Ứng phó với biến động khí hậu thế giới và việt nam

Trang 1

ỨNG PHÓ VỚI BĐKH THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM

ỨNG PHÓ VỚI BĐKH

THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM

HÔI BẢO VỆ THIÊN NHIÊN VÀ MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM - VACNE

Trương Quang Học

Trang 2

NỘI DUNG

1. Tình hình thế giới

2. Tình hình Việt Nam

3. Những việc cần làm ngay (NGOs)

Trang 3

TÌNH HÌNH THẾ GIỚI

Trang 4

CÁC CÔNG ƯỚC QUỐC TẾ

đổi khí hậu, 1992 – UNFCCC,

nhằm cố gắng ổn định nồng độ khí nhà kính trong khi quyển, ứng phó với BĐKH trên phạm vi toàn cầu.

Trang 5

Rio-921992: Hội nghị thượng đỉnh Trái đất về môi trường và phát triển tại Rio de Janero (Braxin) 178 nước tham dự Ký kết 5 văn kiện quan trọng:

 Tuyên bố Rio về Môi trường và Phát triển với 27 nguyên tắc chung xác định những quyền và trách nhiệm của các quốc gia

nhằm làm cho thế giới PTBV

 Chương trình nghị sự 21 về PTBV.

 Tuyên bố các nguyên tắc quản lý, bảo vệ và PTBV rừng.

 Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu nhằm ổn định các khí gây hiệu ứng nhà kính ở mức độ

không gây đảo lôn nguy hiểm cho hệ thống khí hậu toàn cầu.

 Công ước về đa dạng sinh học.

Trang 6

Công ước khung của Liên hợp quốc

về biến đổi khí hậu (UNFCCC)

Công ước khung của Liên hợp quốc

về biến đổi khí hậu (UNFCCC)

 Được 155 nước ký kết tham gia tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất của LHQ tại Rio de Janeiro (1992).

 Mục tiêu: nhằm đạt được sự ổn định khí nhà kính trong khí quyển ở mức có thể ngăn ngừa sự can thiệp nguy hiểm của con người đối với hệ thống khí hậu.

 Mức đó phải đạt được trong khung thời gian đủ để cho phép các hệ sinh thái thích nghi một cách tự nhiên với BĐKH và không gây hại cho sản xuất lương thực; tạo khả năng phát triển kinh tế một cách bền vững.

 Nguyên tắc về tính công bằng; trách nhiệm chung nhưng

có phân biệt;

Trang 7

buộc các nguyên tắc ứng xử như Annex I nhưng có thể

tham gia vào Chương trình cơ cấu phát triển sạch)

 Phụ lục 2: 25 nước công nghiệp phát triển…có trách

nhiệm

Trang 8

Tiến trình đàm phán cắt giảm phát thải KNK

Trang 9

Nghị định tư Kyoto (KP)

 Hội nghị các Bên lần thứ 3 của UNFCCC tại Tokyo, Nhật Bản, tháng 12 năm 1997

Trang 12

1.500 đại diện của các cơ quan thông tấn, báo chí.

Trang 13

phó với biến đổi khí

hậu cho giai đoạn sau

năm 2012 khi kết thúc

thời kỳ cam kết đầu

tiên của KP.

COP 13 và CMP 3

Trang 14

Mục tiêu cụ thể:

(1) Mở đầu các đàm phán

về ứng phó với biến đổi khí

hậu giai đoạn sau năm

Trang 15

5.6.2007

Ngày môi trường thế giới 5/6

Trang 16

Hãy thay đổi thói quen!

Hướng tới một nền kinh

tế ít

cácbon

Trang 17

5.6.2009 Trái đất đang cần bạn !

Hãy LIÊN HIỆP chống lại BĐKH

Trang 19

2010

Trang 20

COP 15

Trang 21

THỎA THUẬN COPENHAGEN

Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Nam Phi và Brazil

THỎA THUẬN COPENHAGEN

Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Nam Phi và Brazil

Bản thoả thuận Copenhagen, không mang nghĩa vụ pháp lý, có những điểm nổi bật sau":

 Các nước giàu hơn đồng ý tài trợ 10 tỷ USD/năm (đến 2012) giúp các nước nghèo hơn đối phó với biến đổi khí hậu và tăng lên 100

tỷ USD/ năm từ năm 2020.

