Tiểu luận triết học mác lênin đề tài học thật, thi thật, ra trường làm việc thật của sinh viên – nhìn từ góc độ phạm trù bản chất hiện tượng

HỌC VIỆN CHÍNH SÁCH VÀ PHÁT TRIỂN KHOA CƠ BẢN BỘ MÔN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN ĐỀ TÀI “Học thật, thi thật, ra trường làm việc thật” của sinh viên – Nhìn từ góc độ phạm trù bản ch[.]

PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ TIỂU LUẬN

STT Nội dung nhận xét Giảng viên nhận xét Điểm Điểm

kết luận giảng viên

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành được bài tiểu luận này, nhóm chúng em xin gửi lời cảm ơnchân thành nhất đến thầy Ngô Minh Thuận, giảng viên Học viện Chính sách vàphát triển - Người thầy đã dạy chúng em môn Triết học 01 Nhờ vào những kiếnthức mà thầy đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt cho chúng em trong suốt các buổihọc vừa qua mà chúng em đã có thêm những kiến thức hay và bổ ích, lượng kiếnthức không nhỏ này chắc chắn sẽ là hành trang cho chúng em trong những nămhọc tiếp theo và cho cả đường đời sau này Nhóm chúng em đã sử dụng những kiếnthức mà thầy đã giảng dạy để vận dụng chúng vào bài tiểu luận này

Do nhóm chúng em vẫn chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc làm tiểu luậnnên trong bài tiểu luận này sẽ còn nhiều thiếu sót Nhóm chúng em rất mong nhậnđược sự góp ý, nhận xét cũng như phê bình từ Thầy để bài của nhóm chúng em cóthể được hoàn thiện hơn

Chúng em xin trân trọng cảm ơn Thầy!

MỤC LỤC TRANG

LỜI CẢM ƠN 1

MỤC LỤC 2

MỞ ĐẦU 4

1 Lý do chọn đề tài 4

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4

2.1 Mục đích của đề tài 4

2.2.Nhiệm vụ của đề tài .5

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

3.1 Đối tượng nghiên cứu 5

3.2 Phạm vi nghiên cứu 5

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 5

4.1 Cơ sở lý luận 5

4.2 Phương pháp nghiên cứu 5

5 Những đóng góp mới của đề tài 6

5.1 Về lý luận 6

5.2 Về thực tiễn 6

6 Kết cấu của đề tài 6

NỘI DUNG 7

CHƯƠNG 1.CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ “HỌC THẬT, THI THẬT, RA TRƯỜNG LÀM VIỆC THẬT ” 7

1.1 Khái niệm bản chất và hiện tượng 7

1.2 Mối quan hệ phạm trù bản chất và hiện tượng 7

1.3 Ý nghĩa phương pháp luận 8

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CỦA VẤN ĐỀ “HỌC THẬT, THI THẬT, RA TRƯỜNG LÀM VIỆC THẬT ” 10

2.1 Thực trạng vấn đề “Học thật, thi thật, ra trường làm việc thật” 10

2.2 Mặt tích cực và tiêu cực của vấn đề “Học thật, thi thật, ra trường làm việc thật” .11

2.2.1 Mặt tích cực 11

2.2.2 Mặt tiêu cực 12

2.3 Những vấn đề đặt ra 13

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP CHO ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 17

3.1 Phát huy mặt tích cực, vốn có và đang có 17

3.2 Các giải pháp hạn chế mặt tiêu cực 19

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 21

1.KẾT LUẬN 21

2 KIẾN NGHỊ 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 24

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Năng lực và giá trị của con người trong thời đại ngày nay được đánh giá qua rất nhiều phương diện, thời gian, hoàn cảnh khác nhau nhưng đại đa số chúng ta đều được đánh giá qua các hình thức thi cử, học tập,… Vì thế vấn đề học thật, thi thật, làm việc thật ngày càng có tầm quan trọng to lớn

