gia mia anexartete epanastatike tekhne - leon trotsku

νήμα του στοχασμού του Τρότοκι πάνω στην Τέχνη, nριν διοκοπεΙ βίαια από το θανοτηφόρο χτύπημα του φονιό της Γκε Πε Ου, Γ ράφτηκε μ ε ακλόνητη πίστη στο κομμουνιστικό μέλλον της ανθρωπάτη

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΛΕΟΝ ΤΡΟΤΣΚΙ – ΑΝΤΡΕ ΜΠΡΕΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ

http :// politikokafeneio com

Πρόλογος

Κανένας επαναστάτης μαρξιστής KOI ηγέτης δεν ασχολήθηκε τόσο διεξoδι�ό και διεισδυτικό με τη συνάφεια της Τέχνης με την Επανά" οταση, όσο ο Λεόν Τρότοκ, Ο, αναλύσεις και οι παρατηρήσεις του ο' αυτό ΤΟν τομέα δεν εΙταν εΠΕιοοδLOκtς Είτον αναnόσnaσro μέρος της αδιάKorτης πόλης για την οργάνωση και τη νίκη της παγκόσμιος σoσΙOλ,σl"ιKης επανάστασης

Η συλλογή lιειμένων, που παροuοιόζοvμε εδώ, δεΙχνεl 11ς διαδοχι­κές φάσεις της ανάπτυξης από τον Τρότσκι μιας μαρξιστικής θεωρίσ.ς γιο την Ηχνη κοι την Κουλτούρα μέσα στις διαφορετικές περίοδες Qvόmuξης της επανάστασης: από την προεπαναστατική περ,'οδο (�ΔlανooύμενOI ΚΟΙ Σoσιαλlσμ6ς� 1910) των παραμονών του πρώταυ ιμπεριαλιστικού πολέμου στα χρόνια της πρώτης νl"ηφ6ρας 0001010.1-οτlκl')ς επανάστασης (_Τάξη KOI Τέχνη., 1924, .Η Κληρονομιά της Πνευμα1<Μ!')ς Καυλτούρας_, 1927, �H ΠολΙ1<Μ!') του Κόμματος στο Πε· δΙο της Τέχνης κοι της Φιλοσοφίος_ 1933), �αι μέχρι τη ζοφερή περί· οδο της τφοδοσΙας της επανόστασης από τον σταλινισμό και το βύθιο ομα σ' ένα δεύτερο noγκόσμιο πολεμικό μo�ελεlό Ι-Το Μονlφέστο; Γιο μια Ανεξόρτητη Eπoνoστατι�ή Τέχνη- 1938)

Αναπόσπαστο και ζωτικό μέρος αυτ!')ς της lστΟΡΙΜ!')ς διαδρομ!')ς είναι

�αι η ουνόντηση του ΛεόνΤρότσΜΙ μ' έναν από τους σημανTlΜότερους πρωτοπόρους της Τέχνης τσυ 2Οού σιώνα τον Αντρέ Μπρετόν no· τέρο του υπερρεαλισμού

ΤΟ Μανιφέστο, έργο της συνόντησης Τρότσκι· Μπρετόν όπως και η μαρτυρία του Ιδιου του Μπρετόν γι' αυτή τη συνόντηση, ανοίγουν Μαι Iιλclvouv, αντΙοτο,χο, ουτή την έκδοση, χοράσαοντος το nερΙγραμμα του χώρου εκείνου, όπου η Σoo,aλ,στι�ή Επανόοταση και η Tέxvη του 2Ο0ύ αιώνο ενώθηΜαν κότω από την ακηλΙδωτη σημαία της Ηταρτης Διcθνoύς

ΤΟ Μονιφέστο αντιπροσωπεύει το έσχατο σημείο που έφτασε το

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρω.οΥος .• •.• _ •.• •.• _ _ •.• 5

ΤΟ NoνoφtO'O: ΥΙΟ μ Aν"ξΙΙρτrιτη Enoν<:ιστ",ικ� TtXΝΗ ._ 7

Η Kληρolιoμ,ΙΙ της ην.υμοτ",ΙΙΙ:: ΚOUλ.ΟUρoς , • _ 15 Τό�� .,,' Ttxvl\ ' _ _ _ _ _ _ ._ 23

Κ'" τηι:; e.λoooφloς _ • •.• •.• • • _ _ _ 0.045

Ο, Δ_ύμ.cνo, ooQ.,,, Σ�όc: _._ _ _ • , εηlQκ.� σιΟν Λtoν Τρότοο<, _ _ _._ &5

νήμα του στοχασμού του Τρότοκι πάνω στην Τέχνη, nριν διοκοπεΙ βίαια από το θανοτηφόρο χτύπημα του φονιό της Γκε Πε Ου, Γ ράφτηκε

μ ε ακλόνητη πίστη στο κομμουνιστικό μέλλον της ανθρωπάτητας, σε μιο περΙοδο όπου ο oρiζovτoς οκοτείνιοζε οπό τις αναθυμιάοεις του φαοιομού, του σταλινιομού κο< του νέου ιμπεριαλιστικού πολέμου, Σ'

ένο γράμμα του στη σύVΤOξη του περιοδU(ού «Partisιιn Re,'ie,,'�, στις

17 lούνη 1938, ο ΤρόΤΟΚI πρόβλεπε: .Οι ΠΟlrjr ές, οι �oλλιrέxνες, οι

γλύmες, ο, μoυσl�oΙ θο βρ ουν οι ίδιοι τους δρόμους κοι τις μέθοδές τους, σν το οπελευθεΡωτικό κΙνημα των κστσπιεζόμενων τάξεων κοι

λαών διαλύοει τα ούννεφα του οκεml�ιο.uού κο' ταυ πεσιμιομού πΟυ σκεπάζαυν σήμερο τον ορΙζοντο ιης ΟVθΡωπόΤrjτος., (Βλ, λογοτε­

χνΙα και Επανάστοση., εκδόσεις .λλλΑΓΗ., σελ, 2�7),

Σήμερα, αυτό το απελευθερωτιχά κΙνηlια της παγκόσμιας εργατικής τάξης και των κοταπlεσμένων λαών είναι ανίιlητo, επί 40 χρόνια από το τέλος του Δευτέ'ρου Παγκοομl'ου ΠΟλέμου, και έχει δόσεl XOI δίνει καταλυτικά πλήγματα στον ιμπεριολισμ6, Η θύελλα της ανερχόμενης παγκόσμιας σοσισλιστlκής επανάστασης καθαρΙζει τον ιστορικό ορΙ· ζοντα, την ίδιο στιγμή που η παγκόαμια οικονομική και πολιτική κρίση του καπιταλιαμού απειλεί την ονθΡωπότητα και τον ανθρώπινο πολιτι­αμό με την ολοκληρωτιχή πυρηνική απανθράκωση

Αυτοί οι δύο αλληλένδετοι παρ6γοντες-η αποσύνβεση του παγκό­σμιου ιμπεριαλισμού και η ανΙκητη δuναμη της εργατικής τάξης-­ ασκούν την πιό έντονη επιρροή στους δημιουργούς της Τέχνης κοι της Κουλταύρας Μένοντας πιστοί στην απαοτολή τους, η θέση τους είναι στα πλευρό της πιό επαναστατικής δύναμης της Ιστορίας, της εργατικής τάξης, και της υπόβεσής της, του παγκόαμιου οοοlαλισμού Πιστεύουμε ότι ουτή η έκδοση, μαζί με το κλασικό έργο τοιι Τρότσκι Λογοτεχνlα και Επανάσταση_, μπορε! να βοηθήοει τις αναζητήσεις των καλλιτεχνών κΟI διανοουμένων ΠΟυ προοελκύοντοι απά το εργα­τικό κlνημο και τις επονοσταΤ!κές ιδέες του Τροτοκισμού, του Μορξι­ομού του σήμερα

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ των Λεόν Τρότσκι - Αντρέ Μπρετόν

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Α.ΦΡΑΓΚΑ

Το "Μανιφέστο Καλλιτεχνικής Δημιουργίας; Για μια Ανεξάρτητη Επαναστατική τtxνη γράφτηκε από τον Λεόν Τρότακι και τον Αντρέ Μπρετόν, τα 1938, στα Με­ ξικό, Υια τη Διεθνή Ομοσπονδία Ανεξάρτητης Επανα­ στοτικής Τέχνης (FIARI) Κυκλοφόρηαι: Υια πρώτη φορά το Γι:νάρη του 1939 στα Υαλλlκά με την υΠΟΥραφή του Αντρέ Μπρετόν και του ΝτιέΥΚΟ Ρ16έρα Ο Λι:όν Τρότακι, Υια παλlτικαύς λόγους, είχε ζητήαεl να αντικο­ τασταθεί το όνομά του με το όνομα του μεΥάλου Μι:ξι­ καναύ ζωΥράφου ΤΟ "Μανιφέστο Καλλπεχνlκής Δημl­ oυρyίας� clXI: δημοσιευτεί στην ΕΜΕ τον lούλη του

1979 Σήμερο το δίνουμε σι: νέο επιμελημένη μετά­

Μ πορεί νο υποστηριχτεΙ xωρiς υnερ60λή ό1l ποτέ ο ονθρώπι­ νος noλΙll0μό<; δεν oπειλήθη�E οοό τ6ι:ιotις κινδvνους όσο οήμερο Ο 6όνδoλo� με τη βοήθΕΙΟ των βάρβαρων -δηλοδή των εντελώς πρωτό­ γ�νων IItoων τouς- οφάνιααν τον πολιτισμό της ορχοιότητος οε μlO

περιορισμένη γωνιό της Ευριίιπης, Σήμερα, Oλό�ληρας ο πογκόσμιος

πολιτισμό<;, σ-ιην ενότητα του ισ-ιoρι�oι: ΤΟυ nεπρωμένoυ noρanoi.!;I κότω από την OπειλήOντιδρaστικών δυνόμεων οπλιομένων μι την πιό OύvxPoνη ΤExνι�ή Διν εννοούμΕ μονάχο τον πόλιμο που nλη σ ιόζEι

Από τώρα κιόλος, οι nι:ρIoδo ιιρήνης, η ΕΠιστήμη �oι η rtXVIJ έχουν περlέλθιl σε KOtCIO""lOoη οπόλυτο αφόρητη,

Ι' όη nρooωπικό διοτηρεί στη γΙνεσή της, σ' άτι υπo�ειμενl�ό χαρΙ­ αμοτσ ενερyonσιε! για νΟ anObCoμCVaeI ένα ορισμένα έργο που επl­ φΙρι., Ινον αντικεψενιιιό cμπλουτιαμό, j.ιιο' oνα�όλυψη, φιλοοοφlOlή, κοινων,ολ?γIΚι'! cπ,στημoν,�tι ή καλλιτεχνική, εμψ(lνiζtτoι σαν το rιρoίόν μιας σνέλπlΟτης τύχης, δηλοδή σαν μω ε"δήλωση λlγo ή r»AiI ουθόρμητη της oνCΙYKolότητoς, Δεν εΙναl δυνοτό να πορομcλήοεl �CΙ· νεlς μια τέτιο τιρoσφcιpό τόσο από την όη0ψη της γν!ίισης γενικό (που τεlνεl 0""10 νCΙ CΙυνεXtσ1εί η ερμηνεία ΤΟυ "όσμου}, όσο 1101 οπό την όποψη της εnσνόσloσης (που οπο.ΙΤΕΙ τη δ.:ιμόρφω(lη μιας ξt"άθoρης φτόοουμι: 0""10 μετοοχημοησμό του) Π,ό σuγ�ε"ρψΙνo, δΕν είνοι δυ­ νατόν νο αδιοφορήQουμε γιο τις πνευματικές (IυνθtιKες IIt(l(l Ο""Ιις οnolες tKbηλώYCTQI αυτή η προσφορά "Ο, νο μην OypunvOVIIE γιο την Eξαι;ιιpό.λ1Oη του οι;βαομού των lδΙCΙΙτερων νόμων που διtπoυν την ηνι:υμοτ",ή δημlουρΥlα

Ο oύvxPoνoς κόσμος μας ovoγ"όζt, να δlOπl(Πώ<:Ιουμε την ολοένο

"οι π,ό γενl�tι παραβlοοη αυτών των νόμων, ποροβlοση που ουνΕπ{:ιγε­ ταl ονογκαO""lι"ό ένον εξευΤΕλωμό ολοένα �ol ",ό έ"δηλο, όχι μόνο 'ΠΙ<: " αλλ ιτ ε xνικtι<; δημιουργίος, αλλό κο της �oλλιτεxνl"τ'ις fIρO(I(ιI-

όλους τους καλλ,τέχνες ατOuς onoiouς εκφροζόταν οε κόnoιo 6aθμό

�ooe αυτούς που μπαραυοαν οκόμα νό κρατηοουν μολυ6ι και πινέλο, ηαρογγελΙαν μέοα ατα nλαlo,α της χειρότερης ουμ6ατικότητας Αν διάροι.εκι της ΠΕριόδου της μανιααμένης αvτίδραoης, που ουτη τη ατιγμ!\ βρισlleται ατα απόγειό της

Δεν χρειόζtται να nαυμε πΩc; δεν ιψcιoτε καθόλαυ oUt& για μισ ατιγμή, αλληλtγγua� όποια κΙ ι:nι είναι η τUxη του με το αύνθημα: Ούτ& φασισμός οίιτ& κομμουνισμός!., αίινθημα πou nρooιδιάζι;ι ατη φύση τοu αυντηρηnκοίι και φοβιομένοu φιλιαταlοu 1101,1 αρπόζt· τοι από τα λΕΙψανα ΤΟυ δημακρατικαίι παρελθόντος Η αληθινή Ηχνη, δηλαδ!\ εκιlνη παυ διν ορκεΙταl αε παραλλαγές προιιαθορι· ομένων πρoyίInwv, αλλό που nρoσnαθιl να ιιιφρόσcι τος εσωτερικΙς ον6γκι:ς του ονθρώπου κοι της οημερ,νήςανθρωπότητας, δεν μnoριl

