PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO NINH GIANG PGD&ĐT NINH GIANG ĐỀ THI THỬ VÀO THPT NĂM HỌC 2019 2020 Môn Ngữ văn 9 (Đề chẵn) Thời gian 120 phút (không kể thời gian phát đề) Phần 1 Đọc hiểu (3 điểm) Dưới đây là đ[.]
Trang 1PGD&ĐT NINH GIANG ĐỀ THI THỬ VÀO THPT
NĂM HỌC 2019-2020 Môn: Ngữ văn 9 (Đề chẵn) Thời gian: 120 phút (không kể thời gian phát đề) Phần 1 Đọc hiểu (3 điểm)
Dưới đây là đoạn trích kể lại một lần phá bom trên cao điểm của nhân vật Phương Định trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” (Lê Minh Khuê):
“Quả bom nằm lạnh lùng trên một bụi cây khô, một đầu vùi xuống đất Đầu này
có vẽ hai vòng tròn màu vàng….
Tôi dùng xẻng nhỏ đào đất dưới quả bom Đất rắn Những hòn sỏi theo tay tôi bay ra hai bên Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào vỏ quả bom Một tiếng động sắc đến gai người, cứa vào da thịt tôi Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm Nhanh lên một tí! Vỏ quả bom nóng Một dấu hiệu chẳng lành Hoặc là nóng từ bên trong quả bom Hoặc là mặt trời nung nóng.”
Câu 1 Truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” ra đời trong hoàn cảnh nào? Kể tên một
văn bản khác trong chương trình Ngữ văn lớp 9 cũng viết về hình ảnh người lính cùng thời kì với tác phẩm trên và ghi rõ tên tác giả?
Câu 2 Em có nhận xét gì về cách đặt câu của đoạn văn trên? Việc sử dụng những câu
ấy có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung của đoạn văn?
Câu 3 Bằng một đoạn văn ngắn (từ 5-7 dòng) nêu cảm nhận ngắn gọn của em về vẻ
đẹp của nhân vật Phương Định trong văn bản chứa đoạn văn trên
Phần 2 Làm văn (7 điểm)
Câu 1 (2 điểm)
Trong văn bản “Hạ Long - Đá và Nước” nhà văn Nguyên Ngọc viết “Sự kì lạ của
Hạ Long là vô tận Tạo hóa đã biết dùng đúng chất liệu hay nhất cho cuộc sáng tạo của mình: Nước Chính Nước làm cho Đá vốn bất động và vô tri bỗng trở nên linh hoạt, có thể động đến vô tận, có tri giác và có tâm hồn” Giống như Đá và Nước Hạ Long, thiên
nhiên quanh em cũng “có tri giác, có tâm hồn”, nhưng liệu mỗi chúng ta “có lắng nghe
được tiếng nói của thiên nhiên”? Hãy viết một đoạn văn nghị luận khoảng một trang
giấy thi trình bày suy nghĩ của em về ý kiến “Lắng nghe tiếng nói của thiên nhiên sẽ
mang đến cho con người bao điều kì diệu”.
