PGD&ĐT HOÀI ĐỨC ĐỀ KSCL THI VÀO LỚP 10 THPT LẦN 4 TRƯỜNG THCS LA PHÙ NĂM HỌC 2019 2020 MÔN NGỮ VĂN (Thời gian làm bài 120 phút) Phần I (6,5 điểm) Đọc đoạn trích và trả lời các câu hỏi bên dưới “Tưởng[.]
Trang 1PGD&ĐT HOÀI ĐỨC ĐỀ KSCL THI VÀO LỚP 10 THPT LẦN 4
TRƯỜNG THCS LA PHÙ NĂM HỌC 2019 -2020
MÔN : NGỮ VĂN (Thời gian làm bài : 120 phút)
Phần I (6,5 điểm) Đọc đoạn trích và trả lời các câu hỏi bên dưới:
“Tưởng người dưới nguyệt chén đồng, Tin sương luống những rày trông mai chờ.
Bên trời góc bể bơ vơ, Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.
Xót người tựa cửa hôm mai, Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân Lai cách mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm.”
Câu 1(1,0 đ): Đoạn thơ trên trích từ văn bản nào? Thuộc tác phẩm nào? Em hãy nêu nội dung của
đoạn thơ trên?
Câu 2 (0,5 đ):Từ “ đồng”trong câu thơ trên có nghĩa là gì? Tìm một từ đồng âm khác nghĩa với từ đó? Câu 3 (1,0đ): Theo em, thứ tự thương nhớ của Thúy Kiều trong đoạn trích trên có hợp lý không? Vì
sao?
Câu 4 (3,5đ): Viết đoạn văn theo phương pháp tổng- phân – hợp khoảng 12 câu nêu cảm nhận của em
về những phẩm chất của Kiều được thể hiện trong đoạn thơ trên Trong đoạn văn có sử dụng một câu ghép tương phản và một phép lặp để liên kết.( Gạch chân dưới câu ghép và từ ngữ sử dụng trong phép lặp)
Câu 5(0,5): Trong chương trình Ngữ văn THCS có một bài thơ dùng 2 từ “nguyệt” ở 2 câu liền nhau
đều có nghĩa giống với từ “nguyệt” trong đoạn trích trên Em hãy chép lại hai câu thơ đó ? Cho biết tên bài thơ ?
PHẦN II (3,5 điểm) Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:
Hai người bạn cùng đi qua sa mạc Trong chuyến đi, giữa hai người có xảy ra một cuộc tranh luận,
và một người nổi nóng, không kiềm chế được mình đã nặng lời miệt thị người kia Cảm thấy bị xúc
phạm, anh không nói gì, chỉ viết lên cát: “Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã làm khác đi những gì tôi nghĩ.”
Họ đi tiếp, tìm thấy một ốc đảo, và quyết định đi bơi Người bị miệt thị lúc nãy bây giờ bị đuối sức
và chìm dần xuống Người bạn kia đã tìm cách cứu anh Khi đã lên bờ, anh lấy một miếng kim loại
khắc lên đá: “Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã cứu sống tôi.”
Người kia hỏi:“Tại sao khi tôi xúc phạm anh, anh viết lên cát, còn bây giờ anh lại khắc lên đá?” Anh kia trả lời: “Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xóa nhòa theo thời gian, nhưng không ai có thể xóa được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người.”
Câu 1(0,5 đ): Bài học rút ra từ đoạn trích trên là gì ?
Câu 2(1,0 đ): Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của việc “viết lên cát”và “khắc lên đá” trong đoạn trích? Câu 3(2,0): Qua đoạn trích trên, kết hợp những hiểu biết xã hội, hãy viết đoạn văn nghị luận khoảng
2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của lòng khoan dung trong cuộc sống
- Hết
Chúc các em làm bài thi tốt !
