2.Kỷ năng: -Nhận biết và hiểu được chức năng của câu nghi vấn trong 1 văn bản cụ thể.-Phân biệt được câu nghi vấn với 1 ssố kiểu cau dễ lẫn 3.Thái độ: Có thói quen sử dụng trong khi viết
Trang 11.Kiến thức: Qua giờ học giúp Học sinh:
- Hiểu sơ qua về phong trào thơ mới Chiều sâu tư
tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ trí thức tây
học: Chán ghét thực tại, vươn tới cuộc sống tự do
-Nắm và hiểu được hình tượng nghệ thuật độc đáo,
có nhiều ý nghĩa của bài thơ
2.Kỷ năng: Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn.
-Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu
-Thầy: Soạn bài
-Trò: Đọc và soạn trước bài
D.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
I.Ổn định tổ chức:
II.Kiểm tra bài cũ: Kết hợp bài mới
III.Bài mới:
Giới thiệu bài
Thế Lữ không phải là người viết bài thơ mới đầu tiên, nhưng là nhà thơ mới tiêubiểu nhất trong giai đoạn đầu Thế Lữ như vầng sao đột hiện, sáng chói khắp trời thơ ViệtNam Ông không bàn về thơ mới, không bút chiến, không diễn thuyết, Thế Lữ chỉ lặng lẽ,điềm nhiên bước những bước vững vàng mà trong khoảnh khắc hàng ngũ thơ xưa phải tanvỡ… với những bài thơ mới đặc sắc về tư tưởng và nghệ thuật như : Nhớ rừng, Tiếng sáothiên thai, Cây đàn muôn điệu…
Trang 2đầu tiên góp phần làm nên chiến thắng
cho phong trào thơ mới
- Ngoài sáng tác thơ, còn viết truyện trinh
thám, kinh dị…
- Trước cách mạng ông viết báo, sáng tác
thơ, văn, biễu diễn kịch Sau cách mạng
ông chuyển sang hoạt động sân khấu và
trở thành một trong những người xây dung
nền kịch nói hiện đại Việt Nam
? Ông xuất bản những tác phẩm nào ?
- Tác phẩm chính : Mấy vần thơ (1935)
Vàng và máu (1934)…
? Em biết gì về bài thơ “Nhớ rừng”?
-GV hướng dẫn cách đọc
Đoạn 1 – 4 : Giọng vừa hào hứng, tiếc
nuối, tha thiết, bay bổng, mạnh mẽ và
hùng tráng… kết thúc bằng một câu thơ
than thở, như một tiếng thở dài bất lực
-Chú ý đọc những câu thơ cắt dòng (từ để
với từ đầu câu)
- Thơ 8 chữ, một sự sáng tạo của thơ mới
- Cách ngắt nhịp, tự do, linh hoạt
- Vần : Gieo vần liền, chân, bằng – trắc
nối tiếp
Đây chính là sự khác biệt của thơ mới so
với thơ cũ
-GV đọc mẫu, 1-2 HS đọc
-G/v kiểm tra việc nhớ từ khó
? Bài thơ được ngắt thành 5 đoạn, hãy
cho biết nội dung của mỗi đoạn?
? Từ bố cục của bài thơ em chãy chỉ ra
hai đối tượng tương phản trong bài? ý
nghĩa của hình tượng tương phản đó?
2.Tác phẩm:
- “Nhớ rừng” là một trong những bài thơtiêu biểu nhất của Thế Lữ, in trong tập mấyvần thơ và được đánh giá là tác phẩm mởđường cho sự chiến thắng của thơ mới
3 Đọc, giải thích từ khó
4 Bố cục
- Đoạn 1: (Tám câu thơ đầu) Cảnh con hổ
ở vườn Bách thú
- Đoạn 2 – 3 : Cảnh con hổ trong chốn
giang sơn hùng vũi của nó
- Đoạn 5 : Nổi khát khao và nối tiếc những
năm tháng hào hùng của thời tung hoànhngự trị
hai cảnh tương phản : Cảnh vườn Báchthú nơi con hổ bị giam cầm và cảnh núi nonhùng vĩ – nơi con hổ tung hoành hống hách
Trang 3HOẠT ĐỘNG 2 :-H/s đọc lại đoạn 1 – 4
? Theo em nội dung của đoạn thơ này là
gì ?
? Tâm trạng đó cảu con hổ được miêu tả
như thế nào? Nghệ thuật diễn tả tâm trạng
căm uất của con hổ có gì đặc sắc?
Từ chổ là chúa tể muôn loài, tung hoành
chốn nước non hùng vĩ bị nhốt chặt
trong củi sắt, trở bằng thứ đồ chơi, ngang
bầy với bọn dở hơi… tầm thường Như
vậy :
+ Bề ngoài : Thấm thía sự bất lực, ý thức
được tình tế đắng cay, cam chịu
+ Bên trong : Ngùn ngụt lửa cơm hờn uất
hận
? Tác giả sử dụng biện pháp NT gì để
miêu tả con hổ ?
* Đoạn thơ chạm vào nổi đau mất nước
của người Việt Nam lúc bấy giờ Nỗi căm
hờn uất hận, ngao ngán của con hổ cũng
như là tâm trạng của mọi người
Bài thơ gây tiếng vang rộng rãi, ít nhiều
Phù hợp với diễn biến tâm trạng của con
hổ, vừa tập trung thể hiện chủ đề
II Phân tích
1 Cảnh con hổ trong vườn bách thú
Tâm trạng căm hờn, uất hận và nổi ngaongán của con hổ ở vườn bách thú
Tác gải đã sử dụng phương pháp đối lập,giúp ta cảm nhận được nổi căm uất, tuyệtvọng cứ gặm nhấm để huỷ hoại tư tưởng củachú hổ
+ Khối căm hờn : Nỗi căm uất cứ chất chứahàng ngày tạo thành khối, như khối đá nặngtrĩu lòng…
Đó chính là: Đặc trưng của bút pháp lãng mạn
Câu thơ đầu 8 tiếng thì 5 tiếng là thanh trắc,câu thơ thứ hai 8 tiếng thì 7 tiếng là thanhbằng, giọng điệu chán trường, u uất, mộtloạt từ ngữ liệt kê liên tiếp cách ngắt nhịpdồn dập, lúc kéo dài như một tiếng thở dàingao ngán Đặc biệt là việc sử dụng từ ngữrất gợi cảm : “gậm”
E.TỔNG KẾT RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 41.Kiến thức: Qua giờ học giúp Học sinh:
- Hiểu sơ qua về phong trào thơ mới Chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệtrí thức tây học: Chán ghét thực tại, vươn tới cuộc sống tự do
-Nắm và hiểu được hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ
2.Kỷ năng: Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn.
-Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
3.Thái độ: Giáo dục ý thức bị mất nước nô lệ là đau khổ…
-Thầy: Soạn bài
-Trò: Đọc và soạn trước bài
- Gọi học sinh đọc khổ thơ 2 và 3
? Cảnh núi rừng ngày xưa hiện lên trong nỗi nhớ
của con hổ như thế nào?
