Chế độ quản lý tài sản của nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp nhà nước

Chế độ quản lý tài sản của nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp nhà nước

CHẾ ĐỘ QUẢN LÝ TÀI SẢN CỦA NHÀ NƯỚC ĐẦU TƯ VÀO DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC

I Khung khổ pháp lý của cơ chế quản lý tài sản nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp

I.1 Quy định về sở hữu tài sản:

I.1.1 Quy định Hiến pháp 1992

Do tính chất và chức năng, Hiến pháp không có những quy định trực tiếp, cụ thể về quản lý tài sản của Nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp nhà nước Tuy nhiên, có một số quy định chung về quyền tài sản của Nhà nước có liên quan Xin dẫn ra một số điều chủ yếu sau:

“Điều 17: Đất đai, rừng núi, sông hồ, nguồn nước, tài nguyên trong lòng

đất, nguồn lợi ở vùng biển, thềm lục địa và vùng trời, phần vốn và tài sản do Nhà nước đầu tư vào các xí nghiệp, công trình thuộc các ngành và lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, khoa học, kỹ thuật, ngoại giao, quốc phòng, an ninh

cùng các tài sản khác mà pháp luật quy định là của Nhà nước, đều thuộc sở hữu toàn dân

Điều 18: Nhà nước thống nhất quản lý toàn bộ đất đai* theo quy hoạch và

pháp luật, bảo đảm sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả Nhà nước giao đất cho các tổ chức và cá nhân sử dụng ổn định lâu dài Tổ chức và cá nhân

có trách nhiệm bảo vệ, bồi bổ, khai thác hợp lý, sử dụng tiết kiệm đất, được chuyển quyền sử dụng đất được Nhà nước giao theo quy định của pháp luật”

[* Đất đai ở đây được hiểu là một nguồn lực, một tài sản nhà nước, được nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp và trở thành vốn sở hữu nhà nước của doanh nghiệp]

Quyền tài sản của nhà nước, bao gồm vốn và tài sản do nhà nước đầu tư vào các doanh nghiệp, theo quy định trên được quy gọn lại trong khái niệm “sở hữu toàn dân” Nó được cụ thể hóa và cơ chế hóa thành các quy định cụ thể

trong Luật Quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước (Quốc hội thông qua ngày 3/6/2008), Nghị định của Chính phủ về Quản lý Tài sản Nhà nước Đối với một loại hình tài sản cụ thể là tài sản nhà nước đầu tư vào các DNNN, những quy định chung về quản lý tài sản nhà nước được nêu trong Luật Doanh nghiệp Nhà nước và các Văn bản luật liên quan

Tuy nhiên, việc khẳng định sở hữu tài sản nhà nước là sở hữu toàn dân,

như các cuộc thảo luận lý luận và kinh nghiệm thực tiễn kéo dài nhiều năm ở những nước đã trải qua chế độ XHCN với cơ chế kế hoạch hóa tập trung chỉ

ra, về mặt pháp lý, là thiếu các căn cứ xác đáng Thực chất vấn đề là ở chỗ

khái niệm “sở hữu toàn dân” không có nội hàm chặt chẽ, trong đó, nổi bật

nhất là không xác định rõ chủ thể sở hữu hiện thực với quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm đối với tài sản cũng như lợi ích kinh tế có được do chức năng

sở hữu một cách cụ thể, tường minh Diễn đạt theo ngôn ngữ pháp lý, sở hữu toàn dân không có một chủ thể - pháp nhân cụ thể để thực hiện các chức năng sở hữu trên thực tế