Câu 2 (5 điểm)
Cảm xúc và suy ngẫm của người lính về vầng trăng trong những khổ thơ sau:
Ngửa mặt lên nhìn mặt
Có cái gì rưng rưng Như là đồng là bể Như là sông là rừng Trăng cứ tròn vành vạnh
Kể chi người vô tình Ánh trăng im phăng phắc
Đủ cho ta giật mình
(Ngữ văn 9, tập 1, Nxb Giáo dục Việt Nam)
Trang 2PGD&ĐT NINH GIANG HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI THỬ VÀO THPT
NĂM HỌC 2019-2020 Môn: Ngữ văn 9 (Đề chẵn)
- Hoàn cảnh ra đời: 1971, lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ của
dân tộc ta đang diễn ra vô cùng ác liệt
- Văn bản: “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến
Duật
Câu 2
- Cách đặt câu trong đoạn văn có điểm đặc biệt: Chủ yếu sử
dụng nhiều câu đơn, câu trần thuật, câu rút gọn ngắn gọn
- Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu nhanh, khẩn trương, gấp gáp của cảnh phá
bom
+ Làm nổi bật tâm trạng hồi hộp, căng thẳng của Phương
Định, từ đó thấy được sự nguy hiểm, gian khổ của công việc ở
ngoài mặt trận
+ Thấy được tinh thần dũng cảm không sợ gian khổ, hy sinh
của các cô gái
Câu 3
- Hình thức: Đoạn văn ngắn (5-7 câu)
- Nội dung: Cảm nhận của mình về nhân vật được nói tới
trong đoạn văn
+ Nhân vật được nói tới trong đoạn văn là nhân vật Phương
Định trong truyện “Những ngôi sao xa xôi” của nhà văn Lê
Minh Khuê
+ Đó là một người con gái mang trong mình những phẩm chất
của nữ thanh niên xung phong ngoài mặt trận: dũng cảm, gan
dạ, không sợ hi sinh; có tình đồng chí đồng đội gắn bó…
+ Đó còn là người con gái có những nét nữ tính rất duyên dáng
dù phải sống trong năm tháng chiến tranh đầy ác liệt: mơ
mộng, lãng mạn; hồn nhiên, ngây thơ; yêu đời yêu cuộc
sống…
+ Thêm trân trọng; ngưỡng mộ phẩm chất và biết ơn những
đóng góp cống hiến của các cô cho cuộc đời
0.5 điểm 0.5 điểm 0.5 điểm ơ
0.5 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm
* Hình thức: Đoạn văn nghị luận xã hội bày tỏ suy nghĩ của
mình về vấn đề được đặt ra Bố cục đoạn văn đầy đủ Diễn đạt
mạch lạc Chữ nghĩa rõ ràng Luận cứ giàu sức thuyết phục
Lập luật chặt chẽ, lô-gic
* Nội dung: Hs trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng
đảm bảo một số yêu cầu cơ bản sau:
- Nêu được luận điểm chính: Lắng nghe tiếng nói của thiên
nhiên sẽ mang đến cho con người bao điều kì diệu.
- Giải thích:
0.25 điểm [0.5 điểm
Trang 3+ Thiên nhiên là nước, không khí tồn tại xung quanh cuộc
sống của con người
+ “Lắng nghe tiếng nói của thiên nhiên” cảm nhận thiên nhiên
không chỉ bằng các giác quan mà còn bằng cả tâm hồn, cảm
xúc của mình để biết trân trọng, yêu quý vẻ đẹp của thế giới tự
nhiên; biết xót đau khi thiên nhiên bị tàn phá, hủy hoại
+ “điều kì diệu” là mà tuyệt đẹp hấp dẫn, mới lạ đối với con
người Điều kỳ diệu của thiên nhiên sự tuyệt đẹp hấp dẫn, cần
thiết của thiên nhiên với cuộc sống con người
+ Ý cả câu: Con người hãy thấu hiểu thiên nhiên, yêu quý, trân
trọng, giữ gìn thiên nhiên bởi chúng đem lại rất nhiều điều kì
diệu cho con người
- Bàn luận: Đây là một quan niệm đúng
+ Lắng nghe thiên nhiên sẽ thấy thiên nhiên quan trọng cần
thiết, mang đến nhiều điều tuyệt vời cho cuộc sống của con
người cả vật chất lẫn tinh thần
+ Cm:
/ Thiên nhiên mang lại giá trị vật chất cho con người: đất nơi
