22 đều đã và đang xây dựng hệ thống thoát nước và xử lý nước thải tập trung Đến 2010 đã có 8 đô thị xây dựng trạm xử lý nước thải tập trung với tổng công suất xử lý đạt khoảng 315 000 m3/ngày đêm, hơn[.]
Trang 1đều đã và đang xây dựng hệ thống thoát nước và xử lý nước thải tập trung Đến
2010 đã có 8 đô thị xây dựng trạm xử lý nước thải tập trung với tổng công suất
xử lý đạt khoảng 315.000 m3/ngày-đêm, hơn 30 đô thị đang xây dựng hoặc chuẩn bị xây dựng trạm xử lý nước thải Nhiều dự án thoát nước lớn tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ bước đầu đã phát huy hiệu quả, góp phần làm giảm mức độ ngập úng vào mùa mưa
Nghiên cứu đã chỉ ra một số bất cập trong ngành nước ở nước ta thời
gian qua Thứ nhất, cấp nước chưa đáp ứng được nhu cầu Tỷ lệ thất thoát nước
sạch đô thị ở mức cao khoảng 30%, riêng ở thành phố Hồ Chí Minh là 39%; tỷ
lệ dân cư đô thị được cấp nước của Hà Nội mới đạt khoảng 88,5% và thành phố
Hồ Chí Minh khoảng 87% Thứ hai, hệ thống thoát nước còn hạn chế, lạc hậu
Phổ biến nhất ở các đô thị là hệ thống thoát nước chung cho cả ba loại nước thải sinh hoạt, nước thải sản xuất và nước mưa Hầu hết các đô thị đều không
có trạm xử lý nước thải tập trung, nước thải sinh hoạt, bệnh viện, công nghiệp không qua xử lý mà xả thẳng vào hệ thống cống thành phố, hồ ao, kênh rạch, sông ngòi… gây ô nhiễm nặng nề Tại các khu công nghiệp và các khu đô thị mới đều đang xây dựng hệ thống thoát nước riêng, tuy vậy vẫn chưa triệt để
Thứ ba, tình trạng ngập úng đang là vấn đề lớn cần phải giải quyết của các
thành phố lớn Các dự án cải tạo và xây dựng hệ thống thoát nước của Hà Nội
và thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian vừa qua chưa giải quyết một cách tổng thể cho hệ thống thoát nước thành phố Ở Hà Nội, các dự án mới dừng ở cải tạo hệ thống nước mưa cho 4 quận nội thành cũ, hệ thống hồ điều hòa, các tuyến mương, cống chưa hoàn chỉnh theo quy hoạch được duyệt Triển khai các
dự án chống ngập cho thành phố Hồ Chí Minh còn chậm
- “Hiện trạng thoát nước tại các đô thị” của tác giả Nguyễn Tấn Hiệp
đăng trên Tạp chí Xây dựng, số 6 năm 2014 Bài nghiên cứu đã đánh giá điều kiện về tự nhiên – kinh tế và xã hội của các đô thị lớn ở nước ta để cho thấy những ảnh hưởng đến khả năng thoát nước tự chảy của các đô thị, từ đó nảy sinh các yêu cầu phải xây dựng hệ thống thoát nước và xử lý nước thải ở các
đô thị Trước hết, đặc trưng của đô thị nước ta là sự phát triển gắn liền với việc khai thác và sử dụng các nguồn nước mặt (sông, biển ) Hệ thống thoát nước
Trang 2đô thị cũng liên quan mật thiết đến chế độ thuỷ văn của hệ thống sông, hồ Hơn nữa, nước ta thuộc vùng khí hậu nóng ẩm: mưa nhiều, độ ẩm lớn, nhiệt độ và
độ bức xạ cao Sự phân bố không đều về lượng mưa, độ ẩm, độ bức xạ theo không gian và thời gian sẽ ảnh hưởng rất lớn đến thoát nước và chất lượng môi trường nước trong các đô thị Mỗi năm có khoảng 8 - 10 cơn bão, gây thiệt hại trung bình 2 - 3% thu nhập quốc dân và ảnh hưởng rất lớn tới thoát nước đô thị Bài nghiên cứu đã mô tả khá chi tiết về hiện trạng hệ thống thoát nước ở các đô thị ở nước ta Theo đó, hệ thống thoát nước phổ biến nhất ở các đô thị của Việt Nam là hệ thống thoát nước chung Phần lớn những hệ thống này được xây dựng cách đây khoảng 100 năm, chủ yếu để thoát nước mưa, ít khi được sửa chữa, duy tu, bảo dưỡng nên đã xuống cấp nhiều; việc xây dựng bổ sung được thực hiện một cách chắp vá, không theo quy hoạch lâu dài, không đáp ứng được yêu cầu phát triển đô thị Các dự án thoát nước đô thị chủ yếu sử dụng vốn ODA đã và đang được triển khai thực hiện thường áp dụng kiểu hệ thống chung trên cơ sở cải tạo nâng cấp hệ thống hiện có Các kênh rạch thoát nước chủ yếu