να μην είναι EnoνooτatIKf!, δηλοδη να μην τείνει οε μκι πλήρη και πελεuθερώσει την mιευμαΤΙK!'! δημιαυργΙΟ από τις αλυσίδες που την φτόοε, σε ίιψη nou μόνο μεμανωμένες μεΥολαφυltς Ιφτοοαν οτο παρελθόν Ταυτόχρονα, αναγνωρ[ζουμε ότι μονάχο η κοινωνικ!'! επα· νάσταση μπορεl νο ανoί�EΙ το δρόμο για μια ιιαινοίιργια κουλτοίι· ατην ΕΣΣΔ Kόaτα, είναι ακριβώς γ1Οτί ατα μάτισ μας δεν σvτ,τιpoσω­ ΠΕίιε ταν �μoυνooμό, αλλό τον πιό δόλιο ο<οι mCo επικlνδυνα εχθρό TOU

Κότω από την επlδροαη ταυ ολακληρωτικαίι KOθεατι.iιτoς της ΕΣΣΔ και δκψέσου των λεγόμενων εκπαλιτιοτικών οργόνώσεων πΟυ αυτό (ο lδιο tλtyxει οτις άλλες χώρες aπλι.iιθηl<t ο' όλο τον ιιόομο Ινα 6aBίI λυκόφως εχθρικό στην αν6δυση κόθε πνευματικής αξιaς Λυκόφως λόonης και αΙματος, που μέσα του μασκαρεμένοι οι δκινοουμενους και σε καλλlτΙχνες τσαλαβουτούν όνθρωποl που έκαναν την δοuλο­ πptncιo κίνητρό τους, την οπόρνηοη των aρχών τους άτψο I1Ol)('/lδ� εγκληματος χορό τους Η επιοημη ΤΙχνη της αταλινικής εποχής αν"!α­ νοκλό, με μια xωρlς nρoηγOίιμ&νO στην ιστορία σκληρότητα, τις γε­ λοίες nρoonόθEIές ταυς να t.ξOI1OT!\σoUV και να καμaυφλόρουν τον

Η 6αυ6ή αποδοκψοαlo, nou ξεσηKώ�ει ΟΊαν καλλπε)(Υικό κό<η.ια

η tπaIOXUvτΗ αυτη "αταnότηoη των αρχών ΟΊlς αno!tς nό.νΤOΤ& Uf16 KCXΙE η Τέχνη και που αύτε τα καθεστώτα τα θεμελιωμένο στη δ(lυλEiι:ι δεν αποτόλμηοον να αμφιο6ητ ήσουν με τόσο καθολικό τρόnO, oφεlλει

�α ΠΟΡοχωρήοεl τη θέση της σε μια αμεlλlKτη "αταδΙκη, Η "αλλ'ΤΕ­Xνuι:ή ΟνΤιποΙΙτ&υαη είναι αήμερα μιά από τις δυνάμεlς εκεΙνες nou

μπορούν νο συμ6όλαυν αTlOτελεαμαηκά στην καταρρόκωαη και 0'(0 γ,φΙμιομο των καβι:στώτων κότω από τα 0.0010 KαrαOΎptφETαo, μοζι

με τα δικαlωμα της εκμεταλλcυ6μενης τάξης �α επlθuμεΙ έναν καλύ­τερα κόσμο., και κόθε οΙσθημα μεγολεlου ΚΟΙ ανθρωΠΙΥης οξιαπρέπ.ιI­αι;

Η κομμοuνιcrnκή cπονάστοοη 6ι:ν φ06άται την ΗJCYΙΙ, Ξtρεl άτ� σύμφωνα με τοι:; tρεuνες οοι; μπαρούν να yivαuv στην "Bivαuoo ιtCIπl­

�αλιστΙKή καινωνlo αναφαρικό με ταν οχημαΤ\αμά της καλλιτεχνικής

!ιλΙσης, α καθαρισμός οuτή(; της κλiσης δεν μπαρεΙ noρό να προκύψει

ιmό μια ούγκροι.ιοη ται; ανBρώnoιι προς ορισμένες κοινωνικές μoρφtς ΠΟΙ.Ι τοιι εΙναι ανιΙθετες "urfI !<Οι μόνα η συνάρτrιση, cιπός από τη

ouν&lδηση που μένει ακόμα νο απoxτttσει α καλλπέ)(ΥΙ1ς ταν nρoδι­αθΙτει αύμμαχό της Ο μηχανισμός της εξιδσν[K&UΣΗς, που παρεμ-6οΙνει α' αυτή την τtεpImωoη και πou η ψuχανόλuση έφερε σε φως,

έχει οον σκοπό να αποκαταστι'ιοει τη δlOτοροχΒεΙοο looρρσπlo ανά­

μ.coo στα σύμφuτα _εγώ-και 0'(0 onωθημένα οταιχεlo Αυτή η onoκcι­τόσταοη της lαaρρoπloς ltOταλfιyεl οι: κέρδος ΤΟι; �ιδoν αύ εγώ_, >1OU

"ποκινεΙ καJά της ανυπόφορης σύγχρονης πραγματικότητας ης δu­νάμιις ταυ εσωτερικαύ κόο'μαυ, ταυ _εουτού., καινές οι: όλους τους σνιρ{IΠOUς, σταθερά στα δρόμο της ανόmυξης προς τα γ/ΥνεοΒοι Η αWYK" της xcιρoφtτησης τσυ τrνεύματoς δεν έχει ιw:ιρό να σ"ο.λοο­θι'ι<1Ει τη φυσική της noρεΙα για να ouγχωνευτεΙ και να ouyκεραοτεΙ μι τσύτη την πρωταρχική ονόΥκη Την ανόγκη της χειραφέτησης τσι;

ανθρώπου

Κατό συνέπt.1Q, η ΤέJCYΙΙ &ν μnoρεl, xωρlς ν ο ξι;πέοι:ι να υnσxωρ αι:ι μπροστά σε μια ξtνη γραμμή και να Υεμloεl δ(ιuλικό τα n,λoiolO nou μιρlκαΙ πιστεύουν πως μπσρούν να της χαρόξσuν, γιο ΠΡΟΥματlQ1l­

κούς οιιαπούς, πολύ περlο.ρισμέναυς AξΙζcl παλύ ΠΕριοσότερα η εμπι­

στοούνη στα xόριoμa τσυ καλλιτέχνη να αποδίδει την nραyμαΤΙK6τητα όnως αuτός τη νοιώθεΙ χόρισμα κόβι: αληθιναύ KαλλlTtχνη, που συν­ιπόΥιται την orιcιΡxή γιο μlO (ovαIQOTIKή) λίιοη των πιό 006αρώναvτι­φόoeων της εποχής και που πρooανατoλlζι:ι τη σκέψη των συγχρόνων Tαu προς την enelyσuoo ανάγκη της εγκαθlδρuοης μιας νέος τάξης nρo.γμότων

Η όΠDψη που εlχε ο νεαρός Mαρξσxε�"'ό με �o ρόλο �O\l OUΥγρα­φΙο, απαιτεl να την ανOMαλtooυμι ζωηρά στις μΙρες μας, Εlνοι φα­νερό nως αυτή η όποψη ιφΙπcι να επcχταθεl πόνω στον MCΙΛΛιτεxν",ό Μαι επιστημονΙΜό τομέα, στις διόφορες ΜατηγΟρ'ες δημιουργών ι«ιι ερευVΗΤcίN

• 0 Oυyyρoφtσς, λέε� rφΙπεl φυσι,,"ά να ,,"εpδΙζtl xpf/jJoro για να μπOιnΙ νο ζει ,,"οι νο γρόφει ολλά δεν nρΙπει οε κομιά πεplnτωoη να ζει ,,"οι νο γράφει γιο νο /{ερδΙζει χΡf/μοτα .. Ο ουΥΥραφΙας δεν θεωρεΙ /{οθόλου το Ιργο του σαν μΙοο Αυιά ε/νοι ο.οπός οθεουτός, ε{νοι fιΚιO λιγο μΙοο γι' ουτόν /(οι γιο τους άλλους, ώστε στην ονόγl\"η να θυσιάζει στην ύπαρξή τους τη δ"'r'ί του ύπαρξη Η πρώτη rrρoOιιόkση της ελ&υθιρΙας του ΤύnQυ συνio"τOταl στο να μην ι/να ιrnόγyι:1μσ_ Είνοι nι:ριooότερα οπό ποτΙ όΜοτι επ!κοιρο να επιοεlooυμε αυτη

τη δΙΟΜι'\ρυξη ενό.ντιο σt: κείνους Μυ επιδιciικoυν να ι«ιθυποτόξouν την πνευμQTlMή δραστηριότητα οε OrtαΠOύς ξtνoυς προς ουτήν, l«ιι που, nι:ριφρoνιlιvτoς κόθε ιστορ",ό ιφοαδιαρισμό ΠΟιί nρoOιδιόζtι � αυτην, θtλoυν να e.λtγxoυν σαν οπόλυτοι Mύριo� σύμφωνα με τα υπο­

"θέμενα ανωτερα ouμφΙραντα του κρότους, το θΙματα της ΤΙχνης Η ελεύθερη εΜλοΥ1Ί αυτων των θεμότων και ο απόλυτος μη-περιοριομός' οοονοφορό τον ταμέα της Ιρευν{:ις του αυνισταυν γιο τον MCΙΛΛιτtxvη Ινα αγαθό που αυτός Ιχει το δ",αlωμα να διεΜδικεί ocιν ανo!1Qλ­Aoτplwro Στην υπόθεαη της κQλλΙΤCXνlMής δημ,ουργΙος, έχει ΘCμελι­WΔη σημααία να anaλλαyι:I η φαντασία από OπαιouoδήnOτε ιι.ατανσγ­κοομούς Μαι νο μην υπόι<ει,o� κότω από οποιοδήποτε nρ6αxημα "" Μολαύπιο Σε κεlνους που θα μας παροιι.ιναιίοαν, νιο σι'Ιμερο ή γιο αύριο, να δεχτουμε όη η ΤΙxvη θα nρΙπcι να είναι υποταγμΙνη οε μια πειθορχΙα που etωρoUjIt ριζικ{:ιαουμδΙ6aστη με το μΙoa της, οντιτόο­σουμε την αμετόλλητη όρνησή μας κοι την αποφααιστ",ή μας θΙ­

ληση να επιδάλουμε την αρχή; Κό8ι ι:1eu8eplo στην ΤιiχνηΙ

Ανογνωρl(oυμε φυσικό στα εnoναCΜΌΤΙΜό ιι.ρότος τα δ",αiωμα της όμυνας ιι.ατό της επιθετ",ής αστ",ής αντΙδρασης αΜόμα ΚΙ όταν αυτή Καλύmεται ότω από τη σημαla της ιπιστ1'[μης ή της Τtxvης Μα από αυτό τα ιπιβεδλημΙνο nρόoMOιρa μΙτρα της επαναστατ",ής ouroόμu­νας ώς την απαίτηση τη<; όOllηοηι; u.tyxou πόνω στην πνευματική δημιouρΥlo της ιι.QIvwvίac; υnQρxει αλόκληρη όθuσooς Αν γΙ(! την aoιόmu� των υλικών παpcιyωγικών δυνάμεων η Ιl1(Iνόotαση εΙν<ιι υnοχρcωμtνη να εγκαθιδρuσε! Ινα oooIcI'I'ιcπιΙΙό KoBCatώoς συγκεν­τρωηκι'ις σχcιδοποlησης, γιο την πνευματική δημιουργlο nρΙπει εξορ­χής να θtμtλιώσtι ",αl να εξασφaλloel Ινα cnιαρxιιιό καθεστώς πνιυ­ματικι'ις ι:1eυθερlας Καμ!ό επιβολή κανΙνας καταναγκασμός OUtctQ

παρο.μιιφό Ιχνος δlOταγfιςΙ Οι διάφορες επιστημανικtς ενιίισεις και αι

αιιλλαγικές �όδες των καλλΙΤΕχνών παll θα εργόζαvτo., γιο την ,"πΙ­

λUΣΗ καθηκόντων, 1101Ι πo,t δf:ν ιΙταν τΟΟο μt-yoλeιΦ(lη, μπορούν να

ιμφaν!ooυν και να ανamύξouν μlO γόνιμη tpyaoiα μόνο nόνω στη

Ο οκοπός αυτής της έκκλησης ε(ναι να 6ρεθε( μια 6όση για να ενωθούν όλοι οι επαναστάτες λειτουργοί της Τέχ ης για να υπηρετή­ΟΟυν την επανόσταση με τα μέσα της Τέχνης KOI γιο να ιιπερα σn[σo ιιν την ελειιθερία της ίδιας της Τέχνης από τοιις σφετεριστές της επανό­

στασης, Εlμαστε θαθιά πειομένοι ότι η συνάντηση σε μια τέτια 6άση είναι δυνατή για τοιις εκπρασώπους των αιοθητικών, φιλοσοφικών και πολιΤικών rbOtWV ακόμα Κι αν αυτές διΙστανταl αρκετά μEra�U τους

Οι μαρξιστές ",nOPOUV εδώ να 6σδίσουν χέρι χέρι με τους αναρχικούς,

με την πραi;ιπ6θεση ότι και οι μεν και οι δε θα διαχωρίοουν αδιόλλαχτα ''1 θέση τους από τα αντιδραστικό αστυνομικό πνεύμα είτε αιιτό εκπροσωπεlτε από τον lωσήφ Σ.όλ,ν εlτε από το τοιράκι του Γκαρθία Όλιβερ