- Bóng cả, cây già, gió gào, hét núi, lá gai, cỏ
sắc, thảo hoa, thét, dữ dội
? Con hổ xuất hiện được tác giả miêu tả như thế nào?
Ta bước chân lên, dõng dạc, đường hoàng
Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng
Trên cái phông nền rừng núi hùng vĩ đó, hình ảnh
con hổ hiện ra nổi bật với một vẻ đẹp oai phong lẫm
liệt - Câu thơ sống động, giàu chất tạo hình, diễn
tả chính xác vẻ đẹp vừa uy nghi, dũng mãnh vừa
mềm mại, uyển chuyển của chúa sơn lâm ->
2.Con hổ nhớ về quá khứ
Trang 5Cảnh núi rừng thiên nhiên hùng vĩ, cái gì cũng to
lớn, phi thường, hoang vu, bí mật, kì vĩ, lạ lùng,
oai linh, ghê gớm
? Qua đó thể hiện tâm trạng của con hổ như thế nào?
? Khổ thơ thứ ba được coi như một bộ tranh tứ bình
độc đáo về chúa sơn lâm hãy chỉ ra sự độc đáo ấy?
Cảnh những đêm vàng bên bờ suối hết sức diễm ảo
với hình ảnh con hổ say mồi đứng uống ánh trăng
tan đầy lãng mạn
Cảnh ngày mưa chuyển bốn phương ngàn với
hình ảnh con hổ mang dáng dấp đế vương ta lặng
ngắm giang sơn đổi mới
Cảnh bình minh cây xanh nắng gội chan hoà
ánh sáng, rộn rã tiếng chim đanh ca hát cho giấc
ngủ của chúa sơn lâm
Cảnh chiều lênh láng máu sau rừng thật dữ dội
với con hổ đang đợi mặt trời chết để chiếm lấy
riêng phần bí mật trong vũ trụ
-Nhưng đó chỉ là dĩ vãng huy hoàng, chỉ hiện ra
trong nỗi nhớ da diết của con hổ
? Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào
trong khổ thơ trên? Tác dụng của biện pháp
nghệ thuật đó?
? Qua đó nhà thơ muốn bộc lộ tâm trạng gì ?
Làm nổi bật sự tương phản, đối lập giữa hai cảnh
tượng, hai thế giới nhà thơ đã thể hiện nỗi bất hoà sâu
sắc đối với thực tại và niềm khao khát tự do mãnh liệt
của nhân vật trữ tình, đồng thời cũng là tâm trạng
chung của người dân Việt Nam mất nước khi đó
-Gọi HS đọc hai khổ thơ cuối
? Trở về với thực tại,cảnh vật ở đoạn thơ thứ tư
có gì giống và khác với cảnh vật ở đoạn đầu bài
thơ?
+ Giống: đều miêu tả tâm trạng chán chường, uất
hận của con hổ
+Khác: Cái nhìn của chúa sơn lâm mở rộng hơn,
tỉ mỉ, chi tiết hơn
Tâm trạng hài lòng, thoả mãn, tựhào về oai phong của mình
- Đêm vàng - say mồi đứng uống ánh
trăng tan
- Ngày mưa chuyển bốn phương
ngàn- lặng ngắm giang sơn đổi mới
- Bình minh cây xanh nắng
gội-tiếng chim ca
- Chiều lênh láng máu sau rừng- đợi
chết mảnh mặt trời gay gắt
- Một bộ tranh tứ bình đẹp lộng lẫy.Cảnh nào núi rừng cũng mang vẻ đẹphùng vĩ, tráng lệ, thơ mộng và con hổcũng nổi bật lên với tư thế lẫm liệt,kiêu hùng, một chúa sơn lâm đầy uylực
- Một loạt điệp ngữ nào đâu, đâu những diễn tả nỗi nhớ tiếc không
nguôi của con hổ đối với những cảnhkhông bao giờ thấy nữa, và giấc mơhuy hoàng đó đã khép lại trong tiếng
than u uất: Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
3.Trở về với thực tại chán chường, u
uất.
- Cảnh vườn bách thú dưới cái nhìncủa chúa sơn lâm đáng chán, đáng
Trang 6? Khổ thơ cuối mở đầu và kết thúc đều bằng hai
câu biểu cảm nói lên điều gì?
HOẠT ĐỘNG 2
? Nêu những nét đặc sắc nghệ thuật nổi bật của bài
thơ?
Giọng thơ khi thì u uất, bực dọc, dằn vặt, khi
thì say sưa, tha thiết, hùng tráng nhưng nhất
quán, liền mạch và tràn đầy cảm xúc
- Khổ thơ cuối thể hiện tâm trạng bứcxúc của con hổ lên đến đỉnh cao sựchán ngán, u uất, thất vọng, bất lựctrong cảnh hiện tại và tương lai
- Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú
- Nhạc tính, âm điệu dồi dào, ngắtnhịp linh hoạt
E.TỔNG KẾT RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 7I.CHUẨN KIẾN THỨC, KỶ NĂNG:
1.Kiến thức: -HS nắm đặc điểm hình thức, chức năng của câu nghi vấn
-Chức năng chính của câu nghi vấn
2.Kỷ năng: -Nhận biết và hiểu được chức năng của câu nghi vấn trong 1 văn bản cụ thể.-Phân biệt được câu nghi vấn với 1 ssố kiểu cau dễ lẫn
3.Thái độ: Có thói quen sử dụng trong khi viết bài
II.NÂNG CAO MỠ RỘNG
B.CHUẨN BỊ:
+Giáo viên: Soạn bài Chuẩn bị 1 số kiểu câu dễ lẫn với câu nghi vấn
+Học sinh: Đọc trước bài
B.PHƯƠNG PHÁP:
Tìm hiểu ví dụ – Phân tích – Bài học
-Giáo viên: Bảng phụ (Máy chiếu)
-Học sinh: Đọc trước bài
? Trong đoạn trích câu nào là câu nghi vấn ?
? Những đặc điểm hình thức nào cho biết đó
là câu nghi vấn ?
- HS trình bày
- GV nhận xét
? Vậy theo em thế nào la câu nghi vấn nêu
I.Đặc đIểm hình thức và chức năng
+ Hình thức: Câu nghi vấn kết thúc bằngdấu?
+ Chức năng: Câu nghi vấn dùng để hỏi
2 Ghi nhớ: SGK
* VD:
Trang 8một số ví dụ về câu nghi vấn ?
- HS thảo luận trình bày
- GV nhận xét
GV trong các câu nghi vấn chúng ta thấy rất
rõ chức năng của chúng được dùng để hỏi
Nhưng cũng có những câu nghi vấn dùng để
khẳng định 1 quan niệm, 1 ý tưởng nào đó mà
không cần phải trả lời Còn về đặc điểm và
hình thức thì luôn giống nhau
HOẠT ĐỘNG 2
- GV hướng dẫn học sinh giải quyết các bài
tập (SGK)
* Bài tập 1: (SGK) Xác định câu nghi vấn
- Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không?