Trang 2PGD&ĐT HOÀI ĐỨC HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KSCL LẦN 4
TRƯỜNG THCS LA PHÙ NĂM HỌC 2019 -2020
MÔN : NGỮ VĂN 9 (Thời gian làm bài : 120 phút)
Phần I ( 6,5 điểm)
Câu 1
1 điểm -Đoạn thơ trên tích từ văn bản “ Kiều ở lầu Ngưng Bích”.- Thuộc tác phẩm: “ Truyện Kiều”
- Nội dung: Nỗi nhớ của Thúy Kiều dành cho Kim Trọng và cha mẹ
0,25 0,25 0,5 Câu 2
0,5
điểm
-Từ “đồng”có nghĩa là :đồng tâm (cùng), (cùng lòng cùng dạ với nhau)
- HS tìm được một từ đồng âm khác nghĩa với với từ “đồng” ( các từ “đồng” trong “ khóa
đồng”, “cánh đồng”…)
0,25 0,25
Câu 3
1 điểm -Kiều nhớ Kim Trọng trước, cha mẹ sau,thứ tự này đặt trong hoàn cảnh của Kiều là hợp lí.- Vì:
+ Đặt nỗi nhớ người yêu lên đầu, Kiều đã không giấu nối nhớ thương da diết, mãnh liệt
của mình với Kim Trọng Đồng thời nàng luôn day dứt đau khổ khi thấy mình như một kẻ
phụ tình, phụ bạc với Kim Trọng
+ Với cha mẹ , Kiều đã bán mình để cứu cha và em Như vậy , Kiều đã phần nào công
lao sinh thành, nuôi dưỡng của cha mẹ nên nàng đỡ băn khoăn day dứt
0,25
0,75
Câu 4
3,5
điểm
HS viết đoạn văn cảm nhận phẩm chất của Kiều ở đoạn trích đảm bảo các các ý sau:
-Hình thức:
* Đúng kiểu đoạn văn tổng – phân – hợp; độ dài khoảng 12 câu,
* Diễn đạt trôi chảy, trình bày sạch sẽ, không mắc lỗi chính tả…
Tiếng Việt: Sử dụng hợp lý, có gạch chân và chú thích rõ ràng 2 yêu cầu Tiếng Việt (câu
ghép tương phản và một phép lặp để liên kết)
-Nội dung: Đảm bảo các ý chính nêu cảm nhận về những phẩm chất của Kiều được thể
hiện ở đoạn trích:
+ Tấm lòng chung thủy, tình yêu mãnh liệt:
*Nhớ Kim Trọng da diết,
*Xót xa khi nghĩ đến cảnh Kim Trọng ngày đêm ngóng chờ mình,
*Khẳng định tình yêu của mình với Kim Trọng không bao giờ phai nhạt
+ Tấm lòng hiếu thảo hết mực với cha mẹ:
*Hiểu rõ tấm lòng đau đớn, nhớ nhung con của cha mẹ , vì thế mà càng xót xa hơn khi
nghĩ đến canhrcha mẹ vì mình mà vò võ ngóng trông,
*Lo lắng vì mình không thể ở gần để ngày đêm phục dưỡng song thân,
*Xót xa nghĩ tới cảnh cha mẹ mỗi ngày một già yếu mà mình thì vẫn ở nơi xa
+ Tấm lòng vị tha:
*Trong cảnh ngộ bị lưu lạc, đày đọa trong chốn lầu xanh, nàng vẫn luôn nghĩ và lo lắng
cho người than hơn cả lo nghĩ cho mình,
0,5
0,5
1đ
1đ
Trang 3Câu 5
0,5 đ - Tên bài thơ: “Ngắm trăng”( Vọng nguyệt)- Hai câu thơ : “Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.”
0,25 0,25 Phần II ( 3,5 điểm)
Câu 1
0,5 đ Bài học rút ra từ câu chuyện này thể nêu bằng nhiều cách khác nhau nhưng chủ yếu vẫnlà bài học về bao dung, lòng nhân ái, biết tha thứ và ghi nhớ ân nghĩa, ân tình 0,5
Câu 2
1,0 đ
- "viết lên cát": Cát, vốn là một thứ nhỏ bé, mong manh, và dễ dàng xóa nhòa cũng nghĩa
là nó thể hiện một thái độ bao dung, không chấp nhặt, và một tâm hồn cao thượng Viết
thù hận và nỗi buồn lên cát, để cát sẽ dễ dàng xóa nhòa, để sự hận thù sẽ không còn mãi,
để khi quay trở lại, ta sẽ cùng nhau sửa chữa những sai lầm
- “khắc lên đá” đó là cách tôn trọng và luôn lưu giữ, trước sau như một và một thái độ
sống luôn xem trọng người khác một cách đáng quý Đá là một thứ cứng, khó bị phá vỡ
do thời tiết, khó bị bay, thổi mất như cát, nên việc khắc ghi lên đá, cũng là cách ta luôn
giữ sự tử tế của người khác Điều đó, không chỉ khiến trái tim ta ấm áp, và tốt đẹp hơn,
còn khiến mối quan hệ giữa người với người đều tốt đẹp lên
0,5
0,5
Câu 3
2 điểm
Yêu cầu hình thức:
- HS biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập đoạn văn khoảng
2/3 trang giấy thi
- Văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả,
từ ngữ, ngữ pháp
Yêu cầu nội dung:
- Giải thích: khoan dung là biết tha thứ cho lỗi lầm của người khác
- Khoan dung có ý nghĩa như nào trong cuộc sống?
