Thành phố Hồ Chí Minh có thể trở thành một trung tâm thúc đẩy công nghiệp nuôi chim yến ở Việt Nam

Thành phố Hồ Chí Minh có thể trở thành một trung tâm thúc đẩy công nghiệp nuôi chim yến ở Việt Nam

THÀNH PHỐ HỔ CHÍ MINH CÓ THỂ TRỞ THÀNH MỘT TRUNG TÂM THÚC ĐẨY CÔNG NGHIỆP NUÔI

CHIM YẾN Ở VIỆT NAM

TS Lê Võ Định Tường Viện Công nghệ Hóa học DĐ: 0989 882 475 E-MAIL: levodinhtuong@gmail.com

THÀNH PHỐ HỔ CHÍ MINH CÓ THỂ TRỞ THÀNH MỘT TRUNG TÂM THÚC ĐẨY CÔNG NGHIỆP NUÔI CHIM YẾN Ở VIỆT NAM

TS Lê Võ Định Tường Viện Công nghệ Hóa học DĐ: 0989 882 475

E-MAIL: levodinhtuong@gmail.com

TÓM TẮT

- Chim yến là loài chim đặc hữu của ASEAN.Với công nghệ

nuôi chim yến trong nhà, ngành công nghiệp nuôi chim yến (hay nông nghiệp kỹ thuật cao) đang phát triển mạnh mẽ ở ASEAN.

- Lợi ích kinh tế của ngành công nghiệp mới này lên tới hàng

tỷ USD, sánh vai được với các ngành nông nghiệp xuất khẩu quan trong như lúa gạo, cao su…

- Công nghiệp nuôi chim yến còn góp phần quan trọng khống chế chân khớp gấy hại, giảm thiểu hóa chất pesticide độc hại, góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe và bảo đảm an ninh lương thực

- Có thể kết hợp xây dựng nhà nuôi chim yến thành các pháo đài khẳng định chủ quyền và bảo vệ bờ biển, hải đảo

- .Do đó cần coi phát triển công nghiệp nuôi chim yến là một trong các giải pháp quan trọng góp phần phát triển kinh tế

xã hội và quốc phòng của nước ta

- THÀNH PHỐ HỔ CHÍ MINH CÓ THỂ TRỞ THÀNH MỘT TRUNG TÂM THÚC ĐẨY CÔNG NGHIỆP NUÔI CHIM YẾN Ở VIỆT NAM

1 Công nghiệp nuôi chim yến

có khả năng tạo thêm một

mặt hàng xuất khẩu chủ lực mới cho Việt Nam

• Chúng ta có thể coi nuôi chim yến là một ngành nông nghiệp đô thị vì có thể nuôi chim yến ở ngay các căn nhà hay tận dụng sân thượng… để nuôi chim yến trong các

đô thị và cho thu nhập cao Với việc ứng dụng một số thành tựu về điện tử, máy móc,âm sinh học…sản xuất tổ yến có giá trị cao cho mỗi mét vuông diện tích nên nuôi chim yến còn có thể coi là một ngành nông nghiệp kỹ thuật cao

• Nhưng nuôi chim yến không chỉ là ngành nông nghiệp mà đã được coi là một ngành công nghiệp mới nổi ở Đông Nam Á

• Theo thống kê chưa đầy đủ doanh thu bán lẻ tổ yến trên thế giới năm 2006 khoảng 3,8 tỷ USD Năm 2009 đã vượt quá 4,15 tỷ USD với mức tăng trung bình mỗi năm là 15%.

