BÁO CÁO BIỆN GIÁO DỤC HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM Tên biện pháp MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM A PHẦN MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn đề tài Cùng với xu thế giao lưu, hội hập quốc tế và sự ph[.]
Trang 1Tên biện pháp:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH
LỚP CHỦ NHIỆM
A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài:
Cùng với xu thế giao lưu, hội hập quốc tế và sự phát triển đi lên của đất
nước, con người cũng được sống trong ngôi trường văn minh, hiện đại hơn,
nhưng kéo theo đó cũng có nhiều vấn đề phức tạp nảy sinh Một trong những
vấn đề đáng lo ngại hiện nay là đạo đức học đường của một bộ phận học sinh
đang bị xuống cấp dẫn đến những biểu hiện lệch lạc trong hành vi ứng xử như
thiếu lễ độ với người lớn, tụ tập gây gổ đánh nhau, thói lười học, ham chơi, sống
đua đòi, buông thả
Bác Hồ kính yêu đã từng nói: “Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng
khó, nhưng người có tài mà không có đức là người vô dụng” Vậy cái đức chính
là nguồn gốc, là nền móng tiền đề của sự phát triển nhân cách con người trong
xã hội Thế nên, hơn lúc nào hết, việc giáo dục đạo đức học sinh trở nên vô cùng
bức thiết nhằm góp phần thực hiện thắng lợi về mục tiêu giáo dục là là đào tạo
con người Việt Nam phát triển toàn diện cả về đạo đức, tri thức, sức khỏe thẩm
mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân
đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Để góp phần vào công tác giáo dục đạo đức cho học sinh lớp chủ nhiệm,
tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh lớp chủ
nhiệm” nhằm chia sẻ một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh mà bản thân
đúc kết được từ công tác chủ nhiệm trong nhiều năm qua
2 Mục tiêu:
Thực hiện phong trào thi đua xây dựng: “Trường học thân thiện, học sinh
tích cực”
Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh một cách toàn diện về
đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống
Thực hiện tốt công tác giáo dục đạo đức cho học sinh giữa ba môi trường:
gia đình, nhà trường và xã hội
3 Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh lớp 7A4, trường THCS Thới Thạnh, năm học 2020 – 2021
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp điều tra: điều tra hoàn cảnh gia đình, điều kiện sống, đối
tượng học sinh,
Trang 2- Phương pháp nêu gương: động viên khen ngợi kịp thời những học sinh đã
có cố gắng, tiến bộ trong việc sửa chữa những thói quen, tật xấu
- Phương pháp quan sát: quan sát các đối tượng học sinh để kịp thời uốn nắn, giúp các em thay đổi những khuyết điểm còn mắc phải
- Phương pháp trò chuyện: thường xuyên dành thời gian riêng để trò chuyện, động viên những đối tượng học sinh có biểu hiện chưa tốt
Phương pháp phân tích: phân tích điều kiện, môi trường sống, của học sinh
II NỘI DUNG
1 Cơ Sở lí luận:
Những năm gần đây nền kinh tế của nước ta có nhiều sự thay đổi nhưng Đảng và nhà nước vẫn đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, để đảm bảo chất lượng dạy và học Một trong những tư tưởng đổi mới Giáo dục và Đào tạo hiện nay là tăng cường giáo dục đạo đức cho học sinh, đặc biệt là học sinh có nhiều biểu hiện không tốt về đạo đức và giảm nguy cơ bỏ học của học sinh được thể hiện trong nghị quyết của Đảng, Luật giáo dục và các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo Luật giáo dục đã xác định: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông
là giúp cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ
và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân…( Điều 23 - Luật giáo dục)
