1.1 Khí cụ điều khiển bằng tay: • Công tắc • Công tắc là một loại khí cụ điện được sử dụng để đóng cắt hoặc đổi nối sơ đồ kết dây của mạch điện công suất nhỏ thao tác trực tiếp bằng tay.
Trang 1Giới thiệu môn học Trang Bị Điện-Điện Tử trong máy
Cơng Nghiệp
TS Nguyễn Duy Anh Khoa Cơ Khí Bộ môn Cơ Điện Tử
Trang 2Nội dung chính
Trang Bị Điện -Điện Tử
Động cơ điện
Khí cụ điện và điện tử
Các mạch điện
Trang 3Tài liệu tham khảo
Nhờ
Trang 4Các hiểu biết, các kỹ năng cần đạt được
• Phân tích để tìm hiểu các mạch điện có sẵn trên máy.
• Phác hoạ một vài sơ đồ đơn giản khi cần phải thiết kế máy.
Trang 5Cách đánh giá môn học
Trang 61.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Công tắc
• Công tắc là một loại khí cụ điện được sử dụng để đóng cắt hoặc đổi nối sơ đồ kết dây của mạch điện công suất nhỏ thao tác trực tiếp bằng tay.
Trang 71.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Phân loại và ký hiệu trong sơ đồ điện:
• cơng tắc đĩng cắt loại đơn :
• cơng tắc chuyển mạch loại đơn :
Trang 81.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Phân loại và ký hiệu trong sơ đồ điện:
• công tắc đóng cắt loại kép:
• công tắc chuyển mạch loại kép:
• công tắc đảo chiều dòng điện:
Trang 91.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Phân loại theo phương pháp tác động
• Dạng nút nhấn
• Dạng nút gạt
Trang 101.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Một số thông số chính:
• Dòng điện định mức
• Điện áp định mức
Trang 111.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Cầu dao
• Cầu dao là một loại khí cụ điện hạ áp được sử dụng để đóng cắt hoặc đổi nối sơ đồ kết dây của mạch điện thao tác trực tiếp bằng tay.
• Ký hiệu trong sơ đồ điện:
Trang 121.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Hình dạng thực tế thường gặp:
Trang 131.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Phân loại:
• Cầu dao một pha, cầu dao ba pha
• Cầu dao một chiều, cầu dao hai chiều
• Cầu dao có cầu chì, cầu dao không có cầu chì
• Cầu dao có lưỡi dao phụ và cầu dao không có lưỡi dao phụ
Trang 141.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Cấu tạo một số loại cầu dao thường gặp:
• Cấu tạo chính của cầu dao gồm : Tiếp xúc động và tiễp xúc tĩnh,
• Cốt bắt dây từ nguồn vào cầu dao và từ cầu dao ra tải,
• Tiếp xúc động thường là lưỡi dao,
• Ngoài ra cầu dao còn có tay đóng cắt bằng vật liệu cách điện là gỗ, sứ, nhựa để đảm bảo an toàn cho người
thao tác, cầu dao còn được bao bọc bằng võ nhựa cách điện
• Cầu dao sử dụng trong mạch điện hạ áp thường lắp kèm theo cầu chì để bảo vệ quá tải hoặc ngắn mạch
Trang 151.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Ưu điểm cầu dao là đơn giản, dễ lắp đặt và dễ
thao tác, dễ kiểm tra và sữa chữa, giá thành rẻ nên được sử dụng rộng rãi.
Trang 161.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Cầu chì:
• Cầu chì là một loại khí cụ điện được sử dụng để bảo vệ quá tải hoặc ngắn mạch cho thiết bị và lưới điện Thành phần chính là dây kim loại có nhiệt độ nóng chảy thấp.
Ký hiệu trong sơ đồ mạch điện
Trang 171.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Nguyên tắc tác động cắt mạch:
• Cầu chì tác động theo nguyên tắc dựa vào hiệu ứng nhiệt của dòng điện
• Cấu tạo: Cấu tạo cầu chì gồm các bộ phận chính như sau :
• Thân cầu chì đđược chế tạo từ gốm sứ hoặc nhựa tổng hợp có thể có nắp hoặc không có nắp
• ốc, đinh vít bắt dây chảy còn được gọi là cốt bắt dây được chế tạo từ kim loại dẫn điện như đồng, bạc,
nhôm
• Dây chảy cầu chì đđược chế tạo từ hợp kim chì hoặc đồng hoặc các kim loại có nhiệt độ nóng chảy thấp vàđược chia ra dây chảy nhanh, dây chảy chậm
Trang 181.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Yêu cầu kỹ thuật cơ bản khi lắp đặt cầu chì:
• Cầu chì phải được lắp đặt nối tiếp ở dây pha, không lắp đặt ở dây
trung tính
đối tượng được lắp đặt cầu chì được bảo vệ và phải ổn định
• Khi lắp đặt cầu chì bảo vệ phải bảo đảm tính chọn lọc theo thứ tự từ tải về nguồn tức là phần tử nào bị sự cố ngắn mạch hoặc quá tải
lớn thì cầu chì bảo vệ nó phải tác động
• Cầu chì làm việc bảo đảm tin cậy tức là khi phần tử được cầu chì
bảo vệ bị quá tải lớn hoặc ngắn mạch, thì cầu chì phải tác động cắt phần tử bị quá tải hoặc ngắn mạch ra khỏi hệ thống điện Không được từ chối tác động
• Khi cần thay thế sữa chữa cầu chì phải đảm bảo an toàn tiện lợi
Trang 191.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Phân loại cầu chì:
Trang 201.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Cầu chì cá
Trang 211.1 Khí cụ ñiều khiển bằng tay:
• Cầu chì kiểu nắp vặn.
Trang 221.1 Khí cụ ñiều khiển bằng tay:
• Cầu chì kiểu ống sứ.
Trang 231.1 Khí cụ ñiều khiển bằng tay:
• Cầu chì kính
Trang 241.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Một số thông số chính:
• Dòng điện định mức
• Điện áp định mức
Trang 251.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Bộ chuyển đổi
• Là thiết bị chuyển mạch dùng để lựa chọn hoặc chuyển mạch đến các kênh khác nhau
Trang 261.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Dạng nút gạt
• Dạng thanh trượt
Trang 271.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Các thông số cần chú ý:
• Số mức
• Dòng điện định mức
• Điện áp định mức
Trang 281.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Nút nhấn
• Là khí cụ điện dùng để đóng cắt mạch ở lưới điện hạ áp Nút nhấn thường được dùng để điều khiển các rờ le, công tắc tơ, chuyển đổi mạch tín hiệu
• Nút nhấn có loại hở và loại kín để chống bụi, nước,
phòng nổ, và có loại có cả đèn báo để hiển thị trạng thái
Trang 291.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Phân loại:
• Thường đóng
• Thường hở
• Kết hợp
Trang 301.1 Khí cụ điều khiển bằng tay:
• Các dạng thường gặp