Microsoft Word À KH¢O SÁT ÔN THI VÀO 10 NGî VN 6 7 2020 doc PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN LÝ NHÂN (Lần 1 Ngày 06/7/2020) ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT ÔN THI VÀO LỚP 10 THPT NĂM 2020 MÔN NGỮ VĂN Thời gian là[.]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO HUYỆN LÝ NH ÂN
(Lần 1 - Ngày 06/7/2020)
ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT
ÔN THI VÀO LỚP 10 THPT NĂM 2020
MÔN NGỮ VĂN Thời gian làm bài: 120 phút, không kể giao đề Phần 1 Đọc – hiểu văn bản (3,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi:
Ngửa mặt lên nhìn mặt có cái gì rưng rưng
như là đồng, là bể như là sông là rừng Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
(SGK Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục, 2015) Câu 1 (0,75 điểm) Đoạn thơ trên trích từ văn bản nào? Của ai? Trình bày hoàn cảnh sáng tác của văn bản đó
Câu 2 (0,75 điểm) Theo em, cần hiểu như thế nào về hai từ mặt được sử dụng trong câu thơ Ngửa mặt lên nhìn mặt? Từ mặt nào được dùng theo nghĩa chuyển? Nghĩa chuyển đó được hình thành theo phương thức nào?
Câu 3 (0,75 điểm) Tìm chi tiết gợi tả hình ảnh trăng ở khổ thơ thứ hai trong đoạn thơ trên Em cảm nhận như thế nào về hình ảnh trăng qua những chi tiết ấy?
Câu 4 (0,75 điểm) Cái giật mình khi đối diện với vầng trăng cho em hiểu điều gì về nhân vật trữ tình trong bài thơ? (Trả lời bằng 3 đến 5 câu văn)
Phần 2 Tạo lập văn bản (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm) Hai câu thơ cuối của đoạn thơ phần Đọc – hiểu văn bản đã gợi ra nhiều lối sống đẹp Hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của
em về ý nghĩa của một lối sống đẹp ấy trong cuộc sống hiện nay
Câu 2 (5,0 điểm) Cảm nhận về vẻ đẹp nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long (Sách giáo khoa Ngữ văn 9, tập 1)
Từ lẽ sống của nhân vật, em có suy nghĩ gì về trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay?
Hết
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN KHẢO SÁT ÔN THI VÀO LỚP 10 THPT LẦN 1-NGÀY 6.7.2020
Phần 1 Đọc – hiểu văn bản (3,0 điểm)
- Đoạn thơ trên trích từ văn bản Ánh trăng; 0,25
- Hoàn cảnh sáng tác của văn bản: Bài thơ được sáng tác năm 0,25
1 1978, tại Thành phố Hồ Chí Minh - 3 năm sau ngày giải phóng
miền Nam, kết thúc chiến tranh giải phóng đất nước Người chiến
sĩ trở về với cuộc sống đời thường, bị cuốn đi bởi những lo toan
tất bật của đời sống và có người đã vô tình lãng quên quá khứ
- Từ mặt thứ nhất là mặt người; từ mặt thứ hai chỉ mặt trăng 0,25
2 - Từ mặt thứ hai được dùng theo nghĩa chuyển 0,25
- Chi tiết: tròn vành vạnh, im phăng phắc 0,25
- Hình ảnh trăng:
+ Là hình ảnh vầng trăng thiên nhiên tròn đầy, viên mãn, ánh trăng 0,25
3 trong sáng,
+ Là hình ảnh ẩn dụ cho quá khứ thủy chung, nghĩa tình tròn đầy, 0,25 vẹn nguyên, không bao giờ thay đổi và luôn bao dung, độ lượng,
nghiêm khắc
- Giật mình là sự thức tỉnh, nhận ra được sự tròn đầy vẹn nguyên của
quá khứ nghĩa tình; nhận ra được điều chưa đúng của mình, là sự
ăn năn, tự nhìn nhận lại chính mình… để từ đó có thể thay đổi cách
sống…
- Cái giật mình hướng con người đến những giá trị cao đẹp giữa
những lo toan bộn bề của cuộc sống…
- Cái giật mình cho ta hiểu nhân cách đáng trọng của nhân vật trữ
tình…
0,25
4
0,25 0,25
Phần 2 Tạo lập văn bản (7,0 điểm)
Câu 1
(2đ)
a Đảm bảo thể thức của một đoạn văn, khoảng 200 chữ, chuẩn
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: Học sinh có thể xác định và
trình bày suy nghĩ về một trong các vấn đề sau:
- Sự bao dung, độ lượng
- Sự hối lỗi, biết tự nhìn nhận lại bản thân
0,25
Trang 3- Sống ân nghĩa, thủy chung