Việc nghiên cứu những căn cứ trên cho ta hình dung về một học sinh là thiếu niên đang ngồi trên ghế nhà trường, đó là những học sinh đang phát triển nhân cách, trí tuệ để có những tri thức và kĩ năng sống Song lứa tuổi các em nhận thức còn non trẻ, bản thân các em dễ sa ngã do ham chơi các em cần có người hướng dẫn xác định mục tiêu học tập - rèn luyện kĩ năng sống, hoàn thiện nhân cách để trở thành người sống có ích cho xã hội Người hướng dẫn học sinh nói trên chính là giáo viên chủ nhiệm lớp
2 Thực trạng vấn đề:
a) Thực trạng đạo đức học sinh:
Đa số học sinh trong lớp ngoan, ý thức kỷ luật tốt, rất tích cực và năng động tham gia các phong trào của trường, lớp, của ngành; biết cư xử nhã nhặn, lịch sự,… Tuy nhiên, bên cạnh đó còn có một số học sinh có hành vi ứng xử không đúng chuẩn mực như nói tục, chửi thề, muốn chứng tỏ ta đây nổi trội, ngang tàng, bướng bĩnh, có biểu hiện chán nản, không thích học, thường xuyên gây mất trật tự trong lớp, giao lưu với đối tượng xấu bên ngoài, uống rượu Hay một số em có lối sống đòi hỏi, chưng diện không phù hợp với tác phong học sinh khi đến trường Thậm chí còn có em vô lễ với thầy, cô, nghiêm trọng hơn là kết bè, kết đảng khiêu khích đánh nhau…
b) Nguyên nhân:
Trang 3Qua tìm hiểu, tôi nhận thấy nguyên nhân dẫn đến những biểu hiện vi phạm đạo đức nêu trên của một bộ phận học sinh trong lớp xuất phát từ nhiều phía, cụ thể có những nguyên nhân chính sau đây:
+ Nguyên nhân khách quan:
Do sự bất ổn của gia đình, cha mẹ thường gây gổ, li thân, li hôn khiến cho các em buồn chán và sa ngã; hoặc do cha mẹ quá nuông chiều con muốn gì được nấy mà thiếu sự kiểm soát và giáo dục nên dần dần hình thành ở các em lối sống buông thả, ăn chơi, sống dựa dẫm vào cha mẹ, không chuyên tâm học hành Bên cạnh đó, tâm sinh lí của học sinh THCS, đặc biệt là học sinh lớp 7 có nhiều thay đổi, các em thích khám phá, thích khẳng định, rất hiếu động và dễ bị tác động từ môi trường bên ngoài, bạn xấu rủ rê, ảnh hưởng từ game bạo lực dần dần sinh
ra nhiều thói hư tật xấu
+ Nguyên nhân chủ quan:
* Từ phía học sinh:
Ý thức đạo đức của một số học sinh chưa cao, kỹ năng vận dụng chuẩn mực đạo đức cũng thấp, chưa phân định được ranh giới giữa cái xấu và cái tốt Khả năng tự chủ chưa cao, khi vi phạm đạo đức sửa chữa chậm hoặc không chịu sửa chữa Hoặc là do các em chưa hiểu được khái niệm đạo đức và các chuẩn mực về đạo đức Có những học sinh chưa quan tâm đến điều lệ, nội quy và tiêu chuẩn xếp loại hạnh kiểm trong nhà trường
* Từ phía giáo viên chủ nhiệm:
Đôi khi chưa thật sâu sát với lớp, chưa nắm bắt hết điều kiện hoàn cảnh của từng học sinh, chưa hiểu hết tâm lí của từng em để có những biện pháp sát với từng đối tượng, uốn nắn kịp thời những biểu hiện lệch lạc trong hành vi ứng xử Còn thiếu nhiều kinh nghiệm trong việc xử lý các tình huống học sinh vi phạm nội qui nên nhiều khi còn lúng túng, nhiều khi còn mang nặng tính chủ quan, áp đặt (theo cách suy nghĩ của người lớn) mà chưa chú ý đến suy nghĩ, cảm xúc của các em nên sức thuyết phục chưa thể ngăn ngừa, ngăn chặn những biểu hiện
vi phạm nội qui của các em Vì thế mà kết quả xếp loại hạnh kiểm cuối năm chưa đạt được mục tiêu đề ra
* Kết quả khảo sát chất lượng hạnh kiểm học sinh đầu năm học 2020 - 2021 như sau:
3 Những giải pháp thực hiện:
a) Những thuận lợi và khó khăn trong việc giáo dục đạo đức học sinh:
* Thuận lợi:
Trang 4Đươc sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Ban giám hiệu nhà trường Đội ngũ giáo viên vững chuyên môn, nhiều kinh nghiệm và rất quyết tâm với sự nghiệp giáo dục Hoạt động của Đoàn, Đội trong nhà trường ngày càng có nhiều nột dung và hình thức phong phú thu hút các em tham gia vào các hoạt động lành mạnh Cha mẹ học sinh tích cực phối hợp cùng với nhà trường trong công tác dạy học
* Khó khăn:
Thời gian gần đây đã xuất hiện một bộ phận học sinh THCS đã có những lời lẽ thiếu thiện cảm khi tiếp xúc với bè bạn như nói tục, gây gổ, đôi lúc còn có hành vi đánh nhau