con người dựng nhà dựng cửa, lao động để sinh sống; nước
không thể thiếu trong cuộc sống sinh hoạt, lao động hằng
ngày của con người; không khí không thể thiếu để con người
hít thở cây xanh
/ Thiên nhiên mang lại giá trị tinh thần: mang lại sự thư thái,
an nhiên, hạn phúc trong tâm hồn con người một làn gió mát
xua đi oi bức mùa hè; ngắm hoàng hôn để lòng người thư
thái
+ Lắng nghe thiên tại thời điểm hiện tại con người sẽ thấy
thiên nhiên đang bị tàn phá, ô nhiễm để có ý thức giữ gìn bảo
vệ thiên nhiên để thiên nhiên luôn là điều kỳ diệu với con
người Đất đai, nước, không khí đang ngày bị nhiễm độc do
chất thải từ nhà máy, hầm mỏ, từ sinh hoạt hằng ngày của con
người; nhiệt độ tăng, trái đất nóng lên, băng tan hai cực đã và
đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của con người;
rừng, cây xanh đang bị khai thác kiệt quệ gây lũ lụt, sạt lở đất
đe dọa tài sản, tính mạng con người
+ Cần làm gì để bảo vệ thiên nhiên
/ Bằng những việc làm thiết thực
1 điểm
0.25 điểm
Câu 2
- Hình thức: Làm đúng kiểu bài NLVH Bố cục ba phần Diễn
đạt rõ ràng Trình bày khoa học Lập luận chặt chẽ Biết phân
tích, cảm thụ hình ảnh thơ để làm sáng tỏ vấn đề được đặt ra ở
đề bài
- Nội dung: Hs có nhiều hướng trình bày khác nhau nhưng
đảm bảo một số yêu cầu sau:
a Mở bài: Dẫn dắt và nêu được vấn đề nghị luận: Cảm xúc và
suy nghĩ của người lính sau tình huống bắt gặp vầng trăng
trong đoạn thơ
b Thân bài:
* Cảm xúc của người lính khi bất ngờ gặp lại vầng trăng sau
0.25 điểm 1.5 điểm
1.5 điểm
Trang 4một thời gian dài quên lãng.
- Cảm xúc “rưng rưng” nghẹn ngào, đầy xúc động khi mặt đối
mặt với trăng (0 5 điểm)
+ Tư thế “ mặt đối mặt thành kính giữa người và trăng
+ Xúc động nghẹn ngào “ rưng rưng”
+ Nhịp thơ nhanh: như là đồng là bể điệp cấu trúc diễn tả
quá khứ đang ào ạt ùa về khiến con người được sống lại
đắm mình với quá khữ đẹp đẽ
+ Người lính chưa hẳn là người vô tâm do sự bộn bề của
cuộc sống làm con người nhất thời lãng quên qua khứ tốt
đẹp
* Suy ngẫm của người lính về vầng trăng
- Suy ngẫm về trăng: “cứ tròn vành vạnh ánh trăng vẫn tròn
trịa sáng trong tượng trưng cho sự vẹn nguyên, thủy chung
của con người với quá khứ bất chấp thời gian, sự thay đổi
của cuộc sống 0,5
- Trăng im phăng phắc: nhân hóa trăng hiện lên như một con
người không một lời trách móc, oán thán sự bao dung, tha
thứ của ánh trăng, hoặc sự từng phạt của trăng, của quá khứ
với con người
* Người lính:
- Phản xạ “giật mình” của con người sau những suy ngẫm ấy
(giá trị ý nghĩa của phản xạ- 1 điểm)
- Thái độ sống, lối sống của con người với những điều đẹp đẽ,
trọn vẹn của quá khứ cái giật mình trước lối sống bộn bề
hiện nay để con người nhìn lại mình, hoàn thiện bản thân
* Đánh giá, tổng kết về nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ.
- Hình ảnh thơ gần giũ, chân thực, đa nghĩa giọng thơ chân
thành tha thiết chuyển từ vầng trăng đầu bài thơ đến ánh
trăng cuối bài thơ để toát lên triết lý sống sâu xa của bài thơ
hãy biết trân trọng quá khứ, những điều bình dị của cuộc
sống để con người sống nhân văn hơn, cao thượng hơn
sống thiện hơn
c Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận
1 điểm
0.5 điểm
0.25 điểm