Tình trạng không rõ ràng như vậy của một khái niệm pháp lý, hàm nghĩa tính không rõ ràng của các quan hệ pháp lý nẩy sinh khi vận hành (quyền) sở

hữu (sử dụng tài sản và thu lợi ích từ đó), dẫn đến chỗ các nội dung kinh tế

của “sở hữu toàn dân” khó có thể, thậm chí không thể vận hành thông suốt Trên thực tế, xuất phát từ khái niệm pháp lý nền tảng như vậy (tài sản nhà nước là sở hữu toàn dân), trong nhiều năm qua, ở nước ta, vẫn chưa thể thiết

kế một cơ chế kinh tế bảo đảm sự vận hành hiệu quả của tài sản nhà Nhận định này được minh chứng trong đời sống thực tiễn Cho dù các quy định pháp lý về sở hữu đối với tài sản nhà nước được dày công nghiên cứu, sửa chữa hoàn thiện không ngừng trong nhiều năm, với sự góp sức của rất nhiều Nghị định và đạo luật, trong đó, nổi bật là Luật Doanh nghiệp Nhà nước, cho

dù nền kinh tế đã đạt được nhiều bước tiến lớn theo hướng thị trường với sự rành mạch hơn về các quyền sở hữu thì một thực tế cơ bản không thể phủ nhận là quản lý nhà nước đối với tài sản nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp vẫn còn nhiều yếu kém, bất cập; vốn đầu tư nhà nước vẫn bị sử dụng một cách lãng phí, bị chiếm dụng, bị bòn rút, dẫn tới chỗ hiệu quả của vốn đầu tư nhà nước thấp và ngày càng thấp Hoàn toàn không ngẫu nhiên mà tại thời

điểm hiện nay, cùng với việc xem xét lại các khái niệm nền tảng – ví dụ như

sở hữu toàn dân, vai trò chủ đạo của doanh nghiệp nhà nước, v.v.-, yêu cầu tái cơ cấu đầu tư công, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước lại trở nên bức thiết, mang tính sống còn đối với nền kinh tế nước ta

Biểu thống kê sau đây, tuy chưa phản ánh thật đầy đủ và chân thực các đường nét chi tiết của tinh hình, song nó cho phép nhận diện một cách tổng quát xu hướng dài hạn, mang tính bản chất của hiệu quả sử dụng vốn nhà nước – thấp so với các nguồn vốn do các chủ thể sở hữu khác sử dụng và liên tục suy giảm

Tuy hiệu quả kinh tế của việc sử dụng vốn nhà nước thấp kéo dài thường được biện minh một cách có lý rằng “vốn nhà nước phải gánh vác chức năng

xã hội, phải đảm đương những nhiệm vụ và dự án mà các loại vốn tư nhân không muốn làm hoặc không thể làm”, rằng thời gian thu hồi vốn, do tính chất đầu tư (đầu tư hạ tầng, dự án lớn), thường kéo dài, v.v., song nhiều bằng chứng sống động và công trình nghiên cứu cho thấy tình trạng hiệu quả

sử dụng vốn nhà nước thấp có nguyên nhân sâu xa, cơ bản từ chính sự lỏng

lẻo, không rõ ràng, không phù hợp với các yêu cầu mang tính khách quan, tất yếu của nền kinh tế đã chuyển sang cơ chế thị trường trong các quy định

về sở hữu tài sản nhà nước và về cơ chế quản lý, vận hành nó được ghi trong Hiến pháp, các đạo Luật và các văn bản luật

Chủ đề của nghiên cứu có định hướng làm rõ các chế độ quản lý tài sản nhà nước đầu tư vào các doanh nghiệp và các dự án, không giới hạn chỉ trong doanh nghiệp nhà nước Tuy nhiên, do bản chất vấn đề là cơ chế quản lý tài sản nhà nước là chung nhau vì đều là tài sản thuộc sở hữu toàn dân nên dù tài sản nhà nước được đầu tư vào các loại hình doanh nghiệp khác nhau thì

cơ chế quản lý vẫn cùng chung nguyên lý, có khác chăng chỉ là những quy định cụ thể về mức độ can dự quản lý của nhà nước Vì vậy, có thể tập trung làm rõ các quy định về tài sản nhà nước thể hiện trong Luật Doanh nghiệp Nhà nước

I.1.2 Quy định của Luật Doanh nghiệp Nhà nước năm 2003:

Luật Doanh nghiệp Nhà nước năm 2003 đã hết hiệu lực vào ngày 30/06/2010 Từ ngày 1/7/2010, theo quy định luật pháp, doanh nghiệp nhà nước phải hoạt động như các công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần theo Luật Doanh nghiệp 2005 Về mặt pháp lý, điều đó có nghĩa là ở nước ta, từ tháng 7/2010, doanh nghiệp nhà nước không còn tồn tại như một loại hình doanh nghiệp có chế