Χιλιάδες �Ol χιλιάδες απομονωμένοι δισνοούμε νοι και καλλιτέχνες που η φωνή τους οκεπόστηκε από τον απεχθή θόριι60 οργανωμένων παραχαραχτών είναι σήμερα διασκορπισμένοι στον κόσμο Πολυάρι­θμσ μικρό , οπικό περιοδικό προοπαβούν να σιιγκεντρώσουν γύρω τοιις νέες δυνόμεις, που ζητούν καινούργιους δρόμους KOI άχι επιχο­ρηγήσεις Κόθε προοδευτική κσλλιτεχνική τάση στιγμ τίζεται απότον φαοιομό οαν εκφυλισμός, Κόθε ελεύθερη δημιουργ[α ανακηρύσσεται φασιστική απομέρους των σταλινικών Η επαναστατιιιή ανεξάρτητη Τέχνη πρέπει να συνενωθεί στην πόλη κατό TWv αντιδραστικών δι­ωγμών και να δlαKηρύ�εl ανοl)(Τό το διιιαίωμα ύπαρξής της Μια τέτια

αυνένωση είναι ο σκοπός της AICQvOUC; Ένωσης της Εnaνοστοηκιις Ανcξόρτητης Ηχνης (FIARI) παυ ιφlνουμε αναγκαίο να δ μιουργη­θεΙ

Δεν έχουμε καθόλου την πρόθεση να επι6όλουμε �όθε μιό από ης ιδέες ΠQυ περιλαμθόνο ταl σ' αυτή τη διακήρυξη που εμείς την θε­ ωρούμε μόνο σον ένο πρώτο βήμα στον κοινούργιο δρόμο Από όλους τους εκπροσώπους της Τέχνης, από όλους τους φίλους και υπερασπι­στές της, που δεν μπορούν να naραγνωρΙζουν την ανόγκη αιιτής της

διακήρυξης ζητόμε να υψώσουν σμέσαις τη φωνή τους Arιι;υθύνoυμε την ίδιο έκκληση προς όλα τα ανεξόρτητα αριστερά έντυπα που είναι

πρόθ μο να συμμετάσχουν στη δημιουργlα της Διεθνούς Ένωσης και στην εξέταοη των καθηκόντων της και των μεθόδων δράσης της

Όταν μια πρώτη διεθνής εποφή οποκατασταθεί διαμέσου του Τύ­που και της αλληλογραφίας θα προχωρήοουμε στην οργάνωση μικρό­τερων TOnlKWV και εθνικών συνεδρίων Σε επόμενη φόση πρέπει 1/(1

ουγκληθεl ένο παγκόσμιο Συνέδριο που θα επικυρώσει επίσημα την lδρυση της Διεθνούς Ένωσης

-Τ"" O.oξ-oρ"I"ι.ι'r,ς τtx.r,ς - νιο ην �ν/ιατooη,

-Τη fno • .wτaOII-νιο την oρ � oncΑcνΒt_η τr,ς τtpr,ς

-Η ΚΛ-ΗΡΟΝΟΜΙΑ Τ-ΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤιΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ

Η nνcuμι:mιιI! κουλτούρο ιΙνaι το Ιδιο QvtIφoTlJlI! όnιιις 11.01 η \Ι"

Auι1Ί κouλτ06ρa ΚΟI ιιιφιδ(ιις όnoIς Onό ΊΟ onλocnόolo 1\01 τις onoθt't

κις της u.l ήo; κσυλ τούρος n::ιlρνoυμε �o, χρησιμοnoιοίιμε όχι βtλη και

ιrνημncιρtΔ του μωο aτην KOlνιιινlcι 1E k; αιιoρρlrπou aλoιtλι"IPw-­

yuι6 τη 8ρφuiα μοζι όλα της τα UΠΩΚατόσtaro

γν� l\Qι ιηlδcξιότητας nou tχιι �υΘCI αnό τα aYθpώmvo

ΙΙδος στη δΙΌΡΚCIO ClAόΚληρης της μoKρό)(ρoVΗς ζωής τou

ΠραγμαllΚό IoInoptl κανε!ς νο απoδtlξει όη στην επιστήμη, που ΟΚΟ­

μονό-πλευρες ταξl�ές ναθεύαεις Αυτό είναι εντελώς αληθινό Κι σν α�όμα σι σιδηρόδρομοι ε�φράζoυν την προνομιούχα θέση σρισμένων "οι την

tξc.θλίωση άλλων αυτά ισχυει α�όμo περισσότερο γισ την επιστήμη

ΓΙου το υλιΚό της εΙνο, πολύ πl6 εύιτλcιoτo (ΙΙ1ό το μtτQλλo ΚΩι το ξύλο από τ σ οnoΙα φτιόχνovταl τα βαγόνια του τρf;νoυ Αλλά nρf;πι:ι να

(Ιντιμετωπlσουμε το γεγονός ότι η επιστημoνι�ή δουλιά τρέφεται θα­

ταξικά συμφέροντο έχουν εισαγάγει κι σκόμα ειοάγουν λσθεμένες

τάσεις, α�όμα κοι στις φυσικές επιστήμες ωστόσο αυτό το 6λωτικό προτσές περιορίζεται από το όριο πέρα οπό το οποlο ορχίζει άμεσα να εμποδίζει την πρόοδο της τεχνολογίος Αν εξετάσετε τις φυσΙKtς επιστ!'lμες σπό τσ κάτω προς το nάνω από το nεδΙO της ouσ­σώρευσης στοιχειωδών γεγονότων μtχρι τις υψηλάτtρες κσl noλυnλσ­κότερες γενικεύσεις θα δείτε ότι όσο πιο εμncιρική ι:lναι μια ι:πιστη­

δωστρε-"ovl>lfI έρευνσ, όσο πιο κονιά εΙναι οτο υλικό της, στα γεγονότα τόσο πισ αναμφίβολο είν·αl τα αποτελΟΟματο που δΙνει Όσα ruo ευρύ είναι

το neδΙΟ της γενίκευσης, όσο neplσσQreΡO η φυσική επιστήμη προσι:Υ­γίζεl τα ζητή ματα της φιλοοοφΙΟς τόσο ncpισσQrtΡO UΠΌκι:ιται Q"lnV επιρροή της ταξικής "μπvευσης

κοινωνικών επιστημών και αυτών ΠΟυ αΓlOKαλOύμε θεωρητικές- επι­στήμες Κοι σ· αυτή τη σφαίρσ 6έ6αlο εκεΙνο παυ είναι θεμελιώδες

Χάρη σ· ου1ό το γεγονός έχουμε με την ευκοιρία την εξαίρετη σχολή των κλσοικών οστών οικονομολόγων Αλλά το ταξικό συμφέρον που

'Ox� οι Πια χυδαlΕς, OQoιoλισTl>ltς οπό καθέδρας IIlΚPOaOΤIΚtς -να­

λόκια της γνώσης και γΙνοντοι της μόδας oνtψωQ μac; 8ρ6αιo;0omις

( ' > A "" φtρ.ι , O ' ,, ' η ,ι ι ",,,,, ,,,ή ",,"" ή _ ,� αν'C"""η μaν"ή " 6 ", ' C6c Ινη �oe-o.�

«ι)« ,η ΟΥρο,<ι.ι 'ην Ο, ,., OL ,ρε ι� Ιnρcιιc να ,_ν σn.\ την ιτι_ ,"'" ρώσι , .noναaτα,"",� ,-.ήμa'0<; <ΠΟ ,u.η το 1ΙΟυ α ςι _Σ • Μ

n Από ΤΟ' � _ ,ιιπο στο tργo ον Γιφψnoy!tvι,,",·Η ιt.nφ"",.,ιo "" E�

ν<LΙ κ ις !00fόι; {Ι82.) t.o ο.ώ"< Oξoψcι,o"'o l"Θu το μόWl ,ο" iIo<ι.,ιρoν οί·

φ" Θ_ � 1Ιι8μ8(Ι- ι(οι ' Τ _ «ΜΙ'Ι'" - _ -ι

nρooδω.C< ,η ""etvιia " t,,,, , τap6ξ<ι τη ιι.ctη o'�'oσ1I ,.,., α ,ρότο", ιδώ

)(t "_, ο.οl.ο"ς noLI σΠl)j>irιτ"', τι, 'f1"(O 10" Φρe,vι <Οι 'ω r>rιr>6ών ,ο" "' Ι.α α�ι/ιιφ"o

,ρ/ιf8> an' /ιιφη'" /Ι.ρη ό�, "" μ'" , ,., ",ή I!/lcη ιιλλό . ιδή �ΡO' 011 obι 'Ψ""'

lΦχι.η �_ της ,μ",,''''ΙΚ ηyςι;ιio;lι:; - L'.M

σια υψηλότ&ρα , onό τσ οπλό σντονοκλσσιικό στο σύνθ&το ovτoνσ­

ι<λοσΤικά, aλλ6, επιχιιρςί να τιιιράο&ι όλο συτό το ινδιόμ&CIO στ6διι::ι μι:

unόBcOη εργασίας n:;IιI μnoρEΙ να noρόγε� �αι σνoμφl80λo naράγε�

σuμnφόοματο �oι uιιoθtoeIς παυ προχωρούν nόνω στη γραμμfι της

υλιοTlΚι'Ι<: "ll)(oλoy!oς Η �φoματlΚή διαδuιoolα θα ι:unι: την

ρόομοτο nρoς τσ οπι;Μο nρoxuιρcl η �φoμαηl(ή διι::ι.δ",ookι, ω.ω nι:W:ι

ΚQ, rφtπ&, να ,116.0 & να qnιoρcυ6μooτι_, τα 1610 1\0' στην (πιοτήμη

η arιλή tιlδoση ξιρών ιvτoλώY δεν μnoρsl να I1&Τίιχ&1 τΙποτc όλλο l'Itρo

ιν.UΜΙ··

βρΙσκtι ro Ο'1(γμο ταυ στον κόσμο Με QUtI'l την έννοια η ι<ληρονομιό της Τέχνης διν ξεχωρΙζε, οπό την ιιληρονομ,ό της επιστήμης κοι της τεχνικής -κα, διν ([ναι λιγότερα σνηφατική οπό αυτές Όμως, ovτ(­

οον έvo oίισ"rημα οπό νόμους, αλλά οον μια ομόδο οπό ΕικόνΕς ΚΟ, τaιιτόχροvo cΙναι ένας τρόπος που εμnνtει οριομtνα συναιοθι')μοτα και διαθtοι:ις Η TtXΝΗ των ncpaoμtvwv αιώνων txtl κάνει τον άν­θρωπο πιό σύνθετα �αι ευέλιχτο, έχει ανε6όοει την ψυχocύνθεσι') ταυ

σε tνo ανώτερο επΙπεδο την txeI εμπλαυτΙΟ(:ι μ' Ινα ολόπλ.ι:υρο τρόnα λΙ'16ς ο εμπλουτισμός εΙναι tIIO πολύτιμο επΙτευΥμα της ,,-ουλ­tQuρoς Η ιι.υριοΡχIo nόlltιl στην Τέχνη του noρελθόντας ι:Ινα� επομι νως μιο σναγιι.οΙο προϋπόθεση όχι μόνο για τη δημιουργlo νέος Ttxν , αλλά "-ο.ι για το χτίσιμο της νέας κοινων(ος γιοτ! ο κομμουνισμός χΡειόζετο.ι ανθρώπους με πολύ Qναmuγμtνο νΟυ ΜπορεΙ όμως, η ΤΙχνη ΤΟυ noρU.θόVΤoς να μας εμnλoυτ!oεl με μια κι;ιλπεχνυιή γνWoη του κόσμου: Ναι μnoρεί, α,,-ρι6ιiις επειδtι ι[ναι ικονι') να δΙνει τροφή στο OUlιOιoθήμoτά μας ΚΟΙ να το μορφώνει Αν onaρνα(ιμοσταν xωρlς δά­

ση, την T hvη του παρελθόντος, θα γιν6μοοταν αμΙoωc: φΤWΧότιΡOΙ πνΙ UΜΙΙΠ υιδ :

Στις μέρtς μας, επισημο[νει Kανεlς εδώ και ε,,-εί, μlQ τόση να· ιφoe�θεΙ η ιδέο ότι η Ttxντι tXCI οι:ιν οι<οπό της να εμnνuι μόνο ορ<ο εν&ς διαθtαεις, κοι καθόλου τη γνώση της πραγμοτικότητος Το ουμπέρασμα που δγο.!.ει από αυτό ε[ναι: με τι ε[δους συvαι09f)ματα μπορε! να μας μολύνει η Ηχνη των ευγενΙΙΙν ι') της αστυιης ,όξης: λυτό είναι ριζικό λάθος Η σημοolo της τtχνης σον μέσου γνώσης ;.ιοζΙ κο, γιο τις λαίκtς μόζες κοllδlQΙτερσ γι' αυτΙς-δεν εΙναι καθόλου μικρό­τερη οπό τη ουναισθηματική» της σημοο{ο Τα ορχαΙα tπoς, ο μύθος, n_ υr.- 0 _ιι '0 _06 μι φ·lI'ι "'OΙ;:-� _"""""'" σον � cπ""' _,., :ι � αον t 1&0<; ,τσξ\cις •• 1Ι, " �M 0 ηou , ιr.ou μι ΠΙ" f1'Iμtj , ιο ,.,plζow kI_oς _ής ΤΟ

4I",na_ - _ - w _ r

το φογούδl η παραδoαlα�ή ιιοροιμlα α λαΊκός στlχος, πρoσφtρoυ� γνώση � γραφική μορφή ρΙX�oυν φως στο rιoρελθό� γινlΚCύOυ� ης

t μπ ιφ(cς πλαTαίνoυ� τον αρ!ζαντα 0«11 μόνο σε σύνδεση μaζi ταυς �O' χάρη ο' ουTl'! τη σύνδεση, ιΙνοι δυνοτός ο _συ ντ Oνlσμός_ Αυτό ισχύιι γιο όλη τη oιιιλoλoyio Υεν",ό όχι μόνο γιο την cπική rιι:ιίηση αλλό �O' γιο