Có nhiều yếu tố tác động như: môi trường, xã hội, điều kiện sinh hoạt gia đình hay vấn đề giáo dục chỉ quan tâm về tri thức, thiếu đầu tư về giáo dục nhân cách, đạo đức học sinh nên tình trạng một bộ phận học sinh bị sa sút về đạo đức
b) Những biện pháp đã thực hiện:
- Hoàn thành tốt công tác chủ nhiệm lớp:
Để giáo dục học sinh có đạo đức tốt thì người giáo viên phải gương mẫu để làm tấm gương sáng cho học sinh noi theo, bên cạnh đó bản thân tôi thường tìm hiểu học sinh, như: Đầu năm tôi xem qua lí lịch, học bạ và tìm hiểu thêm thông qua các bậc phụ huynh để nắm được phần nào gia đình và học lực của học sinh qua bạn bè, người thân hoặc người hàng xóm của các em Cách tìm hiểu này theo tôi thì đạt hiệu quả rất tốt Ngoài ra tôi còn tìm hiểu học sinh qua từng thói quen, hoạt động của các em ở lớp như: sinh hoạt lớp, giờ ra chơi, những buổi lao động, sinh hoạt lớp, sinh hoạt ngoại khóa…
Một cách tìm hiểu nữa là phải thường xuyên đến thăm và trao đổi với phụ huynh để tạo sự liên hệ mật thiết giữa giáo viên, phụ huynh và học sình có hoàn cảnh khó khăn, neo đơn để kịp thời giúp đỡ
- Xây dựng mối quan hệ đoàn kết:
Qua nhiều năm giảng dạy tôi nhận thấy rằng: chỉ khi nào xây dựng được một tập thể lớp đoàn kết thì các biện pháp giáo dục khác mới đạt hiệu quả cao
Để thực hiện được điều này thì giáo viên cần phải tạo điều kiện cho các em hiểu nhau và xử lí các tình huống một cách hợp lí
Lôi cuốn các em vào một sân chơi lành mạnh, vui vẻ Thường xuyên kể cho các em nghe những câu chuyện về lòng nhân hậu, tình đoàn kết, nói cho các
em biết về tinh thần đoàn kết chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta, nhắc nhở học sinh tham gia tìm hiểu về biển đảo Việt Nam, hoặc tổ chức những trò chơi mang tính tập thể Mỗi khi nhà trường có những hoạt động nào tôi đều khuyến khích các em tham gia, tuyên dương những học sinh có đóng góp nhiều trong các hoạt động đó như: văn nghệ, góp giấy vụn, ủng hộ người nghèo
- Giúp học sinh mạnh dạn trong mọi tình huống:
Trang 5Một số học sinh còn rụt rè trong giao tiếp, chưa mạnh dạn trước tập thể tôi luôn nhẹ nhàng, động viên, khích lệ các em từ từ, tránh nóng vội sẽ làm các em hoảng sợ Trong các giờ sinh hoạt lớp tôi thường kể những mẩu chuyện về gương tốt, việc tốt, những câu chuyện về tấm gương vượt khó Sau mỗi lần kể tôi đều phân tích cặn kẽ nhằm hình thành cho các em một suy nghĩ: con người sống phải có mục đích, phải có ý chí vươn lên
- Giáo dục đạo đức cho học sinh qua từng môn học:
Để thực hiện tốt việc giáo dục đạo đức cho học sinh tôi quan tâm theo dõi việc giảng dạy của các giáo viên dạy các môn và nhắc nhở các đồng nghiệp mình cần quan tâm giáo dục đạo đức cho các em mọi lúc, mọi nơi Đối với những đối tượng học sinh có biểu hiện không tốt tôi nhờ các giáo viên theo dõi
và giáo dục các em trong các tiết học
- Thông qua các hoạt động trong nhà trường để giáo dục đạo đức cho học sinh:
Giáo dục đạo đức cho học sinh qua hoạt động Đoàn – Đội Vì phong trào Đoàn – Đội là phong trào thu hút nhiều học sinh nhất, ở đây học sinh được rèn luyện, vui chơi trong một tập thể đầy tình thương của bè bạn thầy, cô Hoạt động Đoàn – Đội là hoạt động phong trào, phong phú và nhiều hình thức, mang tính trực quan sinh động phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS, do đó việc giáo dục đạo đức cho học sinh luôn đem lại hiệu quả rất cao Đặc biệt là phong trào phát thanh măng non hàng tuần vì phong trào này được toàn thể học sinh trong nhà trường quan tâm và theo dõi