độ pháp lý riêng biệt, khác với các loại hình doanh nghiệp thuộc hình thức sở hữu khác

Tuy nhiên, mặc dù trên thực tế không còn khái niệm doanh nghiệp nhà nước như một khái niệm phân biệt doanh nghiệp về tư cách pháp lý và cơ chế vận hành, song nền kinh tế vẫn duy trì các doanh nghiệp do nhà nước đầu tư 100% vốn hoặc chiếm một phần vốn lớn, ít nhất cũng đủ để kiểm soát công ty; những doanh nghiệp này đang tiếp tục vận động ít nhiều trong một môi trường khác biệt, với một số quyền “đặc biệt”, bị chi phối bởi một số nguyên tắc, chính sách và quy định pháp lý riêng biệt Biểu hiện tập trung nhất của sự khác biệt này là việc trong các Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI, kinh tế nhà nước, với lực lượng trụ cột là các doanh nghiệp nhà nước, xương sống là các Tập đoàn, Tổng Công ty nhà nước,

vẫn được ghi nhận là lực lượng kinh tế chủ đạo

Vì vậy mà cho dù đã có sự thừa nhận về nguyên tắc pháp lý sự không tiếp tục tồn tại các doanh nghiệp nhà nước với tư cách là một loại hình doanh nghiệp “đặc biệt”, có nhiều quyền (ưu quyền) hơn so với các loại doanh nghiệp khác, thì việc tái khẳng định vai trò chủ đạo của khu vực kinh tế nhà nước như vậy, thêm vào đó, trên thực tế lại chưa hề có những thay đổi căn bản trong các nguyên tắc hiến định, trong cơ chế vận hành và thực hiện sở hữu về mặt kinh tế (Hiến pháp 1992 vẫn tiếp tục phát huy hiệu lực), thì mọi sự phân biệt đối xử thực tế giữa các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân, về nguyên tắc, vẫn được duy trì

Điều đó cũng có nghĩa là việc mổ xẻ các quy định luật pháp có liên quan tới vấn

đề này, tại thời điểm hiện nay, vẫn giữ nguyên giá trị

Theo cách tiếp cận như vậy, cần thiết có sự phân tích – so sánh các điều khoản pháp lý về đầu tư, quản lý vốn đầu tư của nhà nước trong các doanh nghiệp nhà nước của Luật Doanh nghiệp Nhà nước 2003 và xu hướng vận động thực tiễn của loại vốn đầu tư đó để rút ra những nhận định và đề xuất ở tầm Hiến pháp

Luật Doanh nghiệp nhà nước 2003:

“Điều 62 Chủ sở hữu công ty nhà nước

Nhà nước là chủ sở hữu công ty nhà nước Chính phủ thống nhất tổ chức thực hiện quyền, nghĩa vụ của chủ sở hữu đối với công ty nhà nước theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan

Điều 63 Đại diện chủ sở hữu công ty nhà nước và vốn nhà nước ở doanh

nghiệp khác

1 Các tổ chức, cá nhân sau đây thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu công ty nhà nước:

A) Chính phủ trực tiếp thực hiện quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu đối với công

ty nhà nước theo quy định tại khoản 1 Điều 65 của Luật này; Thủ tướng Chính phủ trực tiếp thực hiện hoặc uỷ quyền cho các bộ liên quan thực hiện một số quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu đối với công ty nhà nước đặc biệt quan trọng do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập;

B) Bộ quản lý ngành, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh là đại diện chủ sở hữu công ty

nhà nước không có Hội đồng quản trị theo quy định tại Điều 66 của Luật này;

C) Bộ Tài chính thực hiện một số quyền, nghĩa vụ đại diện chủ sở hữu công ty

nhà nước theo quy định tại Điều 67 của Luật này;