τη λυρ",tι ποίηση lσχύιι για τη ζωγΡOφlΚtι και τη yAum",tι Η μόVΗ εξοίρεση, ο' Ινο βαθμό, civoI η μOυσl�tι, που ΤΟ οnoτΙλεσμό της είνοι ισχυρό.ολλό μoνόnλ.ι:υΡO! Κοι η μουοικ!\, φυσικό βασ\ζι:ταιπόνω σε μια ιδlαΙτερη γνώση της Φύσης, Των !\χων �αl των ρυθμών τους λλλό εΔWη

γνώση εlναι τόσα βαθιά Kρυμέ�η, τα απατελέσμοτο της Ιμπνιυσης της Φύαης δΚlθλώντα, οε τέτιο βαθμό μΙοα από το νεύΡΟ ενός προσώπου, που η μουσική δρα σαν μιο αυτάΡΜης 'ΟΠΟΚόλυψη • nρoσnόθειι:ς νσ ΠΡΟΟΙΥΥ[σεl Moνιlς όλες τις μορφΙς της Tέ)(VT'!ς, της μουοιιιι'!ς, σαν TΙXVΗ _μcτόδοσης.' έχοιινγlνεισι.ιχνά κα, πόντα 04ια,νον μια υποτι μηση του ρόλου της ιυφυlας στην Ηχνη για χόρη τov όμορφου νννο σθ!\μοτος, ΜΟ' μ' αυτή την έννοια ι[ταν 0«1' tlvo' σν-rIδpασTllltς Χιιρό­τερα οπό όλο, φOOUΙά, CivO' εκεlνο τα έργα ΤΙχνης που διν προσφέ­ρουν ούτε ypαOΙΙIll!\ γνώση OUTC I\QλlτεXνlllή μετάδοση_ αλλά αντΙ­

BCtG, προωθσύν eξωφρι:νιιιtς αξιώσεις Στη χώρο μας δεν τυπώνοντα, λlΥα τΙτια έργα, κo� δυστυχώς, όχι μόνα στα σπουδαστικό δ,tlλlα των Σχολών Καλών Τcχνών αλλό σΖ πoλλ.tς χιλιάδcς οντΙτυπα

Η κουλτούρο cIvo, ένα κοινωνικό φοινόμι,νο_ ΑιφιΒώι; ΥΙ' αυτό, η γλιiιoσQ, σαν το όργανο ι,πικoινωνkις των ονθρώπων, ι[ναl το πιο ση­JIOντlΚό της όργονο Η καλλΙΙΡΥΙIQ της Ιδιος της γλ6ιoocις ιΙναι ο 1800 σημαντικός 6ρος: ΎtO τηνoνόmυξη όλων Των κλάδων της κουλτούρας, lδιαΙτιρc της tmστήμης κοι της Ttχνης, 'Onως α ιφιΒώς η τεχνική δεν IKaYOΠO\C:troIIIt τα παλιά όργανα μέτρησης αλλά δημΙOUρΥε( νέα μι­ κρόμtτρα, tιολτόμετρα, κλπ επιδιιiιι<σντoς κσl rτετυxαΙνσνΤOς όλο και μεγολύτtρη ακρίΒεια έτσι κα, στο ζιΊτημα της γλώσσας της επιδΕξι­ότητας στην Επιλογή των κατάλληλων λέξtων και στο συνδυαομότους

με τους κοτόλληλους τρόrτoυς εΙναιονογκαΙο, διαρκr'I<: συστημαΤΙKfι, επΙπOVΗ δουλιά για να επιτευχτει ο ανώτατος βαθμός οκρl6ειας κοθα, ρότητος ιιοι ζωντόνιας Το θεμtλιo ουτι'!ς της δουλιός πρέΝ' να tiνoI η πόλη ινόντια στον αναλφαδητιομό τον μ'oo-oνaλφatlητιαμό και 1ον σχεδόν οναλφαβητισμό ΤΟ Eπόμtνo στόδιο συτής της δουλιός εlνοι η K010xfι της ΡΏΣUΙης Ι<λαοικής φιλoλoylας,

Nol η κουλτούρα Είταν το �(ιριo όρyovo της πιξικής �OTOnIEoης Α».ό ουτή tnIoης, �αι μόνο oυτf\ μΠΟΡΕΙ να γΙνεl 1"0 όργανο της σασι, ολισηκής απελευθέρωσης

Ι") �διIo Ο Τρ6,όΟ, """ 00« 0, " " 01>&0<; ,,,,, 1_" yorr την τφ�, "" σ"""lω<wι '''''''

_1"" "'ΠOUX/φw στ"" lστορο<Ο TλlΩ\ι6" -L • W

Μου φαlνεται πως εlναι ο ούντροφος Pαo�όλνι�oφ που έχει ε�φρόσειεδώ με τον πιό χαρο.χτηριστ""όψόπο την όποψη της ομΜας

.Νο Πόστο ,» (<<Στο Πόστο Μας»} δεν μπαρεlτε να τα οποφύγετε αυτό, σύντροφαl της ομάδας Να Πόστου Ι Ύστερα από μια μοκριά απουαία, α PααKόλνι�oφ μίληαε εδώ με όλη τη φρεσ�όδα του Αφγανι­στόν", ενώοι υπόλοιπαι της �Nςι ΠΌCΠςιυ�, έχοντας δοκιμόοει λίγο από

το δέντρο της γνώσης, προσπάθηοαν νο καλύΨουν τη γύμνια τους -εκτός από ταν σύντροφο Βαρντlν, που, οπωσδήποτε εξακαλουθεl να ζει όπως γεννήθηκε (Βαρντίν: Γιστ! εσύ δεν άκουσες τι ε/πο εδώΙ.}

Είναι αλήθεια έφταοα οργοπορημένος Αλλά, πρώτο, δlάβοσα το άρ­θρο οου στην τελευταίο έκδοση του _Να Πόστου_, δεύτερο μόλις κοίταξα τα ΠΡΟΧ1lκά σ' ό1l αφορά το λόγο σου, και, τρίτο, πρέπει νο πούμε ότι μπορεί κανείς να πει οπό το πριν, χωρΙς να σε ακσύσει, τι πρόκειται νΟ πεις (Γέλια)

Αλλά ας γυρlσουμε, όμως, στον σύντΡοφο Ρασκόλνικοφ Λέει: μας παρουοιόζουν τους _συνοδοιπόρους", αλλά η προπολεμική «Πράδδα

ή η «Σδι:ζντά δημοσlευαν τα λόγια του Αρτοιμπάοεφ του Λεονlντ Αντρέγιεφ και άλλων, που τώΡο βέβαια θα τους αποκαλαύοαν "συν­οδοιπόρους»; Νο μια φρέοκια rφOσέγγιση στο ζήτημο, που, βέβοια, δεν την μπερδεύουν τέτιου είδους λόγια Τι ζητούν εδώ ο Αρτοιμπά­σεφ κι ο Αντρέγιεφ: Απ' όσο ξέρω, κονεις δεν τους οποκάλεσε _ουν_ οδοιπόρους» Ο Λεονίντ ΑντρΙγιεφ πέβονε σε μια κατάσταση επιλη­mIKoίI μloους για τη ΣαβιετlKή Ρωσία Ο Αρτσιμπόσεφ μόλις πριν λίγο καιρό τον πέταξαν έξω από τα σύνορα αιν μπορεί κανείς να ουγχύζεl

τα πράγματα έτσι ξεδιάντροπα! ΤΙ είναι ο _αυνοδοιπόρος": Στη λογο· τεχνlα όπως και στην πολιτική αποκαλούμε έτσι κάποιον που, σκον­τόφτοντας και ταλαντευόμενος, φτάνει ο' ένα ορισμένο σημεlο στον ('Ι Ο Ραα_όλvu<οφ Βρισκόταν oc otnλoιμOTU<� αrιoσrαλ� στα ΑφΥονιστόv, Kα� Ιτσι μαιφιό από τις πρώτ�ς φάoeις αΙ/τ"" της ouζfIτησης

ίδιΟ δρόμο στον οποίο εμείς θα φαβήξουμε πολύ μακρύτερα 'Οποιος rτηyOίνεl ενόντιό μας δεν είναι ένας �oυνoδolπόρoς" αλλά ένας εχθρός που αν είναι αναγκαΙα θα τον εξορίοουμε γιατί η δlOφύλαξη της επανάστασης εΙναl ο ύψιστος νόμος μας

Πώς μπορεις να ανακατεύεις τον Λεονίντ Avτρέγιεψ με το ζήτη­

μα των οιινοδοιπόρων.: (Pαα�όλνIKOΨ: Καλά ολλά τι λες ΥΙΟ τον Πιλνιάκ.,), Αν μιλώντας για τον Αρτοψπάσεφ ενναεΙς τον Πιλν,­

όκ δεν υπάρχει διαφωνια μαζί σου (rtAIO Μια φωνή: _Μα ('jtv είνα, το [διο πρι:'iγμo: ) Τι σημαΙνεl: δεν εΙναl το ίδ ,ο πράγμα: Αν αναφtρεΟQI οε ονόματα πρέπει να μένεις ο' αυτά Ο Πιλνιάκ μπορεί να είναι �αλός ή κακός με τον ενα ή τον άλλο τρόπα μπορεί ",α είναι ι«ιλός ή κακός σλλό ο Πιλνιόκ eI\tQI ο Πιλνιάκ και πρέπει να μιλάς γΙ" αιιτόν σαν Πιλν,άκ κι όχι σαν Λεονίντ Ανφtγιεψ Η γνώση γενικά ξεκινά με τη δlάκΡ,οη ανάμεσα στα πράγμοτα και στα φαινόμενο κι όχι με χαοτική ούγχιιοη Ο Ροοκόλνlκοφ λέει: Δεν καλέοομε oυνoδouτόρoυς στις σελ/δες της Σβι:ζντά� ή της ΠράδδΟΜ, σλλό ψόξσμε και Βρήκαμε

ποιητές και oυyγρaφεΙς οτο Βάθη συ προλετοριάτου • Ψάξαμε και βρήκαμε! Στα βάθη του προλεταριάτου Ι Αλλά ΤΙ κάνατε μ' οωούς: Γιατί τους κρύψατε από μας: (Ραοκόλνlκοφ: Υπάρχει, γιο πι:ιρόδει­γμα ο Ντέμ,ον Mπιένrνι.) Ώ καλάτώρα πρέπει να ομολογήΟ"ω ότι δεν ήξερα _πως ανακαλύψαμε τον Ντέμιαν Μπ,Ιν"" στα βάθη του προλε­ταριά,οιι (ΠαρατtτOμΙνo yalO) Βλέπεις με τι μέθοδες ΠΡοσεγγί­ζουμε το πρό6λημα της λογοτεχν!ας: μιλάμε για το Atovivr Ανφέγlεφ, και εννοούμε ,ον Πιλνιάκ KauxlbIIaσTE ότι έχοιιμε βρει συγγραφείς

�αl ποιητές στα 6ά6η του προλεταριότου, κι ύστερα όταν φωνάζουμε τον κατάλογο, μέσα από αυτά τα _6άθη" απαντά μόνο α Ντέμlαν Mπlέντvι (Γέλια) Αυτό δε λtεl τίποτε Είναι ελαφρότητα Aπontlral πολύ περισοότερη σοβαρότητα στη θεώρηση αιιτού του θέματος

Ας ΠΡοσπαθήοουμε πραγματικά να δούμε πιό σο6αρό αυτές τις προεπονοστατικΙς εργατικές εκδ60εις, τις εφημερίδες 1«11 τα περι­Οδικά, που αναφέρθηκον εδώ Θιιμόμοστε όλοι πως κάποτε χΡηοlμο­ποιούοαν μερικούς στίχοιις αφlερωμένους στον ογώνα, στην Πρωτο­μαγιά κλπ Ό�oι αιιτοί οι στίχοι, τΙτιοl ποιι είταν anarEAouoav πολύ σπουδαίο και oημαντι�ά ντοκουμέντα στην ,στορlα της κοιιλτούρας Έκφραζον την επαναοτατική αφίιπνιοη και την πολιτική ανάrπιιξη της εργατι�i)ς τάξης Μ' αιιτή την πολιτιστικο - lσταρική tvνOIO, δεν είχαν λιγότερη σπουδαιότητα απ' αυτήν που είχον το έργα όλων τωv Σαlξ­rτηρ των Μολlέρων και των Παύοκιν παγκόσμια Σ' αυτούς τοιιςοδι"ινα­τοιις στΙχους 6ριοκόταν η ιιπόσχεοη μιας νΙας κο, υψηλότερης ον­θρώπινης κοιιλτούρας ποιι αιαφυπνlΌμένες μάζι:ς θα δημιoιιργήσaυν

Πριν δΙκο, κι ακόμα πριν Ιξι ή ι:φτό χρόνια, οι unι:ΡOonlOΤtc; της ρciIoIKη<;, υnoκι:ψι:νική<; σχολής της κοινωνιοΑοΥίας (οι Ιοσιαλειιιινα" σ.όttς_ι μnoρgUoαν να XP'10ΨOnolήQauν με επ,πιχία γιο τοι.ος στό­χαυς 1ouς, το τεΜυ10ία φUλλόδlO tOU αυO,ριaKOύ φιλόσοφου Maξ 'AvτΛCρ·, Τα τcλι:υταία, όμως, ntvτι: ή Ιξl χΡόνια, έχουμι: nι:ρόoι:I μΙoa από μιο τόοο 6οθιό, αVΤIKιlμιν",ή σχολιΊ KOΙIlων,αλαγ(oς_, "οι το μαθήμa.τό της ciVOI γραμμΙνα !'Ιόνω στο "ορμιό μας μ τόoa "φρα_ στικά σημόδΙCΙ, που κα, '1 πιο ι:(ιγλωπη OπoθΙWCΠJ των δlQνoa�μινων, ακόμο "ι αν προιρχόταν οπό τη .Μαρξιστlκή πέννα ΤΟυ Μαξ ;Α",λερ,