- Tại sao con người lại phải khiêm tốn như
thế ?
- Văn là gì ? chương là gì ?
- Đùa trò gì ? cái gì thế ?
- Chị cóc béo xù đứng trước nhà ta đấy hử ?
* Bài tập 2 (SGK): Căn cứ vào đâu xác định
câu nghi vấn ? có thể thay “hay” bằng “hoặc”
c Lượm ơi còn không?
Câu a yêu cầu phải trả lời Câu b và c không yêu cầu phải trả lời
Không Không phải là câu nghi vấn
- Câu a,b: có các từ nghi vấn (kết cấuchứa những từ này là chức năng bổ ngữ)
- Câu c, d: cái nào, cũng
E.CŨNG CỐ DẶN Dề
IV.Cũng cố:
-Thế nào là câu nghi vấn ? Cho ví dụ
- Nắm vững đặc điểm, hình thức, chức năng câu nghi vấn
- Phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác
V.Dặn dò:
- Làm bài tập 6 SGK
-Tìm hiểu trước bài: Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
Trang 9TIẾT 76
Ngày soạn:
VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
THUYẾT MINH
A.MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:
I.CHUẨN KIẾN THỨC KỶ NĂNG:
1 Kiến thức
- Kiến thức về đoạn văn, bài văn thuyết minh
- Yêu cầu viết đoạn văn thuyết minh
2 Kỹ năng:
- Xác định được chủ đề, sắp xếp và phát triển ý khi viết đoạn văn thuyết minh
- Diễn đạt rừ ràng, chớnh xỏc
- Viết một đoạn văn thuyết minh có độ dài 90 chữ
3.Thái độ: Cú ý thức trỡnh bày 1 đoạn văn hoàn chỉnh
văn ?
-Gv cho học sinh đoạn văn SGK
? Nêu cách sắp xếp câu trong đ/v ?
+ Lượng nước ấy bị ô nhiễm
+ Nêu sự thiếu nước ở các nước trên thếgiới
+ Năm 2023 dân số thế giới thiếu nước
=> Các câu còn lại bổ sung thông tin, tậptrung làm nổi bật chủ đề
Trang 10HOẠT ĐỘNG 2-Gv cho học sinh đọc đoạn văn ( SGK )
? Tìm nhược điểm sửa lại cho đúng?
- HS làm việc
- Lên bảng trình bày
-Tương tự như đoạn a GV hướng dẫn hs
phát hiện lỗi, sửa lỗi
? Vậy khi làm đoạn văn thuyết minh cần
2 Sửa lại các đoạn văn thuyết minh chưa chuẩn.
* Đoạn a: Trình bầy lộn xộn, nêu tách
* Đoạn b: Chiếc đèn bàn (chia làm 3 đoạn).
- Phần trên: Bóng đèn, chui đèn, dây điện,công tắc
- Phần thân đèn
- Phần đế đèn
* Ghi nhớ: SGK
II Luyện tập
GV hướng dẫn học sinh viết đoạn văn
- MB: Nêu được vị trí, ngày thành lập, têntrường, trường bao nhiêu tuổi Tự hào vềngôi trường đào tạo ra bao nhiêu thế hệ trẻ,bao học sinh ưu tú, xuất sắc, có người đangsống, làm việc giữ chức vụ quan trọng trongĐảng và Nhà nước
- KB: Em vo cùng yêu quý, tự hào, biết ơnngôi trường Trường… chúng em đangvững bước tiến lên ngày càng tươi đẹp Cónhiều thầy cô giỏi, yêu nghề, có nhiều họcsinh tốt, chăm chỉ siêng năng học tập
Xin giới thiệu với các thầy cô, bạn bègần xa,…
Trang 11E.TỔNG KẾT RÚT KINH NGHIỆM:
TIẾT 77
Ngày soạn:
QUÊ HƯƠNG
<Tế Hanh>
A.MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:
I.CHUẨN KIẾN THỨC KỶ NĂNG:
- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
3.Thái độ:-Giáo dục học sinh lòng yêu quê hương, gắn bó với Quê hương qua những kỷ
niệm của cuộc đời
II.NÂNG CAO MỞ RỘNG
B.PHƯƠNG PHÁP:
Đọc diễn cảm - Đàm thoại – Phân tích
C.CHUẨN BỊ:
-Giáo viên: Soạn bài Sưu tầm 1 số tư liệu, ảnh nhà văn
-Đọc diễn cảm và soạn bài
D.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
I.Ổn định tổ chức:
II.Kiểm tra bài cũ:
1- Đọc diễn cảm – thuộc lòng bài “Ông đồ” Nói rõ 2 nguồn cảm hứng chủ yếu làm nênkiệt tác thơ mới này
2- Phân tích hình ảnh Ông Đồ ở khổ 2 – 3 Từ đó cho biết tác giả thể hiện tình cảm gì? Đốivới ai?
III.Bài mới:
Giới thiệu bài mới
Trang 12Tác giả nhớ quê hương trong xa cách trở thành một dòng cảm xúc chảy dọc đời thơ
Tế Hanh Cái làng trài nghèo ở một cù lao trên sông Trà Bồng đã nuôi dưỡng tâm hồn thơông, đã trở thành 1 điểm hướng về để ông viết nên nhữnh dòng thơ tha thiết, đau đáu.Trong dòng cảm xúc ấy, “quê hương” là thành công khởi đầu rực rỡ cho nguồn cảm hứnglớn trong suốt đời thơ Tế Hanh Với thể thơ 8 chữ, Tế Hanh đã dung lên một bức tranh đẹp
đẽ, tươi sáng, bình dị về cuộc sống của con người và cảnh sắc của một làng quê ven biểnbằng tình cảm quê hương sâu đậm, đằm thắm
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ KIẾN THỨC CƠ BẢN
HOẠT ĐỘNG 1 :
Hướng dẫn tìm hiểu chung
-Gọi HS đọc phần chú thích
? Em biết gì về Tế Hanh?
- Ông là nhà thơ mới ở chặng cuối với
những bài thơ mang nặng nổi buồn và
tình yêu quê hương tha thiết
? Trong cuộc đời sáng tác Ông có
những tác phẩm nào ?
- Gửi miền Bắc (1955) … Nghẹn ngào
(1939)
? Bài thơ Quê hương được ra đời trong
hoàn cảnh nào ? Em biết gì về bài thơ
“Quê hương”?