Với 1 quốc gia đang phát triển và trong quá trình hội nhập quốc tế như Việt Nam thì vấn đề này càng thiết yếu hơn nữa Đất nước ta đã đạt được rất nhiều các thành tựu to lớn được cộng đồng quốc tế công nhận và giúp nâng tầm vị thế quốc gia trong con đường giáo dục Vì vậy bên cạnh việc phát triển kinh tế - xã hội thì nhà nước ta luôn chú trọng vào chất lượng giáo dục Đất nước ta không ngừng đổi mới chất lượng dạy và học theo hướng tích cực hơn và có được nhiều thành tựu trong giáo dục Chính vì quá coi trọng giáo dục nên bên cạnh những thành tựu mà chúng ta đã đạt được thì cũng có những mặt hạn chế gây ảnh hưởng xấu như bệnh

“học ảo thi ảo” vì áp lực thành tích, dẫn đến việc chạy điểm, mua chuộc giáo viên,

… trở nên phổ biến Suy nghĩ không học vẫn có việc làm bằng việc “đi cửa sau” hay “học giả, bằng thật” khiến cho chất lượng giáo dục và nguồn lao động trở nên kém chất lượng, nhiều sinh viên khi ra trường “học thật, bằng thật” nhưng không thể có việc làm, dẫn đến thất nghiệp hoặc phải làm những công việc trái ngành nghề không đúng với khả năng, chuyên môn của mình Để giải quyết được vấn đề cần phải có cơ chế, giải pháp thích hợp để xóa bỏ các vấn đề xấu còn tồn tại trong môi trường giáo dục và lao động Vì vậy, tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu: “ HỌC THẬT, THI THẬT, RA TRƯỜNG LÀM VIỆC THẬT CỦA SINH VIÊN – NHÌN

Về mặt lý luận: Làm rõ nguyên lý về sự phát triển của chủ nghĩa Mác – Lênin.

Từ đó , rút ra ý nghĩa về phương pháp luận

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu vấn đề “Học thật, thi thật, ra trường làm việc thật” trong phạm trùbản chất và hiện tượng

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài giới hạn phạm vi nghiên cứu như sau:

Về nội dung nghiên cứu: Gồm 2 phần lí luận và thực tiễn.

Về mặt lý luận: Nghiên cứu quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về cặp

phạm trù bản chất và hiện tượng

Về mặt thực tiễn: Nghiên cứu thực trạng của vấn đề “Học thật, thi thật, ra

trường làm việc thật” trong những năm vừa qua

Không gian nghiên cứu: Trong lãnh thổ Việt Nam.

Thời gian nghiên cứu: Từ năm 2018 đến nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Dựa trên cơ sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, đườnglối của Chính phủ nói chung và ngành giáo dục nói riêng

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu và trình bày tiểu luận, tác giả sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; đồng thời vận dụng quan điểm khách quan, quan điểm toàn diện, quan điểm phát triển, quan điểm lịch sử cụ thể, quan điểm thực tiễn

5 Những đóng góp mới của đề tài

6 Kết cấu của đề tài

Đề tài nghiên cứu gồm: 3 chương, 10 tiết

Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài “ Học thật, thi thật, ra trường làm việc

NỘI DUNG Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI “ HỌC THẬT, THI THẬT,

RA TRƯỜNG LÀM VIỆC THẬT”

1.1 Khái niệm của bản chất và hiện tượng

Bản chất là những tổng hợp tất cả những mặt, những mối liên hệ tất nhiên tương đối ổn định ở bên trong sự vật, quy định sự vận động và phát triển của sự vật

đó Còn hiện tượng là sự hiểu biết của những mặt, những mối liên hệ thuôc bản chất của sự vật, hiện tượng ra bên ngoài Bản chất nói về những mặt bên trong, mặt

ổn định của hiện thực khách quan Nó ẩn đằng sau cái vẻ ngoài của hiện tượng và biểu lộ ra qua những hiện tượng ấy Hiện tượng là những mặt bên ngoài, mặt di động và biến đổi hơn của hiện thực khách quan Nó là hình thức biểu hiện của bản chất

