“SỰ HỌC LÀ VÔ BỜ ~ KIÊN TRÌ THÌ CẬP BẾN !” “SỰ HỌC LÀ VÔ BỜ ~ KIÊN TRÌ THÌ CẬP BẾN !” Chủ đề 3 PHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC! 1 Phản ứng hóa học là quá trình biến đổi chất này thành chất khác *Bản chất của phả[.]
Trang 1Chủ đề 3: PHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC!
1 Phản ứng hóa học: là quá trình biến đổi chất này thành chất khác.
*Bản chất của phản ứng hóa học: Trong phản ứng hóa học chỉ có liên kết giữa các nguyên tử
thay đổi làm cho phân tử này biến đổi thành phân tử khác, còn số nguyên tử của mỗi nguyên
tố không đổi
*Phản ứng xảy ra được khi các chất tham gia tiếp xúc với nhau, có trường hợp cần đun nóng,
có trường hợp cần chất xúc tác,…
*Nhận biết phản ứng xảy ra dựa vào dấu hiệu có chất mới tạo thành
Chú ý: Fe tác dụng với HCl hoặc H2 SO 4 loãng thì sẽ tạo ra muối sắt (II) và giải phóng khí
Fe+H2SO4→ FeSO4+H2↑
2.Phương trình hóa học: biểu diễn ngắn gọn phản ứng hóa học.
3 bước lập phương trình hóa học:
B1: Viết sơ đồ của phản ứng, gồm công thức hóa học của các chất phản ứng và sản phẩm B2: Cân bằng số nguyên tử mỗi nguyên tố: tìm hệ số thích hợp đặt trước các công thức B3: Viết phương trình hóa học
VD:Biết Nhôm tác dụng với Oxi tạo ra Nhôm oxit, hãy lập phương trình hóa học của phản
ứng.
Giải: B1: Viết sơ đồ của phản ứng: Al+O2→ Al2O3
B2: Cân bằng số nguyên tử của mỗi nguyên tố:
Ta thấy số nguyên tử của Al và O đều không bằng nhau, nhưng nguyên tố oxi có số nguyên tử nhiều hơn nên ta bắt đầu từ nguyên tố này Trước hết làm chẵn số nguyên tử O ở phía bên phải, tức là đặt hệ số 2 trước Al 2 O 3 , được: Al+O2→2 Al2O3
B3: Viết phương trình hóa học: 4 Al+3O2→2 Al2O3
Phương trình hóa học cho biết tỉ lệ về số nguyên tử, số phân tử giữa các chất cũng như từng cặp chất trong phân tử
2.Sự oxi hóa chậm: là sự oxi hóa có tỏa nhiệt nhưng không phát sáng.
3.Sự cháy: là sự oxi hóa có tỏa nhiệt và phát sáng Điều kiện phát sinh sự cháy là: chất phải
nóng đến nhiệt độ cháy; phải có đủ khí oxi cho sự cháy
4 Phản ứng phân hủy: Là phản ứng hóa học trong đó một chất sinh ra hai hay nhiều chất
mới VD: CaCO3 ⃗t 0 CaO + CO2
5 Phản ứng hóa hợp: Là phản ứng hóa học trong đó chỉ có một chất mới (sản phẩm) được
tạo thành từ hai hay nhiều chất ban đầu
VD: 2 H2 + O2 ⃗t 0 2 H2O
6.Phản ứng oxi hóa – khử: là phản ứng hóa học trong đó xảy ra đồng thời sự oxi hóa và sự
khử
Chất chiếm oxi của chất khác là chất khử Chất nhường oxi cho chất khác là chất oxi hóa
Sự tách oxi ra khỏi hợp chất là sự khử Sự tác dụng của oxi với 1 chất là sự oxi hóa
VD:
Trang 2BÀI TẬP
I-T
Ự LUẬN:
Câu 1: Phản ứng hóa học là gì? Nêu bản chất của phản ứng hóa học?
