148 Nghị định số 80/2014/NĐ CP ngày 6/8/2014 về thoát nước và xử lý nước thải thay thế cho Nghị định 88/2007/NĐ CP Nghị định được ban hành trên tinh thần đẩy mạnh xã hội hóa, làm rõ trách nhiệm của ch[.]
Trang 1- Nghị định số 80/2014/NĐ-CP ngày 6/8/2014 về thoát nước và xử lý nước
thải thay thế cho Nghị định 88/2007/NĐ-CP Nghị định được ban hành trên tinh
thần đẩy mạnh xã hội hóa, làm rõ trách nhiệm của chủ sở hữu, đổi mới cơ chế, chính sách có liên quan đến phí thoát nước nhằm huy động các nguồn lực đầu tư xây dựng và quản lý vận hành hệ thống thoát nước và xử lý nước thải Một số nội dung mới của Nghị định 80/2014/NĐ-CP về thoát nước và xử lý nước thải như: quy định về việc đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước, việc quản lý vận hành và đấu nối hệ thống thoát nước của đơn vị mà cụ thể là các doanh nghiệp thoát nước, quy định về chi phí dịch vụ thoát nước và trách nhiệm của quản lý nhà nước về thoát nước và xử lý nước thải…
- Quyết định số 1929/QĐ-TTg ngày 20/11/2009 về định hướng phát triển cho lĩnh vực cấp nước đô thị Quyết định này đã mô tả các định hướng phát triển của ngành cấp nước Việt Nam tại các khu vực đô thị và khu công nghiệp tới năm
2025, tầm nhìn đến năm 2050 Quá trình phát triển cấp nước đô thị được nghiên cứu nhằm thỏa mãn 100% nhu cầu dùng nước, với định mức sử dụng nước
là 120 lít/ người/ ngày, giảm thất thoát nước xuống còn 15% và dịch vụ cấp nước
sẽ hoạt động ổn định trong 24 giờ/ ngày trong tất cả các đô thị Việt Nam tới năm
2025
- Quyết định số 589/QĐ-TTg về Phê duyệt điều chỉnh định hướng phát triển thoát nước đô thị và khu công nghiệp Việt Nam đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2050 Quyết định đề ra mục tiêu dự kiến về phạm vi phục vụ của hệ thông thoát nước đô thị, tỷ lệ nước thải được thu gom và xử lý, phạm vi phục vụ của các hệ thông thoát nước mưa, giảm tình trạng ngập úng tại các đô thị cho đến năm 2020 và 2025
- Nghị định 130/2013/NĐ-CP về sản xuất và cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích Nghị định này quy định về: Tiêu chí, danh mục sản phẩm, dịch vụ công ích; Phương thức cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích; Việc sản xuất và cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích Trong đó, sản phẩm, dịch vụ công ích được xác định là sản phẩm, dịch vụ khi đồng thời đáp ứng các tiêu chí sau đây: (1) Là sản phẩm, dịch vụ thiết yếu đối với đời sống kinh tế - xã hội của đất nước, cộng đồng dân cư của một khu vực lãnh thổ mà Nhà nước cần bảo đảm vì lợi ích chung hoặc bảo đảm quốc phòng, an ninh; (2) Việc sản xuất và cung ứng sản phẩm, dịch vụ này theo cơ chế thị trường khó có khả năng bù đắp chi phí; (3) Được cơ quan,
tổ chức có thẩm quyền đặt hàng, giao kế hoạch, tổ chức đấu thầu theo giá hoặc
Trang 2phí do Nhà nước quy định Căn cứ vào những tiêu chí đó, nghị định 130/2013 xếp dịch vụ cấp thoát nước đô thị vào nhóm các sản phẩm, dịch vụ công ích thực hiện theo phương thức đấu thầu Ngoài ra, Nghị định này cũng quy định trợ giá sản phẩm, dịch vụ công ích là khoản hỗ trợ tài chính của ngân sách nhà nước theo mức cố định tính trên từng đơn vị sản phẩm, dịch vụ công ích cho nhà sản xuất
và cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích để sản xuất và cung ứng sản phẩm, dịch
vụ công ích do Nhà nước đặt hàng Mức trợ giá sản phẩm, dịch vụ công ích là phần chênh lệch giữa giá tiêu thụ theo quy định của Nhà nước với chi phí hợp lý của nhà sản xuất và cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích
- Quyết định số 2147/QĐ-TTg ngày 24/11/2010 của Thủ tướng Chính phủ
về phê duyệt chương trình Quốc gia chống thất thoát, thất thu nước sạch đến 2025
Văn bản này cụ thể hóa chương trình của quốc gia về chống thất thoát nước sạch trong đó có đề cập đến các hoạt động chính của chương trình này như nâng cao ý thức cộng đồng, nâng cao năng lực quản lý cho đơn vị cấp nước, nâng cao năng lực chính quyền địa phương và xây dựng, hoàn thiện cơ chế chính sách về chống thất thoát, thất thu nước, các nguồn kinh phí được sử dụng để thực hiện chương trình này