1.2 Mối quan hệ của phạm trù bản chất và hiện tượng

Phạm trù bản chất gắn bó hết sức chặt chẽ với phạm trù cái chung Cái tạo nên bản chất của một sự vật nhất định cũng đồng thời là cái chung của sự vật đó Thế nhưng không phải cái chung nào cũng là cái bản chất Bởi vì bản chất chỉ những cái chung tất yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển sự vật

Bản chất và hiện tượng tồn tại khách quan trong cuộc sống Cả bản chất và hiện tượng đều có thực, tồn tại khách quan bất kể con người có nhận thức được haykhông Những yếu tố tham gia vào những mối liên hệ qua lại, đan xen chằng chịt với nhau, trong đó những mối liên hệ tất nhiên, tương đối ổn định Những mối liên

hệ này tạo nên bản chất của sự vật Sự vật tồn tại khách quan Mà những mối liên

hệ tất nhiên, tương đối ổn định lại ở bên trong sự vật Do đó, đương nhiên là cũng tồn tại khách quan Hiện tượng chỉ là sự biểu hiện của bản chất ra bên ngoài để chúng ta nhìn thấy, nên hiện tượng cũng tồn tại khách quan

Sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng.Không những tồn tại khách

quan, bản chất và hiện tượng còn có mối liên hệ hữu cơ, gắn bó hết sức chặt chẽ với nhau Mỗi sự vật đều là sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng Bản chất bao giờ cũng bộc lộ ra qua hiện tượng Bất kỳ bản chất nào cũng được bộc lộ qua

những hiện tượng tương ứng Hiện tượng bao giờ cũng là sự biểu hiện của bản chất Bất kỳ hiện tượng nào cũng là sự bộc lộ của bản chất ở mức độ nào đó nhiều hoặc ít Chính nhờ có sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng, giữa cái quy định

sự vận động, phát triển của sự vật với những biểu hiện nghìn hình, vạn vẻ của nó

mà ta có thể tìm ra cái chung trong nhiều hiện tượng cá biệt, tìm ra quy luật phát triển của những hiện tượng ấy

Sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng là sự thống nhất biện chứng.Trong

sự thống nhất ấy đã bao hàm sự khác biệt Tuy bản chất và hiện tượng thống nhất với nhau, về căn bản là phù hợp với nhau, nhưng chúng không bao giờ phù hợp vớinhau hoàn toàn Sở dĩ như vậy là vì bản chất của sự vật bao giờ cũng được thể hiện

ra thông qua sự tương tác của sự vật ấy với những sự vật xung quanh Các sự vật xung quanh này trong quá trình tương tác đã ảnh hưởng đến hiện tượng, đưa vào nội dung của hiện tượng những thay đổi nhất định Kết quả là, hiện tượng biểu hiện bản chất nhưng không phải là sự biểu hiện y nguyên bản chất

Bản chất tương đối ổn định, biến đổi chậm Còn hiện tượng không ổn định, nóluôn luôn trôi qua, biến đổi nhanh hơn so với bản chất: Có tình hình đó là do

nội dung của hiện tượng được quyết định không chỉ bởi bản chất của sự vật, mà còn bởi những điều kiện tồn tại bên ngoài của nó, bởi tác động qua lại của nó với các sự vật xung quanh Vì vậy, hiện tượng thường xuyên biến đổi, trong khi bản chất của nó giữ nguyên Thế nhưng bản chất không phải lúc nào cũng luôn giữ nguyên như từ lúc ra đời cho đến lúc mất đi

