Nhằm nâng cao chất lượng và kích thích sự hứng thú học tập của học sinh,giáo viên cần phải vận dụng, kết hợp hài hòa các phương pháp phù hợp với tiếthọc làm giảm những lỗi sai sót không
PHẦN MỞ ĐẦU
Lí do chọn đề tài
Trong những năm qua, nhiều phương pháp dạy học mới đã được áp dụng, nâng cao chất lượng giáo dục ở hầu hết các cấp học Tuy nhiên, trong bộ môn ngữ văn, mặc dù có nhiều cải tiến, nhiều học sinh vẫn thiếu hứng thú và xem nhẹ việc học, đặc biệt là phân môn tập làm văn Vẫn còn nhiều học sinh viết kém và coi việc làm bài tập như một "món nợ" phải trả.
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là phương pháp tổ chức của giáo viên trong mỗi tiết dạy còn đơn điệu và thiếu đầu tư Điều này không chỉ làm giảm tính tích cực mà còn hạn chế sự sáng tạo của học sinh, đặc biệt là trong các tiết trả bài tập làm văn.
Khâu chấm bài là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của bài viết tập làm văn, đặc biệt là bài viết về văn biểu cảm.
Bộ giáo dục đã từng nhận xét về tình hình giảng dạy tập làm văn như sau:
Thiếu sót lớn nhất trong việc giảng dạy là việc chấm bài, khi nhiều giáo viên chưa có đầy đủ tinh thần trách nhiệm và chỉ chấm qua loa, dẫn đến chất lượng bài làm của học sinh ngày càng yếu Để nâng cao chất lượng học tập của học sinh, tôi xin chia sẻ một số kinh nghiệm trong việc dạy tiết trả bài tập làm văn biểu cảm về sự vật, con người cho lớp 7.
Mục đích của đề tài
Học sinh cần nắm vững và vận dụng kiến thức, kỹ năng cơ bản để tạo lập văn bản biểu cảm Họ phải biết sử dụng từ ngữ, đặt câu và trình bày bài viết một cách hợp lý và thuyết phục Đồng thời, học sinh cũng cần tự sửa chữa những sai sót trong bài làm, từ đó tự tin và cải thiện ở những bài viết sau.
Nhiệm vụ của đề tài
Để nâng cao chất lượng giảng dạy và kích thích hứng thú học tập của học sinh, giáo viên cần áp dụng và kết hợp linh hoạt các phương pháp giảng dạy phù hợp Điều này giúp giảm thiểu những lỗi sai không cần thiết trong bài viết của học sinh, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Trong bài viết này, tôi sẽ chia sẻ một số kinh nghiệm để dạy hiệu quả tiết trả bài tập làm văn biểu cảm cho học sinh lớp 7 Mục tiêu là kích thích sự hứng thú và tích cực trong việc học môn ngữ văn, đặc biệt là trong tiết trả bài tập làm văn, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy.
Đối tượng nghiên cứu
- Học sinh lớp 7a1, 7a2, 7a3 Năm học 2012- 2013.
- Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 7.
- Chuẩn kiến thức - kĩ năng Ngữ văn 7
- Bài viết của học sinh
NỘI DUNG
CƠ SỞ KHOA HỌC (LÍ LUẬN)
Trong chương trình giáo dục phổ thông, môn Ngữ văn là môn duy nhất có tiết trả bài Ở lớp 7, số tiết trả bài trong một năm học dao động từ 7 đến 8 tiết, cho thấy tầm quan trọng của việc chấm và trả bài tập làm văn cho học sinh.
Thông qua việc chấm và trả bài tập làm văn, giáo viên giúp học sinh nhận ra sai sót và hạn chế trong bài làm của mình, từ đó cải thiện cho những bài sau Do đó, trong mỗi tiết trả bài, giáo viên cần đầu tư thỏa đáng và kĩ lưỡng, sát thực với chất lượng bài viết của học sinh, nhằm kịp thời chỉnh sửa và uốn nắn những vấn đề mà các em chưa làm được, từ khâu tìm hiểu đề đến bước viết bài hoàn chỉnh.
Dựa trên yêu cầu của đề bài và tình hình viết văn của học sinh, giáo viên có thể tự đánh giá quá trình giảng dạy của mình thông qua việc chấm và trả bài Điều này giúp giáo viên xác định các biện pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả giảng dạy.
