι· αντι η εις που τοσο αυμασια α ρουσιάσει ο Λευκάδιος χερν στο δοκίμιό του 'Ένας συντηρητικός

πα-Κι ο δεύτερος χειμώνας ομως του προκάλεσε σο6αρα προ6λήματα υγείας , κι ετσι με μεγάλη στενοχώρια κατέληξε στην α πόφαση να ζητή­σει τη μετάθεσή του σε ηπιότερο κλιματολογικα τόπο Με τη 60ήθεια του Τσάμπερλαιν και πάλι,

6 ρηκε θέση σ' ενα μεγάλο κρατικο κολλέγιο , στην πόλη Κουμαμό:rο της επαρχίας Κυούσου

Ή πόλη Κουμαμότο ηταν ηδη στο μεγαλύ­τερό της τμημα μια σύγχρονη Εαπωνικη πόλη

με πανάσχημα μεγάλα κτίρια που μψ.ουνταν τη δυτικη μορφολογία, χωρις τους ναους και τους παλιους ομορφους κήπους που τόσο αγαπουσε στη Ματσουε ο Λευκά.Οιος «Θα ηθελα να μπορουσα

να φύγω για πάντα απο την περίοδο Μέιτζι, να κολυμπήσω αντίθετα στο ρευμα του Χρόνου, να

Μικάδο Γυριάκου, xwa τετρακόσια χρόνια πρίν», εγραψε στο πρώτο γράμμα του απο την πόλη

, ι Γ ' " Ι "" Ι " ,�

αυτη νωρισε ετσι ποσο ειχε προχωρησει ηοη

το εκσυγχρονιστικο πνευμα στη νέα οργάνωση της χώρας 'Υποχρεώθηκε λοιπον να αναθεω­

ρήσει ως ενα 6αθμο τις απόψεις που εφερνε μαζί

τήματά του για τη νέα πορεtακαt τΙς συνέπειές

Ε ΙΣΑΓΩ ΓΗ

της στην rOLιX την Ψυχη της χώρας θ' αποτε­λέσουν το bacrLXO περιεχόμενο τοσ πρώτου b L-Ρλ' " Ι

' ]1,1"

' τ

Ό ωυ στην απωνια, ΙJ1_Ηχτεες στην αΥνωστη

11Χ-πων{ιχ, που το ολοκλήρωσε στο Κουμαμότο Παρουσίαζε καθαρα σ ' αυτο πόσο μισοσσε τον εγωισμό, τη ματαωδοξία και τη χυδαιότητα της ασχημης και αμείλικτης Νέας 'Ιαπωνίας Στο bLbAiO θ ' αντιδράσουν o� μοντερνιστικοι κύκλοι της 'Ιαπωνίας που θα τον κατηγορήσουν οτι γράφει για πράγματα που δε συγκινοσν π ια τους -σύγχρονους 'Ιάπωνες

Το καλοκαίρι τοσ 1893 θ ' αλλάξει τελείως η

ζ ' ωη του : η ετ ουκο ειναι εγκυος - α γραμ-< Σ ζ - "" " Τ"

- , - , Ι , Ι "

ματα της εποχης εκεινης ειναι γεματα με τις ανησυχίες του για την τύχη τοσ παιδωσ και της

σταση της δγείας του μα και το αbέbαιο

μ.έλ-λ ον του τον ΠΡΟΌ ηματι ' Ρλ ' -ζ αν ,�Loιαιτερα ιχε αρχι-, Ε"" "

σει πράγματ ι μια ούσκολη εποχη γι ' αυτόν , καθως o� πoλεμικες επιχειρήσεις της 'Ιαπωνίας στο εδ α φος της Κίνας τροφοΟότησαν ενα κλίμα εθνικισμοσ που στρεφόταν κατιΧ της παρουσίας

του σταΒtοΒι:ιομiας Το uγtέστατο στι:ιογγυλο­πι:ιόσωπο μωι:ιο ανέf)αλε rta λΙγο τα αγωνtώΒη ει:ιωτ-ήματα xat θι:ιόνtασε rta τα καΜ τ-η χαι:ια στο σπ iτt του Το ονόμασαν Καζοuο ποΙΙ ση­μαiνεt πι:ιωτος η "Αφταστος Ή χαι:ιά του φαΙ­νεταt καθαι:ια στ-ην παι:ιατ-ήι:ιηση ποΙΙ συνοΒεuεt τ-ην αγγελΙα τ-ης γέννησης τοu rtou του : «Καν­ένας Βεν μποι:ιεt να ξέι:ιεt πι:ιαγματtκα τΙ σημαΙ­νεt -η ζω-ή , τΙ σημαiνεt Ο κόσμος ολόκληι:ιος ως τ-η στtγμ-η ποΙΙ εχεt ενα παtΒt xat το αγαπάεt» Γtα ό'λους αυτοΙΙς τοΙΙς λόγους Βέχτηκε λοtπον