-Giáo viên hướng dẫn Hs đọc: Giọng
thơ nhẹ nhàng, trong trẻo, nhịp : 3 – 2 –
- Quê : Quảng Ngãi
- Quê hương là nguồn cảm hứng lớn trongsuốt đời thơ Tế Hanh nhà thơ quê hương
2-Tác phẩm:
* Bài thơ quê hương là sáng tác mở đầu cho
đề tài quê hương trong thơ Tế Hanh Bài thơđược rút ra trong tập Nghẹn ngào (1939)
- Hai câu đầu : Giải thích chung về “làng tôi”
- 6 câu tiếp : Cảnh đi thuyền ra khơi
- 8 câu tiếp : Cảnh đi thuyền chở về bến
- Khổ cuối : Tình cảm cảu tác giả đối với
Trang 13-H/s đọc 8 câu thơ đầu
? Đọc 2 câu thơ đầu, em hình dung
được những gì về quê hương của nhà
thơ?
? Tác giả tả cảnh trai tráng bơi thuyền
đi đánh cá trong một không gian như
thế nào?
? Trong khung cảnh đó hình ảnh nào
được miêu tả nổi bật ?
? Hình dung của em về con thuyền từ
lời thơ có sử dụng phép so sánh :
Chiếc… mã.
? Chi tiết nào được tả con thuyền ?
? Có gì đọc đáo ở hình ảnh này?
Hình ảnh cánh buồm trắng căng gió ra
khơi được so sánh với mãnh hồn làng
sáng lên 1 vẽ đẹp lãng mạn Hình ảnh
quen thuộc đó bổng trở nên lớn lao,
thiêng liêng và rất thơ mộng Tế Hanh
như nhận ra đó chính là biểu tượng của
linh hồn làng chài Nhà thơ vừa vẻ ra
cái hình, vừa cảm nhận được cái hồn
của sự vật Sự so sánh giữa cái cụ thể
hơn nhưng lại gợi vẻ đẹp bay bổng,
mang ý nghĩa lớn lao Liệu có hình ảnh
nào diễn tả được cái chính xác, giàu ý
nghĩa và đẹp hơn để biểu hiện linh hồn
của làng chài bằng hình ảnh buồm trắng
giương to no gió biển khơi bao la đó?
-H/s đọc diễn cảm 8 câu tiếp
? Không khí bến cá khi thuyền đánh cá
trở về được tái hiện như thế nào?
Toát lên tình cảm trong trẻo, thiết tha,đằm thắm của tác giả đối với quê hương
* Cảnh trai tráng bơi thuyền đi đánh cá:
- Vào một buổi sớm, gió nhẹ, trời trong thời tiết tốt, thuận lợi
Chiếc thuyền và cánh buồm
+ Chiếc thuyền : Hăng… tuấn mã
2- Cảnh thuyền cá về bến
Trang 14? Hình ảnh dân chài và con thuyền ở
đây được miêu tả như thế nào?
? Em hiểu, cảm nhận được gì từ hình
ảnh thơ “Cả thân… xa xăm”
? Có gì đặc sắc về nghệ thuật trong lời
thơ: “Chiếc thuyền… thớ võ” Lời thơ
giúp em cảm nhận được gì?
? Từ đó em cảm nhận đựoc gì về vẻ đẹp
trong tâm hồn người viết qua lời thơ
trên ?
-Ở khổ cuối tác giả trực tiếp nói về nổi
nhớ làng quê hương khôn nguôi của
mình
? Vậy trong xa cách tác giả nhớ tới
những điều gì nơi quê nhà?
? Em có nhận xét gì về những điều mà
Tế Hanh nhớ?"Cái mùi nồng mặn”
trong nổi nhớ quê hương của tác giả
như thế nào?
HOẠT ĐỘNG 3 :
? Đọc bài thơ em cảm nhận được những
điều tốt đẹp nào?
? Bài thơ có đặc sắc nghệ thuật gì nổi
* Một bức tranh linh động náo nhiệt, đầy ắpniềm vui và sự sống, toát ra từ không khí ồn
ào, tấp nập, đông vui, từ những chiếc gheđầy cá, từ những caon cá tương ngon… trắngthật thích mắt, từ lời cảm tạ chân thành trờiđất đã sang yên “biển lặng” để người dân tràitrở về an toàn với cá đầy ghe
- Dân chài… rám nắng miêu tả chân thật :Người dân chài khoẻ mạnh, nước da nhuộmnắng, nhuộm gió
- Cả thân… xa xăm: Hình ảnh người dânchài vừa được miêu tả chân thực, vừa lãngmạn, mang vẻ đẹp và sức sống nồmg nhiệtcủa biển cả : Thân hình vạm vỡ them đậm vịmặn mòi nồng toả “vị xa xăm” của biển khơi
vẻ đẹp lãng mạn
- Hình ảnh chiếc thuyền nằm im…thớ vỏ+ Nghệ thuật nhân hoá con thuyền nhưmộtc ơ thể sống, như một phần sự sống laođộng ở làng chài, gắn bó mật thiết với conngười nơi đây
Tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, lắng ngheđược sự sống âm thầm trong những sự vậtcủa quê hương, là người có tấm lòng sâunặng với con người, cuộc sống dân chài ởquê hương
3, Nổi nhớ quê hương
- Biển nổi nhớ chân thành
- Cá tha thiết nên lời thơ
- Cánh buồm giản dị, tự nhiên,
- Thuyền như thốt ra từ trái
- Mùi biển tim
- Mùi nồng mặn : Vừa nồng nàn, nồng hậulại mặn mà, đằm thắm
Đó là hương vị làng chài, là hương vịriêng đầy quyến rũ của quê hương được tácgiả cảm nhận bằng tấm tình trung hiếu củangười con xa quê
Trang 15bật? Đó là vẻ đẹp tươi sáng, khoẻ khoắn, mang
hơi thở nồng ấm của lao động của sự sống,một tình yêu gắn bó, thuỷ chung của tác giảđối với quê hương
- Biện pháp nhan hoá đọc đáo, thổi linh hồnvào sự vật có 1 vẻ đẹp, 1 ý nghĩa, tầm vócbất ngờ
- Hình ảnh thơ đầy sáng tạo
Tất cả xuất phát từ 1 tình cảm yêu thương,gắn bó sâu nặng với quê hương của tác giả
B.PHƯƠNG PHÁP VÀ KIẾN THỨC DẠY HỌC:
*Củng cố kiến thức kỷ năng:
-H/s đọc ghi nhớ
-Em thích câu thơ nào nhất trong bài thơ “Quê hương” Vì sao?
*HD tự học và chuẩn bị:
-Đọc thuộc lòng và đọc diển cảm bài thơ
-Soạn bài: Khi con tu hú
Trang 16A.mục tiêu cần đạt:
I.chuẩn kiến thức kỷ năng :1.Kiến thức:
-Những kiến thức bớc đầu về tác giả Tố Hữu
-Nghệ thuật khắc hoạ hình ảnh: Thiên nhiên, cái đẹp
của cuộc đời tự do
-Niềm khao khát cuộc sống tự do, lý tởng của tác giả
+Giáo viên: Soạn bài + Chân dung nhà thơ Tố Hữu
+Học sinh:Soạn bài, tìm hiểu về nhà thơ Tố Hữu
B.Phơng pháp và kiến thức dạy học:
Đọc diễn cảm – Vấn đáp
C.Chuẩn bị:
-Giáo viên: Soạn bài+Su tầm chân dung Tố Hữu
-Học sinh: đọc diễn cảm+Soạn bài theo câu hỏi SGK
Giới thiệu bài:
tù đày vợt ngục về HĐ cách mạng tiếp
+ ông từng giữ nhiều chức vụ quan
trọng của Đảng và Nhà nớc
+ Là lá cờ đầu về thơ ca cách mạng
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
Trang 17-GV gọi học sinh đọc 6 câu thơ đầu
? Em hiểu gì về nhan đề bài thơ ?
