ĐỀ SỐ 1 PHÒNG GD&ĐT THƯỜNG TÍN ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG Trường THCS Thắng Lợi Môn Ngữ văn 9 Thời gian 120 phút (Không kể thời gian phát đề) PHẦN I (5 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi (1)[.]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT THƯỜNG TÍN ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG
Trường THCS Thắng Lợi Môn: Ngữ văn 9
Thời gian : 120 phút (Không kể thời gian phát đề)
PHẦN I:(5 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi :
(1) Thành công và thất bại chỉ đơn thuần là những điểm mốc nối tiếp nhau trong cuộc sống để tôi luyện nên sự trưởng thành của con người (2)Thất bại giúp con người đúc kết được kinh nghiệm để vươn tới chiến thắng và khiến những thành công đạt được thêm phần ý nghĩa.(3) Không có ai luôn thành công hay thất bại, tuyệt đối thông minh hay dại khờ, tất cả đều phụ thuộc vào nhận thức, tư duy tích cực hay tiêu cực của mỗi người (4) Như chính trị gia người Anh, Sir Winston Churchill, từng nói,
"Người bi quan nhìn thấy khó khăn trong mỗi cơ hội, còn người lạc quan nhìn thấy cơ hội trong mỗi khó khăn" (5) Sẽ có những người bị ám ảnh bởi thất bại, bị chúng bủa vây, che lấp những cơ hội dẫn tới thành công (6) Tuy nhiên, đừng sa vào vũng lầy bi quan đó, thất bại là một lẽ tự nhiên và là một phần tất yếu của cuộc sống (7) Đó là một điều bạn không thể tránh khỏi, nếu không muốn nói thực sự là trải nghiệm mà bạn nên có trong đời (8) Vì vậy, hãy thất bại một cách tích cực.
Câu 1: Xác định chủ đề chính của đoạn trích?
Câu 2: Tại sao tác giả lại nói: … “thất bại là một lẽ tự nhiên và là một phần tất yếu của cuộc
sống”…
Câu 3: Em hiểu như thế nào về lời khuyên: “Hãy thất bại một cách tích cực”
Câu 4: Câu số 5,6,7, sử dụng phép liên kết hình thức nào?
Câu 5: Từ nội dung của đoạn văn em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 2/3 trang giấy thi) trình bày suy
nghĩ của em về ý kiến sau: Người thành công luôn tìm thấy cơ hội trong mọi khó khăn Kẻ thất bại luôn thấy
khó khăn trong mọi cơ hội.
PHẦN II(5 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“…Bây giờ là buổi trưa Im ắng lạ Tôi ngồi dựa vào thành đá và khe khẽ hát Tôi mê hát Thường cứ
thuộc một điệu nhạc nào đó rồi bịa ra lời mà hát Lời tôi bịa lộn xộn mà ngớ ngẩn đến tôi cũng ngạc nhiên, đôi khi bò ra mà cười một mình.
Tôi là con gái Hà Nội Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá Hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: “Cô có cái nhìn sao mà
xa xăm!” ”
1 Những câu văn trên được trích từ tác phẩm nào? Của ai? Nêu hoàn cảnh ra đời của tác phẩm ấy?
2 Xác định lời dẫn trực tiếp và câu đặc biệt trong đoạn trích trên?
3 Đoạn trích trên nói đến vẻ đẹp nào của nhân vật “tôi”? Viết một đoạn văn (khoảng 12 câu theo phép
lập luận diễn dịch) nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp đó (Trong đoạn có sử dụng một phép liên kết và câu có
thành phần phụ chú)
4 Kể tên hai tác phẩm khác viết về người chiến sĩ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ mà em đã học trong chương trình Ngữ văn 9, ghi rõ tên tác giả?
Trang 2Hướng dẫn chấm PHẦN I
Câu 1: Xác định chủ đề chính của đoạn trích?
Chủ đề chính của đoạn trích là nói về sự tất yếu của thành công và thất bại trong cuộc sống của con người (0,5 điểm)
Câu 2: Tại sao tác giả lại nói: … “thất bại là một lẽ tự nhiên và là một phần tất yếu của cuộc sống”(1 điểm)
+“Lẽ tự nhiên” hay “phần tất yếu” tức là điều khách quan, ngoài ý muốn con người và con người không thể thay đổi
+ Bởi vì trong cuộc sống không ai là không gặp thất bại Có người thất bại nhiều, thất bại lớn Có người thất bại ít, thất bại nhỏ
Vì đó là điều tất yếu nên ta đừng thất vọng và chản nản Hãy dũng cảm đối mặt và vượt qua
Câu 3: Em hiểu như thế nào về lời khuyên: “Hãy thất bại một cách tích cực”(1 điểm)
Thất bại một cách tích cực được hiểu theo những ý nghĩa sau:
+ nghĩa là thất bại nhưng không bi quan, chán nản
+ nghĩa là thất bại nhưng hiểu được nguyên nhân vì sao mình thất bại
+ thất bại nhưng biết tự mình đứng lên, rút ra bài học và tiếp tục hành động
Câu 4: Phép liên kết thế và nối (0,5điểm)
Câu 5: (2 điểm)
*Dẫn dắt,giới thiệu
* Giải thích:
Người thành công là người đạt được mục đích mà mình đặt ra sau một quá trình nỗ lực, cố gắng.