Phối hợp với Tổng phụ trách Đội tổ chức các hoạt động ngoài giờ cho học sinh Bên cạnh đó, trong buổi chào cờ đầu tuần vào chiều thứ hai việc giáo dục đạo đức học sinh cũng vô cùng quan trọng Vì đây là buổi nhận xét, đánh giá tổng kết và đưa ra phương hướng trong một tuần, có thể giáo dục đạo học sinh một cách trực tiếp và hiệu quả Nêu những gương tốt của các học sinh trong tuần cho học sinh noi theo để giáo dục đạo đức cho các em
Ngoài các hoạt động giáo dục ở trên thì tất cả các thầy, cô giáo trong nhà trường luôn là một tấm gương sáng cho các em noi theo Các em luôn để ý đến thầy cô, từ cách ăn nói, đến những cử chỉ hàng ngày và hành vi ở trường của thầy cô tác động rất lớn đến việc hình thành nhân cách học sinh
- Kết hợp vững chắc giữa ba môi trường: gia đình, nhà trường và xã hội để giáo dục học sinh:
Như chúng ta đã biết hiện nay việc giáo dục đạo đức cho học sinh không còn là việc của riêng nhà trường nữa mà phải có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội Việc hình thành nhân cách học sinh cũng phụ thuộc phần lớn từ phía gia đình và xã hội
Nhà trường kết hợp với gia đình, phối hợp với Ban chấp hành hội PHHS để giáo dục đạo đức học sinh Thông qua Ban chấp hành hội PHHS để thông báo
Trang 6tình hình chung của nhà trường, và nhờ phụ huynh can thiệp, hỗ trợ, giúp đỡ để giáo dục các em kịp thời
Bên cạnh đó nhà trường có thể kết hợp với các tố chức, đoàn thể ở địa phương để giáo dục đạo đức cho học sinh
4 Hiệu quả của việc thực hiện các biện pháp:
Qua thực tế làm công tác chủ nhiệm lớp trong những năm qua, tôi nhận thấy:
- Phẩm chất đạo đức tốt luôn luôn có trong con người các em, chúng ta phải biết cách để các em có điều kiện bộc lộ, hướng các em có suy nghĩ đúng đắn Muốn làm tốt công tác giáo dục đạo đức, GVCN lớp cần phải hiểu sâu sắc và toàn diện từng học sinh, hoàn cảnh sống và tâm sinh lí của các em Tôn trọng và yêu thương các em với một tình cảm chân thành, trong sáng
- Hình thức giáo dục cần phong phú, nhiều vẻ tránh lý thuyết chung chung, chú trọng những hình thức sinh hoạt ngoài giờ, khi chọn biện pháp phải là biện pháp giáo dục hoặc phải có tác động đến tư tưởng, tình cảm của học sinh Đặc biệt phải kiên trì, nhẹ nhàng thuyết phục, tránh nóng vội sẽ không đạt hiệu quả giáo dục và còn làm tổn thương đến học sinh Trong từng biện pháp giáo dục cần tiến hành theo trình tự: Nâng cao nhận thức – hành động – giải thích – rút ra bài học
- Muốn làm tốt công tác giáo dục đạo đức, người GVCN cần phải rèn luyện nhiều mặt và có một vốn hiểu biết phong phú Trên đây là một số kinh nghiệm ít
ỏi tôi rút ra được từ nhiều năm làm công tác chủ nhiệm Song tôi hiểu rằng đó là những phương pháp tối ưu và tôi cần phải học hỏi thêm nhiều hơn nữa từ đời sống, từ đồng nghiệp để tăng thêm vốn hiểu biết, kinh nghiệm để phục vụ công tác giáo dục tri thức và đạo đức đạt hiệu quả cao hơn
- Áp dụng các biện pháp nêu trên đã đạt hiệu quả cao Cuối năm học, học sinh đều đạt 100% thực hiện đầy đủ các nội quy nhà trường và các em đều có những hành vi đạo đức tốt thể hiện qua hành vi và lời nói
* Kết quả cuối năm học: 2020 - 2021
III KẾT LUẬN:
Việc giáo dục đạo đức đòi hỏi học sinh không những biết và thừa nhận sự cần thiết của các phẩm chất đạo đức, mà còn phải thực hiện hành vi đạo đức đó, làm mọi việc theo sự hiểu biết của mình cùng với động cơ và tình cảm tích cực Các biện pháp giáo dục nêu trên có mối liên hệ qua lại và thống nhất với nhau, việc thực hiện nhất quán các biện pháp này tốt sẽ thúc đẩy hỗ trợ nhằm hình thành nhân cách toàn diện cho học sinh, tạo nền tảng để các em vững bước trên con đường tương lai
Trang 7Với đề tài “Một số biện pháp giáo dục đạo đức học sinh lớp chủ nhiệm”
tôi đã thực hiện tại trường THCS Thới Thạnh mà tôi là người áp dụng đã đem lại những kết quả khả quan và có thể áp dụng đại trà cho tất cả các trường trong huyện Thới Lai vào bất kì thời điểm nào cũng được
Thới Thạnh, ngày tháng năm 20
Người thực hiện
Ngô Ngọc Lan