• Công nghệ, kỹ thuật nuôi chim yến mới du nhập vào Việt Nam khoảng 5-6 năm nay (chậm hơn Malaysia khoảng 15 năm) nhưng do gặp điều kiện thuận lợi nó đã phát triển rất nhanh Hiện nay theo thống kê chưa đầy đủ toàn quốc đã có khoảng 5.000 nhà nuôi chim yến ở trên 30 tỉnh thành từ Hải Phòng tới mũi Cà Mau, từ ven biển lên cao nguyên Đắc Lắc, Bảo Lộc.TP Hồ Chí Minh không phải là ngoại lệ, đã có hàng trăm nhà, phòng nuôi yến từ Cần Giờ tới Củ Chi và khắp các quận nội thành

3,2 tỷ USD (10 tỷ RM) là dự báo giá trị sản lượng tổ yến của Malaysia 2020

Công nghiệp nuôi chim yến tạo ra nhiều công ăn việc làm

và tăng thu nhập kinh tế trong các lĩnh vực chính:

1.1 Nuôi chim yến:Hàng trăm nghìn nhà nuôi chim yến cho đến các khu công nghiệp nuôi chim yến, sản xuất ra một khối lượng lớn tổ yến

1.2 Các xí nghiệp chế tác tổ yến: nhặt lông, làm sạch, phân loại, đóng gói tổ yến

1.3Các nhà chuyển giao công nghệ, xây dựng kiến trúc, sản xuất lắp đặt trang thiết bị cho nuôi yến 1.4Các nhà máy sản xuất thực phẩm chức năng từ tổ yến

1.5Các nhà buôn bán, xuất nhập khẩu tổ yến

1.6Các cửa hàng bán buôn, bán lẻ tổ yến, các chế phẩm từ tổ yến, hệ thống cửa hàng ăn uống món ăn

từ tổ yến

1.7Các công ty, tập đoàn đầu tư địa ốc nuôi chim yến

• Công nghiệp này giúp ngành du lịch có thêm cơ hội kinh doanh các sản phẩm du lịch gắn với mua bán tổ yến, du lịch sinh thái gắn với các hang đảo và công viên sinh thái nuôi yến, các tua tham quan học hỏi nuôi yến…

• Công nghiệp nuôi chim yến cho tổ yến và chế phẩm thực phẩm chức năng giúp tăng cường sức khỏe, trẻ, đẹp cho cộng đồng.

• Công nghiệp nuôi chim yến còn là một giải pháp phòng chống côn trùng gây hại, góp phần bảo đảm an ninh lương thực, tăng sản lượng hoa màu, góp phần cho an toàn thực phẩm, giảm ô

nhiễm do hóa chất độc hại, bảo vệ sức khỏe vật nuôi và con người

H.2: Bản đồ các địa phương có nhà nuôi yến

và đề tài nghiên cứu khoa học nuôi yến

MỘT SỐ NHÀ NUÔI YẾN Ở THANH HÓA

Nhà yến ở Bạc Liêu,Cà Mau, Kiên Giang,Phú

Yên, Đồng Nai, Lâm Đồng

• Việt Nam có diện tích lớn hơn Malaysia, lại tiếp giáp với lục địa Đông Nam Á

và Nam Trung Quốc có nhiều côn trùng làm thức ăn cho chim yến.Khí hậu nhiều nơi ở Việt Nam cũng khá phù hợp cho nuôi chim yến.Chất lượng tổ yến ở Việt Nam được thị trường đánh giá là cao nhất Đông Nam Á, giá bán cao hơn tổ yến có xuất sứ từ các nước khác.Do đó chúng ta có thể dự báo sản lượng tổ yến xuất khẩu của chúng ta có thể vượt Malaysia, nghĩa là có thể vượt 3 tỷ USD và yến sào sẽ trở thành một trong những mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam trong tương lai không xa.

