52 4 Bể chứa nước sạch 8 Mạng lưới cấp nước (5) Mạng lưới đường ống Bao gồm các ống truyền dẫn và các đường ống phân phối nước cho các điểm dân cư và xí nghiệp công nghiệp trong đô thị Mạng lưới cấp n[.]
Trang 14 Bể chứa nước sạch 8 Mạng lưới cấp nước
(5) Mạng lưới đường ống: Bao gồm các ống truyền dẫn và các đường ống phân phối nước cho các điểm dân cư và xí nghiệp công nghiệp trong đô thị Mạng lưới cấp nước trong đô thị có thể chia làm 2 loại: mạng lưới cụt và mạng lưới vòng, hoặc có thể là mạng lưới kết hợp của 2 loại trên
Các công trình đơn vị trong hệ thống cấp nước được bố trí theo trình tự của một sơ đồ tổng quát của hệ thống cấp nước đô thị như hình 2.1 Đây là sơ
đồ tổng quát của hệ thống cấp nước đô thị Trong thực tế, để xử lý cùng một loại nguồn nước mặt hay nước ngầm, tùy theo chất lượng của nước nguồn, điều kiện địa hình và chỉ tiêu kinh tế mà trong sơ đồ hệ thống cấp nước có thể thêm bớt một số công trình đơn vị
Các yêu cầu cơ bản đối với một hệ thống cấp nước là: Bảo đảm đưa đầy
đủ và liên tục lượng nước cần thiết đến các nơi tiêu dùng; đảm bảo chất lượng nước đáp ứng các nhu cầu sử dụng; giá thành xây dựng và quản lý rẻ; thi công
và quản lý dễ dàng thuận tiện; có khả năng tự động hóa và cơ giới hóa việc khai thác, xử lý và vận chuyển nước…
- Khái niệm hệ thống thoát nước đô thị
Theo Nghị định số 88/2007/NĐ-CP ngày 28/5/2007 về thoát nước đô thị
và khu công nghiệp: “Hệ thống thoát nước bao gồm mạng lưới cống, kênh mương thu gom và chuyển tải, hồ điều hoà, các công trình đầu mối (trạm bơm, nhà máy xử lý, cửa xả) và phụ trợ khác nhằm mục đích thu gom, vận chuyển, tiêu thoát nước mưa, nước thải và xử lý nước thải” [6]
Nhiệm vụ của hệ thống thoát nước đô thị là đưa ra khỏi khu vực dân cư,
xí nghiệp công nghiệp tất cả các loại nước thải… do hoạt động của con người, súc vật, sản xuất, thiên nhiên tạo nên, tiến hành làm sạch và sử dụng các chất hữu ích có trong đó Thành phố càng hiện đại, công nghiệp càng phát triển thì
hệ thống thoát nước càng quy mô, phức tạp và tốn kém Hệ thống thoát nước thành phố cần được xây dựng theo quy hoạch cùng với những công trình kỹ thuật đô thị khác Tổ chức tốt hệ thống thoát nước đem lại mỹ quan cho thành phố, tiện nghi cho đời sống, bảo vệ tốt nguồn nước và môi trường quý giá xung quanh
Nguồn: “Giáo trình Cấp thoát nước đô thị”, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, 2005
Trang 2Hệ thống thoát nước gồm các bộ phận chính sau:
- Hệ thống thoát nước bên trong nhà
- Mạng lưới thoát nước trong tiểu khu và ngoài đường phố (cống góp)
- Trạm bơm và các ống dẫn có áp
- Các công trình làm sạch và các ống xả nước thải đã làm sạch ra nguồn
Hình 2.2: Sơ đồ hệ thống thoát nước đô thị
Nguồn: “Giáo trình Cấp thoát nước đô thị”, Sở Giáo dục & Đào tạo Hà Nội, 2005
Hệ thống cấp thoát nước đóng vai trò rất quan trọng đối với sinh hoạt và sản xuất của dân cư đô thị Việc cung cấp đầy đủ lượng nước sạch là một vấn
đề được quan tâm ngay từ ban đầu của nền văn minh nhân loại Trong một số thành phố cổ xưa đã có những hệ thống cấp nước cục bộ, nhưng các hệ thống cấp nước này thường không đầy đủ và nước được vận chuyển từ những nơi xa
về bằng những máng dẫn nước đơn giản Tuy hệ thống này không phân phối nước tới những khu vực dân cư độc lập, nhưng nó đã mang nước tới được một
số vị trí trung tâm khu dân cư, sau đó người dân lấy nước về nhà cho gia đình
họ Cho đến thế kỷ 17, đường ống có thể chịu được áp lực mới xuất hiện, nhưng các đường ống này vẫn còn có những hạn chế, ống được làm bằng gỗ, đất sét
Sông
5
1
3 Giếng xả nước mưa; 4 Trạm bơm; 5 Công trình làm sạch
4
3
2
1 Cống góp; 2 Cống góp chính
Trang 3hoặc chì Nhờ sự ra đời của ống gang, sự giảm dần chi phí trong quá trình đúc ống gang, cùng với sự phát minh và cải tiến các máy bơm chạy bằng máy hơi nước, nước không những được phân phối tới những khu vực dân cư tập trung
mà cả những khu vực nhỏ cũng có thể được cung cấp nước công cộng Sự cung cấp nước sạch đã đáp ứng được một phần nhu cầu sử dụng của con người, bởi
vì hầu hết các nguồn nước tự nhiên đều không thích hợp cho việc sử dụng trực tiếp Hơn nữa, chất thải của các thành phố phát triển cũng làm ô nhiễm các hệ thống cung cấp nước Do đó, xử lý nước thải để bảo vệ sức khỏe của dân cư đô thị là điều quan trọng đặc biệt ở các khu đô thị với mật độ dân số và các công trình xây dựng dày đặc
2.1.1.3 Khái niệm đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô thị
Từ những khái niệm trên, tác giả luận án đưa ra khái niệm niệm về đầu
tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô thị như sau:
“Đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô thị là quá trình bỏ vốn để tiến hành các hoạt động xây dựng mới, lắp đặt, mở rộng, hoặc cải tạo các công trình trong hệ thống cấp và thoát nước ở các đô thị nhằm phục vụ hoạt động sản xuất, sinh hoạt và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân
đô thị.”
2.1.2 Vai trò của đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô thị
Thứ nhất, xuất phát từ vai trò của nước đối với sinh hoạt cũng như hoạt
động sản xuất của người dân ở đô thị
Nước có vai trò rất quan trọng đối với sản xuất và đời sống đô thị Vai trò của nước thể hiện trong mọi sinh hoạt của con người; đảm bảo an ninh lương thực cho xã hội và cần thiết trong mọi hoạt động kinh tế Để thỏa mãn các nhu cầu vệ sinh cá nhân và sinh hoạt, mỗi người cần khoảng 120 lít nước/ngày Nước tạo ra năng lượng điện để cung cấp cho hoạt động sinh hoạt và sản xuất
ở các đô thị, là nguồn năng lượng sạch và chiếm 20% lượng điện của thế giới Nước tham gia vào phần lớn việc sản xuất ra các sản phẩm để trao đổi, mua bán trên thị trường Trong điều kiện nhu cầu về năng lượng không ngừng gia tăng, nước đã góp phần quan trọng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng cho người dân cả nước nói chung và ở các thành phốn nói riêng Nước cũng đã góp phần không nhỏ trong sự phát triển các ngành sản xuất công nghiệp, du lịch, dịch vụ,