δι θα μnoρo�σε vo δόσel καμιό θοήθιια στο ρώσικο υπακ/:ιμινιιηιό, ΑγιΙθ το, η μa.lρo των ρώaωv υποκι:ψι:νιστών μας αΠOΤIΛCΙ το πιο 006apό �ιxι:iρημα ι:νόγιια στους ισχυρισμούς και τα ΣUμπιρόoματO του Μαξ Άvτ>.ι:ρ,

Το αντικ/:Ιμ/:vo OυτO� 101.1 φυλλόδlOO εivoι η σχΙση αν(lμΙ:OO οτους δlOVO�μtνoι.κ; "01 ΤΟ οοοιολοομό, Για 10ν 'Αγιλιρ αυτό δ/:ν ιΙνοι μόνο Ινο t:"'ΤUιιίμινο για θ/:WΡηι",ή OνΌΛUση, αλλό 1«1' Ινα ζήτημο Ο!.Ινιίδη, στι< ':'.λι:ι νonεkιει ToφUλλόδιo ΤΟυ Άντλερ, 6aσιoμΙνo oι: μιa oμιλia του ο' Ινα ακροατήριο οαοιαλ,στών σπαυΟΟστών, ιΙναι γ/:μότο από φλαγιρή πεπαlθηση, Τα nνι:�μα ταυ πρaσηλυ1(Oμα� nι:ρνόι:1 ουτή τη μικρή εργασΙα, δΙναντας μια εlδUlή οΠόχρωση σε ιδέες παν δεν δu:κδ� καυν κανΙνα νι:ωτ&ριιηιό, Να Kιρδlσει τσυς διονοοΙΟμι:νους σ.α δικό του ιδαν",ό νο "OΤO)[tήOEITην υποστήριξή !Ους με ΟT1QΙΟδήnΟΤΙ: κο στος, αυτή η noλη",ή ι:π,θυμΙα Ι:ΠΙΚΡCΙτι:Ι απόλυτο π(ινω στην κοινωνυι.ή ανάλυση ΟΊα φυλλάδιο του ΆvτΛCρ, δΙνOVΤός του τον ιδιαΙτι:ρο τόνα

ΙΊ (�� _ w_�, /op'fσνo ,οwAW"<ρ-ι"Ι_

�,_ KIιμμo L,.M

πόντα θα θρίσΚ&Τ01 οι: καθυστΙρηση, Το πολ1Τ1κό Kεlμενα μιας τόξης σρμαύν μnρoστό, πόνω οε ξυλonόδoρα, όταν η καλλιτεχνικ", δημιαυρ­γικότητα Xωoλoivt.L πίσω με δΕΚανίκια Ο Μορξ και α ΈΥκελς ε!τον μεγ�oι ΠΟλιτικαl ουΥγρα.φείς του nρaλεταρlότOY στην περίοδο που η

τόξη δεν είχε οκόμο προγμοτικό οφυπνιστεί (Από τη ουγκέντρωση:

.Νο" κ, ισύ Βρίσκεσσl ακρι8ώς εκεll ) Σου είμαι παλύ ευγνωμωνl [Γέλια} Αλλό μπες ΟΊαν κόπο να 8γόλε,ς τα αναγκαία οιιμπερόαμοτα από ουτό, και νο καταλόΒειςγιοτΙ δεν Υπάρχει αυτή η μονολιθικότητο

ανόμεοο στα noλl"κό κείμενα και ιην noiηoη, κι αυτό με τη otιpό του

θα οε θαηθήσει να καταλόθεος γιατl στα πολιό νόμψα Μαρξιστικό

περιοδικό 8ρίσκσυμε lσυς εαυτούς μας σε ένο μΠλακ, ι') μισα-μnλOK,

με lους καλλlτεχνικούς _ουνοδοιπόρους_, μερικές φορές πολύ αμφί­βολους κι ακόμα εντελώς ψεύτικους, ΘUμόσoι, βΙθαιa, το _Ν6δοΥιε Σλόδα_ (_Νέος ΛσΥος_) το καλύτερα από τα naλιό νόμιμα μαρξιιπικό περιοδικό, στο αnoio noMoi Μορξιστές της �ιότερης γενιάς ouvtp γόζανταν, μαζl και ο βλαντιμiρ lλίτς, Αυτό 10 περιοδικό, όπως ξtρoυν όλοι, είτον φιλικό με τους Ντεκαντόν, Ποιός εlτον ο λόγος γι' αυτό; Αυτό ουνέ80ινε γιατl οι Ντεκοντόν εΙτον μιο νέο ΚΟι κυνηγημένη τάοη Ο1ην οστlΚ'" λογοτεχνία, ΚΙ ουτή η κατό0100η κοτοδίωξής τους, τους ώθηοε νο στοθούν δ;nλo στη δ ", μας σντmoλιτευΤ1κή Ο1όση Αν κο η τελευτοία εΙτον, φυσικό διαφορετική οε χορο.χτήρα noρόλ' ουτό, ο ΝΤΕκοντόν υπήρξον προσωρινό _συνοδοιπόρο, με μας, Κοι ΤΟ μετο­γενέστερα μαρειοτικό περιοδικό (KOI το μιοομορξιστlκά, εννοεΙτοι)

μΙχρι κοι το _nΡOOBcotvle_, δεν εΙχον κανένα εlδος μονολιθlκο" μύθου, αλλό διοτηραίισαν αΡΚΕτό χώρο για τους -αυνΟδοlπόραι.ις_,

Κόnoιος μπορεl νο clτον περισσότερα ουστηρός ή nι=ΡlOOότεΡO επιι.,­κής ontνoνTt ο' αυτή την &χτψηση, όμως, εΙταν αδύνοτο νο διι.ξ6γει κανείς μια _μονολιθική_ πολιτική 010ν τομέα της Τέχνης, γιατΙ το ανογκο[α καλλιτεχνικά στοιχε10 για μια τέτια πολΙTlκή έλλειπαν, Αλλά ο Ρ ακόλνικοφ 010 βάθος δεν το χρειόΖCτoι αυτό, Στο έργα

Ηχνης αγνοεί εκείνο noΥ το κάνει έργα Τέχνης Αυτά φόνηκε noλ" ζωντονό στην αξlOQημεiωτη κρ"ική του πόνω στη θείο Κωμωδία του Δάντη, που κατά τηγνωμη ΤΟυ tlvaI πολύτιμη γιο μας, εrτεiδήαιφ,βώς

μας κόνε ικανούς να KorovotιooUIIe την ψuχολογlo μιας ορισμένης

1ό�ης, οε μια ορΙOj.LΙνη εποχή, το να BtroUIIt το πρόβλημα μ' ΙνατΙτιο τρόπο, σημαίνει onλά νο εξιιι6eλlζoυμε τη �θEιa Κωμωδία από το

600ίλtlO της Τέχνης Ίοως να έχειέρθει οκαψός να ΤΟ κάνουμε, αλλό

ον εlνοι t10� πρtπcι νο κατανοήσουμΕ την ουοία του ζητήμστος κι όχι

να δειλιάζptJμε μπροστά στα OΙΙμn.ι:ρόσμαIα, Αν λtω πως η σημαοlo της _Θεlας Κωμωδloς βρΙοκεται στο γεγονός όη μο nρaσφtρει τη

δυνοτάτητα νο κατανοήσω τη διονοητική κατάσταση ορισμένων

τά-ξεων οι: μια ορlομένη εποχή, αιιτό σημα{νιl όη την μετατρέπω ο' ένο απλό ιστορικό ντοκοιιμέντο, γιaτ� σαν ένα έργο Τέχνης, η θειο ι(ω μωδ'α πpt"tl να μιλήσει με κάποιον Tp6no στα αισtlήματα καΙ l1ς δlOθtσεις μοιι, Τα έργο του Δάντη μπορεί νσ ενεργήσει πάνω μοιι με ένα καταπιεοτικό τρόπα, QvomuoooYTdc; μοι! τον πεοιμισμό κσl την α"<>θόρΡlJνση, ή, αντί6nο, μπαρεΙ να με διεγείρει, να με tjJl1YtιJoel και

να με eveapρUvtl Αυτή ε{να, η θεμελιώδης σχέση ανάμεσα 0'10ν αναγνώστη και σ' ένα έργο Τέχνης ΚονεΙς φuoικό, δεν απαγορεύε ι οι: έναν αναγνώστη να αναλόβεl ΤΟ ρόλα ενός tptlJVnrfI και να πΡοοεΥγI­

οε, τη θείο Κωμωδία_ σπλά σαν ένα lοτορικό YTOllOUjJtyro Ε{νοl καθαρό ο' όλη του την έnσση ότιουτές οι δύο προσεγγΙΟ.ι:ις βρΙσκον ταl οι: δυό διaφoρειιιιό tnIrttδOo τc>υ ον και σuνδέoντα, μεταξύ TOlJI; δεν αλληλ.oι:ηlKαλύmOνται

Πώς κατανοούμε το ότι δενrφέηεl νο υπάρχει μιο ιστορική αλλά μια άμεση α,σθη1ιK� οχέση ανάμεσα οε μας και ο' ένα μΕσαιωνικό ιταλικό βι6λlσ; Αυτό cξηγcΙται αηό το γεγονός ότι στην τα�IKή κοινων!α, 110· ρόλ(Ι l1Ου εΙναι εuμ.ετόβλητη, υΠάρχαυν Ορ'σμένα κοιν6 XαραJCΠ1P'O'll­

κό Τα έργα Τέχνης που δημιουργήθηκαν οι: μια ιταλική μεoaιι.ινιιιή

"όλη, BplOKOUjJt, rιως κι συτά μnoρούν να μας επηρεάσουν Τι αnαlτεΙ αιιτό; Ένα μικρό πράγμα: απαlτεΙ αιιτά τα αισθήματα κι ουτές αl δlOθέ· σεις να έχουν nάρειτέτιo πλατιό έντονη, δuνατή έκφραση που να τα έχει ανlJψώαel Τ\όνω αnό 'Τους rttΡWPIσμouc; της ζωής Εκε{­νων των ημερών Ο Δάντης ,Ιταν, βέβαια, το προϊόν ινός ορισμένου κοινωνικού ηφιβάλλοντoc; Αλλά ο Δάντης εlτσν ιιια μεγαλοφυΙΟ Ύψωσι την εμηεφιa της εποχής του οε τρομερά καλλιτεχνικά ύψη ΚΟΙ ον εμείς, ινω nρoσεγγ!ζouμε σήμερα Δλλa έργα μtσαιωνικής λο­γoτιxνlας οΜά οαν αντικεΙμινα μελέτης, rφootyyiζoUjJt τη 8clo Κωμωδlo_ σον μια πηγή καλλιτεχνικής αντlληψης, οllτό συμβαίνει όχι επειδή ο Δάντης εΙτον ένος φλωρεντινός μικροαΟ'1ός ταυ 130υ αιώνα αλλά, ως ένσ μεγάλο βαθμό, ινόντιο ο' α1l16 Ας ηάρουμε, για Μρ(ι' δειγμο., ένα τέτlO πρωταρχικό ΨUXαλoγικό αίσθημα όnως ο φό6ος του θανότου, Αυτό το σίσθημα είναι χαραχτηριοτικό γνώρισμα όχι μόνο του ανθρώnoυ, αλλά "αl των ζώων Σταν όνθρω"ο βρήκε πΡώτα μια αΜή έναρθρη έκφραση, και αργότερα μιο ιιαλλιτεχνlκ!\ έκφραση Σε διcφoρετ",ές tποχtς, σι δlOφορ,tτι.κά καινωνlκά ΠΕρlβάλλοντα, αυτή

η έκφραση txtl αλλάξΕι nρ6γμo rιoυ σημο.ινει όη οι άνθρωποι έχουν φoeηθεl το θάνατο με διcφopιτ",oύς τρόnouς Κι οnωσδήτιοτt, ό,τι ειηωθηκε οσαναφσρό ουτό το θέμα, όχι μόνο από τον Σαiξπηρ, τον Μηάυρον, τον Γκα(τε,αλλά ακόμl1 κισ"' αυτόν ηου γράφει ψαλμωδΙες, μ"ορεΙ Υ(Ι μας κινήσΕΙ (Μια ιφαυγή αηό τον σύντροφο Λψ"Εντlνοκο) Ναι, ναι, μ!1i\Kα ακριβώς τη σηγμή l1Ου Εσύ, ούντΡοφι Λψπεντlνοκι

εξηγούσι-ς οτον ούντροφο βαρόνοκι μι όρους οτοιχειώδους noλιτι·

κής διδαοκαλ(ας (εσύ σ ίδιος τσ έθι:οες έτσι) σχετικά μι την T1OIKIλIo στα σισθήματα και ης δlOνοητlιιές καταοτάοι-ις σTlς διάφορες τάξεις

Σ' αυτή τη γενική μσρφή ουτό ε(ναl σναμφισΒήτητο OnωoδήΠOTΙ:, γιο όλα αυτά, δεν θα αρvηθι:iς nwς ο Σαίξπηρ κι ο Μπάυρον κατό κάποιον τρόπο μιλούν οτην ψυχή οου KOI στη δική μαυ (Λψπεντ(σνκ,:

•

.Σύντομα θα πόψουν να μιλούν» , Δεν �έρω αν eat(vo.t σύντομα, αλλά αναμφ(θαλα θα tpBt, μια εποχ!\ που οι άνθρωποι θα lψΟοεΥΥίζουν τα έργα του Σαίξπηρ κΟI TOU Μπάυρον με τον ίδιο τρόπο που εμείς προο· εΥΥίζουμι: τους περιοοότερους ποιητές του MεσaΙωνα δηλαδή, απο­κλεισnκό από τη οκοπιό της (πιοτημονικο,ιοτορικής ανάλυσης Οπωοδ!\ποτε, οκόμη νωρίτερα θα έρθει ο καιρός που οι όνθρωποl θα σταμοτήσουν vo ψάχνουν στο _κεφάλοιο_ του Μαρξ για εντολές οτην πρακτική τους δρόση, και το _Κεφάλαιο_ θα έχει yivt.t απλό ένα ιστο­ρικό ντοκουμέντο, μαζί μι το nρ6yραμμo του Κόμματός μος λλλό,

προς ΤΟ l'Ορόν δεν σκοπεύουμε οιιόμα να βάλουμε τον Σαίξπηρ, τον Μπόυραν και τον Πούσκιν οτο ορχεlo, και θα ουνεχίσουμε να τους ουνιστούμε οτους εργότες Ο σ.:ιντρσφος Σαονό60ΚI, για πaρόδεlγμα, ουνιοτό με σθένος τον Πούοκιν, δηλliινoντας πως αναμφΙβσλα βa

Όμως, με ποιά έννοια μπορούμε να ουνιστούμε Πούσκιν ο' Ινον εργό· τη; Δι:ν υπάρχει προλεταριακή τοξll\ή όποψη Πάνω οτον Πούσκιν, για

νο μη μιλήσουμε γιο μονολιθική ΙKφρaoη κoμμOυνκπlllΏV αισθημά­των Φuoll\ά η γλώσοο του Πούσκιν εlναl περίφημη -ουτά δεν μπορεΙ

να το αρνηθεί κονείς-αλλά, άπως κα να Ιχει αυτή η γλf.iιooα χρηοψο' nαιεΙταl οπ' ουτόν για να εκφρόσεl την κοσμοαντίληψη της αριστOKρa·

!ίας θα πουμε στον εργάτη: διά60σε Πούσκιν για να καταλάΒεις πως ένας ευγενής, tvoc; φεουδόρχης κι ένας τζέντλεμαν της κρεΒατοκό· μαρος αντιμετώπισαν την ·Ανοιξη και Τ! εμΠΕιρίες ε(χαν από το Φθινό­πωρο; Αυτό το στοlχεΙο υπάρχει, φι.ισlκά, σταν Παύακιν, επειδή α Παύ· οκιν μεγάλωσε πάνω οε μιο lδιαlτερη κοινωνική βάση Μλό η Ικφρο.ση

ΠOI.I ο Πούοκιν έδοοε στο o.lot!!\IJQTQ του ι:(ναl τόσο διαποτισμένη οπό την κο.λλπεχνlκή, και, yevUld από την ψι.ιχολογική εμπειρlo οιώνων, είναι τόσο o.πo'φuστσλλωμέvη, ποι.ι έχει κρατήσει μtχρι τις μέρες μας και ouIJφwνo με τον σiιντρoφo Σοονό6οκι θα κροτήοι:ι άλλο 50 χρόνιο, ΚΙ όταν ο, όνθρωπο, μου λtνε πως η KoλλneXvUlfI σπουδαι;­ότητα του Δόντη γιο μας σιινίστατοι στο ότι εκφρόζΕ, τον τρόπο ζωής μιας ορισμένης εποχής, οl.lτό δεν μπορε;ί παρά νο κάνει κανένα να

σηκώσει το χέρια οπό οπελπιοto, Ε!μο.ι οiyοι.ιρος πως πολλοl, σαν κοι μένα, ο.φού διό6ασαν Δόντη, θα πιεζον τη μνήμη τοι.ις να θι.ιμηθούν τη xρaνoλσγ!o ΜΟΙ τον τόπο γέννησής τοι.ι, κι όμως παρολ' αυτά, αυτό δεν

θα μας εμπόδιζ& να απαKOμίιroυμε καλλιτεχνική ευxαρlστη·

ση αν όχι από ολόκληρη τη Θεία Κωμωδία • τουλάχισταν αιιό μερι�ά κομμάτια της Μιά κοι δεν εlμol lα!oρι�6ς ΤΟυ Μεσαίωνο η στόση μου προς 10ν Δάντη είναι �υρίως Kαλλlτεxvl�ή, (Pιaζάνoφ: _Αυ τά είναι μια

υπεΡΒολή, • rO νο δια8άσεις Δάντη οημαίνει νσ κάνεις λσυφό στη θάλασαα>, είπε ο Σε8Ιριεφ, ΠΟυ ε/ταν κι αυτός ενάνrισ στην ισ1σρΙα, απανιώνιας οτον Mπιελl νo�I.) Δεν αμφιβάλλω πως ο Σε61ριεφ πρά· γματι εκφράστηκε όπως λέει ο σύντροφος Ριοζάνοφ, αλλό εγώ δεν εlμαl ενόντια στην ιστορία -αυτό εlναι όστοχο, Bt6alO, η ιστορική προσέγγιση στΟν Δάντη εΙναl νόμιμη και αναγκαία κι επηρεάζει την αιαθητική μας στάση αllέναντΙ του, αλλά δεν μπορεl κανεlς να υποκα· ταστήσει το ένα με το όλλο Θυμάμαι τι έγραψε ο ΚαρΙγlεφ πόνω σ' ουτό, σε μιο πολεμική με τους Mαp�ιστΙς: ας μας ΠΟυν αυτοί αl Μαρξίντες (με τον ειρωνικό ουτό τρόπο μιλαύσαν τότε YIO τους Μαρ·

�lστές), για παράδειγμα, τι τα�ΙKά Ο1.Ιμφέραντα υπαγαρεύεl η Θεία Κωμωδία< Από την άλλη Ο ιταλός Mσp�ιστfις, α γερα Αντόνιο Λαμπρι· όλα, έγραψε το εξής : _Μόνο ανόrιτoι θσ προαπαθούααν να ερμrινεύ­ ,",ουν το Kε/j.ιενO rης ΘεΙας Κωμωδίας> αα να ε/ταν φτιαγμένα από το ύφασμα που οι φλωpενrινoI έμποροι πρoa φtρονε στους πελάτες ιους • θυμόμαl αυηΊ την tκφραση σχεδόν λtξη προς λέξη γιοτί στην πολεμική με τους υποκεlμενιστΕς είχαν την ευκαιρlα να αναφΕρω αυτές τις λέξεις περιοσότερα από μια φορά εκείνη την επαχή ΝαμΙζω πως η στάση ταυ σύντραφαυ Ραοκόλνικοφ όχι μόνο απtναντι στΟν Δόντη, αλλά απέναντι στην Τέχνη γενικά ξεκινάει όχι από το Μαρξι· στlκό κριτήρια αλλό από εκείνο του μακαρίτη Σουλιότικοφ, που πα· ρουσίασε μια καρικοτοίφο Μαρξισμού σ' ουτή τη σχέση Ο ΑντόνlO Λαμπριόλο επΙσης έκανε το σθεναρό τοιι σχόλιο πάνω ο' αυτό το είδος καρικαταύρας'

(') Α<; παραθtoouμι tδό> "ατό λtξη τη_ oξιiα ιπlnληξη τσυ "ντό_ιο ΛαμΠΡιόλa προς �"eι.αυς τους oπλαυσιιντtς παυ μcτατρΙπου_ τη θ�ωρla τ αυ Μορξαε tva

Εlδος μιμβρό.νης noλυyρόφOι> αι χΡυσό κλΕlδl γιο ,ο ό&ιη: Τα ttμntλ,"α μυ"λό Ιγραψι α ιιώ,ίιτιρος "αλός μαρξιστής φιl.όσoφσς rφOθυμα ι�ανιmoι· ούνιαl με τιτιις ",μΙς δηλόισι:ις Τι αχόλη κ'" rι cu)(QPIOT'!Q� γιο όλαυς ,,,uς ΠΙ<Pωfι<1μΙναυς "", ιυ"αλόιι,οτους ανθρώrιoυς: ,0 απα)(!"ΟΟν, ιτιrtλαυς, οε μια μικρή �ρlληψη ιταυ " ποτε Ιται αιτάμερικίς rφon1αε,ς, αλό"λ�ρη ,η Υνώαη χαι

να εΙ"", , αναl " ειαxwρήσoυv μΕ τη xpιjση ινός και μόνοΙ' "λcιδιοιί α' όλα τα μιισ""ό της f.ωfι<:1 Νο υιτα6ι6όζαυν όλο <α πρo6λ�ιιaτα της ηθ,,;fι<:, της αιοθη,,·

"ής, της φο.\αλαγΙας της ιοτορ<,;ής κριτι"ής ,"",ι mς φιλ"""φlας, σι Ιvα απλό

ιψόθλημο κο.' μ' αυτό ,αν ιρό"" ,0 ιταρα.όμrπαυν όλες ιις δ"""αΜες ι.ι' αυτ�

rn μΙθ<>δσ οι ""όητοι e" μnoρaιiOO'v να υποθ,θόοαυν αλ6><ληρη την lOταρJι:ι αfO ειτΙιτιδο της αριθμητικής τοιι Ιμπορα α., ΤΙλ"'ά μια νΙα αυθι 'κή ιρμηνιΙα

<Με τον όρο προλεταριακή λογοτεχν{ο, εγώ καταλοΒοίνω τιι λο· γοτεχν/ο που ΒλΙπεl τον κόομο με το μάτισ της πρωτοπορ/σς., κλΠ.,

κλπ, Αυτή είναι η γνώμη του αύντροφου ΛελΙ6lτς Περίφημα! ΕΙμαστε

έτοιμοι να δε)(1'οίιμε τον οριομό ΤΟυ Δόοε μας, όμως, όχι μόνο τον ορισμό αλλά και τη λογοτεχνΙΟ Πού είναι; Δείξε την και οε μαςl

ο Μπεζιμέν(J1<' δε θο υπήρχε σον Kaλλlτέχνης αν δεν eixaIIE τον Μογl­ακό6α"l τον Πάοτερνακ κι ακόμη τον Πιλνιόκ (Μ,ο φωνη: .Αυτό δεν οποδείχνει τίποταΙ.) ΑυΤό αποδεixνεl, τουλάχιστον nως η Kaλλl1ε·

ιστός που δεν υφόνθηκε αυτόματο από συζητητικές ομάδες κοl σεμινάριο, αλλά ήρθε σε ύπαρξη μέσα από σύνθετες εσωτερικές οχέ­σΕις στο πρώτο μέρος με τις διόφορες ομάδες των σι.ινσδοιπόρων •

Αυτό δεν μπορείτε να το πο ρακόμψετε Ο Μπεζιμένοκ, δεν προσπαθεΙ

να το κόνεl, και καλό κόνεl Σε μερικό από τα έργο του η επιρροή των -συνοδο,πόρων_ είναι ιδιαΙτερα αξιοσημεlωτη Αλλά αυτό εlναl ένα

KOI μψητή ΤΟυ Πιλνιάκ κσl του Mπιtλ, Nσ� ναι ο σύντροφος 8ερμπαχ πρέπει νο με D1JVXωpήoEI Τον Βλέπω να κουνά το κεφά­

ΛlμΠΕντlνσκl, ύστερο σπό την πρώτη εμψόνlOTl της δικής ΤΟυ «Νι:ντ4;­λια (Η Εβδομόδσ) Ύστερα ο Μπουχάριν όπως θο θ""όσtε την

"'11 Ιρ γο () w() Δό η μπσρoύo� να μας ociξcI τη (nio /(ωι-ιωδία στο φώς ιιιιολυγ,ιψών ιΙΟIι αφυρού �oμμά"α από ύφαιψα, ,α orιolσ μ� ",,6<:(lότηrα οι φλωΡι;.""αΙ Ιμποροι πσύλησα_ γιο το μάξψουμ "όρδ<χ; TO<l( • ΚΙΙΠΟLΙ:Ι<; txel

6/ιλe, όποιο 010 μόTlI

Ι·Ι Α.οφΙρετοl οε t.o λoyorιcι(γνιo ΠOlJ υπΟΡΧΣ, aτη Ρωοία με τις λtξι:ις n-.-νo­yιcι (Άγονη) "οι Νο Π6στσυ (Στο Πόστο ΜaςΙ

επαίνεσε θερμά, πέρα από την ταλμηρότητα κι ευγένεια της ψίισης ταυ, κι αυτός α έnσινας με έβαλε σε αυναγερμό Στα μεταξίι, ώφειλα να παρατηρήσω την όκρα εξάρτηση ταυ συντρόφου Λιμπεντίνσκι από αυταίις ακριβώς τους ouγγραφε(ς -ταυς συνοδαιπόΡΟΥς και ΤΟΥς μιοο-_συναδοιπόρους που όλοι τους, ουτό<; κι οι ομοϊδεάτες του, τους βρ!ζουν στο ΝΟ Πόοτου_ Bλtπετε, για μια ακόμα φορά πως η Τιχνη ιιαι τα πολιτικά �είμενα δεν είνοι πόντατε μονολιθικό Δε οκα­nείιω νο ΧΟΡοχτηρlσω το οίιντροφο ΛιμπεντΙνσlιι ότι κάνει κακή δουλιά πόνω σ' αυτό Νομlζω πως είναι ξεκόβορο σ' όλους μας πως το �oινό μας KαθtιllOν είναι να δείξουμε το μεγαλίιτερο ενδιοφέρον γιο κόθε νέο �oλλιτεxνΙKό ταλέντο που ιδεολογικά πρόσκειται σε μας, κι ακόμα περισσότερο όταν Είναι ένα ζήτημσ κάποιου πΟυ είναι αδερφός μας στα όπλα Ο πρώτος όρας για μια τέτιο πρααεχτική και δισκριτιι<ή στόση είναι να μη φτάσουμε πρόωρα στα εγκώμιο, καταστρέφοντας την συτακριτική του νέου ουγγραφέα Ο δείιτερος όρος είναι να μην _νΙψουμε τας χείρας- σμέοως μόλις οκοντάψε . Ο σύντροφος Λιμnεν­τίνακι είναι ακόμα πολύ νέος Χρειάζεται να μάθει και να μεγαλώσει Και αυτή η σύνδεση αποδείχνει ότι ο Πιλνιάκ ειιπληρώνει μιαν ανάγ­