+ Giúp ta sống thanh thản hơn
+ Giúp mối quan hệ giữa con người với con người trở nên thân thiết, gần gũi, tốt đẹp
+ Xua tan đi mọi mâu thuẫn, hận thù
+ Cảm hoá được những người đã phạm lỗi lầm, sai trái
+ Dẫn chứng: khi chiến tranh kết thúc, nước ta đã khoan dung cho kẻ địch để tạo nên hoà
bình bền vững ,…
- Lật lại vấn đề: Nếu không có lòng khoan dung? Cuộc sống sẽ buồn thảm, con người tự
dày vò bản thân vì sự trả thù hoặc giận dữ, mâu thuẫn diễn ra ở mọi nơi
- Hiện nay vẫn có nhiều người không có lòng khoan dung, điều ấy thật đáng phê phán
Tuy nhiên khoan dung không có nghĩa là tha thứ cho mọi lỗi lầm nghiêm trọng
- Chúng ta nên làm gì để phát huy lòng khoan dung? Hãy biết bình tĩnh trước sai lầm của
người khác, biết đặt mình vào vị trí của họ, đừng vội vàng phán xét,
- Liên hệ, rút ra bài học cho bản thân
0,5
1,5
Trang 4- Tổng kết.
Trang 5PHẦN II
Câu 1:
*Phương pháp: Vận dụng 6 phương thức biểu đạt đã học (Tự sự, Miêu tả, Biểu cảm, Thuyết
minh, Nghị luận, Hành chính – công vụ)
*Cách giải:
- Phương thức chính: tự sự.
Câu 2:
*Phương pháp: Vận dụng kiến thức Lời dẫn gián tiếp và lời dẫn trực tiếp
*Cách giải:
- Chép một trong 4 câu văn chứa dấu ngoặc kép là được chấp nhận.
- Ví dụ: Người kia hỏi: “Tại sao khi tôi xúc phạm anh, anh viết lên cát, còn bây giờ anh lại khắc lên đá”?
Câu 3:
*Phương pháp:
- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng).
- Sử dụng các thao tác lập luận (giải thích, phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một đoạn văn nghị luận xã hội.
*Cách giải:
Yêu cầu hình thức:
- Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi.
- Văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.
Yêu cầu nội dung:
- Giải thích: khoan dung là biết tha thứ cho lỗi lầm của người khác.
- Khoan dung có ý nghĩa như nào trong cuộc sống?
+ Giúp ta sống thanh thản hơn
+ Giúp mối quan hệ giữa con người với con người trở nên thân thiết, gần gũi, tốt đẹp
+ Xua tan đi mọi mâu thuẫn, hận thù
+ Cảm hoá được những người đã phạm lỗi lầm, sai trái
+ Dẫn chứng: khi chiến tranh kết thúc, nước ta đã khoan dung cho kẻ địch để tạo nên hoà bình bền vững
- Lật lại vấn đề: Nếu không có lòng khoan dung? Cuộc sống sẽ buồn thảm, con người tự dày vò bản thân vì sự trả thù hoặc giận dữ, mâu thuẫn diễn ra ở mọi nơi
- Hiện nay vẫn có nhiều người không có lòng khoan dung, điều ấy thật đáng phê phán Tuy nhiên khoan dung không có nghĩa là tha thứ cho mọi lỗi lầm nghiêm trọng.
- Chúng ta nên làm gì để phát huy lòng khoan dung? Hãy biết bình tĩnh trước sai lầm của người khác, biết đặt mình vào vị trí của họ, đừng vội vàng phán xét,
- Liên hệ, rút ra bài học cho bản thân.
Trang 6- Tổng kết.
PHẦN II ( 3,5 điểm )
Câu 1: Phương thức biểu đạt là nghị luận.
Câu 2 : Việc lặp lại các kiểu câu in đậm có tác dụng khắc sâu, nhấn mạnh vai trò, tác dụng của thời
gian, khẳng định thời gian là vô cùng quý giá, quý báu Nó cũng cho người đọc thấy tư tưởng, thái độ quý trọng thời gian của tác giả
Câu 3: Theo tác giả, nếu bỏ phí thời gian thì có hại và về sau nuối tiếc cũng không kịp.
Câu 4.
Xác định vấn đề nghị luận: Đừng bao giờ để đến ngày mai những việc bạn có thể làm ngày hôm nay.
Bàn luận vấn đề:
- Khẳng định quan điểm là đúng đắn và cần áp dụng vào cuộc sống hàng ngày
- Lập luận: Thời gian không chờ đợi ai bao giờ, chính vì thế, bạn cần tận dụng hết quỹ thời gian trong ngày để thực hiện tốt công việc của mình
- Ý nghĩa:
+ Người biết tranh thủ thời gian sẽ luôn được đánh giá cao Họ cũng dễ tiến gần hơn đến đích thành công
+ Biết sử dụng thời gian hợp lý không chỉ giúp bạn thành công trong sự nghiệp mà còn cả trong cuộc sống
- Phản đề: Phê phán lối sống ỷ lại, lười nhác, nước đến chân mới nhảy
Trang 7
-Hết -THCS LA PHÙ ĐÁP ÁN ĐỀ THI KS CHẤT LƯỢNG
MÔN NGỮ VĂN 9 ( Lần 3)