D) Hội đồng quản trị là đại diện trực tiếp chủ sở hữu tại công ty nhà nước có

Hội đồng quản trị và đại diện chủ sở hữu đối với công ty do mình đầu tư toàn bộ

vốn điều lệ theo quy định tại các điều 29, 30 và 33 của Luật này

2 Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước là đại diện chủ sở hữu đối

với công ty do mình đầu tư toàn bộ vốn điều lệ và đại diện chủ sở hữu phần vốn

do mình đầu tư ở doanh nghiệp khác theo quy định tại Điều 60 và Điều 61 của

Luật này

3 Công ty nhà nước là đại diện chủ sở hữu đối với phần vốn của công ty đầu tư

ở doanh nghiệp khác”

Cấu trúc sở hữu tài sản nhà nước nêu trên tuy xác định chủ sở hữu là nhà

nước nhưng tư cách sở hữu đó được thực hiện bằng một loạt chủ thể đại diện chủ sở hữu cụ thể riêng biệt khác nhau Cấu trúc sở hữu này – và được thể chế hóa bằng các quyền chủ thể cụ thể được nêu ở các điều mục sau của Luật - hầu như không đề cập và xác định rõ vai trò tham gia sở hữu của người dân – xã hội để thể hiện tính chất “toàn dân” của chế độ sở hữu Tài

sản sở hữu toàn dân được Nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp nhà nước vận hành trong một cấu trúc “khép kín”, trong đó, không có sự tham gia của dân – cộng đồng xã hội

Trên quan điểm pháp lý, chức năng đại diện sở hữu cũng như cấu trúc quyền

đại diện được nêu trong luật chưa bảo đảm sự tường minh về quyền và trách nhiệm Với quy định này, vẫn không rõ tính tối cao của quyền (tính

toàn quyền) và của nghĩa vụ chịu trách nhiệm (trách nhiệm đến cùng - toàn bộ) đối với tài sản nhà nước thuộc về chủ thể nào Trong khi đó, về nguyên tắc, mỗi đại diện chủ sở hữu cụ thể được giao phó và phải đảm nhận một khâu quyền lực và trách nhiệm (vai trò sở hữu chức năng) cụ thể (không đầy

đủ), mặc dù tài sản nhà nước là một khối duy nhất và thống nhất trong khái niệm “sở hữu toàn dân”, song sự phân chia chức năng thực hiện sở hữu trong Luật Doanh nghiệp Nhà nước được quy định rất không rõ ràng Sự không rõ ràng kết cấu tổng thể của các chức năng sở hữu; tình trạng chồng chéo hoặc để tồn tại những khoảng trống chức năng giữa các chủ thể là điều không tránh khỏi Và chính đây là cơ sở pháp lý hỗ trợ cho tình trạng vô trách nhiệm đối với tài sản nhà nước, được quan niệm như một khối sở hữu thống nhất – duy nhất trong quan hệ với hiệu quả sử dụng

Từ một góc nhìn khác, lại dễ nhận thấy rằng trong cấu trúc sở hữu tài sản nhà nước nêu trên, tuy sở hữu là “toàn dân” nhưng khối tài sản nhà nước lại được vận hành bằng chỉ bằng một số xác định các cơ quan chức năng nhà nước Tuy nhiên, điều đáng lưu ý nhất ở đây là sự toàn quyền sở hữu của một số cơ quan nhà nước lại không gắn với chế độ “trách nhiệm toàn bộ” Hiến pháp và Luật Doanh nghiệp Nhà nước cũng không nêu ra các nguyên tắc xác định cơ chế thực thi chế độ “trách nhiệm toàn bộ” này Thêm vào đó, cái gọi là “toàn quyền sở hữu” cho một số cơ quan nhà nước chức năng, do không có những quy định và ràng buộc trách nhiệm rõ ràng, đầy đủ, lại được

“cá nhân hóa” để các cá nhân có thẩm quyền lợi dụng và lạm dụng, kiếm chác từ tài sản nhà nước