κη (Μια φWνή: .Γισ ,σν Λψπ&ντίνοκι r'ι YIG ιισς;.) Πρώτα απ' όλα για τον Λιμπεντίνσκι (Λιμπεντίνοι<;ι: Μα συιό σrιμσΙνει πως Ιχω δrιλrιτη­ριιιστ�Ι από τον Πιλν'όκ' )' Aλλolμovol, ο ανθρώπινος οργανισμός μπο­ρεl να τραφεί μόνο nαΙρνoντας δηλητήριο και παράγαντας εοωτερικά μtσα nσυ καταπολεμούν το δηλητηριο Αυτή εlναι η ζωή Αν αφήσεις τον εαυτό σου να στεγνώσει, σαν το ασπρόψαρο της ΚασπΙΟς, αυτό δε

θα oηIlalvtl ότι δηλητηριάστηκες, αλλά ούτε και θα έχεις τραφεί ΠΡαγματιι<ά, συτό θα σημαΙνει πως τlποτε απολύτως δε θα ουμ6ει (Γέλια)

Ο σύντροφος πλtτvεφ, μιλώντας εδώ στην υπεράσπιση των αφαιρέ-· αεων τοll για την προλετοριακή κουλτούρα κοι το συστατιι<ό της μέ­ρος, την rφOλεταριαKή λογοτεχνία, παράθεοε τον Βλαντιμίρ lλlτς εν­άντιά μου Τώρα υπάρχει κάτι npoγμοτικό πόνω στο θέμαl Πρέπει να δόσουμε σ' αΥτό ιδιαΙτερη σπαυδαιότητα, Πριν λlγο κοιρό ένα ολό­κληρο βιβλio εμφανΙστηκε, γραμμένο από τους Πλέτνεφ, Τρεηάκοφ κοι ΣΙζαφ, όπου υπεράσπιζαν την προλεταριακή λαγοτεχνια με τσιτάτα από τον Λένιν ενάντια στον Τρότσκι Αυτή η μέθοδος είναι πολίι της μόδας στις μέρες μας Ο Βαρντίν θα μπορούσε να γράψει μια αλό­lΙληρη βέση πόνω σ' αυτό το θέμα Αλλά το γεγονός είναι, σύντροφε πλtτvεφ, όη ι:σ" ξέρεις πολύ καλά nι.i>ς εlχσν τα etIlCHO γιατί εσύ ο ίδιας με rιaραKάλεσες να σε σώσω anQ το xtPIα του Bλαντιμlρ lλίτς, ο οποΙος oι<;όntυε, έτσι νόμισες εξαιτioς της «προλετοριακής κουλτού-

ρας_ οου, να κλείοιl την �Πρόλι:η'oυλT» (Προλετορoaκή Κουλτούρα)

Και οου υποσχέθηκο πως ιγώ θα υπεράσπιζα την ύπορξη και τη συν­

έχιση της �npoAeYΚoiIAτ πάνω σε σρισμένες βάσεις, αλλά όοονο­ φορά ης αφαιρέοεις του MΠOγKVΤάνOφ yoa την πραλεταριοκl'ι κουλ­τούρα εiμoυν ολοκληρωτικά αvτ!θετσς nρoς εσένο και τον προστάτη σου, Μπουχάριν 1<.01 ολοκληρωτ ικά σε συμφωνία με τον Bλaντψίρ

lλhς

Ο ούντροφος Βαρντlν, που μιλά εδώ σαν τΙπατο λιγότερο από τη ζων1αν!'ι ενσάρκωση της παράδοσης του Κόμματος, δεν διστάζει \fO ποδοπατήσει με ΤΟν πιό ωμό τρόπο όοα έγραψε ο Λένιν γιο την προλι· {αρια>(ή κουλτούρα 'Οπως ξtραυμε, υπάρχει πάρα πολύ άδε<Ο ι:υ­σέβεια tplyUPW: άνθρωποι _συμφωνούν σταΘερά, με τον Λένιν >(α, μετό κηρύσσουν το εντελώς αντΙθετα με ης απόψεις του Τελικό, αυτό

δεν αφήνει κονένα περιθώριο γlO άλλη εpμηvεΙO, ο Λένιν καταδίκοσε χωρίς οlκτσ ιη φλυαρία ΥΙΟ τη πpoAErOPlQKr; κσuλrούΡΟ" Οπωσδή­ποτε, δεν υπόρχει τίποτε το απλοίιστερο από το να αποφύγεις αυτό το γεγανός: γιοτί φυσικά ο Λένιν κατοδίκαοε τη φλυαρί α για την προλε· τοριακή κουλτοίιρα αλλά, δεν το 6λέπετε εlταν μόνο τη φλυορlα που καταδίκοσε >(αι εμείς δεν φλυαρούμε αλλά σοβαρά ριχνόμαστε στη

δουλιό χι ακάμη στεκόμαστε με τα χέριο στη μέση Το μόνο που ξεχνούν είναι άτι η αξεία KOΤOδiι<η του Λένιν οΚόπευε ακριβώς εκεΙ· νους που τώρο αvoφέρονταl ri ουτόν 'Αδεoa euoteeoa εποναλαμβά­

νω υπόρχε ι άφθονη: αναφέρονται στον Λένιν κοι κάνουν το αντίθετο

Οι σύντραφοι παυ έχαυν μιλήσει εδώ κάτω από το σήμα της πραλε­τοριακής κουλτούρος προσεγγίζουν τις διάφορες ιδέες ανάλογα με

τη στάση των ουγγραφέων ουτών των ιδεών απέναντι στην ομάδα

τους: .Προλ&τκουλτ • Το έλεγξα αυτό και το βρήκα αληθινό σ' ότι οφαρά τη δική μου μoiρα

το Βι6λΙο μου για τη λογοτεχνlo, που έφeρε τόση O\fOσTcjyωoη ανάμεσα οε ορισμένους συντρόφους, εμφονίστηκε ορχικά ό­πως μεριιι.οl από σος μπορεΙ να θυμούνται με τη μορφή άρθρων στην ΠρόΙΙδο • Έγραψα αυτό το βιβλlο σε μια περlοδο δύο χρόνων στη διάρκεια δύο καλοκοιρινών διακοπών Αυτό ΤΟ γεγονός όπως Βλέπαυμε οι')μερο, έχει μεγάλη σημασlo σε σχέση με το ερώτημα που μας ενδιαφέρει Όταν εμφονΙΟΤηκε, με τη μορφή όρθρων στην εφη­μερίδα το πρώτο μέρος ΤΟυ θlβλΙΟυ που καταπιανόταν με την _Μη_ Οχτω6ριανή λογοτεχνία, με τους συνοδοιπόρους_ μ' αυτού<; που .τρογουδούν τον μουζ'κο., κοι έκθι:τι: τους περιορισμού<; l\οι τις αντιφάσεις της ιδεολαγικο - καλλιτι:χνικής θέσης των _συνΟδοιπό­ρων_, οι σύντροφοι της _ Να Π6οτου με εnιυφήμισαν με ι:νθουOlOσμό

-όπου και αν καlταζες έ6ρlOκες οποσπάσματα από τα όρθρο μου για το ,ς «σ ,νοδοιπόρους« Σ' ένο στάδιο μα , �lχε δημια ,ργήσtι κατό· θλιψη, (Γέλιο)

Η ΙKτlμrιoή μο , '110 τα"'ς 0υllOδomόρο ,ς·, το ξανaλtω, θεωρήθηιιε σαν ouoιaστΙKό άψογη Αιιόμα ΚΟ\ ο Βορντ[ν δεν Ιφι:ρe κα­μιά αvτ1.ρρηση σ' αυΤό_ Ι8αρντ[ν: Ούτε κο τώρα tXII> κομιά σYTlp­

ΡΓ10η ι Αυτό ακριβώς είναι πσ , λέω Τότε γκ]Τ! τώρα συζητός πλόγια και μι υηαινιγμούς ενάνΤΙά μου oxεT!�ά με ταυς αυναδoιnόρoυς�; Τι γίνεται ιδώ; Απόπρώτη ματιά, ουτό ε[ναι τελεl<.ι>ς ακατανόητα, Αλλό η λύοη εlναl απλή: τα έγκλημό μαυ δι;ν εΙναι ότι καθόρ<οα λάθος την κσινωνlκιΊ φύση των «αυναδοιπόρων ή την καλλιτεχνική ταυς σπαυ­

.διν tχει αvτ/Pρηoη ο' αυτό- το έγκλημά μου εΙναl ότο 6ev uπaι<λή­θηκα στα μανιφtστα της "Οllηάμπρ ή της "KoUΖνlτoςι., ότι δεν αΙ/{!;­γνώριαa α ,τές ης ομάδες σαν ταυς μσνσΠWΛΙOKαύς εKrφOOώηouς των

τό�ης με τις προθtσεις, το σχέδια και τις αξιώσεις αρlομένων λογοτε­χνικών ομάδων Σ' α ,1ό εΙτον που έκανο λόθος, Και όταν α ,τό έγιν�

�πavtλo6t σε μια tflxuδoiOIItyη μορφή -το παράmωμά μο εΙταν ότι ){fύnηoa το δικό το ς λογατεχνlκό ερyaστόolαl Σε oλό�ληρη την Eu­tξαmη κριτική τους δεν ηόρχεl Ιχνος ταξικής προοέγγισης " τό που βρ!ακο με ε[ναl η σrόση μιας λoγoτεxνuιής ομόδας δεΟj.lεuμΙνης στον ovtoγwVCOjjιIι με όλλt.ς, 1<01 Ο"'Τό εlναl όλο

Ανάφερα αυταυς που _τραγουδούν το μoυζ{KO� και οκούσομε εδώ ότι ειδικά η ομάδο �Nα Πόσταυ» επιδοκlμασε αυτό το κεφόλαιο, αιν εlναι αΡΚΕτά να Eπιδo�lμόζεις, πρέΠΕΙ να καταλα6αlνεις nOIQ εlναι το σημείο εδώ σχεηκά με τους συνοδοιπόρους που _τρογουδούν το μoυζΙ�o�: Eivol ότι αυτό είναι ένα φαινόμενο που δεν ε[νσΙΣUμΠTωμα­ τικό, δεν εΙναι μικρής ι.moιιδαιότητας και δεν είναι εφημερο Στηχ(ίJρo μας, παρακαλώ μην το ξεχνάτε, ί:χουμε τη διχτατορk> του προλεταρι­ άτου, σε μιο χώρα που κατοικείται κυρΙι.ις από αγρότες

Οι διανοούμενοι εΙναι τοποθετημένοι ονάμεσα στις δύο ουτές τά­ ξεις, ανάμεσα σε δυό μυλόπετρες, συντρl60νται λίγο λίγο KOI 6γαl­ νουν ξανά και δεν ",nOΡOUV να συντριβούν τελεlως δηλαδl') θα πορα­ μεΙνουν σαν _διαναούμενοι_ για πολύ καιρό ακόμα, μέχρι την πλl')ρη ανάmυξη του σοοιαλισμού και μια πσλύ oηuavnKi') άνοδο στο πολιτι­ στικό επlπεδο όλου τοll πληθυσμού της χώρας Οι διανοούμενοι εξ­ υπηρετουν το κράτος των εργατών ΚΟΙ των αγροτών και υποτάσσονται στο προλεταριάτο, ι.ις ένα μέΡος από φό60 KOI ι.ις ένα μέρος από

πεποlθηση Ταλαντεύονται και θα ΣUνεXίOOυν νΟ ταλαντεύονται ανά­ λαγα με την πορεία των γεγονότων, κΟI θα αναζητούν ιδεολογικη υποοη'lριξη για τις ταλαντείιο&ις τους στην αγροτιά -ουτl') είναι η πηγl') της α06ιετικΙ')ς λογοτι:.χνίας, αυτών που _τραγοιιδούν τον μOυζlKOo Ποιές είνοι οι nρoomIΚto:; αιιτής της σχολής: ΕΙναι θαα",ά εχθρική σε μας: Ο δρόμος της οδηγεΙ σε μος ή μακριά από μσς: Και αυτό ι:.ξαρτάτοι από τη γενική noρεΙα των γεγονάτων Το KDGfiKOV τοll προλι:.ταριότου συνlστoται σrη διατηρηση μιας ολόπλευρης ηγεμονίας πόνιοι οτην

αγροτιά και να την oδηyfiOEl στο σooιαIιlOuQ Αν επρόκειτο νο υπο­ στούμε μια υποχώρηση (Ι' οllτό το δρόμο, δηλαδ" αν επρόκειτο να γΙνει ένα σπάαιμο ανάμεσα στο προλεταριάτο και την aYΡOTlQ, τότε οι διανοίομενοι που _τραγοιιδούν τον μοuζb<ο_, fi πιό σωστ ά, 10 99% όλων των διανοούμενων θα στρεφόταν ενάντια στο προλεταριάτο Αλλό αυτ" η πιθονότητα δεν εΙναl καθόλου αναπόφειιχτη AvτΙθετα OIlOIιOueOUIIE μιο πορείο που έχει σκοπά να φέρει την αγροτιό, κάτιοι απά την ηγεαίο τοιι προλεταριάτου, στο αοαιαλισμά