• Như vậy có hai vấn đề có thể khẳng định:

1) nuôi chim yến không phải chỉ là thú vui của nhà giàu, không phải chỉ là

kinh tế ngách mà là một ngành công nghiệp có tiềm năng rất lớn đáng

được quan tâm phát triển

2)Công nghệ nuôi chim yến đã được khẳng định có hiệu quả, khiến nuôi chim yến không còn là trò may rủi, hên sui, tất nhiên điều cần thiết là phải quan tâm đúng mức đến khoa học, công nghệ

2 Các hình thức, quy mô và đặc điểm của công nghiệp nuôi chim yến

Đặc tính kinh tế nổi bật của công

nghiệp nuôi chim yến

1 Không phải khai hoang, phá rừng Giúp khôi phục rừng trong

tương lai Có thể phát triển rộng khắp từ thành thị đến nông

thôn, từ Bắc vào Nam ( trừ một số vùng nhất định)

2 Công nghệ, trang thiết bị kỹ thuật cao nhưng có thể tự sản xuất

trong nước

3 Đầu tư vốn có thể từ nhỏ đến lớn, có thể lôi cuốn nhiều thành

phần kinh tế tham gia

4 Thị trường đang mở rộng nhanh cùng với sự phát triển của Trung

Quốc, Đông Á Cung không đủ cầu

5 Cho thu hoạch và hoàn vốn nhanh: 3-5 năm

6 Chi phí sản xuất thấp: ít lao động, ít điện nước, hiện chưa phải

chi phí thức ăn, thuốc, hóa chất chống dịch bệnh

7 Quản lý đơn giản

8 Tốc độ phát triển nhanh:> 20%

• nuôi chim yến không phải mua con giống, không phải cho ăn, bí quyết nằm ở chỗ làm nhà thích hợp cho chim ở và các cách dụ chim đến ở.

• Có hai quy mô chính là quy mô kinh tế hộ gia đình và quy mô công nghiệp tập trung mà ở Malaysia thường gọi là Công viên Sinh thái Nuôi Chim yến

• Giai đoạn đầu ở các nước, nuôi chim yến là tự phát, thường có quy mô hộ gia đình, nhỏ lẻ; tận dụng các phòng, nhà bỏ hoang, hoặc xây nhà chuyên dụng nuôi chim yến.Lúc đầu chỉ có một vài nhà, sau đó hàng xóm thấy có kết quả, những người ở nơi khác tụ đến, đua nhau xây nhà yến, hình thành các khu nuôi chim yến lẫn lộn với các khu dân cư hiện hữu, tạo nên các làng, các thị xã, thành phố nuôi chim yến khá tập trung.(tình trạng này hiện đang bắt đầu xảy ra ở Việt Nam)

• Đến nay nuôi chim yến ở một số nước phát triển có tính chất công nghiệp và quy mô ngày càng lớn.Ở Malaysia, nhiều “đại gia” như một số ngân hàng,

công ty địa ốc lớn, các công ty xây dựng đã nhận thức được lợi ích kinh tế của công nghiệp nuôi chim yến liên kết xây dựng hàng chục Công viên Sinh thái Nuôi Chim Yến

•

MỘT SỐ “PHÁO ĐÀI” NUÔI CHIM YẾN Ở ASEAN

Nhà yến cao nhất ở Malaysia

(20 tầng)

Nhà yến 5 tầng ở Inđônêxia

Nhà yến 6 tầng ở Thái Lan

MỘT SỐ KHU CÔNG NGHIỆP NUÔI CHIM YẾN

MALAYSIA

3 Vài nét đặc trưng của chim

- Dài 10 – 16 cm

- Nặng 12,4 – 18,0 g

- Tổ bằng nước bọt, năng 8-18g

- Lưng nâu phớt đen, bụng xám hoặc nâu, hông xám Đuôi chẻ đôi không sâu

- Âm thanh ríu rít

và cao Âm dò đường 2-8 kHz định hướng

trong đêm tối

- Tuổi thọ 12 năm

PHÂN BỐ CỦA CHIM YẾN

4 Tổ yến và các giá trị của nó

1.YẾN SÀO- SẢN PHẨM XUẤT KHẨU

CÓ GIÁ TRỊ CAO

• Tổ yến đã trở thành một mặt hàng bổ dưỡng đắt nhất, 3.000-6.000 USD/kg yến đảo, 1.400-1.800 USD/kg yến nhà Yến huyết có khi tới 10.000 USD/kg