HS trình bày GV bổ sung
? Có ngời cho rằng 6 câu thơ đầu là
1 cuộn phim màu tuyệt đẹp Em hãy
chứng minh ?
*Âm thanh: + Tiếng kêu của chim tu
hú trên đồng quê nghe bồi hồi tha
thiết Báo hiệu mùa hè sang Tiếng chim
trờng với bao kỷ niệm đẹp Đó là
những âm thanh náo động, rạo rực
* Màu sắc: - Màu sắc lộng lẫy của
3 Đọc và giải thích từ khó
4 Bố cục: Gồm 2 phần
Phần 1: 6 câu thơ đầu(cảnh thiên nhiên mùa hè)Phần 2: 4 câu thơ cuối(Tâm trạng của ngời tù)
III Phân tích bài thơ:
1 Cảnh thiên nhiên mùa hè.
Ngời chiến sĩ cách mạngtrong cảnh tù đày vẫn nghe
đợc mọi âm thanh vọng
đến
Trang 18+ Màu xanh của bầu trời cao rộng
? So sánh tiếng chim tu hú ở đầu và
cuối bài thơ ? - Mở đầu bài thơ là
- Nghệ thuật đối lập: Hai
cảnh tợng đối lập nhau Đó làkhông gian chật hẹp tù túngrối răm với cảnh sắc tơi vuicủa mua hè tràn đầy nhựasống
- Xuất phát từ tình yêu quêhơng tha thiết Nhà thơkhao khát một tình quê vơi
đầy Nỗi nhớ không nguôi tấtcả nh in đậm, nh khắc sâutrong tâm trí nhà thơ Cái
độc đáo cái hay của đoạn
thơ ở chỗ là tác giả đã chọn lọc những chi tiết đặc sắc của mùa hè cùng với những
động từ nh: lợn, nhào, dậy, Với những tính từ chỉ màu sắc để diễn tả một mùa hè quyến rũ và căng đầy nhựa sống.
2 Tâm trạng ngời tù:
- Nhà thơ cảm nhận vẻ đẹpmùa hè bằng chính sức mạnhtâm hồn Bằng tình yêu quêhơng tha thiết, yêu cuộcsống tự do đến cháy bỏng “Giam ngời khoá cả chân cảtay lại nhng chẳng thể ngăn
ta nghĩ đến tự do ”
- Tâm trạng u uất bực bội,khát khao sống, khát khao tự
do để rồi “ Cháy ruột mơnhững ngày HĐ”
- HĐ = đập tan Dứt khoát
đập tan nhà tù đập tan thựcdân pháp xây dựng độclập tự do
Trang 19tiếng chim tu hú gọi bầy tiếng chim
hiền lành gắn liền với mùa vải chín,
mùa hè sang Nó nh một tiếng hú gọi,
tiếng chim mở ra 1 mùa hè đầy ắp sức
sống, đầy ắp tự do Tiếng chim hoà
hợp với tâm trạng ngời tù cùng với niềm say mê
cuộc sống
- Cuối bài thơ tiếng chim nh một tiếng
kêu, hai tiếng cứ kêu chỉ sự liên lạc,
không rứt có phần nh thiêu đốt giục
giã, tiếng chim nh khoan lòng ngời,
khơi gợi cảm giác ngột ngạt, tiếng chim
nh tiếng đời, tiếng gọi tự do thôi thúc
lòng ngời: “ Tranh đấu, tranh đấu mãi
không thôi, lấy sơng máu để chọi cùng
Trang 20+Giáo viên: Soạn bài, bảng phụ
+Học sinh: Học và nắm chắc tiết 1 của bài này
+ Hồn ở đâu bây giờ ?
? Câu nghi vấn đó có dùng để hỏi
1 Xét ví dụ:
Bộc lộ tình cảm, cảm xúc (sựhoài niệm, tiếc nuối)
Đe doạ
Đe doạ
Trang 21Sao bay dám để cho nó chạy xộc
e Con gái tôi về đấy ? chả lẽ lại
đúng là nó, cái con mèo hay lụclọi đấy!
Bộc lộ cảm xúc ngạc nhiên
Không phải tất cả các câu nghivấn đều dùng dấu chấm hỏi, ởcâu e dùng dấu chấm than vìcâu nghi vấn này không dùng đểhỏi mà chỉ bộc lộ cảm xúc ngạcnhiên
2 Ghi nhớ: SGK
Hoạt động 2:
IV: Luyện tập.
* BT 1:
GV hớng dẫn học sinh giải quyết các bài tập
- HS xác định câu nghi vấn ? Câu nghi vấn đó dùng để làm gì ?
a Con ngời đáng kính… có ăn bộc lộ tình cảm, cảm xúc
b Nào đâu ( trừ than ôi ) phủ định tình cảm
c Sao ta không ngắm… nhẹ nhàng rơi ? cầu khiến
d Nếu thế thì còn đâu là quả bóng bay ? phủ định
* BT 3:
Đặt 2 câu nghi vấn không dùng để hỏi (HS đứng tại chỗ trình bày)
a Bạn có thể kể cho mình nghe về nội dung bộ phim “ Đất rừngphơng nam ” đợc không ?
b Lão Hạc ơi sao đời lão lại khốn cùng thế này
* BT4: Trong trờng hợp giao tiếp những câu: Anh ăn cơm cha ?
- Nắm đợc đặc điểm, hình thức, chức năng của câu nghi vấn
- Các chức năng của câu nghi vấn trong giao tiếp
Trang 22-Đặc điểm, cách làm bài văn thuyết minh.
-Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn thuyết minh về
1 phơng pháp (Cách làm)
2.Kỷ năng:
-Quan sát đối tợng cần thuyết minh: Một phơng pháp (Cách làm)
-Tạo lập đợc một văn bản thuyết minh theo yêu cầu: Biết viết một bàivăn thuyết minh về 1 phơng pháp (Cách làm)
3.Thái độ:
- Rèn luyện kỹ năng giao tiếp, ứng xử trong giao tiếp
II.Nâng cao mở rộng:
b.Chuẩn bị:
+Giáo viên: Soạn bài, chuẩn bị một vài bài văn thuyết minh mẫu
+Học sinh: Ôn lại văn thuyết minh
Hoạt động của Thầy & Trò Nội dung
Trang 23? Gồm có những phần nào ?
? Cả hai văn bản có những mục nào
chung ?