THỰC TRẠNG
Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy rằng học sinh thường chỉ quan tâm đến điểm số bài viết mà không chú ý đến những sai sót cần sửa chữa Điều này dẫn đến việc điểm số giữa các bài viết không có sự cải thiện đáng kể, ảnh hưởng lớn đến quá trình học tập Học sinh chưa nhận ra các lỗi như sử dụng dấu câu, liên kết đoạn, chính tả, và diễn đạt Trách nhiệm này thuộc về giáo viên dạy ngữ văn; nếu chúng ta thực hiện tốt công tác chấm và trả bài, sai sót của học sinh sẽ giảm, từ đó nâng cao kết quả học tập Để đánh giá thực trạng, tôi đã tiến hành khảo sát về sự hứng thú của học sinh trong giờ trả bài tập làm văn.
Kết quả khảo sát cụ thể như sau:
Hứng thú học tiết trả bài tập làm văn Điểm trung bình trở lên Điểm dưới trung bình
Kết quả khảo sát cho thấy gần 50% học sinh không hứng thú với giờ trả bài tập làm văn, trong đó nhiều em chỉ quan tâm đến điểm số Điều này dẫn đến chất lượng bài tập của học sinh vẫn còn thấp.
Tôi luôn trăn trở về việc tìm ra giải pháp để nâng cao chất lượng môn Ngữ văn, đặc biệt là phân môn Tập làm văn.
GIẢI PHÁP
Công việc chấm bài và tiết trả bài có mối liên hệ chặt chẽ, trong đó chấm bài đóng vai trò quan trọng quyết định thành công của tiết trả bài làm văn Để cải thiện chất lượng chấm bài, cần tập trung vào các vấn đề lý luận liên quan đến quy trình chấm bài và áp dụng các kỹ thuật chấm bài hiệu quả.
1.1 Những vấn đề có ý nghĩa lý luận trong việc chấm bài
Quan điểm và thái độ của giáo viên đối với bài làm của học sinh rất quan trọng Thay vì chỉ xem bài làm như một nghĩa vụ chấm điểm, giáo viên cần nhận thức rằng đó là sản phẩm lao động đầy nỗ lực của học sinh Việc đánh giá bài làm không chỉ là trách nhiệm mà còn là sự công nhận giá trị của công sức mà học sinh đã bỏ ra.
Tiếp xúc với bài làm của học sinh là tiếp xúc với một con người, thể hiện sự hồi hộp chờ đợi kết quả từ thầy cô Khi chấm bài, giáo viên cần có thái độ ứng xử đẹp, trân trọng từng sai sót và khuyết điểm của học sinh Sự cảm thông và độ lượng là cần thiết, đồng thời cần tránh áp đặt cách suy nghĩ của giáo viên lên học sinh.
Giáo viên nên tôn trọng cách cảm nhận của học sinh và không phê phán dựa trên quan điểm cá nhân Việc đọc kỹ và lắng nghe từng ý tưởng trong bài làm của học sinh là rất quan trọng Cần khuyến khích những suy nghĩ độc đáo của các em, giúp các em phát triển ngôn ngữ văn học riêng thay vì vội vàng áp đặt ngôn ngữ người lớn.
Việc không hiểu và không cảm thông với học sinh, cùng với việc lấy tư duy cá nhân làm chuẩn để đánh giá suy nghĩ của các em, sẽ dẫn đến sự xa cách giữa học sinh và giáo viên, khiến các em ngại ngùng trong việc viết văn tại trường.
1.2 Vấn đề kĩ thuật chấm bài.
Chấm bài là một nghệ thuật, với một số người có khả năng chấm nhanh nhưng vẫn đảm bảo độ chính xác, trong khi những người khác chấm chậm nhưng lại không đánh giá đúng Hiện tượng chênh lệch điểm số từ 1 đến 2 điểm trong chấm bài làm văn là rất phổ biến Để chấm bài một cách chính xác và giảm bớt công sức, cần xem xét không chỉ các quan điểm đã nêu mà còn cả những vấn đề nghiệp vụ liên quan.
