PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2019 2020 Môn Ngữ văn 9 Thời gian làm bài 90 phút (Đề kiểm tra gồm 01 trang) Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm) Câu 1 (3,0 điểm) Đọc đoạn văn[.]
Trang 1ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2019-2020 Môn: Ngữ văn 9
Thời gian làm bài: 90 phút
(Đề kiểm tra gồm 01 trang)
Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm):
Câu 1 (3,0 điểm): Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“ …Công việc của chúng tôi là ngồi đây Khi có bom nổ thì chạy lên, đo khối lượng đất đá lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom Người ta gọi chúng tôi là tổ trinh sát mặt đường Cái tên gợi sự khao khát làm nên những sự tích anh hùng Do đó, công việc cũng chẳng đơn giản Chúng tôi
bị bom vùi luôn Có khi bò trên cao điểm về chỉ thấy hai con mắt lấp lánh Cười thì hàm răng lóa lên khuôn mặt nhem nhuốc Những lúc đó, chúng tôi gọi nhau
là những con quỷ mắt đen.”
(Sách Ngữ văn 9, tập 2)
1 Đoạn văn trên trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai? Tác phẩm được
viết trong hoàn cảnh nào?
2 Câu “Những lúc đó, chúng tôi gọi nhau là những con quỷ mắt đen.”
dùng biện pháp tu từ gì? Biện pháp tu từ ấy giúp chúng ta nhận thấy vẻ đẹp nào
của các nhân vật?
3 Công việc của chúng tôi là ngồi đây “Chúng tôi” được nhắc tới trong
đoạn văn trên là những ai? Họ làm công việc gì? Trình bày suy nghĩ của em về công việc họ làm?
Phần II Tập làm văn (7,0 điểm):
Câu 2 (2,0 điểm):
Viết đoạn văn nêu suy nghĩ của em về đức tính khiêm tốn
Câu 2 (5,0 điểm):
Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giũa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
(Viếng lăng Bác- Viễn Phương)
Trang 2
-Hết -HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2018 - 2019 MÔN: NGỮ VĂN 9
(Hướng dẫn chấm gồm 04 trang)
A YÊU CẦU CHUNG
- Giám khảo phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để đánh giá được một cách khái quát, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt đáp
án, nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách, nhưng đáp ứng được các yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm
- Điểm bài kiểm tra có thể lẻ đến 0,25 điểm
B YÊU CẦU CỤ THỂ
Phần
I: Đọc
hiểu
(3,0
điểm)
1 - Tác phẩm: “Những ngôi sao xa xôi”
- Tác giả: Lê Minh Khuê
- Hoàn cảnh sáng tác: viết năm 1971, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt
0,25 0,25 0,5
2 - Câu văn sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ
“những con quỷ mắt đen”
- Cho thấy tinh thần lạc quan, có trách nhiệm cao với công việc của ba cô gái thanh niên xung phong trong tổ trinh sát mặt đường
0,5 0,5
3 - Chúng tôi: gồm Nho, Thao, Phương Định
- Công việc của họ: làm trinh sát mặt đường, hàng ngày chạy trên cao điểm đo khối lượng đất đá lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom…
- HS bộc lộ suy nghĩ:
+ Công việc của họ vô cùng gian khổ, nguy hiểm, đòi hỏi phải nhanh, chính xác, can đảm, dũng cảm, không sợ hi sinh…
+ Yêu mến, cảm phục những nữ thanh niên dũng cảm…
0,25 0,25
0,5
Phần
2: Tập
làm
văn
(7,0
điểm)
Hình
thức - Học sinh viết được một đoạn văn nghị luậnxã hội
- Lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc sảo, dẫn chứng phù hợp Hạn chế lỗi về câu, chính tả
0,25 Nội dung - Giới thiệu vấn đề nghị luận: Đức tính khiêm
Trang 3Câu 1
(2.0
điểm)
- Giải thích vấn đề
Khiêm tốn: Là có ý thức và thái độ đúng mức trong việc đánh giá bản thân, không tự
đề cao, không kiêu căng, tự phụ, cho mình là hơn người
- Phân tích, đánh giá vấn đề Con người từ khi sinh ra không ai là đã hoàn thiện, toàn năng, kể cả những người được coi
là thần đồng
Cần có sự hiểu biết, biết mình, biết người, biết khả năng cũng như giới hạn của bản thân
Từ đó, ý thức về vị trí, vai trò và trách nhiệm của bản thân