 Quyết định thành lập Quỹ Khí hậu xanh Copenhagen dưới sự

điều hành của COP để quản lý nguồn vốn huy động cho các hoạt động ứng phó BĐKH tại các nước đang phát triển.

Các điểm "suông" trong bản thoả thuận:

 Là một thoả thuận không mang tính bắt buộc các quốc gia phải cắt giảm KNK.

 Huỷ kế hoạch bảo vệ rừng nhiệt đới - giảm phát thải từ chặt phá rừng.

 Không giám sát việc cắt giảm KNK.

Trang 22

COP 16, Cancun – Mexico

 192 nước, 12.000 đại

biểu

Trang 23

1- Nhất trí bắt đầu thương lượng về một thỏa thuận mới, theo đó tất cả các nước thực hiện cam kết

kiểm soát khí thải theo cùng một khuôn khổ pháp lý. Thỏa thuận sẽ có hiệu lực muộn nhất là vào năm

2020.

2- Gia hạn Nghị định thư thêm 5 năm, tức là đến

năm 2017.

Trang 24

BĐKH gia tăng - đỉnh điểm ?

2010

Trang 25

Thái Lan

2011 • 560 người thiệt mạng • 10.000 khu CN ngập

• 7 tỷ ÚS$ tổn thất

Trang 26

Các nước đang phát

triển cần chủ động ứng phó với BĐKH bằng

nôị lực của mình

Trang 27

Trách nhiệm chung

Nhưng có phân biệt ?

Trang 28

PTBV BỀN VỮNG Trong khung cảnh BĐTC

Trang 31

Phát triển KH-CN & cách tiếp cận

Kiểu (Mode) 1 Kiểu 1 1/2 Kiểu 2

Khoa học mức cao Big Science (1940-1970s)

Khoa học-công nghệ Technoscience (từ 1980s)

Kiểu kiến thức

Type of knowledge

đơn ngành dísciplinary

đa ngành multidisciplinary

xuyên ngành transdisciplinary

Dạng tổ chức

Organization form

cá nhân, nhóm các nhà khoa học Individuals &

văn phòng bureacratic

thương mại commercial

Trang 33

Cấu trúc kiến thức cho khoa học bền vững

(Kajikawa, 2011)

Cấu trúc kiến thức cho khoa học bền vững

(Kajikawa, 2011)

Khoa học bền vững

Phát triển bền vững

Xã hội bền vững

TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC KHOA HỌC ĐỂ THỰC HIỆN MỘT XẪ HỘI BỀN VƯNG

Từng phần kiến thức

Các vấn đề XH-MT & Con người

Cấu trúc kiến thức

Lĩnh vực chuyên sâu

Kỹ năng xuyên ngành

Nghiên cứu xuyên ngành

Các lĩnh vực KH

Trang 35

CÁCH TIẾP CẬN KẾT HỢP

- Tiếp cận HST (Ecosystem-based): có 12 nguyên tắc và 5 bước thực hiện,

- Dựa vào công đồng (community-based)

Với, Do và Vì dân (cộng đồng)

i) Được nâng cao nhận thức (public awareness),

ii) Tham gia đóng góp ( public parcipitation ) vào quá trình ra quyết định và triển khai thực hiện…

iii) Muốn làm tốt điều này phải: tôn trọng quyền của người dân (right-based ) , chia

sẻ công bằng quyền lợi giữa các bên tham gia

và công đồng (benefit sharing) và cao nhất là

cơ chế cộng đồng tự quản lý managed).