? Vậy khi cần thuyết minh một đồ
vật, ngời ta thờng nêu những nội
dung gì ? Trình bày nh thế nào ?
? Yêu cầu lời văn thuyết minh ntn
2.Cách làm 3.Yêu cầu thành phẩm +Cách làm đợc trình bày theomột trình tự phù hợp
Lời văn thuyết minh phải rõràng, ngắn gọn chính xác
*Ghi nhớ (SGK)
II.Luyện tập :
Thuyết minh về một trò chơi1.MB: Giới thiệu khái quát trò chơi.2.Thân bài :
- Số ngời chơi :Từ 3 ngời trở lên
- Dụng cụ chơi :1 viên sỏi hoặc
*Yêu cầu vui vẻ ,đoàn kết Gợi ý :
-Từ : Ngày nay đợc vấn đềYêu
cầu thực tiênc cấp thiết buộc phảitìm cách đọc nhanh
-Có nhiều cách có ý chíGiới
thiệu những cách đọc hiện nay.Hai cách đọc thầm theo dòng
và theo ý Những yêu cầu và hiệuquả của PP đọc nhanh
Trang 24-Nắm đặc điểm thơ của HồChí Minh: Sử
dụng thể loại thơ t tuyệt để thể hiện tinh
thần của ngời cách mạng
-Thấy đợc cuộc sống vật chất của Bác trong
những năm tháng hoạt động cách mạng đầy
gian khổ, khó khăn 2.Kỷ năng: -Đọc, hiểu
đợc thơ tứ tuyệt của Chủ tịch Hồ Chí Minh
-Phân tích đợc những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài thơ
3.Thái độ:
- Giáo dục HS lòng kính yêu Bác Hồ
- Rèn luyện tinh thần vợt khó bằng say mê lao động và học tập
II.Nâng cao mở rộng:
b.Chuẩn bị:
+Giáo viên:Soạn bài, su tầm chân dung Bác trong những năm hoạt
động tại chiến khu Việt bắc
+Học sinh: Soạn bài, tìm hiểu về quá trình hoạt động cách mạng của
Bác ở chiến khu VB
Trang 25c.Phơng pháp:
Đọc-Phân tích
D.Tiến trình lên lớp:
I.ổn định tổ chức:
II.Kiểm tra bài cũ:
Đọc thuộc lòng và nêu nội dung t tởng của bài thơ “ Khi con tu hú ” của
Tố Hữu
III.Bài mới:
Hoạt động 1
-GV cho học sinh nhắc lại về cuộc
đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh (Đã học
ở lớp 7)
? Nêu hoàn cảnh ra đời của bài thơ ?
Hoàn cảnh: Sau 30 năm bôn ba hoạt
động cứu nớc tháng 2/1941 Nguyễn
ái Quốc bí mật về nớc lãnh đạo cách
mạng Việt Nam Ngời sống trong
hang Pác Bó với đời sống sinh hoạt
đầy gian khổ giữa rừng núi hoang
? Nêu cảm nhận chung về bài thơ ?
? Ngay từ câu thơ mở đầu em có
Diễn tả một HĐ, nếp sống sinh hoạt,
làm việc của Bác Hồ rất đều đặn,
nhẹ nhàng, qua đó ta thấy sự gắn
bó giữa con ngời với phong cảnh
thiên nhiên Pác Bó
? Câu thơ cho em hiểu đợc gì về
I Giới thiệu tác giả tác phẩm.
Dùng phép đối:
Cuộc sống ung dung, tựchủ trong mọi hoàn cảnh của
Trang 26cuộc sống của Bác Hồ ?
? Hình ảnh cháo bẹ, rau măng cho
cho em hiểu gì về con ngời Bác ?
+ Cháo bẹ, rau măng bữa ăn đạm
bạc của Bác
Câu thơ vẻ ra cuộc sống hài hoà với
thiên nhiên, cho thấy sự ung dung
pha chút sảng khoái của ngời, hình
ảnh thú lâm truyền, cho dù cũng có
nhiều khó khăn, xong tinh thần của
ngời lúc nào cũng lạc quan sẵn sang
vui tơi say mê cuộc sống
? Em hiểu đợc gì về khung cảnh
làm việc của ngời giữa chốn lâm
truyền ?
Bàn đá chông chênh / dịch sử Đảng
Trong hoàn cảnh ấy ngời ngời đang
làm công việc trong đại dịch lịch sử
Lịch sử nớc Liên Xô đã sáng tạo ra
những tranh sử mới cho dân tộc Ngời
đang chỉ đạo nhân dân chuyển từ
đại dịch này sang thời đại mới
? Đọc câu thơ cuối em cảm nhận đợc
gì ? em hiểu gì về cuộc sống ở
đây ?
-GV liên hệ:
Bắt ốc khe, chặt nõn chuối ngàn
Một bát com ngô giữa ngày bệnh
yếu
Bác chia cùng dan tộc buổi lầm than
Cháo bẹ, rau măng, vây lùng bủa
dù gian khổ nhng vẫn sẵnsàng thể hiện ý chí của ngời,sẵn sàng vì cách mạng, vìnhân dân, đó là lẽ sống củangời
Nơi làm việc của ngời thậtkhó khăn, đơn sơ, giản dị,mộc mạc Ta thấy đợc hình
ảnh chông chênh, không bằngphẳng, không ổn định, xong
ta lại thấy sự chắc chắn vữngvàng
+ Đợc làm công việc cách mạng.Ngời tin rằng thời cơ giảiphóng dân tộc đã đến gần
Cái sang của ngời không phảivì vật chất Cái sang của tinhthần, cái sang của t thế làmchủ, t thế ung dung của niềmlạc quan cách mạng sáng chói
III Tổng kết.
* Cuộc sống gian khổ khó khăn
Trang 27- Tâm hồn hoà hợp với thiênnhiên.
- Tinh thần lạc quan cách mạng
- Phong cách ung dung của Bác
* Lời thơ thuần việt, giản Dỵ
Dụ hiểu giọng thơ tự nhiên,nhẹ nhàng, vui tơi
- Thể thơ phóng khoáng, mớiMợ
E.Tổng kết rút kinh nghiệm:
*Củng cố kiến thức kỷ năng: Tìm hiểu sự khác nhau giữa thú lâm
truyền trong thơ Bác với một số nhà thơ khác
*HD tự học và chuẩn bị:
- Đọc thuộc lòng bài thơ?
- Nêu nội dung, nghệ thuật của bài thơ ?
-Đọc và tìm hiểu trớc bài: Câu cầu khiến
-Nắm đạc điểm hình thức của câu cầu khiến.
-Chức năng của câu cầu khiến
2.Kỷ năng:
-Nhận biết câu cầu khiến trong văn bản.
Sử dụng câu cầu khiến hợp với hoàn cảnh giao tiếp
Trang 28+Giáo viên: Soạn bài, su tầm một số đoạn văn có câu cầu khiến.