με ανακοuφtση τ-ην πι:ιόταση να ει:ιγασθεt ώς Βη­μοσtογι:ιάφος στ-ην αγγλόφωνη εφημει:ιΙΒα Cobe Chronicle 'Όσο xt αν εΙχε παλtότφα uποσχεθεt στον έαυτό του να μ-ην ξαναΒουλέψεt ποτε σε εφημει:ιΙΒα, εκεΙνη -η πι:ιόταση τον απελευθέι:ιωνε

? , �, ' λ "

απο ενα μεγα ο αγχος

Τον Όκτώf)ι:ιtο τοu 1894, εγκαταστάθηκε με τ-ην οtκογένεtά του στ-ην παι:ιαλtακ-η πόλη Κόμ-

, , Χ' 'Ε - 'i i i ' ,

πε, στο νησt ονσου κεt, παι:ιαlV\η� με τη ΒημοσtOγι:ιαφtκ-ή του Βι:ιαστηι:ιtότητα, τελεΙωσε

, ' 1" e Βλ' Π ' , Ι Ι , Λ

xat το οευτει:ιο oto tO του ερα απο την .t:ι τολή, στο οποtο παι:ιουσΙαζε τtς απόψεtς του rta μtα σεφα σημαντtκα ζητ-ήματα τ-ης f)ουΒtστtκ-ης πΙστης στ-ην Ίαπωνtα Σχολtάζοντας Ο rΒtος το

να-e Βλ' , , [] 1'" - , " ,

oto tO του αναφει:ιεt: « οεν εννοω μ αυτο πως εΙμαt f)ουΒtστ-ής , ομως -η κληι:ιονομημένη πα­τι:ιογονtκ-η αντtληψ-ή μου rta τO'<ciμ.παν -α.υτ-η

δηλαδ-η που εχε� ό κάθε ' Άγγλος- μεταμορφώ­θηκε baO�ιX μέσα μου Δεν ύπάpχε� εκεΤ μέσα κάτ� παγ�ωμένo, ουτε ξέρω πραγματικα π ως μπορεΤ να ν�ώθω στο μέλλον»

Στ-ην πόλη Κόμπε θα τελε�ώσε�, ενα χρόνο αργότερα, και το ΤΡiτο του b�bλiο με τον τiτλο Κοκόρο (Kαpδ�ά) Το υλ�κό του (οπως και των έπόμενων) πpoέpχετα� απο τtς tσΤΟΡiες της με­σα�ων�κης '1απωνiας που είχε ιXpxicrE� να μα­ζεuε� απο τ-ην πρώτη στ�γμ-η που πάτησε το πόδ�

του σ αυτη τη χωρα κ� απο τ�ς σημε�ωσε�ς κα� τις παpατηpήσε�ς του στις δ�άφopες μετακ�νή-

" Ι '

σε�ς του στην απων�α

Έκεiνη τ-ην εποχ-η απoφάσ�σε να ζητήσε� τ-ην υπηκοότητα Είχε δεθεΤ π�α τόσο στενα με τ-ην ιαπων�κ-η αντiληψη γ�α τον κόσμο, ωστε κάτ� τέτωο δεν του προκαλουσε κανένα πρόbλημα συνεiδησης , ενω ταυτόχρονα δ�ευκόλυνε τα πρά­γματα γ�α τον Καζουο (xat τα αλλα του πα�-

'1' " λ " ., f \ �,

o�α, τεσσερα συνο �κα, τp�α αγop�α κα� ενα Ρiτσ� που γεννήθηκε λiγο πρtν το θάνατό του) Σuμφωνα λo�πoν με τ-ην ιαπων�κ-η πpακτ�κή , υΈοθετήθηκε πρωτα απο τ-ην oικoγένε�α της γυ­ναiκας του xat εγ�νε Κο'�ζοuμ� (M�κp-η Πηγή )