• Indonesia đã trở thành nước sản xuất tổ yến nhiều nhất thế giới

(khoảng 120 tấn); Thái Lan đứng thứ 2 (40 tấn); Malaysia đứng thứ

3 (20 tấn)(số liệu 5/2005) Việt Nam dựa vào các hang động tự

nhiên, tập trung ở 3 tỉnh Khánh Hòa, Quảng Nam và Bình Định, với tổng sản lượng khoảng 3-5 tấn/năm Năm 2009, riêng Malaysia đã đạt giá trị sản lượng tổ yến 233 triệu EURO (90% xuất khẩu), dự báo đến 2020 thu nhập từ tổ yến lên tới 10 tỷ MYR ( hơn 63.000 tỷ VND – hơn 3,2 tỷ USD) (So sánh số liệu 2010 VN dự báo xuất

khẩu gạo đạt 2,6 tỷ, cao su 2 tỷ USD)

khẩu gạo đạt 2,6 tỷ, cao su 2 tỷ USD)

• Nếu được chế biến thành các sản phẩm sức khỏe và tặng phẩm, giá trị tăng lên nhiều lần.

• Tiềm năng phát triển còn rất lớn

GIÁ YẾN SÀO KHÔNG NGỪNG TĂNG

(Amy S.M.Lau and David S.Melville, 1994 )

2 YẾN SÀO LÀ VỊ THUỐC CỔ TRUYỀN

CÓ GIÁ TRỊ

• Được tạo thành từ chất nhầy (mucin) nước bọt, tổ yến là một loại glycoprotein

tự nhiên với giá trị dinh dưỡng 345 kilocalo/100 gam Tổng lượng protein chiếm đến 85% trọng lượng khô, lipit chỉ có 0,3% và có sự hiện diện của nhiều nguyên

tố vi đa lượng, vitamin

• Yến sào được cho là thần dược phòng chữa được nhiều bệnh như tăng cường tình dục, cải thiện giọng nói, tăng cường miễn dịch, tăng cường tập trung, làm trắng da… Đặc biệt, acid syalic với hàm lượng 8,6% và Tyrosine là những chất

có tác dụng phục hồi nhanh chóng các tổn thương khi bị nhiễm xạ hay chất độc hại, kích thích sinh trưởng hồng cầu

• Yến sào có tác dụng làm sạch phổi và các cơ quan hô hấp, làm giảm bệnh cúm

và các triệu chứng dị ứng, làm tăng thể trọng, cân bằng các quá trình trao đổi chất trong cơ thể, tăng cường khả năng hoạt động thể lực và phản xạ thần kinh, giảm thời gian đông máu, tăng cường các kích thích sinh trưởng cho các tế bào, phục hồi các tế bào bị thương tổn, chống lão hóa, hồi xuân, tăng tuổi thọ Gần đây, khi nghiên cứu tác dụng của yến sào trong trường hợp cơ thể bị nhiễm chất độc hại, người ta nhận thấy yến sào hạn chế mức độ sút cân, phục hồi sức khoẻ nhanh , ổn định các chỉ tiêu huyết học Người ta cũng đang nghiên cứu dùng

yến sào điều trị các bệnh ung thư và HIV/AIDS vì phát hiện có một số hoạt chất sinh học kích thích sinh trưởng tế bào bạch cầu ngoại biên trong yến sào

CÁC HOẠT CHẤT SINH HỌC CỦA TỔ YẾN

Theo số liệu của Trung tâm Công nghệ Sinh học Đại học Thủy sản và Viện Công nghệ sinh học thuộc viện Khoa Học và Công nghệ Việt Nam, trong thành phần yến sào có:

- 18 loại acid amin, một số có hàm lượng rất cao như Aspartic acid, Serine, Tyrosine, Phenylalanine, Valine, Arginine, Leucine Đặc

biệt, acid syalic với hàm lượng 8,6% và Tyrosine là những chất có tác dụng phục hồi nhanh chóng các tổn thương khi bị nhiễm xạ hay chất độc hại, kích thích sinh trưởng hồng cầu.