Kẻ thất bại là người không thực hiện được những mong muốn, dự định đã đặt ra.
Cơ hội: hoàn cảnh thuận tiện gặp được để làm việc gì mình mong ước.
Về thực chất, câu nói khẳng định sự thành bại của mỗi người phụ thuộc vào cách người ấy đón nhận và xử thế trước những vấn đề của đời sống
* Bình luận
- Thành và bại luôn song hành như một thực thể khách quan Không ai không từng gặp thất bại, ngay cả
những người thành công (dẫn chứng)
- Sự thành bại của mỗi người không chỉ phụ thuộc vào tài năng hay cơ hội mà còn ở thái độ của người đó trước những khó khăn trong cuộc sống:
+ Với những người giàu nghị lực, mỗi khó khăn là cơ hội để tích lũy kinh nghiệm, kiểm chứng năng lực của bản thân Và như thế, họ sẽ luôn tìm thấy cơ hội trong mỗi khó khăn để thành công
+ Với những người bi quan, lười biếng khi gặp khó khăn thử thách vội chán nản, tự tìm thấy lí do để thoái thác công việc, từ bỏ ước mơ Không vượt qua khó khăn càng khiến họ mất hết niềm tin để rồi chỉ thấy khó khăn trong mọi cơ hội Và chắc chắn họ sẽ luôn thất bại
Trang 3Cuộc sống rất khắc nghiệt nhưng luôn ẩn giấu nhiều cơ hội mà mọi người cần nắm bắt.
Sự thành bại ở một giai đoạn không có ý nghĩa trong suốt cả cuộc đời Mọi người cần có cách ứng xử trước mọi thành bại để đạt được những điều mình mong ước Thành công chỉ có được sau quá trình học tập, tích lũy, nỗ lực, rèn luyện lâu dài
*Biểu hiện:HS có thể lấy những biểu hiện trong thực tế đời sống
*Bàn bạc mở rộng:Phê phán thái độ sống hèn nhát, lười biếng, dễ gục ngã, mất niềm tin sau những lần thất bại
*Bài học nhận thức và hành động
Cần phải có niềm tin, nghị lực lớn để vượt qua những thử thách khó khăn trong cuộc sống, để luôn tìm thấy
cơ hội trong mọi khó khăn
Không ngại đối mặt với khó khăn Coi khó khăn, thử thách như một phần tất yếu của cuộc sống
Luôn hành động mạnh mẽ, quyết đoán để khắc phục khó khăn…
Phần II: (5 điểm)
1
- Đoạn trích rút từ truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của nhà văn
Lê Minh Khuê
0,5
- Tác phẩm viết vào năm 1971, lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ của
2 - Lời dẫn trực tiếp: “Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!” 0,25
3 - Nhân vật “tôi” là Phương Định một cô gái Hà Nội trẻ trung, xinh
+ Cô có nét đẹp duyên dáng yêu kiều; cái cổ cao kiêu hãnh như đài hoa loa kèn; hai bím tóc dài, mềm mại; đôi mắt dài dài, nâu nâu, hay nheo lại như chói nắng; cái nhìn xa xăm… Vẻ đẹp của Phương Định
đã hấp dẫn bao nhiêu chàng trai, chính cô thừa nhận “Không hiểu sao các anh pháo thủ và lái xe hay hỏi thăm tôi”
0,5
+ Cô có cách cư xử ý nhị, kín đáo, kiêu kì của con gái Hà Thành: Biết được nhiều anh lính để ý nhưng cô chưa dành tình cảm cho ai, không
+ Vào chiến trường, sống ở nơi sự sống hủy diệt nhưng lúc nào Phương Định cũng giữ nguyên nét đẹp trong sáng của cô gái mới lớn
Cô thích làm điệu, làm duyên, thích ngắm mình trong gương, thích ngồi bó gối mơ màng, thích hát, tự bịa cả ra lời hát
0,5
+ Cô mơ mộng, hồn nhiên: Đêm đêm, nhìn những ngôi sao trên bầu trời, mơ về một ngày mai hòa bình thống nhất; một cơn mưa đá bất ngờ ập xuống nơi núi rừng Trường Sơn cũng khiến cô quên hết cả mưa bom bão đạn, quên cả căng thẳng hiểm nguy
0,5
Trang 4=> Sống ở nơi thần chết luôn rình rập nhưng tâm hồn Phương Định không hề bị chai sạn Chiến tranh, bom đạn kẻ thù có thể hủy diệt sự sống nhưng cũng không bao giờ cướp đi được sự hồn nhiên, tinh thần lạc quan và sự trong sáng, trẻ trung của cô
0,5
- Lưu ý: Đoạn văn viết theo lối diễn dịch, đủ số câu theo yêu cầu,có đầy đủ các phép liên kết,câu có thành phần phụ chú 0,5 4
- Tác phẩm “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng và “Bài thơ
về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật. 0,5