c Triển khai hợp lí nội dung của đoạn văn: vận dụng tốt các thao
tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Có thể viết
đoạn văn theo hướng sau:
- Khái quát nội dung 2 câu thơ, dẫn dắt vào vấn đề nghị luận…
- Giải thích được lối sống đó là gì…
- Vai trò, ý nghĩa của lối sống đó đối với bản thân mỗi người, đối với
mọi người xung quan và xã hội… (Trọng tâm ý này)
- Phê phán những người đi ngược lại lối sống đó…
- Liên hệ bản thân…
1,25
d Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn đề
* Lưu ý: Học sinh viết quá dài (khoảng hơn 300 chữ trở lên, cho tối đa 2/3
số điểm)
Câu 2
(2đ)
a Yêu cầu về kỹ năng:
- Nắm vững phương pháp làm bài nghị luận văn học
- Bố cục và hệ thống ý rõ ràng
- Biết vận dụng phối hợp nhiều thao tác nghị luận, đặc biệt, phải nắm
vững thao tác phân tích một nhân vật trong tác phẩm tự sự
- Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng thuyết phục; không mắc lỗi diễn đạt,
không sai lỗi chính tả, dùng từ, trình bày bài rõ ràng
0,5
* Giới thiệu những nét chủ yếu về tác giả, tác phẩm và nhân vật
* Cảm nhận (nghị luận) về vẻ đẹp nhân vật anh thanh niên
- Hoàn cảnh sống và làm việc đặc biệt: Cô đơn, sống một mình 0,25 trên đỉnh núi cao, thời tiết khắc nghiệt, công việc đòi hỏi tỉ mỉ,
chính xác…
- Yêu nghề, có ý thức sâu sắc về ý nghĩa của công việc, có tinh
thần trách nhiệm, có tinh thần vượt lên khó khăn, gian khổ của 1,0 hoàn cảnh sống và làm việc…
- Cởi mở, chân thành, quan tâm đến mọi người, khao khát được 0,5 gặp gỡ, trò chuyện với mọi người (tinh thần với bác lái xe, tặng
hoa cho cô kĩ sư, thái độ ân cần chu đáo khi có khách xa )
- Khiêm tốn, trân trọng sự hy sinh lặng thầm của những người 0,5 xung quanh (từ chối khi được vẽ chân dung, giới thiệu những
người khác đáng cảm phục hơn )
- Biết tổ chức, sắp xếp cuộc sống một cách chủ động, ngăn nắp 0,25
Trang 4(trồng hoa, nuôi gà, tự học )
=> Anh thanh niên là hiện thân của vẻ đẹp những người lao động
bình thường và ý nghĩa công việc việc thầm lặng, trong cách sống
và suy nghĩ, tình cảm, trong quan hệ với mọi người
* Khái quát, đánh giá nghệ thuật xây dựng nhân vật:
- Với nghệ thuật xây dựng tình huống hợp lí, cách kể chuyện tự
nhiên, có sự kết hợp giữa tự sự, miêu tả với bình luận, truyện đã
khắc họa thành công nhân vật anh thanh niên với nhiều phẩm chất
đáng quý… Những nét đẹp của nhân vật hiện ra qua sự nhìn nhận,
suy nghĩ, đánh giá, cảm xúc của các nhân vật khác nên hình ảnh
anh thanh niên hiện ra đa chiều, khách quan, rõ nét và đáng mến
hơn
- Anh thanh niên mang vẻ đẹp tiêu biểu của những người lao động
yêu nước đang ngày đêm lặng lẽ làm việc, cống hiến cho đất nước
0,5
* Từ lẽ sống của anh thanh niên suy nghĩ về trách nhiệm thế hệ trẻ
ngày nay:
- Thế hệ trẻ sống phải có lý tưởng, có bản lĩnh vững vàng, có đạo
đức trong sáng, có trách nhiệm, biết cống hiến, hi sinh…
- Lý tưởng sống phải gắn liền và đóng góp vào sự phát triển của tập
thể, của cộng đồng, của đất nước,…
0,5
Lưu ý: HS có thể triển khai luận điểm theo nhiều cách khác nhau Giám khảo đánh giá mức điểm dựa trên kĩ năng làm bài và nội dung toàn bài, không đếm ý cho điểm
Thang điểm:
- Điểm 4,25-5,0: Đáp ứng tốt nội dung trên, lập luận chặt chẽ, lí lẽ
thấu đáo, dẫn chứng thuyết phục, có cảm xúc
- Điểm 3,0-4,0: Đáp ứng khá tốt nội dung trên, lập luận thuyết
phục, lí lẽ đúng đắn, diễn đạt có cảm xúc, có mắc một số lỗi
nhưng không đáng kể
- Điểm 2,0-2,75: Đáp ứng cơ bản yêu cầu trên, có thể thiếu ý
hoặc một vài chỗ chưa hoàn thiện, có dẫn chứng song còn sơ
sài
- Điểm 1,0-1,75: Bài sơ sài, thiếu nhiều ý, lúng túng trong triển
khai vấn đề, mắc nhiều lỗi trong diễn đạt và chính tả
- Điểm 0: Không làm bài hoặc lạc đề hoàn toàn