Trang 36

(community-Đánh gía HST thiên niên kỷ

MA

Trang 37

TÌNH HÌNH VIỆT NAM

Trang 38

VIỆT NAM

Trang 39

Một số kết quả của Chương trình

mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu

nước biển dâng cho Việt Nam; phương pháp đánh giá tác động của biến đổi khí hậu

Trang 40

5. Xây dựng Kế hoạch hành động ứng phó với

biến đổi khí hậu.

6. Vận động tài trợ quốc tế thông qua hợp tác

song phương, đa phương và nhiều cơ chế tài chính khác nhau (1,2 tỷ + 2.5 tỷ)

7. Hiện đại hóa hệ thống cảnh báo, dự báo khí

tượng thủy văn

8. Tăng cường xúc tiến các dự án CDM (70 dự

án EB công nhận)

Trang 42

THÊM CÁI GÌ ?

1.Chiến lược Quốc gia về BĐKH

2.Chương trình KH-CN ứng phó với BĐKH

3.Kế hoạch hành đông quốc gia ứng phó với BĐKH

4.Kịch bản BĐKH chi tiết hơn

Trang 43

HỘI NGHỊ MÔI TRƯỜNG TOÀN QUỐC 2010

Quốc gia ứng phó với

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Trang 44

 Biến đổi khí hậu là thách thức nghiêm trọng nhất đối với toàn nhân loại, ảnh hưởng sâu sắc và làm thay đổi toàn diện đời sống xã hội toàn cầu. Là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, Việt Nam coi ứng phó với BĐKH là vấn đề có ý nghĩa sống còn.

 Ứng phó với BĐKH của Việt Nam phải gắn liền với phát triển bền vững, hướng tới nền kinh tế các-bon thấp, tận dụng các cơ hội để đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh

và sức mạnh quốc gia

 Tiến hành đồng thời các hoạt động thích ứng và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính để ứng phó hiệu quả với BĐKH, trong đó ở thời kỳ đầu thích ứng là trọng tâm

Quan điểm của Chiến lược

Trang 45

• Xuất phát từ đặc điểm về tính chất của ứng phó với BĐKH:

– Mang tính liên ngành, liên lĩnh vực

– Phù hợp với điều kiện phát triển quốc gia và bối cảnh quốc tế

• Đảm bảo bao quát 3 lĩnh vực chính trong ứng phó với vấn đề BĐKH, bao gồm: Thích ứng, Giảm nhẹ, Các vấn đề liên

Quan điểm của Chiến lược

Trang 46

Đến năm 2100, Việt Nam phấn đấu trở thành một quốc gia thịnh vượng, văn minh, phát triển bền vững với nền kinh tế cácbon thấp, ứng phó thành công với biến đổi khí hậu và có vai trò quan trọng trong khu vực và trên thế giới.

Tầm nhìn đến năm 2100

Trang 47

” Phát huy năng lực của toàn đất nước, tiến hành đồng thời các giải pháp thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, đảm bảo an toàn tính mạng người dân và tài sản, nhằm mục tiêu phát triển bền vững.

Tăng cường năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu của con người và các hệ thống tự nhiên, phát triển nền kinh tế các-bon thấp nhằm bảo vệ và nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an ninh và phát triển bền vững quốc gia trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu và tích cực cùng cộng đồng quốc tế bảo vệ hệ thống khí hậu trái đất”.

Mục tiêu tổng quát

Trang 49

Mục tiêu cụ thể

 Nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực ứng

phó với BĐKH của các bên liên quan; phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực; hoàn thiện thể chế, chính sách, phát triển và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và vị thế của Việt Nam; tận dụng các cơ hội từ BĐKH để phát triển kinh

tế - xã hội; phát triển và nhân rộng lối sống, mẫu hình tiêu thụ thân thiện với hệ thống khí hậu.

 Góp phần tích cực với cộng đồng quốc tế trong ứng

phó với BĐKH; tăng cường các hoạt động ngoại giao của VN để ứng phó hiệu quả với BĐKH.