Câu 2: Hãy chọn hệ số và công thức phù hợp đặt vào dấu "?" trong các
phương trỡnh húa học sau: a) ? Cu + ? 2CuO
b) ? H2 + O2 ? H2O
c) Zn + ? HCl ZnCl2 + ?
d) ? NaOH + Fe(NO3)2 ? NaNO3 + Fe(OH)2
e) P2O5 + ? H2O ? H3PO4
Cõu 3: Lập phương trỡnh húa học của những phản ứng cú sơ đồ sau đõy:
Fe + ? → F3O4
Na2O + ? → NaOH
Zn + ? → ? + H2
CO2 + ? → H2CO3
BaO + ? → Ba(OH)2
Fe + ? →? + H2
Cau 4:Cho sụ ủoà nhửừng phaỷn ửựng sau
Fe + HCl FeCl2 + H2
CuO + H2 Cu + H2O
Laọp phương trỡnh húa học nhửừng phaỷn ửựng treõn vaứ cho bieỏt chuựng thuoọc loaùi phaỷn ửựng gỡ?
Neỏu laứ phaỷn ửựng oxi hoựa – khửỷ haừy chổ roừ chaỏt khửỷ, chaỏt oxi hoựa, sửù khửỷ, sửù oxi hoựa ngay treõn phửụng trỡnh
Cõu 5: Lập phương trỡnh phản ứng cho cỏc phản ứng sau ? Từ đú cho biết mỗi phản ứng
thuộc loại phản ứng nào?
1) H2 + Fe2O3 t⃗0
Fe + H2O 2) Al + H2SO4 Al2(SO4)3 + H2
3) S + O2 t⃗0
SO2 4) Fe(OH)3 t⃗0
Fe2O3 + H2O 5) CH4 + O2 → … + H2O 6) KMnO4 → K2MnO4 + …… + O2
Cõu 6 : Hoàn thành cỏc phương trỡnh hoỏ học sau:
a) Fe2O3 + ? → Fe + ? c) Na + H2O → NaOH + ? d) Sắt+ bạc nitrat → sắt (II) nitrat + bạc e) Al + H2SO4 (loóng) → ? + ?
Cõu 7:a) Trỡnh bày khỏi niệm phản ứng phõn hủy và phản ứng húa hợp? Lấy vớ dụ minh họa?
b) Hoàn thành cỏc phương trỡnh húa học sau Cho biết đú thuộc loại phản ứng húa học nào?
1 P2O5 + H2O → H3PO4
2 KClO3 (kali clorat) → KCl + O2
3 Fe(OH)2 + H2O + O2 → Fe(OH)3
4 Fe(OH)3 → Fe2O3 + H2O
Cõu 8:.Em hóy cho biết thế nào là sự oxi húa?
Trang 3Cõu 9: Viết phương trỡnh húa học biểu diễn chuỗi phản ứng sau:
P P2O5 H3PO4 Ca3(PO4)2
Cõu 10 : Viết phương trỡnh húa học biểu diễn chuỗi phản ứng sau:
Ca CaO Ca(OH)2 CaSO4
Cõu 11:Chọn cỏc chất phự hợp với cỏc chữ cỏi A, B, D, E rồi viết phương trỡnh húa học thực
hiện dóy biến đổi húa học sau:
S ⃗( 1) A ⃗(2 )B ⃗(3 )D ⃗( 4) Al2( SO4)3+ E
E ⃗(5 )Zn ⃗( 6)ZnCl2
Cõu 12:Em hóy viết phương trỡnh húa học biễu diễn sự chỏy trong oxi của cỏc đơn chất :
photpho, kẽm, sắt Biết rằng sản phẩm là những hợp chất lần lượt cú cụng thức húa học là :
P2O5, ZnO, Fe3O4 ( oxit sắt từ)
II-TRẮC NGHIỆM:
Câu 1:Cho sơ đồ phản ứng FexOy + HCl FeCl2y/x + H2O
Hãy chọn phơng trình đúng:
A FexOy + HCl xFeCl2y/x + yH2O
B FexOy + yHCl xFeCl2y/x + yH2O
C FexOy + 2yHCl xFeCl2y/x + yH2O
D Tất cả đều sai
Caõu 2 : Haừy lửùa choùn vaứ gheựp caực thoõng tin ụỷ coọt (B) tửụng
ửựng vụựi caực thoõng tin ụỷ coọt (A)
1 Sửù chaựy
2 Sửù oxi hoựa
chaọm
3 Sửù oxi hoựa
4 Sửù khửỷ
a Sửù taực duùng cuỷa moọt chaỏt vụựi oxi
b Sửù oxi hoựa coự toaỷ nhieọt vaứ phaựt saựng
c Sửù taựch oxi ra khoỷi hụùp chaỏt
d Sửù oxi hoựa coự toaỷ nhieọt nhửng khoõng phaựt saựng
Cõu 3: Cho cỏc phản ứng húa học sau đõy Phản ứng thế là:
2) NH4Cl NH3 + HCl 5) Zn + 2HCl ZnCl2 + H2
Cõu 4 : Cho cỏc phương trỡnh hoỏ học của cỏc phản ứng sau :
1 Zn + CuCl2 ZnCl2 + Cu 2 Fe + H2SO4 FeSO4 + H2
3 HCl + NaOH NaCl + H2O 4 Fe2O3 + 3CO 2Fe + 3CO2
Cỏc phản ứng thế là:
A (1), (3) B (1), (2) C (2), (3) D (2), (4)
Cõu 5: Cỏc phản ứng húa học sau , phản ứng nào là phản ứng thế:
A Mg(OH)2 to MgO + H2O
B 2Al + 6HCl to 2AlCl3 + 3H2
C K2O + H2O to 2KOH
D CaCO3 + HCl to CaCl2 + CO2 + H2O
Cõu 6: Phản ứng nào sau đõy là phản ứng thế.