là sử dụng kênh rạch tự nhiên, nền và thành bằng đất do vậy thường không ổn định Theo báo cáo của các công ty thoát nước và công ty môi trường đô thị, tất cả các thành phố, thị xã của cả nước đều bị ngập úng cục bộ trong mùa mưa Điển hình như TP Hồ Chí Minh (trên 100 điểm ngập), Hà Nội (trên 30 điểm),
Đà Nẵng, Hải Phòng cũng có rất nhiều điểm bị ngập úng…
Qua đánh giá hiện trạng thoát nước đô thị, tác giả đã cho rằng việc qui hoạch, xây dựng hệ thống thoát nước là chưa hợp lý, việc quản lý phối hợp giữa các ngành giao thông công chính và các ngành khác chưa chặt chẽ, đã gây ra không ít những khó khăn và phức tạp trong quản lý thoát nước hiện nay Hệ thống thoát nước và xử lý nước thải ở Việt Nam cần được tiến hành qui hoạch
và xây dựng cải tạo đầy đủ và đồng thời với qui hoạch phát triển đô thị Việc
xử lý nước thải chưa đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường nguồn tiếp nhận, cần được nghiên cứu và tăng cường về đầu tư xây dựng
- “Báo cáo đánh giá lĩnh vực cấp thoát nước và vệ sinh môi trường ở Việt Nam” – nghiên cứu của Bộ Y tế phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới WHO
và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc UNICEF xuất bản tháng 8/2012 Đây là báo
Trang 3cáo đánh giá lĩnh vực cấp nước và vệ sinh môi trường đầu tiên ở Việt Nam Báo cáo đề cập đến các hoạt động cấp nước phục vụ ăn uống và sinh hoạt cho dân
cư ở các khu vực đô thị và nông thôn ở Việt Nam, cũng như các loại hình vệ sinh, tình hình quản lý chất thải hộ gia đình và khu dân cư khu vực đô thị và nông thôn, bao gồm chất thải lỏng phát sinh từ các hoạt động sinh hoạt cũng như chất thải vật nuôi từ các trang trại, hộ gia đình và vệ sinh cá nhân Báo cáo cũng đánh giá các hoạt động cấp nước và vệ sinh trường học, các công trình công cộng ở khu vực nông thôn Các hoạt động trên được đặt trong bối cảnh chính trị và kinh tế-xã hội, các đặc điểm địa lý đặc trưng, các nguồn tài nguyên liên quan tới cấp nước và vệ sinh môi trường Theo thời gian, các xu hướng diễn biến về mức độ bao phủ trong lĩnh vực cấp nước và vệ sinh môi trường,
xu hướng cấp kinh phí cho lĩnh vực và tỷ lệ của ngân sách Nhà nước sử dụng cho lĩnh vực cấp nước và vệ sinh môi trường, các chiến lược và chính sách của Chính phủ nhằm phát triển lĩnh vực, phát triển ngành cũng được đề cập Báo cáo đã trình bày một số nội dung về hiện trạng cấp và thoát nước đô thị ở nước
ta như sau:
+ Về hiện trạng cấp nước đô thị: Việt Nam có 68 công ty cấp nước, thực hiện cung cấp nước sạch cho các khu vực đô thị Có hơn 420 hệ thống cấp nước với tổng công suất thiết kế đạt 5,9 triệu m3/ngày Công suất hoạt động cấp nước đạt mức 4,5 triệu m3/ngày tương đương 77% công suất thiết kế Công suất các
hệ thống cấp nước còn hạn chế do sự đầu tư không đầy đủ các nhà máy xử lý nước, các mạng lưới ñường ống truyền dẫn và phân phối nước sạch Do mạng lưới truyền dẫn và phân phối nước sạch hiện có không được cải tạo và nâng cấp đồng bộ với các nhà máy xử lý, do đó, theo Hội Cấp thoát nước Việt Nam, tỷ
lệ rò rỉ và thất thoát nước sạch là 30%, đặc biệt có một số thành phố tỷ lệ này rất cao như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh lên tới 38-40% Mặc dù công suất cấp nước đô thị hiện tại đã tăng lên gấp 3 và gấp 2 lần so với năm 1975 và 1990, tuy nhiên so quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, rất nhiều khu công nghiệp, khu đô thị mới được hình thành và dân số đô thị cũng tăng nhanh chóng, nên hệ thống cấp nước vẫn chưa đáp ứng được hết nhu cầu của dân cư thành thị Do đó, hai phần ba thị tứ không có hệ thống cấp nước tập trung Bên cạnh
đó, do những khó khăn về nguồn vốn đầu tư cũng như năng lực của các công