Trang 50

NHIỆM VỤ CHIẾN LƯỢC

1 Chủ động ứng phó với thiên tai và giám sát khí

hậu;

2. Đảm bảo an ninh lương thực và tài nguyên nước;

3. Ứng phó tích cực với nước biển dâng phù hợp các vùng dễ bị tổn thương;

4. Bảo vệ, phát triển bền vững rừng, tăng cường

hấp thụ khí nhà kính và bảo tồn đa dạng sinh học;

5. Giảm nhẹ phát thải khí nhà kính góp phần bảo vệ

hệ thống khí hậu trái đất;

Trang 51

NHIỆM VỤ CHIẾN LƯỢC

6. Tăng cường vai trò chủ đạo của Nhà

nước trong ứng phó với biến đổi khí hậu;

7. Xây dựng cộng đồng ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu;

8. Phát triển khoa học - công nghệ tiên tiến trong ứng phó với biến đổi khí hậu;

9. Tăng cường hợp tác và hội nhập quốc tế nâng cao vị thế quốc gia trong các vấn đề

về biến đổi khí hậu.

Trang 52

CÁC GIAI ĐOẠN THỰC HIỆNCHIẾN LƯỢC

Giai đoạn từ nay tới 2012

Các hoạt động thích ứng cấp bách, không thể trì hoãn cần phải được triển khai thực hiện; chú trọng các hoạt động nâng cao năng lực, tăng cường khoa học - công nghệ và rà soát, điều chỉnh, bổ sung các cơ chế, chính sách thích ứng với BĐKH và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính phù hợp với điều kiện trong nước và quốc tế.

Giai đoạn 2013 – 2025

Với định hướng cơ bản trở thành một nước công nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, các hoạt động thích ứng với BĐKH

và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính được đồng thời tiến hành gắn liền với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Trang 53

CÁC GIAI ĐOẠN THỰC HIỆNCHIẾN LƯỢC

Giai đoạn 2026 - 2050

Trong giai đoạn này, giảm phát thải KNK trở thành tiêu chí trong các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội. Các nhiệm vụ Chiến lược

sẽ được rà soát, điều chỉnh, bổ sung với định hướng phát triển mới nhằm xây dựng

và củng cố nền kinh tế các-bon thấp có khả năng chống chịu và thích ứng cao với các tác động của BĐKH.

Trang 54

CÁC CHƯƠNG TRÌNH, HOẠT ĐỘNG ƯU TIÊN

1 Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu, xây dựng kế hoạch mở rộng cho giai đoạn 2016 –

2025

2. Chương trình khoa học công nghệ quốc gia về biến đổi

khí hậu

3. Đề án hiện đại hóa công nghệ dự báo và mạng lưới quan trắc khí tượng thủy văn đến năm 2020

4. Chương trình Đồng bằng sông Cửu Long và Chương trình Đồng bằng sông Hồng về quản lý tài nguyên nước và

thích ứng với biến đổi khí hậu

5. Đề án kiểm kê, giám sát phát thải khí nhà kính và quản lý các hoạt động giảm thiểu phát thải khí nhà kính

Trang 55

6 Chương trình ứng phó với biến đổi khí hậu cho các đô thị lớn của Việt Nam.

7. Chương trình nâng cấp và cải tạo hệ thống đê biển, đê sông phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu và nước biển dâng

8. Đề án nâng cấp hệ thống chăm sóc sức khỏe cộng đồng phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu và nước biển dâng

9. Chương trình phát triển kinh tế - xã hội các đảo dân sinh ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu, nước biển dâng

10. Đề án xây dựng thí điểm và nhân rộng mô hình cộng

đồng ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu

CÁC CHƯƠNG TRÌNH, HOẠT ĐỘNG ƯU TIÊN

Trang 56

LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT VIỆT NAM

HỘI BẢO VỆ THIÊN NHIÊN VÀ MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM

BÁO CÁO KẾT QUẢ ĐỀ ÁN TƯ VẤN PHẢN BIỆN

ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA

ỨNG PHÓ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CỦA VIỆT NAM

Chủ trì: TS Nguyễn Ngọc Sinh



Trang 57

Các ưu việt sau đây của cộng đồng, cũng là ưu việt của các tổ chức phi chính phủ Việt Nam.