1.3 Ý nghĩa phương pháp luận

Trong hoạt động nhận thức, để tìm hiểu đầy đủ về sự vật, ta không nên dừng lại ở hiện tượng mà phải đi sâu tìm hiểu bản chất đó Bởi vì bản chất tồn tại khách quan ở ngay trong bản thân sự vật nên chỉ có thể tìm ra bản chất sự vật ở bên trong

sự vật ấy chứ không phải bên ngoài nó Còn trong quá trình nhận thức bản chất của

sự vật phải xem xét rất nhiều hiện tượng khác nhau từ nhiều góc độ khác nhau Do

có thể ta không thể xem và hiểu hết được mọi hiện tượng biểu hiện bản chất cửa sựvật Thế nên ta cần ưu tiên xem xét, trước hết các hiện tượng điển hình trong hoàn cảnh điển hình Thế nhưng có thể kết quả của một sự xem xét như vậy chưa thể

phản ánh đầy đủ bản chất của sự vật Mà chỉ mới phản ánh một phần nhất định của

sự vật [1, tr24]

Chương 2: THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CỦA ĐỀ TÀI “ HỌC THẬT, THI THẬT, RA TRƯỜNG LÀM VIỆC THẬT ”

2.1 Thực trạng vấn đề “học thật, thi thật, ra trường làm việc thật”

Học vấn là con đường ngắn nhất để dẫn đến thành công Đã có rất nhiều người đứng vững trên thành công của mình sau bao tháng ngay miệt mài chiến đấuvới sách vở, kiến thức lí thuyết nặng nhọc Rắn rỏi và dày dặn lí thuyết chính là bước đệm cho công việc sau này trở nên thuận lợi hơn Thực tế là vậy, nhưng nếu chỉ nhìn qua kết quả của những cuộc thi hiện nay thì lại khó để chứng minh rằng tất cả những cuộc thi đó là bằng chứng xác thực và thuyết phục cho vấn đề “học thật, thi thật” Chủ đề về giáo dục chưa bao giờ là hết “nóng” Bởi lẽ giáo dục hiện nay đã có nhiều bằng chứng hay “thủ đoạn” để đẩy các học trò kém chất lượng lên lớp một cách dễ dàng

Thách thức lớn nhất của nền giáo dục chính là kiểm soát tình hình “học ảo”

để sàng lọc chính xác những nhân lực thực sự có tài, có trí và có năng lực Hiện nay, chỉ tiêu giáo dục đặt ra cho các nhà trường, tổ chuyên môn, giáo viên chưa sátvới thực tế Bệnh hình thức, bệnh thành tích vẫn xảy ra trong ngành giáo dục,… Những chỉ đạo của cấp trên nhiều khi cứng nhắc, máy móc, chưa phù hợp với thực tiễn, những đổi mới giáo dục đôi lúc còn quá lạ lẫm nhưng bị ép thay đổi trong thờigian ngắn khiến môi trường đào tạo giáo dục bị “ngộp thở” Cuối năm học, đa phần học sinh các cấp được xếp hạnh kiểm loại tốt, học sinh tiểu học thì đa phần đạt danh hiệu “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”, học sinh cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông thì đạt danh hiệu “học sinh giỏi” nhiều vô kể Dù là trường chuyên hay đại trà thì số lượng học sinh được khen thưởng về học lực hàng năm cũng nhiều hơn học sinh không được khen thưởng

Trong lớp học thì thầy cô chỉ dùng lời khen, động viên, khích lệ để giúp học sinh tiến bộ, không có ai dám trách phạt học trò Trong phiếu nhận xét về học tập của mỗi môn học thì không có thầy cô nào dám chê trách học trò Trong lời phê về hạnh kiểm vào học bạ của giáo viên chủ nhiệm cũng đều là những lời tốt đẹp đôi chút không thành thật Thỉnh thoảng mới có em bị phê là “cần cố gắng hơn”; cần

“tu dưỡng nhiều hơn”…là nặng nhất Gần như học sinh đủ điều kiện để được lên

lớp 99% và đa số là học sinh khá giỏi, có những lớp đại trà mà chỉ một vài em có học lực trung bình Nhiều môn học thì điểm giỏi là chủ yếu, chỉ có một tỉ lệ nhỏ là học sinh loại khá và trung bình

