Luận án tập trung nghiên cứu quản lý của nhà nước về đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô (3)

61 Còn theo điều 4 của Luật Đấu thầu 2013 quy định “Vốn Nhà nước bao gồm vốn ngân sách Nhà nước, công trái quốc gia, trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương, vốn hỗ trợ phát triển chín[.]

Còn theo điều 4 của Luật Đấu thầu 2013 quy định: “Vốn Nhà nước bao gồm vốn ngân sách Nhà nước, công trái quốc gia, trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương, vốn hỗ trợ phát triển chính thức, vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ; vốn từ quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, vốn tín dụng đầu

tư phát triển của Nhà nước, vốn tín dụng do Chính phủ bảo lãnh, vốn vay được bảo đảm bằng tài sản của Nhà nước, vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp Nhà nước; giá trị quyền sử dụng đất”

Như vậy, căn cứ vào các quy định của pháp luật, vốn nhà nước dành cho đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô thị được nghiên cứu trong luận án này bao gồm: (1) Vốn ngân sách nhà nước (trung ương và địa phương); (2) Vốn trái phiếu của Chính phủ trung ương và chính quyền địa phương; (3) Vốn ODA

và vay ưu đãi từ các nhà tài tài trợ nước ngoài; (4) Vốn đầu tư của các doanh nghiệp có vốn nhà nước Ngành nước hiện nay được xem là lĩnh vực công ích

và phần lớn hoạt động phi lợi nhuận, theo mục tiêu định hướng của Nhà nước,

do đó, phần lớn vốn đầu tư cho ngành này là vốn đầu tư của nhà nước và các doanh nghiệp nhà nước

2.1.4 Các giai đoạn đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô thị

Cũng giống như đầu tư xây dựng cơ bản nói chung, sản phẩm của đầu tư xây dựng trong lĩnh vực cấp thoát nước đô thị là các công trình như đường ống dẫn nước, trạm bơm, nhà máy xử lý nước, bể chứa… liên quan nhiều đến kỹ thuật xây dựng và kỹ thuật ngành nước Tuy vậy, một dự án đầu tư xây dựng trong lĩnh vực cấp thoát nước cũng đòi hỏi phải tuân thủ trình tự các bước theo

3 giai đoạn chủ yếu (như hình 2.5), tương tự như các dự án đầu tư xây dựng cơ bản khác

Về tổng quát, một dự án đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô thị

có thể chia thành 3 bước cơ bản Tuy nhiên, tùy tính chất và qui mô của dự án

mà các bước trên có thể rút ngắn lại Khi bước trước đã thực hiện xong, trước khi thực hiện bước tiếp theo phải kiểm tra để đánh giá đầy đủ các khía cạnh về kinh tế, tài chính, kỹ thuật của bước đó Nếu đạt yêu cầu về các tiêu chuẩn, quy phạm đã quy định (nếu có) cho bước đó và được cấp có thẩm quyền chấp nhận mới được thực hiện bước tiếp theo Đáng lưu ý nhất là thực hiện trình tự theo

giai đoạn (chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và đưa vào khai thác sử dụng) phải được cấp có thẩm quyền, cơ quan có thẩm quyền thẩm tra, phê duyệt nghiêm túc

Hình 2.5: Các giai đoạn đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô thị

Nguồn: “Giáo trình cấp thoát nước đô thị”, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà

Nội, NXB Hà Nội (2005)

Trong khuôn khổ của luận án, do thời gian và khả năng có hạn, NCS tập trung nghiên cứu quản lý của nhà nước đối với đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô thị ở 2 giai đoạn: Giai đoạn “Chuẩn bị đầu tư” và giai đoạn “Thực

GIAI ĐOẠN I Chuẩn bị đầu tư

GIAI ĐOẠN II Thực hiện đầu tư

GIAI ĐOẠN III Khai thác, sử dụng công trình cấp thoát nước, xử lý nước thải

Nghiên cứu tiền khả thi Nghiên cứu khả thi Thẩm định và phê

duyệt dự án đầu tư

Thiết kế, lập dự

toán

Ký kết hợp đồng xây lắp, cung ứng thiết bị

Thi công xây lắp công trình

Chạy thử, nghiệm thu, quyết toán

hiện đầu tư” Đây là hai giai đoạn quan trọng nhất liên quan đến việc giải ngân vốn đầu tư, đặc biệt là vốn của nhà nước Còn giai đoạn 3, khi công trình đã hoàn tất xây dựng và lắp đặt để đi vào vận hành, quản lý của nhà nước ở giai đoạn này chủ yếu là quản lý vận hành doanh nghiệp cấp thoát nước để đảm bảo việc tuân thủ pháp luật về cung ứng dịch vụ công ích cho người dân

2.2 Lý luận quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô thị bằng vốn Nhà nước

2.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng hệ thống cấp thoát nước đô thị bằng vốn Nhà nước

2.2.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản

Quản lý nhà nước là một dạng của quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật, chính sách để điều chỉnh hành vi cá nhân,

tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục vụ nhân dân, duy trì ổn định và phát triển của xã hội

Theo nghĩa rộng, 3 chức năng cơ bản của quản lý nhà nước, đó là: (1) chức năng lập pháp do cơ quan lập pháp thực hiện; (2) chức năng hành pháp (chấp hành và điều hành) do hệ thống hành chính nhà nước đảm nhiệm; (3) chức năng

tư pháp do cơ quan tư pháp thực hiện

Tuy vậy, nếu hiểu theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước là hoạt động hành chính của cơ quan thực thi quyền lực nhà nước (quyền hành pháp) để quản lý, điều hành các lĩnh vực của đời sống xã hội theo quy định của pháp luật Theo

đó, quản lý hành chính nhà nước là hoạt động quản lý được giới hạn trong các

cơ quan hành pháp, đó là Chính phủ và Uỷ ban nhân dân các cấp; hệ thống các

cơ quan: quyền lực, xét xử và kiểm sát thực hiện quyền lập pháp và tư pháp không thuộc hệ thống quản lý hành chính nhà nước Nếu tiếp cận khái niệm quản lý nhà nước dưới góc độ này, QLNN bao gồm có 2 chức năng cơ bản: (1) Lập quy được thực hiện bằng việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để hướng dẫn thực hiện pháp luật; (2) Tổ chức, điều hành, phối hợp các hoạt động kinh tế - xã hội để đưa luật pháp vào đời sống xã hội