Αυτός είναι ένας πoΛU μακρίος δρόμος Στην παρεία αυτοι) ταυ προτσές και το προλεταριάτο και η αγροτιά θα φέρουν μπροστά τοιις δικούς τους διανοούμενους Δεν εΙνα\ ανόγκη να lιποθέσουμε ότι οι αναδιιόμενοl οπά το προλεταριάτο διανοούμενοι θα είναι 100% προ­ λετάριοι διoνoύμενo� ΤΟ γεγονός και μάνο ότι το προλεταριάτο εΙναι αναγκασμένο να προωθήσει από τις γραμμές τοll ένα ειδικό στρώμα _πολιτιστ",ών εργοτώνο σημαίνει αναπόφειιχτα μια nι:ρισσότεpo fi

λιγότερο σημαντική πολlτιοτ"," αποσύνδεση ανάμεσα στο υπόλοιπο

της τάξης oaV άλα και ταυς προλeτάριοuς ποι; προάγοvτοι οπ' DUtήv Αuτά ,οχι:.ε, οκόμο rιεΡIOOάτεΡO στην ntplmωoIj των ογροlων δlOνο­

οuμtνων Ο δρόμος των ογροη"" nρoς ιο OOOιαλ Κlμό δΕν elvol �oθό­λοο; ο ίδιος με το δρόμο τοο; rιρoλετOΡιότoυ Κοι όσο ο δlOνοούμενοι οκόμα κο ο' ΟΡΧHJOθ,ετικσΙ δlOvooύμενοl είναι Oνlιlανσl νο ΣUνxω­νεύοουν τσ δρόμο τους με το6ρ6μο lης προλεταριακής ΤφWtOllOpIσc;

τ600 και rιρoσπoθoύν νο θρουν μια ιιολιηκή, lδεολογ,κή �αι

κολλιιεχν,κή υποστήριξη γιο τον εουτό τους στον ογρότη, eltE rιρα­

oφolρo του μυθ,στορ1'1μοτος όπου ΙχουμΕ 1'10 παλιό λοlκ1'1 παρόδοση Αυτό εΙναι υπΙρ ή ενόντιό μος: Επονολομθ6νω' η οπόντηοη εεαΡτότοι ολοκληρωΤlΜό οπό όλη τη μελλoνη�1'1l1Oρεία ονάπτuξης Αν τραΒή­

ομό -110' πlσtεύoυμε με oυτoπcπoϊθηση πως θα τόν φ06fιξoι.ιμε-τότε

το δημιουΡΥΙΜό ΙρΥΟ ουτών που τραγουδούν 10 μoVΖlιlo- Bαavamu­XBel μΙοα από πολύπλοκα κο ελικοε ιδ1'1 μονοπάτιο στη οοσl­αλlσtιιιι1'1 ΤΙχνη τσυ μέλλοντος· ""11'1 η noλυπλO�όlητα των rιρo6λη­μάιων για τα oπolσ μιλάμε και ταυτόχρονα, η πρoγματι�ότητα �α, ο

κατανόηση της ομόδος _Να ΠΟΟτου_, και όχι μόνο αυτων Αυτό ε(νοl

το θεμελιώδες λάθος τους ΤΟ να μιλός yJO τους ουνοδοιπόρους_ πΙρο και ξΙχωρa από την κο,νων",ή ουτή eόoIj κοι πρoomIK1'1 ε(ναι

απλό 00 νο �oυνός τη γλώσσα οου

Εmτρtψτε μου ούντροφοl να πω κοι λίγα nαρoπόνω για την ταΚllκή του ουντροφου ΒορντΙν στο πεδlο της λογοτεχνίας οι: οχΙοη με το

0"'0 ΚCΙΘίIλOU μιιιρorφιπΙΙ λoyoKPιolι;ι Au,o OημaΙν., ότ� πΙρο οπό την διι;ιΡι<ΙΙ ,δεΟλογική !ιόλη Υια πιρΡοΙΙ π(l.", στο oιaλiι,ιpo δηll,αΥΡΥ",ό OtOΙXtkI της

ιι,κροι:ιστ,,,ής αΥΡοΤΙΚι'\ς διονόησης τ", eIQVOOUIlE • , nOu _ΤΡοΥouδό.ι το 1,0u(IKo • ΧΡε'Ωζ(lιιοOt� 1111Ι ΟΥστηρΙΙ noλιτικΙΙ πόλη ινανtlll ο' όλcς τις απόn.,·

ρις απόl!Ιpovς των naλNOΡ&Il"'ιi>ν (,,"(oι.,;"n;',.)"o φΙΡοΥν τη νtα oα8lf ".ιι H�νη 0.6"" από ,ην <JσrΙ.ΙΙ <π,ρροΙΙ

ανθρώπινης δημιoυργι�όTητας, καμιό, μαρξlOτική �ατανόηoη των O\JV­θηκών και των δρόμων ονόmυξης της Τέχνης Αντ,θετα μια Cυτιλής

ταχυδιιχτυλουργ;α απoonαoμότι.ιιν από το δημοοιεύμοτο 1ων Λευκο­

φρουρών του εξωτερ",ού που βAtnctt, έχουν T1Oινιtoι:ι το σύντροφο 6oρόνo�1 γιο 1ην έκδοοη tW\l Ιργων του Πιλνιάι<., ή θα tnριnc 'fQ τον έχουν noινιtoE� ή να έχουν ΠΕΙ �όη ενόντιο στον Bopv,iv �α� Iowς υπέρ του ΒορόνΟ"Ι' κτλ Ηλ -1-1' αυτό το ΠΙΙΕύμα τlιιlν nιp.ataOI(ιKΩV μoρτυρlΏV έρχεται 'IQ καλύψει την έλλειΨη γνώσης κοι ,,010ν6-

ησης ΤΟ τελευτα,ο όρθρο του σύντροφου Βα.ρντίν ι:ίνα.ι κτιομένο οτην ιδέα ότι μια λευκοφρουρΙ" κη Εφημερίδα υπσστήριξε τον Βορόν­οκι ενό,VΤια στΟΥ Βαρντίν γρόφaντoς όη όλη η δlα.φι.ιινΙα αναγόταν στο όTl ο Βορόνσκι nλησlaζε την λογοτεχνΙα α.πό τη λογοτεχνική οκοπιό

Βο.ρντΙν πή� με την οξίο του αυτό το φιλΙ των Λευ"OφρouρΏV • Αλλό ουτό ε,ναι ένας υnaΙΥΙVJ.Ιός και όχ μια ανάλυση του ζητήμοτοςΙ Αν Ο ΒαρντΙν διοφωνεΙ με την nρoπo.ίδεΙO, ενώ ο Βορόνοκι βρΙοκcl ο' ουτό

ΤΟ ζή.ημα τον εουτό του στην ίδιο l1λευρό μ' έναν Λευκοφρουρό noυ γνWΡΙζtl a.pι(lμητ",ή, η noλιτική φήμη του Βορόνοκι δεν έχει νο φοβη­θεΙ τΙποτε οπ' οιιτό

Νσ, η Ηχνη πρέπει να πρoσεyylζtται σαν Τέχνη η λογοτεχνΙα σον λογοτεχνlα, δηλαδή οα.ν ένα α.ρκετό ειδ",ό πεδίο της ανθρώπινης προοπόθειας ΒΕ6αια έχουμε ένο τοξ",ό κριτήριο και στην Τέχνη, ολλό αυτό το ταξικό lφlτήρ.ο πρέπει να διαθλάται καλλιτεχνικά, δη­λαδή οε ΣUμ"",νIα μι: τις αρκετό ιδιοlτερες ιδιoρρυθμ!eς ουτού του

μnoυρζουοζιο το Υνωρ!ζι; ουτά πολύ καλό, l1ληoιόζtι ΚΙ ουτή την Τέ­χνη οπό την τοξική της άποψη, ξtρει πώς να nαlρνει από την Τέχνη οιιτό που χρειάζεται, αλλό μόνο εrιειδή προσεγγlζεl την Τέχνη οον Τέχνη Σε τι να οπορρήοουμε αν ένα.ς καλλιτεχνικό · μορφωμένος αστός έχε μιο οναιδή στάοη απέναντι στον ΒορντΙν που l1ληοιό.ζει την Τέχνη οπό την όποψη της noλιτικής πcριστα.οlοκιί,ιν IJaptUPIWv., και όχι με ένο το.ξ",ό · καλλιτεχνικό κριτήριο; Κο αν υπ<.ιρχε κόTl l'ΙΟυ με κό,νει να οlοθόνομοl VΤρσττι') δεν εΙνοl ότι ο' ουτή τη διαμάχη μπορεΙ τυπικό νο 6ρι:Qώ 0"1'0 ίδιΟ πλοίο με κάπο.ον ΛtυKOφρoυρό που κατολο, βαίνει την Τέχνη, :ιλλάότ� μπροοτό στα μότια αυτού του ΛtυKOφρσυ­ρού ε(μσι υποχρεωμένος νο εξηγήσω 10 πρώτο γρόμματα του αλφό6η· του της Τέχνης ο' ΙVO δημοοιολόΥο του Κόμματος που γρόφc όρθρο για την Τtχνη Τι εξεφτελιaμός του Μορξιομού ε!να aurA: οντ! νσ γίνεται μια μαρξιστική σνάλυση 10U ζητήμΟΤΟ.ς, βρΙοκει �σνt,ς μια πο.ρόθΕση οπό το �P.λ ι') το NTItv., κσl γίιρι.ιι ο.π' αυτήν Ο"Ι'οιβιόζονται 6ριοιtς και υπαινιγμοΙI

Δεν μπορεl νο προσεΥΥlσεl κανείς την Τέχνη όπως το κόνει στην πσλιιική, όχι επειδή η κολλιτεχνική δημιουργίο είναι μιο θρησκευτική lελετoυργl0� ή κότι μυστικιστικό, όπως κόποιο<; εδώ είπε ειρωνικό, αλλό γιατί έχει τους δικούς της νόμΟlJς ονόmυξης KOI πόνω οπ' όλα, γιατί στην κολλιτεχνική δημιοιιργία nail,ouv ένον τερόστισ ρόλσ τα ιιπσσυνείδητο πρστσές -πιό ΟΡγό πιό οκνηρό KOI λιγότερο υποτοσ· οόμεναστη διtίιθιινση κΟI την καθοδήγηση ακρι6ώςγιοτί είνοι υποσιι­ νεΙδηια 'Εχει ειπωθεί εδώ ότι τα Kεlμενα αιιτό τοιι ΠiλνιόK που είναι πιό κοντό στον κομμουνισμό είνοl πιό αδύναμο απ' αυτά ΠOlJ είναι ΠO�ΙIlKό πιό μοκριά οπό μας Ποιό είναι η εξήγηοη; Μο είνοl ΒέΒαιο ότι στο ορθολογιοτικό επίπεδο ο Πιλνιόκ έχει ξεπεράοεl τον εοιιτό lOlJ σον καλλιτέχνης ΤΟ νο περιστραφεl συνειδητό πάνω στο δικό του άξονο έστω ΚΟΙ μόνο �ίγες μοίρες είνοι ένο πολύ δύοκολο κοθήκον γιο έναν καλλιτέχνη που οιιχνά ουνδέεταl με μιο 6αθlά μερικές φο­ ρές IJolpaio κρΙση Και αυτό που μελετόμε δεν εΙναl μια στομlκή ή ομαδική αλλογή στην καλλιτεχν ική προοπάθε lα αλλό μια τέτlα αλλογή

οε τοξική κοινωνική 1<�lμαKα Αυτό είναι ένο οργό και πo�ιί ΠOλιJπλOKO προτοές

'Οταν μιλάμε για πρo�εταΡΙOKή λογοτεχνία όχι με την έννοιο lδι­ οίτερων, λίγο ή πολύ πετυχημένων στlχων ή διηγημάτων αλλά με την aaUyΚPITQ 6αρύτερη έ ν οια με την οποία μιλόμε για την αστική λογοτεχνία δεν έχουμε το δlκοίωμο νο �εxνάμε ο(ιτε γιο μια οτιγμή, την εξαιρετική πολιτιστική καθυστέρηση της οιιντριπτικής πλειοψη­ φίας του προλετοριότου

Η Ηχνη δημιουργείτοιστη 6άση μιας συνεχούς καθημερινής πολι· τιστlκής lδεολογlκήςαλληλοοuσχέτισηςονάμεσa σε μια τάξη και τους Ko.λλrτtχνες τη<.' Ανάμεσα στην aριστoKρατία ή τη μπουρζουαζlα κΟI τους καλλιτέχνες τους δεν υπήρχε κονένα ρήγμο στην καθημερινή ζωή Οι καλλιτέχνες ζο(ισαν KOI ακόμα ζουν ο' ένα οστικό περl6όλλον ανοπνέοντας τον οέρα των αστικών σαλονιών δέχτηκαν ΚΟΙ δέχοντοl υΠOδεpμιι<.tς εμπνεύσεις οπό την τάξη τους Αυτό τρέφει το υποσυ· νεΙδητο προτσές της δημιουργικότητός τους Προσφέρει το προλετα­ ριάτο D1'1IJtpa ένα τέτιο πολιτιστικό - ιδεολογικό περιΒάλλον στο οποΙ0 ο νέος καλλιτέχνης μπορεί να πετυχαίνει χι.ιιρίς νΟ 10 αφήνει στην κοθημερινή του ιίπαρξη, όλη την έμπνευση που χΡεlάζετοl ενώ την ίδια στιγμή, νο είναι κ(ιριος των δ,αδ,κοσ,ών της Τέχνης του; Όχι

οι εργοζόμενες μάζες πολιτιστικά, είναι υπερ60λικά κοθυστερημέ­ νες Ο oνaλφa6ητιoμόι; ή το χαμηλό επίπεδο μόρφωσης της πλειοψη­ φίας των εργοζομένων αποτελοιίν από μάνα τους ένο πολ(ι μεγάλο εμπόδιο γι' αl>τά Και πάνω απ' όλα το προλεταριάτο, στο Βαθμά που