- Ngoài ra, yến sào có cấu trúc glucoprotein, có năng lượng cao, cơ thể dễ hấp thụ.

- Các nguyên tố đa, vi lượng trong yến sào rất phong phú, có đến 31 nguyên tố xuất hiện bằng phương pháp huỳnh quang tia X, rất giàu

Ca và Fe là các khoáng chất cần thiết cho cơ thể Các nguyên tố có ích cho ổn định thần kinh trí nhớ như Mn, Br, Cu, Zn cũng có hàm lượng cao Một số nguyên tố hiếm tuy với hàm lượng thấp, nhưng rất quý giá trong kích thích tăng tiêu hóa hấp thu qua màng ruột như Cr, chống lão hóa, chống chất phóng xạ như Se

- Axit sialic chống virus

3 YẾN SÀO - GIÁ TRỊ ẨM THỰC VÀ

VĂN HÓA

- Nhiều món ăn ngon, độc đáo từ tổ yến

- “yến tiệc” thể hiện đẳng cấp

- Qùa tặng có giá trị thẩm mỹ, sản phẩm

thiên nhiên của loài yến thủy chung và

thương yêu con cái, giá trị thực, nâng cao sức khỏe

4 Là đặc sản của ASEAN, không bị cạnh tranh bởi Trung Quốc và các vùng lãnh thổ khác

5 - Có thể xuất khẩu thô hay chế tác, chế

biến (cần nhiều lao động thủ công đơn giản

ở khâu này-giá trị tạo thêm công ăn việc

làm, xóa đói giảm nghèo)

6 Có giá trị gia tăng cao khi chế biến: Tổ yến

là nguyên liệu của công nghiệp thực

MỘT SỐ SẢN PHẨM

YẾN SÀO CỦA VIỆT NAM

THỊ TRƯỜNG

– trong một năm (theo Hai Kuan và Jannette Lee,2006):

- Hồng Kông: 100 tấn

- Mỹ, Úc, New Zealand, Canada: 30 tấn

- Trung Quốc (đại lục): 10 tấn

- Đài Loan: 5 tấn

- Macau: 5 tấn

• Toàn cầu khoảng 200 tấn và không ngừng tăng lên, cung không đủ cầu, do đó giá tổ yến ngày càng đắt đỏ Ví dụ, giá 1kg tổ yến: năm 1970 – 30 USD; 1995 – 400 USD; 2002 – 1380 USD

• Trung Quốc là một thị trường to lớn mới nổi đang ngày càng

mở rộng với tốc độ phát triển kinh tế hàng hai con số một năm.Việt Nam cũng là một thị trường lớn đang mở rộng không ngừng

• Ngoài ra tổ yến còn được tiêu thụ mạnh ở Châu Âu, Canada, Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc…

• Theo các chuyên gia Malaysia thị trường tổ yến còn tăng trưởng với

tỷ lệ hai con số trong vòng hai thập niên tới hoặc lâu hơn

5 Công nghệ của công nghiệp

nuôi chim yến

CÁC CÔNG ĐOẠN CỦA CÔNG NGHỆ

NUÔI CHIM YẾN TRONG NHÀ

1 Khảo sát lựa chọn địa điểm

2 Quy hoạch,thiết kế khu công nghiệp, khu sinh thái,nhà

nuôi chim yến

3 Thi công nhà, khu công nghiệp…

4 Lắp đặt trang thiết bị nuôi chim yến

5 Tiến hành dẫn dụ chim yến vào ở và làm tổ ( bằng âm

thanh, feromon, các chất dẫn dụ)