+Học sinh: Đọc và tìm hiểu trớc bài ở nhà
D.Tiến trình lên lớp:
I.ổn định tổ chức:
II.Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là câu nghi vấn ? cho ví dụ
- Làm bài tập 4 SGK
III.Bài mới:
Hoạt động 1-Cho HS đọc ví dụ ở SGK
? Trong những đoạn trích trên câu
nào là câu cầu khiến ?
? Đặc điểm hình thức nào cho biết
đó là câu cầu khiến ?
? Câu cầu khiến đợc dùng để làm
gì ?
-Xét ngữ điệu ở 2 câu
-HS đọc ghi nhớ ở SGK
I Đặc điểm hình thức, chức năng.
1 Xét ví dụ (SGK).
a Thôi ( đừng ) lo lắng, cứ vềnhà (đi)
b Đi thôi con
yêu cầu, đề nghị, sai khiến,…
c Mở cửa câu cần thuật
Mở cửa! câu cầu khiến(Phát âm nhấn mạnh hơn, dùng
Trang 29c Đa tay cho tôi mau! Cầm lấy tay tôi này ! (ngữ điệu cầu khiến).
CN: trong trờng hợp cấp bách, gấp gáp đòi hỏi những ngời có liên quanHĐ nhanh -> câu cầu khiến thờng gắn gọn chủ ngữ thờng vắngmặt
* BT 3
a Hãy cố ngồi dậy… ! ý cầu khiến mạnh
b Thầy em hãy cố ngồi dậy… ý cầu khiến nhẹ
* BT 4
- Dế choắt muốn Dế mèn đào giúp cái ngách Có ý cầu khiến
E.Tổng kết rút kinh nghiệm:
hiểu sự đa dạng về đối tợng đợc giới thiệu
trong văn bản thuyết minh
-Đặc điểm, cách làm bài văn thuyết minh về
danh lam thắng cảnh
-Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm
bài văn giới thiệu danh lam thắng cảnh
2.Kỷ năng: -Quan sát danh lam thắng cảnh.
-Đọc tài liệu, tra cứu, thu thập, ghi chép những tri thức khách quan về
đối tợng để sử dụng trong bài văn
-Tạo lập đợc một đoạn văn bản thuyết minh theo yêu cầu về cách thức, phơng pháp
Trang 30II.Kiểm tra bài cũ:
-Theo em hiểu thế nào là danh lam thắng cảnh ?
-Kể vài danh lam thắng cảnh mà em biết ?
III.Bài mới:
Có khi nào em đã thuyết minh về 1 danh lam thắng cảnh cho ngời thân cha ? Và khi thuyết minh em phảI làm gì ? Bài học hôm nay sẽ giúp các em có kỷ năng thuyết minh về 1 danh lam thắng cảnh
? Mối đối tợng ấy cú mối quan hệ
như thế nào ủa các?
? Qua văn bản em hiểu thêm gì
về kiến thức của hai đối tợng
đó ?
? Muốn có kiến thức ngời đọc phải
làm gì -Muốn vết bài giới thiệu về
danh lam thắng cảnhcần phải có
kiến thức gì ?
Phải tham quan, đọc sách, xem
phim ảnh, thu thập nghiên
cứu ,ghi chép tài liệu
Phải có kiến thức về địa lí,
hồ
Về đền Ngọc Sơn :Nguồn gốc vàquá trình xây dựng đền ,vịtrí ,cấu trúc
Trang 31? Bài viết đợc sắp xếp theo bố
*Bố cục :3đoạn -Đoạn 1:Giới thiệu Hồ Hoàn Kiếm -Đoạn 2:Giới thiệuđền Ngọc Sơn -Đoạn 3:Giới thiệuBờ Hồ
Vị trí địa lý của từng thắng cảnh
Các bộ phận của từng thắng cảnh Quang cảnh đờng phố quanh hồ Tình cảm con ngời đối với danhlam thắng cảnh này
Trang 321.Kiến thức: -Nắm chắc khái niệm
-Nắm các phơng pháp thuyết minh và các yêu cầu cơ bản khi làm văn thuyết minh
-Thấy đợc sự đa dạng về đối tợng cần giới thiệu trong văn bản thuyết minh
2.Kỷ năng:
-Khái quát, hệ thống những kiến thức đã học
-Đọc, hiểu yêu cầu đề bài văn thuyết minh
-Quan sát đối tợng cần thuyết minh
-Lập dàn ý và viết đoạn bài văn thuyết minh
3.Thái độ: Giáo dục ý thức sử dụng các phơng pháp thuyết minh trong
1 bài viết văn thuyết minh
II.Nâng cao mở rộng:
Nõng cao một bước kĩ năng làm bài văn thuyết minh
b.Chuẩn bị:
+Giáo viên: Soạn bài
+Học sinh: Ôn lại kiến thức về văn thuyết minh và các phơng pháp
trong cuộc sống con ngời ?
-Là kiểu văn bản thông dụng trong mọi
lĩnh vực đời sống
Cung cấp cho ngời đọc nghe kiến thức
về đặc điểm tính chất, nguyên
nhân…của các hiện tợng, sự vật trong
2 VB thuyết minh: Trình bày giớithiệu những đặc điểm, tínhchất các hiện tợng, sinh vật trong
Trang 33minh nào ?
Thuyết minh 1 đồ vật, động vật, thc
vật Thuyết minh 1 hiện tợng tự nhiên,
xã hội Thuyết minh 1 PP (Cách làm).
Thuyết minh 1 danh lam thắng cảnh.
Thuyết minh 1 thể loại văn học Giới
thiệu 1 danh nhân Giới thiệu 1 phong
tục tập quán, lễ hội hoặc tết
(Có thể cho HS phát biểu cho mỗi
GV cho học sinh chọn lựa đề bài
SGK yêu cầu học sinh lập ý và lập
dàn bài cho đề văn thuyết minh
3 Muốn làm văn thuyết minh: phải
có kiến thức về đối tợng mìnhthuyết minh Muốn vậy ngời viếtphải quan sát, nghiên cứu, tra từ
điển, học hỏi, tham khảo,…
4 Bài văn thuyết minh cần làmnổi bật đặc điểm cơ bản củahiện tợng MM sự hiểu biết sâu rộng,tính khoa học chính xác
5 Cần kết hợp các phơng phápthuyết minh: Định nghĩa, giảithích, liệt kê, so sánh, nêu ví dụ,nêu số liệu, phân loại, phân tích
II Luyện tập
1 Lập dàn bài: Thuyết minh về
một VB, một thể loại VH mà em đãhọc
a MB: giải thích đối tợng cầnthuyết minh
b TB: Trình bày đặc điểm, tínhchất của đối tợng thuyết minh
c KB: Tình cảm, cảm xúc với đốitợng thuyết minh
2 Tập viết đoạn văn thuyết minh.
Trang 34A.Mục đích yêu cầu:
+Giáo viên: Soạn bài, su tầm tác phẩm Nhật ký trong tù và các hình
ảnh của Bác trong thời kỳ bị ngồi tù
+Học sinh: Tìm đọc Nhật ký trong tù +Soạn bài
-Phần này đã trình bày ở bài trớc,
gv cho học sinh nhắc lại
-GV cho học sinh đọc phần chú
thích SGK
- Hoàn cảnh ra đời bài thơ: Bài thơ
đợc viết trong nhà tù Tởng Giới Thạch,
khi bác bị vô cớ bắt giam tại Trung
Quốc 8/1942 Bài số 2 trong tập “
Trang 35thích phần nghĩa chữ hán và phần
dịch thơ)
Hoạt động 2
Trăng là đề tài quen thuộc trong
thơ, trăng là biểu tợng của cái đẹp
trong sáng, thanh khiết Ngắm trăng
là sự giao cảm giữa con ngời và
thiên nhiên, thởng thức thiên nhiên
? Qua đó em hãy cho biết suy nghĩ
của ngời đối với trăng ?