- Vai trò của khiêm tốn trong cuộc sống
Là đức tính đáng quý, đáng trọng
Giúp con người chủ động rèn luyện, tu dưỡng, học tập để hoàn thiện bản thân, từ nhân cách, trình độ, năng lực,
Giúp con người hòa nhập với cộng đồng, tạo mối quan hệ thân thiện, dễ hợp tác,
Giúp con người có cách nhìn nhận, đánh giá người khác một cách thân thiện
Mở ra những cơ hội để học hỏi người khác, là cách tốt nhất để hoàn thiện bản thân
- Biểu hiện của đức tính khiêm tốn
(Học sinh cần có dẫn chứng cụ thể, xác thực trong đời sống để minh họa)
- Bàn luận, mở rộng vấn đề + Phân biệt đức tính khiêm tốn với tự ti: tự ti
là tự đánh giá mình thấp hơn khả năng, năng lực vốn có của bản thân Nếu tự ti, con người
sẽ bị mặc cảm thua kém người khác, nhút nhát, không dám làm kể cả những việc không quá khả năng của bản thân
+ Khiêm tốn trong thái độ, ứng xử song vẫn cần ý thức đầy đủ về khả năng, giá trị của bản thân để mạnh dạn khẳng định mình, tự tin đề đạt ý kiến cá nhân, quyết đoán, dám nghĩ, dám làm
+ Phê phán những người kiêu căng, tự cao, tự đại và những người tự ti, nhút nhát
- Khẳng định ý nghĩa của đức tính khiêm tốn, liên hệ
0,25
0,25
0,25
0,25 0,25
0,25
Câu 2
(5.0 Hìnhthức - HS viết được bài văn nghị luận về một đoạnthơ, bố cục rõ ràng 0.5
Trang 4điểm) - Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng phù hợp, văn
viết trong sáng, có cảm xúc
- Luận điểm rõ ràng
- Diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi dùng từ, diễn đạt, chính tả thông thường
Sáng tạo
- HS có suy nghĩ riêng, hợp lí về vấn đề nghị
luận
- Thể hiện sự tìm tòi trong diễn đạt, dùng đa dạng các kiểu câu phù hợp với mục đích trình bày
0.5
Nội dung Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách
khác nhau song cần đảm bảo ý cơ bản sau:
*Mở bài:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Giới thiệu vị trí, khái quát nội dung đoạn thơ
0.5
*Thân bài:
- Khái quát cảm xúc của tác giả khi đến thăm lăng Bác, nội dung của 2 khổ thơ đầu bài thơ
- Cảm nhận 2 khổ thơ:
+Khổ thơ đầu thể hiện sự xúc động, nghẹn ngào, nỗi đau xót của tác giả khi vào trong lăng đối diện với Bác
Hai câu đầu: Không gian trong lăng thật trang nghiêm, thành kính, ánh sáng dịu nhẹ, trong trẻo, thanh khiết Cách nói giảm nói tránh “ giấc ngủ bình yên”- nâng niu giấc ngủ bình yên của Bác, hình ảnh ẩn dụ” vầng trăng sáng dịu hiền”-tâm hồn cao đẹp, sáng trong của Bác
Hai câu sau có sự mâu thuẫn giữa lí trí và tình cảm: lí trí mách bảo tác giả rằng Bác còn sống mãi, hòa vào thiên nhiên, bầu trời qua ẩn dụ” trời xanh” nhưng tình cảm thì tác gỉ không thể không đau xót trước sự thật Bác đã
ra đi Từ ngữ gợi cảm” nghe nhói”
-> Niềm xúc động, thành kính và nỗi đau xót của nhà thơ trước sự ra đi của Bác được biểu hiện chân thành, sâu sắc
+ Khổ thơ sau diễn tả tâm trạng lưu luyến, bịn rịn không muốn rời xa Bác của tác giả:
Tính cảm lưu luyện, bịn rịn của tác gỉ được thể hiện trực tiếp qua cụm từ” thương trào nước mắt”
Ước nguyện hóa thân chân thành, tha thiết:
0,5
0,5
0,5
0,5
Trang 5Một loạt hình ảnh thơ kết hợp với điệp ngữ sử
dụng dưới hình thức liệt kê, góp phần thể hiện
niềm mong ước hóa thân chân thành, tha thiết
của nhà thơ được ở mãi bên Bác, được dâng
lên Bác tất cả lòng thành kính biết ơn…
=> Đánh giá khái quát về nội dung, nghệ
thuật đặc sắc của đoạn thơ: Giọng thơ trang
nghiêm, thành kính, sáng tạo hình ảnh thơ
đẹp, vận dụng linh hoạt các biện pháp tu từ…
đoạn thơ là tiếng lòng của nhà thơ thổn thức,
thiết tha, đau đáu khôn nguôi, gợi cảm xúc
sâu sắc cho người đọc Đó là tình cảm của
nhà thơ nói riêng và của cả dân tộc Việt Nam
nói chung đối với Bác Hồ muôn vàn kính yêu
0,5
0,5
Kết bài
- Khái quát đặc sắc về nội dung, nghệ thuật
của đoạn thơ
- Đánh giá thành công của bài thơ, liên hệ,
nêu suy nghĩ của bản thân
0.5