6 Quản lý, duy trì, bảo dưỡng

7 Thu hái tổ yến, chế tác, chế biến

Có thể bổ sung:

+ Công nghệ ấp, nuôi và luyện chim con

+ Công nghệ nuôi côn trùng, thức ăn cho chim yến

CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT LÀ BÍ QUYẾT

THÀNH CÔNG

TỶ LỆ LÀM NHÀ YẾN THÀNH CÔNG Ở MALAYSIA:

(Theo tài liệu của hiệp hội doanh nghiệp vừa và nhỏ Malaysia)

- Khu vực tự phát, cá nhân: 10%

- Khu vực các công ty lớn, thuê khoa học công nghệ: 95%

TỶ LỆ LÀM NHÀ YẾN THÀNH CÔNG Ở VIỆT NAM

- Cần Giờ, TP HCM: < 30%

- Kiên Giang: 5%

- Khánh Hòa: 10%

- Bạc liêu:10%

- Viện Công nghệ Hóa học: 98%

Ham rẻ, không đầu tư đúng cho khoa

học công nghệ có thể dẫn đến thất bại, lãng phí tiền của

VẬT TƯ, TRANG THIẾT BỊ, HÓA CHẤT

1. Vật liệu xây dựng: gạch, xi măng, cát, sắt ….tùy theo kiểu nhà

2. Thanh làm tổ: gỗ (không mối,mọt,mục,mùi vị lạ, độ cứng vừa phải), bê tông, bê tông nhẹ, plastic Bát, đinh để gắn thanh làm tổ Tổ mồi

3. Trang bị âm thanh: đầu máy, ămply, các loại loa treble, dây loa, ốc vít để gắn loa, đĩa CD hay USB tiếng chim ( nhiều loại)

4. Trang thiết bị tạo ẩm: máy phun sương, dây nước, máy lọc nước, đầu bép Bể nước hoặc dụng cụ chứa nước trong nhà, máy phun khí dung siêu âm…

5. -Trang thiết bị làm mát: hệ thống làm mát bằng đoản nhiệt hơi nước, quạt máy, máy lạnh

6. Trang thiết bị làm ấm: lò sưởi các loại

7. Trang thiết bị điều khiển: Timer, Rơle nhiệt ẩm, camera quan sát Màn hình

8. Trang thiết bị điện nước: máy phát điện, ắc quy, hệ thống điện mặt trời, điện gió; dây điện, ổ cắm, phíc cắm, ống nước, ống thông hơi, khuỷu…

9. Trang thiết bị bảo vệ: khóa, camera, máy chống trộm, máy báo động; chó…

10.Hóa chất: chất tẩy mùi, chất rải sàn, phân yến…

11. Trang bị hóa chất phòng trừ dịch hại: đèn chống cú, bàn chông chống cú, bẫy

chuột, gián; hóa chất trừ kiến, gián, chuột, mối, mục…

12. Trang thiết bị cho thu hoạch tổ yến: thang, đèn săn, dao, bơm phun nước, hộp,túi đựng…

13.Trang thiết bị chế tác: phòng ốc, bàn ghế, bát, đèn,nhíp, khuôn, kẹp, quạt, máy

sấy…

Ví dụ về thiết kế 1 nhà nuôi chim yến

MỘT SỐ TRANG THIẾT BỊ, HÓA CHẤT PHỤC VỤ

CÔNG NGHIỆP NUÔI CHIM YẾN

Hình từ trái sang phải, từ trên xuống dưới: 1 đầu phun sương tạo ẩm và nước cho chim uống 2 Giống cây LAMTORO MINI trồng có hoa thu hút chim yến 3 Băng cátset tiếng hát gọi chim yến 4 Đĩa DVD tiếng hát gọi chim yến 5 amply có ổ cắm USB 6.Đầu đĩa CD và amply