3.2.4 Thực trạng ban hành và thực thi chính sách về đầu tư xây dựng
hệ thống cấp thoát nước đô thị từ vốn Nhà nước ở Việt Nam
3.2.4.1 Hệ thống chính sách về đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước
đô thị ở Việt Nam
a) Chính sách huy động vốn đầu tư cho hoạt động cấp thoát nước
Hiện nay, hệ thống cấp thoát nước được đầu tư xây dựng bằng nhiều nguồn vốn khác nhau như: vốn Hỗ trợ phát triển chính thức ODA, vốn ngân sách Nhà nước, vốn của các doanh nghiệp nhà nước hay vốn từ các thành phần kinh tế khác v.v Nhà nước có chủ trương khuyến khích sử dụng các nguồn vốn để đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước và xử lý nước thải đô thị
+ Để tạo nguồn tài chính hỗ trợ cho các dự án đầu tư phát triển cấp nước
đô thị, Nghị định 117/2007/NĐ-CP và Nghị định 124/2011/NĐ-CP sửa đổi bổ sung đã quy định hình thành Quỹ quay vòng cấp nước do Ngân hàng Phát triển Việt Nam quản lý Tuy vậy, cho đến nay Quỹ này vẫn chưa được hình thành chủ yếu vì lý do khó khăn trong việc tìm nguồn vốn cho quỹ
Trang 3+ Ngày 23/07/2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1196/QĐ-TTg phê duyệt đề án “Huy động các nguồn lực đầu tư xây dựng hệ
thống cấp, thoát nước và xử lý chất thải sinh hoạt” Theo đó, đưa ra những nguyên
tắc cơ bản như sau: (1) Phát triển hệ thống cấp, thoát nước và xử lý nước thải sinh hoạt là nghĩa vụ của toàn xã hội Nhà nước đóng vai trò chủ đạo và mọi người dân có trách nhiệm tham gia đóng góp để bảo đảm sự phát triển bền vững của hệ thống cấp, thoát nước và xử lý nước thải sinh hoạt; (2) Phát triển hệ thống cấp, thoát nước và xử lý nước thải sinh hoạt bền vững phải đáp ứng theo nguyên tắc người sử dụng dịch vụ, người gây ô nhiễm phải trả tiền; các tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ cấp nước, thoát nước, phát sinh chất thải, gây ô nhiễm, suy thoái môi trường có trách nhiệm đóng góp kinh phí để xử lý; (3) Nhà nước khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng, quản lý, vận hành hệ thống cấp, thoát nước và xử lý nước thải sinh hoạt; đảm bảo hài hòa lợi ích của Nhà nước với nhà đầu tư và người dân; (4) Huy động tối đa các nguồn lực để đầu
tư phát triển hệ thống cấp, thoát nước và xử lý nước thải sinh hoạt; trong đó ưu tiên khai thác nguồn vốn đầu tư của thành phần kinh tế tư nhân để giảm đầu tư từ ngân sách nhà nước, nâng cao hiệu quả đầu tư
Đồng thời, Đề án cũng đưa ra các phương hướng để hoàn thiện cơ chế, chính sách cho đầu tư xây dựng hệ thống cấp, thoát nước và xử lý nước thải sinh hoạt: (1) Rà soát, sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách đầu tư xây dựng, ưu đãi, hỗ trợ đầu tư trong lĩnh vực cấp nước, thoát nước và xử lý nước thải sinh hoạt
để khuyến khích các thành phần kinh tế tư nhân tham gia đầu tư xây dựng, quản
lý, vận hành công trình cấp, thoát nước và xử lý chất thải rắn sinh hoạt; (2) Nghiên cứu áp dụng hình thức thuê quản lý, vận hành đối với một số công trình cấp nước, thoát nước và xử lý nước thải sinh hoạt đã được Nhà nước đầu tư để tạo nguồn vốn đầu tư các công trình khác; (3) Đẩy nhanh nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách đầu tư theo hình thức đối tác công - tư trong lĩnh vực cấp nước, thoát nước
và xử lý nước thải sinh hoạt; (4) Rà soát, sửa đổi, bổ sung chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo hướng bảo đảm tính đồng bộ giữa chính sách tài chính đất đai với pháp luật về đầu tư, pháp luật về thuế trong lĩnh vực cấp nước, thoát nước và xử lý nước thải sinh hoạt
+ Bên cạnh các nguồn vốn đầu tư huy động trong nước, Đảng và Nhà nước luôn chú trọng các nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài (ODA và vốn vay ưu đãi, ) để phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị trong lĩnh vực cấp thoát nước Thời gian qua, việc huy động, quản lý và sử dụng vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài đều tập