Cũng với quy định về quyền như trên, trên thực tế, quyền sở hữu toàn dân là thứ quyền bị “đóng” đối với người dân và xã hội Người dân và cộng đồng

xã hội hầu như không được coi là một khâu có quyền “sở hữu chức năng” để

có thể can dự thực tế vào sự vận hành của tài sản nhà nước Luật cũng không quy định một cơ chế để người dân, với tư cách là một lực lượng sở hữu tài sản nhà nước, có thể tham gia trực tiếp, cụ thể và hữu hiệu vào quá trình vận hành sở hữu Người dân và cộng đồng xã hội chỉ được can dự rất ít, chỉ ở một số khâu ít quan trọng, mang tính hình thức; thậm chí, có thể nói họ bị loại khỏi quá trình thực hiện sở hữu toàn dân Điều này đặc biệt rõ đối với khâu phân phối lợi ích thu được từ quá trình vận động của sở hữu Cách thức

thu hồi đất của nông dân – nhân danh sở hữu toàn dân - để thực hiện các nhiệm vụ xã hội lớn lao – giải tỏa để xây đô thi, làm khu công nghiệp, cho các dự án vì lợi ích quốc gia -, chỉ đền bù cho họ một phần rất nhỏ trong khi lợi ích thu được từ sự chuyển hóa hình thái tài sản của đất là lớn gấp hàng trăm, hàng ngàn lần – mà sự chênh lệch khủng khiếp này, giống như một sự tước đoạt sở hữu đối với nông dân hơn là thực hiện quyền sở hữu của họ một cách công bằng và phù hợp với nguyên tắc thị trường, rất đáng tiếc, lại được diễn ra “phù hợp với các quy định của luật pháp” - là những minh chứng cho tính bất cập của các quy định tài sản này

Vì sao lại như vậy? Vì Hiến pháp và Luật không quy định rõ tư cách pháp lý

và chức năng của các yếu tố chủ thể tham gia thực hiện sở hữu trong cơ cấu

sở hữu nói trên: Ai là chủ đích thực, toàn quyền, ai là người được ủy nhiệm thực thi quyền (đại diện sở hữu) và ai là người được thuê quản trị và vận hành tài sản (bộ máy quản lý, điều hành)

Khoảng cách giữa sự “toàn quyền” và tình trạng “không toàn nhiệm” như vậy, tuy không được ghi rõ thành các điều khoản luật, song ẩn chứa trong các quy định cụ thể về “quyền” và “trách nhiệm” sở hữu Chính khoảng cách

đó chứa đựng nguy cơ dẫn tới sự “tự sụp đổ” của hệ thống Trong khoa học

tự nhiên, nguy cơ này được gọi là xu hướng “tự suy biến” của một hệ đóng kín Đối với hệ thống sở hữu toàn dân, biểu hiện thực tế của xu hướng đóng

kín và suy biến là cách thức vận hành khép kín, hướng tới độc quyền, lẩn tránh cạnh tranh của các doanh nghiệp nhà nước và xu hướng suy giảm liên tục hiệu quả kinh tế - xã hội của việc sử dụng vốn đầu tư nhà nước

Điều 15 Quyền kinh doanh của công ty nhà nước

1 Chủ động tổ chức sản xuất, kinh doanh, tổ chức bộ máy quản lý theo yêu cầu

kinh doanh và bảo đảm kinh doanh có hiệu quả

2 Kinh doanh những ngành, nghề mà pháp luật không cấm; mở rộng quy mô kinh doanh theo khả năng của công ty và nhu cầu của thị trường trong nước và ngoài nước

3 Tìm kiếm thị trường, khách hàng trong nước và ngoài nước và ký kết hợp đồng

4 Tự quyết định giá mua, giá bán sản phẩm, dịch vụ, trừ những sản phẩm, dịch vụ công ích và những sản phẩm, dịch vụ do Nhà nước định giá thì theo mức giá hoặc khung giá do Nhà nước quy định

5 Quyết định các dự án đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư; sử dụng vốn, tài sản của công ty để liên doanh, liên kết, góp vốn vào doanh nghiệp khác trong nước; thuê, mua một phần hoặc toàn bộ công ty khác

6 Sử dụng vốn của công ty hoặc vốn huy động để đầu tư thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên; cùng với các nhà đầu tư khác thành lập công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn có hai thành viên trở lên