1.2.1 Những tiền đề cho việc chấm bài
Trước khi bắt tay vào chấm bài của học sinh, giáo viên cần phải chuẩn bị những tiền đề bắt buộc như sau:
Để đánh giá bài làm của học sinh một cách hiệu quả, cần xác định các tiêu chí dựa trên yêu cầu của đề bài, nội dung kiến thức, kỹ năng và phương pháp làm bài Việc xây dựng tiêu chí đánh giá cho từng bài giúp quá trình chấm bài chính xác hơn, tránh tình trạng chấm sai trọng tâm Một bài làm văn thường tập trung vào những trọng điểm rèn luyện trong tháng hoặc học kỳ, từ đó giáo viên có thể định hướng ra đề và chấm bài một cách tập trung hơn.
Xây dựng thang điểm cho từng phần trong bố cục bài văn và chấm điểm theo thang điểm đã đề ra Đặc biệt, phần thân bài cần được chia thành các thang điểm nhỏ hơn để phù hợp với yêu cầu của từng đề.
Giáo viên cần theo dõi và uốn nắn những điểm yếu trong bài văn của từng học sinh, đồng thời chấm điểm dựa trên yêu cầu chung của lớp và yêu cầu riêng của từng em Bên cạnh việc áp dụng các tiêu chí đã đặt ra, việc khích lệ kịp thời cho những học sinh yếu kém cũng rất quan trọng.
Chấm bài văn cần được thực hiện một cách cẩn thận, không thể đọc lướt hay dựa vào ấn tượng cá nhân về học sinh Giáo viên phải đọc kỹ và chấm theo đúng yêu cầu của đáp án hướng dẫn Khi gặp những điểm hay hoặc chưa tốt trong bài viết của học sinh, giáo viên nên tránh việc gạch xoá hay bình phẩm tiêu cực.
Khi chấm bài, chúng ta cần giữ tâm trạng thư thái và không để những lo âu cá nhân ảnh hưởng đến quá trình đánh giá Việc chấm bài không nên trở thành nơi để trút giận, vì điều này không công bằng với học sinh Hãy dành thời gian đủ để hoàn thành việc chấm một cách trọn vẹn, tránh việc dừng lại giữa chừng.
Trước khi chấm bài viết số 2 về loài cây em yêu, tôi sẽ đọc qua toàn bộ bài của lớp và phân loại chúng Tôi chia thành ba loại: loại thứ nhất có đầy đủ ý, bố cục rõ ràng, diễn đạt lưu loát, ít lỗi chính tả và chữ viết sạch đẹp; loại thứ hai mắc nhiều lỗi hơn loại thứ nhất; và loại thứ ba có nhiều lỗi trầm trọng Việc phân loại này giúp tôi tránh lệch lạc trong điểm số và dễ dàng nhận xét về nội dung cũng như hình thức khi trả bài.
Khi chấm bài, giáo viên cần đọc kỹ từng phần trong bài làm của học sinh Họ sẽ gạch chân các lỗi và ghi chú nhận xét ngắn gọn bên trái trang giấy, ví dụ như "lặp từ" cho những từ lặp lại không có tác dụng liên kết, hoặc các lỗi về cách dùng từ, diễn đạt và việc viết hoa không hợp lý.
Khi chấm bài viết số 2 của em Xuân lớp 7a2 về loài câu em yêu, tôi đã phát hiện một số lỗi trong phần mở bài, bao gồm lỗi dùng từ và lặp từ Tôi đã gạch chân những lỗi này và ghi chú bên trái bài viết Tương tự, ở phần thân bài và kết bài, tôi cũng đã chỉ ra các lỗi sai tương ứng.
Giáo viên cũng thực hiện việc gạch chân các lỗi sai và sửa chữa chúng ở góc bên trái trong các bài viết của học sinh, tương tự như cách mà em Xuân đã làm.
KẾT QUẢ
Sau khi áp dụng sáng kiến này vào giảng dạy, để đánh giá kết quả đạt được.
Tôi đã tiến hành khảo sát học sinh của ba lớp : 7a1, 7a2, 7a3 với nội dung câu hỏi như phần thực trạng.
Kết quả đạt được như sau:
Hứng thú học tiết trả bài Điểm
TB trở lên Điểm dưới TB
Học sinh thể hiện sự hứng thú rõ rệt hơn trong tiết trả bài Tập làm văn, đồng thời chất lượng bài viết cũng được cải thiện đáng kể so với thời điểm trước khi áp dụng sáng kiến này.