 Có cơ sở ở mọi miền đất nước, mọi lĩnh vực hoạt động của xã hội;

 Phong phú về loại hình hoạt động, sát với cộng đồng, nói chính tiếng nói của cộng đồng;

 Có kinh nghiệm, có kỹ năng cần thiết để đánh giá và xây dựng các giải pháp ứng phó với BĐKH phù hợp với các điều kiện khác nhau của tự nhiên, kinh tế - xã hội – dân tộc đặc biệt là của các nhóm cộng đồng dễ bị tổn thương;

 Dễ dàng trong việc liên kết theo địa bàn, dân tộc, nhóm ngành nghề, lĩnh vực hoạt động và các đặc điểm khác;

 Đang hàm chứa nhiều mô hình thực tiễn có giá trị đối với ứng phó với BĐKH, chỉ cần được phát hiện, điều tra nghiên cứu, nâng cấp hoàn thiện thì có thể trở thành các chuẩn mực, mô hình mẫu áp dụng cho các hoàn cảnh tương tự;

 Sẵn sàng phối hợp với các cơ quan chính phủ ở trung ương và địa phương nhằm ứng phó với BĐKH vì đó cũng chính là giúp bản thân họ;

 Các tổ chức quần chúng liên quan đến BĐKH ít nhiều đã có kinh nghiệm hoạt động thực tiễn, đã trưởng thành trong hoạt động và đang có nhiefu mong muốn được đóng góp nhiều hơn nữa trong lĩnh vực quan trọng này.

Trang 58

- Kết quả: 14/24 chỉ tiêu không đạt (NTP)

- Thực tế, Bộ TN&MT chỉ ký kết và đầu tư (dù rất hạn chế) với các tổ chức chính trị - xã hội (bao gồm VUSTA), không ký kết (hoặc hầu

như không) với các tổ chức NGO’S (“vừa” và

“nhỏ”), coi đó là “ký kết” với cộng đồng.

Trang 59

NHỮNG VIẾC CẦN LÀM NGAY (VACNE)

2.1 Phát triển nhận lực BĐKH phải là trọng tâm

ưu tiên trong giai đoạn tới

Trọng tâm ưu tiên của thời gian tới có thể kéo dài nhiều năm, là việc phát triển nguồn nhân lực BĐKH, bao gồm việc đào tạo nguồn nhân lực về BĐKH và việc truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về BĐKH. Cần có giải pháp điều chỉnh các nội dung liên quan trong Danh mục nhiệm vụ/dự án thực hiện Chương trình đã được duyệt và tổ chức triển khai nhanh, đồng bộ các nội dung liên quan, không để tình trạng chậm trễ như vừa qua.

Trang 60

NHỮNG VIẾC CẦN LÀM NGAY (VACNE)

2.2.Nâng cao vao trò cộng đồng ứng phó với BĐKH

là yếu tố qyết định thành công

Nhận thức và xác định lại một cách rõ ràng vai trò cộng đồng, nhân tố quyết định thành công của ứng phó BĐKH. Cần đưa các nội dung liên quan vào kế hoạch thực hiện Chương trình trong các năm tới, bảo đảm để cộng đồng có đủ thông tin cần thiết về BĐKH, được chủ động tổ chức và tham gia thực hiện các hoạt động liên quan đến BĐKH, được bình đẳng về mặt luật pháp trong lĩnh vực BĐKH và đặc biệt, được tăng cường năng lực để đủ điều kiện thực hiện các hoạt động về BĐKH.

Tiêu đề	Ứng phó với biến động khí hậu thế giới và việt nam
Tác giả	Trương Quang Học
Trường học	Hội Bảo Vệ Thiên Nhiên Và Môi Trường Việt Nam - VACNE
Thể loại	bài viết

Định dạng
Số trang	67
Dung lượng	5,42 MB