κο-<γ στερα ο Έ γονεΤς της δ�άλεξαν τ ο μ�κpό του ονομα: Γ �ακoϋμo, που σημαiνε� Όχτω Σuννεφα, κ� εlνα� μ�α λέξη απο τον πρωτο στiχο του πα­λα�ότεpoυ πo�ήματoς της '1απωνiας

Ό ΛωκάΟΙΟζ χερν μl τη Υuναίκα τοu και το Υιό τοu Καζουο στο Κοuμ.αμ.ότο, 1895

Το Δεκέμ{)ρω τοu 1896, το ΑUΤΟΚΡατοΡ tκο Πανεπtστήμtο τοu Τόκuο τοu προσέφερε την εορα τοu καθη)'Ύ]τη της Άγγλtκης Γλώσσας κα�

Φ tλολογtας

<Όταν μετα το θάνατό τοu οημοσtεuτηκαν στο σΙΙνολό τοuς ({)λ τη σχετtκη {)t{)AtOrpacpta στο τέλος τοu ()t{)Atou) Ot οtαλέξεtς τοu στο Παν­επtστήμtο, επαtνέθηκαν ώς μtα απο τ�ς πtο γοη­τεuτtκες κα� πρωτότuπες παροuσtάσεtς της αγ­γλtκης λογοτεχνΙας Στην fota την ΆγγλΙα μάλtστα θεωρήθηκαν εργο ξεχωρtστης σημα­σΙας

Τ , ' !' - Τ ' " Ψ " < , ην περtοοο τοu oxuo εγρα ε xat τα uπο-λοtπα {)t{)Ata τοu rttX την 'ΙαπωνΙα <Όλα τοuς γνώΡtσαν την fota επtτuχtα στη ΔΙΙση , καθως μετα τη νΙκη των lαπωνtκων στρατεuμάτων κατα της ΡωσΙας αποκαλΙΙφτηκε στα εκπλη­κτα μάτtα των Δuτtκων -η οΙΙναμη της Νέας 'Ια­πωνΙας κα� οημtοuργήθηκε -η ανάγκη να κατα­νοηθοuν ot πηγές της

Το Μάρτω τοu 1903, υστερα απο τη σΙΙγ­κροuσή τοu με τ�ς οtοtκητtκες Άρχες τοU.Παν­επtστημιοu, υπέ{)αλε την παραιτησή τοu, -η όποΙα

�ι , � , ., " ϊ!.θ ' , οπως αποοεtχτηκε εtχε o� ρtες σuνεπεtες στην ΠΡο{)ληματtκη ετσt xt αλλtως υγεία τοu Πέ­θανε ξαφνtκα στ�ς 26 Σεπτεμ{)ΡΙΟU απο οξu πνεu­μονtκο οfΟημα

Σ ' το τε εuταtο -xat ωραtοτερο tσως- oto tO λ - , < , " ρ "'λ'

3 9

�

, λ ' Ρ ' Ζ. '

στα πηγαιναν τα οουοιστικα αοαρα, πισω ουο μ.ικρα παιδια που κου6αλοσσαν ζωντανα πουλια

σε μ.ικροσκοπικα κλου6 ια α.πΟ μ.παμ.πού, που θα

τα άφηναν ελεύθερα συμ.60λίζοντας ετσι τη φυγη της ψυχής α.πΟ τα yfJινα δεσμ.ά της 'Άκολουθοσσαν εξι άτομ.α που κoυ�αλoσσαν το φέρετρο στολι­σμ.ένο μ.ε άνθη λωτοσ , πιο π ίσω o� �εpεIς μ.ε τα κουδουνάκια τους και το φαγητο για το νεκρό την πομ.πη εκλειναν ή ΟLκογένεια τοσ νεκροσ, καθηγητες τοσ Πανεπιστημ.ίου και o� α.γαπη­μ.ένοι του φοιτητές , αuτοι που μ.ε πρωτο60υλία τους θα στήσουν την πλάκα μ.ε το α.κόλουθο κεί­μ.ενο: «Στο Λευκάδιο Χέρν , τοσ οποίου ή πένα υπήρξε πιο LcrXUpTj α.κόμ.α και α.πο τη ρομ.φαία τοσ ενδοξου εθνους που α.γάπησε, εθνους που ή

π ιο μ.εγάλη του τιμ-η υπήρξε οτι τον δέχτηκε στις α.γκάλες του ως πολίτη και τοσ προσέφερε, ' λ' "

α ιμ.ονο, τον ταφο»