7 Mở chi nhánh, văn phòng đại diện ở trong nước và nước ngoài

8 Xây dựng, áp dụng các định mức lao động, vật tư, đơn giá tiền lương và chi phí khác trên cơ sở bảo đảm hiệu quả kinh doanh của công ty và phù hợp với quy định của pháp luật

9 Tuyển chọn, thuê, bố trí, sử dụng, đào tạo, kỷ luật, cho thôi việc đối với lao động, lựa chọn các hình thức trả lương, thưởng phù hợp với yêu cầu kinh doanh và

có các quyền khác theo các quy định của pháp luật về lao động

10 Có các quyền kinh doanh khác theo nhu cầu thị trường phù hợp với quy định của pháp luật

Điều 16

Điều 17

…

4 Được hưởng các chế độ trợ cấp, trợ giá hoặc các chế độ ưu đãi khác của Nhà

nước khi thực hiện các nhiệm vụ hoạt động công ích, quốc phòng, an ninh, phòng chống thiên tai hoặc cung cấp sản phẩm, dịch vụ theo chính sách giá của Nhà nước không đủ bù đắp chi phí sản xuất sản phẩm, dịch vụ này của công ty

Điều 15 của Luật Doanh nghiệp nhà nước ghi rõ quyền kinh doanh của công

ty nhà nước (tức là quyền kinh doanh trên cơ sở vốn đầu tư nhà nước) Đó là một phạm vi quyền rất rộng rãi (gần như là toàn quyền kinh doanh, tự do kinh doanh) Trong nền kinh tế thị trường, về nguyên tắc, các quyền được

trao cho doanh nghiệp nhà nước với tư cách là một loại doanh nghiệp đều là hợp lý Tuy nhiên, điểm có vấn đề của quyền kinh doanh lại nằm ở chỗ doanh nghiệp nhà nước là một loại doanh nghiệp đặc thù (vốn của quốc gia, chủ thể sở hữu đặc thù), có những chức năng đặc thù, được quy định một cách khách quan, tất yếu (sản xuất hàng hóa công, hoạt động trong những lĩnh vực, dự án mà kinh tế tư nhân không muốn làm, không thể làm hoặc không được phép làm vì các lý do an ninh quốc gia) Chức năng đặc thù thì quyền đầu tư kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước cũng phải mang tính đặc thù

Do không làm rõ mối quan hệ giữa chức năng khách quan đặc thù với quyền kinh doanh thông thường – bị hạn chế của doanh nghiệp nhà nước (và đây là một trong những điểm yếu nhất của hệ thống luật pháp về kinh doanh trong nền kinh tế chuyển đổi ở nước ta), doanh nghiệp nhà nước vừa được trao nhiều ưu quyền, lại được tham gia các hoạt động kinh doanh mà đáng ra về mặt chức năng, phải do các doanh nghiệp tư nhân hoặc các doanh nghiệp nhà nước kinh doanh thuần túy đảm nhiệm Quy định cho phép các Tổng Công ty, Tập đoàn Kinh tế Nhà nước – vốn có thực lực mạnh gấp bội so với khu vực tư nhân, lại được trao nhiều ưu quyền trong hoạt động – được quyền đầu tư “ngoài ngành” lên tới 30% tổng đầu tư đã tạo ra hiệu ứng “crowding-out” đối với khu vực tư nhân, đẩy bật các doanh nghiệp tư nhân, vốn còn non yếu, khỏi các cơ hội kinh doanh tốt nhất Cách kiếm lợi này không phản ánh sức mạnh và năng lực thực tế của sở hữu nhà nước, thậm chí nó còn làm cho sở hữu toàn dân suy yếu đi do không được thử thách trong môi trường cạnh tranh thị trường

Khoản 4, điều 17 của Luật Doanh nghiệp Nhà nước (nêu trong hộp), quy định các khoản ưu đãi mà các doanh nghiệp nhà nước được nhận từ nhà nước khi thực hiện các chức năng xã hội, vốn không phải của doanh nghiệp Đáng lẽ phải khẳng định đây là chức năng nhà nước, do nhà nước thực hiện thì Luật Doanh nghiệp Nhà nước lại xác định đó là chức năng (xã hội) của