Suy nghĩ của Bác không chỉ dành
cho con ngời mà dành cho thiên
nhiên cây cỏ biểu hiện cốt cách
văn hoá lớn
? Bằng bút pháp nghệ thuật nào
chúng ta thấy đợc sự giao hoà giữa
thiên nhiên và con ngời ?
III Tìm hiểu bài thơ.
A.Bài thơ: Ngắm trăng
- Thi nhân xa khi thởng thứctrăng là lúc th nhàn, tâm trạngthanh thản Khi ngắm trăng th-ờng có hoa, có rọu, có bầu bạnthì cuộc thởng ngoạn mới đầy
đủ, vui vui, ý thơ mới baybổng “ là thi sĩ ? ”…
+ Bác ngắm trăng khi đang ởtrong ngục (không có tự do)
+ Không có rợu và hoa+ Không có bầu bạn
Ngắm trăng suông
- Tâm trạng bối rối băn khoăn,xúc động trớc cảnh đẹp đemnay biết làm thế nào ?
=> Ngời yêu trăng trong mọihoàn cảnh dù là mất tự do hay
tự do, dù trong hoàn cảnhnghiệt ngã, khó khăn, thiếuthốn
- NT nhân hoá
- NT đối
Trang 36=> Trăng nh ngời bạn thân, ngời bạn
tri kỉ, tri âm trong những lúc vui
buồn, trong khó khăn hoạn nạn Nh
cùng chia sẻ niềm vui nỗi buồn Nắm,
đói rét, muỗi dệp, ghẻ lở,… của nhà
tù khủng khiếp bất chấp song sắt
giải đi khắp 13 huyện Quảng tây
(Quảng Tây giải khắp 13 huyện 18
B.Bài thơ: Ngắm trăng 1.Hoàn cảnh sáng tác và thể
thơ:
Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Thể thơ lục bát
*Câu thừa:
Trang 37?Câu thơ nói lên điều gì ?
?Câu thơ nói lên điều gì ?
? Câu thơ này nhắc tới điều gì ở
câu tho trớc ?
? Qua đó Bác muốn đề cập đến
quy luật gì ?
? Tâm trạng của Bác khi đã vợt qua
gian lao để tới đích nh thế nào ?
? Qua 2 bài thơ em thấy Bác là con
*Câu chuyển:
Khó khăn nối tiếp khó khăn
Đi mãi, vợt qua khó khăn rồi cũng
đến đích Đờng đi khó khôngphải vì ngăn sông cách núi màkhó chỉ vì lòng ngời ngại núi,
e sông Không sờn lòng
*Câu hợp:
-Tranh thủ thời gian để thởngthức, ngắm cảnh đẹp núisông, để th giản, để tự do
-Có nghị lực-Ung dung tự tại, tự tin-Yêu thiên nhiên than thiết-Lạc quan tin tởng vào sự nổlục của bản thân để đi đếnthắng lợi
II.Tổng kết:
- Bài thơ viết theo thể thơ tứtuyệt, kết cấu chặt chẽ (khai,thừa, chuyển, hợp) Lời thơgiản dị cô đọng, hàm súc
Trang 38điều gì ?
E.Tổng kết rút kinh nghiệm:
*Củng cố kiến thức kỷ năng:
-Qua 2 bài thơ em thấy hình ảnh Bác Hồ hiện ra nh thế nào ?
- GV hớng dẫn học sinh làm câu hỏi 5 SGK.
-Theo em bài thơ thứ 2 là bài thơ tả cảnh không ? Vì sao Vừa tả cảnhvừa kể chuyện nhng rất khái quát chứ không cụ thể, mang t/c triết lýsâu sắc…
- Đặc điểm hỡnh thức của cõu cảm thỏn
- Chức năng của cõu cảm thỏn
2 Kỹ năng:
- Nhận biết cõu cảm thỏn trong cỏc văn bản
- Sử dụng cõu cảm thỏn phự hợp với hoàn cảnh giao tiếp
-Giỏo viờn: Soạn bài+Bảng phụ ghi vớ dụ
-Học sinh: Đọc và tỡm hiểu trước bài
D.Tiến trình lên lớp:
I.ổn định tổ chức:
II.Kiểm tra bài cũ:
- Nêu đặc điểm, hình thức và chức năng của câu nghi vấn
- Làm bài tập 5 SGK
III.Bài mới:
Trang 39Hoạt động của Thầy và trò Kiến thức cơ bản
Hoạt động 1
GV dùng đèn chiếu (bảng phụ)
? Câu nào là câu cảm thán?
? Đặc điểm hình thức nào cho biết
đó là câu cảm thán?
? Câu cảm thán dùng để làm gì?
- HS trình bày
- GV nhận xét
? Vậy khi viết đơn, biên bản, hợp
đồng, khi trình bày kết quả giải bài
a Lời than của ngời nông dân dới
chế độ xã hội phong kiến
b Lời than của ngời chinh phụ trớc nỗi
I Đặc điểm, hình thức và chức năng:
- Đặc điểm: Khi đọc -> diễncảm
Khi viết->kết thúcdấu(!)
Hoặc trong trờng hợp nào đódùng dấu(.)
Chức năng: dùng để bộc lộtrực tiếp tình cảm, cảm xúccủa ngời nói (ngời viết) bằngmột loại ngôn từ riêng – ngôn từcảm thán
Ngôn ngữ trong đơn từ, hợp
đồng là loại ngôn ngữ hànhchính công vụ
- Ngôn ngữ trong việc trìnhbày kết quả công việc nh giảitoán, thí nghiệm, là loại ngônngữ khoa học ngôn ngữ “duylý” t duy lô gíc cả 2 loại ngônngữ này không dùng câu cảmthán
2.Ghi nhớ: SGK
II.Luyện tập:
Trang 40truân chuyên do cô gây ra.
thiêng liêng biết bao
b Ôi! Mặt trời lên đẹp quá
-Giỏo dục ý thức thực hành vận dụng kỷ thuật sỏng tạo, tự giỏc
B.PHƯƠNG PHÁP: Viết bài