A 2H2O 2H2 + O2 B Fe + 2HCl FeCl2 + H2
Trang 4C Fe2O3 + 3CO2 3CO2 + 2Fe D 4Al + 3O2 2Al2O3
Câu 7: Các phản ứng hĩa học sau, phản ứng nào là phản ứng hĩa hợp?
A Cu(OH)2 to CuO + H2O
B 2Al + 3H2SO4 to Al2(SO4)3 + 3H2
C Na2O + H2O to 2NaOH
D CaCO3 + HCl to CaCl2 + CO2 +H2O
Câu
9(TN THPT 2007-2-BT): Khi Fe tác dụng với axit H2SO4 lỗng sinh ra
A FeSO4 và khí SO2 B Fe2(SO4)3 và khí H2
C Fe2(SO4)3 và khí SO2 D FeSO4 và khí H2
Câu 10 : Có phương trình hoá học sau: 4Al + ……… 2AI2O3 Chọn công thức và hệ số thích hợp điền vào chổ trống:
A 3O2 B 6O C O6 D 6O2
Câu 11: Hoàn thành và xác định loại phản ứng:
A - + PbO Pb + H2O Phản ứng
-.
B 2H2O - + 2O2 Phản ứng
-C - + 2HCl MgCl2 + H2 Phản ứng
-D C + O2 - Phản ứng
-VUI HĨA HỌC:
Lửa và khĩi
Đặt bốn miếng bơng lên miếng kính Các miếng bơng đã tẩm các dung dịch sau: Miếng thứ nhất tẩm cồn, miếng thứ hai – dung dịch NH3 đậm đặc, miếng thứ ba – benzen, miếng thứ tư – dung dịch HCl (pha 1 thể tích dung dịch HCl đậm đặc với một thể tích nước)
Để bốn miếng kính đĩ cách xa nhau khoảng 25 – 30cm, miếng kính đặt bơng tẩm dung dịch
NH3 và HCl phải đặt ở hai đầu
Sau đĩ giới thiệu ngọn lửa khơng cĩ khĩi và ngọn lửa cĩ khĩi nhưng khơng cĩ lửa Châm lửa đốt bơng tẩm cồn trước, rồi tới bơng tẩm benzen, sau cùng gắp miếng bơng tẩm HCl đặt lên miếng bơng tẩm dung dịch NH3
Chú ý:
- Cĩ thể thay cồn bằng các chất khác như axeton, dietyl ete
- Nên tẩm ít benzen vì benzen cháy rất nhiều khĩi, rất rõ và lâu
- Dung dịch HCl nên pha tỉ lệ 1 : 1 như trên để khơng cĩ khí HCl bay ra quá nhiều, người xem dễ nhận thấy cĩ khĩi trước
Mưa lửa
Rĩt 100ml dung dịch amoniac vào một bình miệng rộng rồi đun nhẹ, sau đĩ đổ từ từ
lả tả rơi xuống giống như trận mưa lửa.
Nếu ta đổ vào dung dịch amoniac một ít rượu etylic, phản ứng sẽ xảy ra mạnh hơn.
Giải thích: Ở đây khơng phải Cr2O3 tác dụng với NH3 mà là quá trình oxi hĩa NH3
bởi oxi của khơng khí cĩ Cr2O3 làm xúc tác
Trang 54NH3 + 3O2 -> 2N2 + 6H2O
Phản ứng xảy ra trên bề mặt của các hạt Cr2O3 và tỏa ra rất nhiều nhiệt làm các hạt này nóng sáng lên