Giáo viên thì đa phần được xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên, nhiều thầy cô là giáo viên dạy giỏi cấp trường, cấp huyện, cấp tỉnh,… Sáng kiến kinh nghiệm thì nhiều vô kể, những sáng kiến đạt giải cấp huyện, cấp tỉnh mới khó chứ đạt giải cấp trường thì nhiều lắm Đáng để tâm hơn khi có những giáo viên chưa thực sự có kinh nghiệm nhưng vẫn bị ép đi thi dạy giỏi để mang thi đua về cho nhàtrường Thành quả ấy đáng để tự hào lắm chứ nhưng phía sau những con số, nhữngthành tích ấy thì giáo dục phổ thông đang còn rất nhiều việc phải làm, phải thay đổi, phải khắc phục

2.2 Mặt tích cực và tiêu cực của vấn đề “Học thật, thi thật, ra trường làm việc thật”

2.2.1 Mặt tích cực:

- Hệ thống chính sách, cơ chế của ngành giáo dục đang ngày càng hoàn thiện, đổi mới theo hướng tích cực hơn: Lần đầu tiên trong 2 năm liên tiếp, Bộ đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học năm 2018 và Luật Giáo dục (sửa đổi, ban hành mới) năm

2019, giải quyết những “nút thắt” và tạo hành lang pháp lý cho các hoạt động đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo

- Chương trình giáo dục phổ thông mới đang dần hoàn thiện và đạt được một

số hiệu quả nhất định như:

+ Nâng cao tinh thần tự giác của người học

+ Thắt chặt công tác quản lý giúp giảm thiểu, phòng tránh được nhiều vụ gian lận thi cử rõ rệt

+ Công tác tổ chức thi cử, kiểm tra và đánh giá năng lực của học sinh ngày càng chặt chẽ, công bằng, đánh giá đúng thực chất, hiệu quả hơn

- Chất lượng giáo dục ở các cấp trung học cở sở, trung học phổ thông ngày càng được cải thiện, chất lượng của cả đại trà và mũi nhọn đều nâng lên rõ rệt,

- Nhiều em học sinh đạt được thành tích đáng nể trong học tập, đạt được kết quả cao trong các cuộc thi học sinh giỏi, huy chương Olympic cả trong nước và quốc tế:

+ Trong giai đoạn từ năm 2016-2020, học sinh Việt Nam đã giành được tới

49 huy chương vàng trong cuộc thi Olympic trong khi giai đoạn từ 2011-2015 trước đó là 25 huy chương vàng, từ đó để ta thấy được sự phát triển không nhỏ của nên giáo dục nước nhà

+ Năm 2019, hệ thống giáo dục của Việt Nam xếp thứ 68/196 quốc gia trên thế giới ( tăng tới 12 bậc so với năm vừa rồi )

- Tăng cường áp dụng máy móc tiên tiến hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ cho việc giảng dạy thêm sinh động, học sinh dễ dàng nắm bắt, tiếp thu kiến thức, khiến việc học hành trở nên dễ dàng, không còn nhàm chán nữa

- Chủ động hội nhập quốc tế, nâng cao hiệu quả của việc trao đổi, hợp tác quốc tế trong giáo dục và đào tạo Cụ thể, hiện nay rất nhiều trường đại học xây dựng, thành lập các viện hợp tác quốc tế, trao đổi du học sinh, hội nhập văn hóa với các nước trên thế giới có quy mô bài bản như: Viện Đào tạo quốc tế (APD- Học viện chính sách và phát triển); Viện hợp tác quốc tế (TMU- Đại học Thương

cơ chế này gần như vô hiệu nếu các cán bộ, giáo viên thực hiện không chặt chẽ và không thật sự thực hiện theo hướng tích cực là động viên khả năng phát triển của mỗi học sinh Ví dụ như trên thực tế, giáo viên cho điểm hoặc ghi nhận xét, đánh giá học sinh thì làm một cách chiếu lệ, viết chung chung, không có tính sát sao và cũng không hề dựa trên tình hình đánh giá thực tế