Đề tài thực trạng và giải pháp nâng cao kĩ năng thuyết trình cho sinh viên

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIA ĐỊNH TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần Kĩ Năng Mềm Chuyên ngành Marketting ĐỀ TÀI THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KĨ NĂNG THUYẾT TRÌNH CHO SINH VIÊN Họ tê[.]

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIA ĐỊNH

Học phần: Kĩ Năng Mềm Chuyên ngành: Marketting

ĐỀ TÀI:

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KĨ NĂNG THUYẾT TRÌNH

CHO SINH VIÊN

Họ tên sinh viên: Nguyễn Thị Quỳnh Lan MSSV: 2109110393

Lớp: K15DCMAR08 Giảng viên HD: Lê Thị Cẩm Lệ

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, THÁNG 11 NĂM 2021

LỜI CẢM ƠN

Quá trình hoàn thành bài tiểu luận “thực trạng và giải pháp nâng cao kĩ năng thuyết trình cho sinh viên” đã giúp em nắm vững các kiến thức để nâng cao kĩ năng thuyết trình cho bản thân Vậy nên trước hết, em xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Lê Thị Cẩm

Lệ đã dạy dỗ và truyền đạt những kiến thức quý giá cho em trong suốt thời gian học tập vừa qua Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và chân thành nhất đến cô và chúc cô thành công trong sự nghiệp giảng dạy cũng như các công trình nghiên cứu của mình.

Do vốn kiến thức còn hạn hẹp và kỹ năng thực tế còn nhiều thiếu sót, em đã cố gắng hết sức nhưng bài tiểu luận chắc chắn sẽ khó tránh khỏi những thiếu sót, kính mong cô xem xét và góp ý để bài tiểu luận của em được hoàn thiện tốt hơn.

Em xin chân thành cảm ơn!

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan đề tài nghiên cứu tiểu luận này là công trình nghiên cứu độc lập của em, được tiến hành công khai, minh bạch dưới sự giúp đỡ và hướng dẫn của giảng viên bộ môn Quản trị học Các số liệu và hình ảnh có nguồn gốc rõ ràng Em xin chịu trách nhiệm nếu phát hiện có bất kỳ gian dối nào trong quá trình thực hiện tiểu luận

Nguyễn Thị Quỳnh Lan

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nhà tỷ phú Mỹ Warren Buffett đã nói “Hãy rèn luyện thuyết trình cho mình mỗingày để rút ngắn con đường đến thành công của bạn” Thuyết trình là một công cụgiao tiếp hiệu quả, đóng vai trò to lớn trong sự thành công của mỗi cá nhân Đây làmột trong những kỹ năng mềm quan trọng đối với mỗi con người Bởi ai cũng sẽphải trình bày một vấn đề nào đó trước đám đông dù ít hay nhiều.Đặc biệt, thuyếttrình còn là một kĩ năng vô cùng quan trọng đối với sinh viên Nó không chỉ cầnthiết trên giảng đường đại học và còn là điểm ấn tượng trong mắt nhà tuyển dụngsau này Việc học kĩ năng thuyết trình sẽ giúp người thuyết trình học được cách nóitrước đám đông, học các kỹ năng áp dụng trong hội thoại, phát triển kỹ năng giaotiếp khi tham gia tuyển dụng, có cơ hội thực hành và tích lũy kinh nghiệm, có thêm

tự tin

Trên thực tế cho thấy sinh viên thích việc thuyết trình nhưng đa số việc thuyết trìnhcủa sinh viên chưa thành công do không có kĩ năng khi thuyết trình Vì vậy, kĩ năngthuyết trình thực sự là một việc cần thiết và cấp bách cho sinh viên hiện nay

Để hiểu thêm về kĩ năng thuyết trình em chọn đề tài số 6: “ Thực trạng và giải pháp nâng cao kĩ năng thuyết trình cho sinh viên” Nhằm tìm ra các giải pháp hiệu quả đem đến những kiến thức bổ ích để nâng cao kĩ năng thuyết trình cho sinh viên ngàynay

2 Mục đích nghiên cứu

Biết được sự cần thiết của kĩ năng thuyết trình, thực trạng của sinh viên hiện nay, từ

đó đưa ra giải pháp nhằm nâng cao kĩ năng thuyết trình cho sinh viên

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Khái quát về kĩ năng thuyết trình.

- Tình hình thực tế về kĩ năng thuyết trình của sinh viên.

- Nêu ra các biện pháp nâng cao kĩ năng thuyết trình cho sinh viên.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1Đối tượng

Đối tượng nghiên cứu là kĩ năng thuyết trình của sinh viên

4.2Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nghiên cứu: Sinh viên năm nhất

- Thời gian nghiên cứu: 01/11/2021 – 25/11/2021

- Không gian nghiên cứu: Môi trường đại học của sinh viên

5 Phương pháp nghiên cứu

- Dữ liệu thứ cấp: Từ các nguồn tài liệu như sách, báo, internet, các giáo trình,bài bào từ các tổ chức trong nước

- Dữ liệu sơ cấp: Dữ liệu được thu thập thông qua khảo sát bằng bảng câu hỏi khảo sát việc thuyết trình, những thuận lợi và khó khăn trong việc thuyết trình đối với sinh viên

- 6 Đóng góp của đề tài

Kết quả của đề tài là hiểu rõ được thực trạng của kĩ năng thuyết trình của sinhviên hiện nay Từ đó đưa ra các giải pháp để nâng cao kĩ năng thuyết trình cho sinh viên

7 Bố cục nghiên cứu

Nội dung nghiên cứu gồm 3 phần chính:

Chương 1: Lý thuyết tổng quan

Chương 2: Thực trạng về kĩ năng thuyết trình của sinh viên

Chương 3: Giải pháp nâng cao kĩ năng thuyết trình của sinh viên

B NỘI DUNGCHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KĨ NĂNG THUYẾT TRÌNH

1.1 Thuyết trình là gì?Tiểu luận - Phân tích kĩ năng thuyết trình (thegioiluat.vn)

Thuyết trình là một kĩ năng quan trọng bất kể bạn đang là sinh viên hay đã đi làmthì nó sẽ luôn gắn bó với bạn Thường ngày, bạn dễ dàng bắt gặp người ta thuyếttrình, thậm chí chính bạn cũng thuyết trình nhưng đôi lúc bạn không nhận ra Bạn làsinh viên, bạn nói về một đề tài, một dự án được giao trước lớp Hay bạn là giáoviên, bạn muốn truyền đạt những thông tin tới học sinh của mình vv Những gì tôivừa nêu trên chính là thuyết trình Vậy thuyết trình là gì?

Thuyết trình là một hình thức giao tiếp trong đó thuyết trình viên trực tiếp cung cấp

thông tin trước một nhóm khán giả nhằm mục đích thông báo, thuyết phục, độngviên, truyền cảm hứng, xây dựng thiện chí, trình bày một ý tưởng hoặc một sảnphẩm mới

1.2 Phân loại thuyết trình

Thuyết trình được chia rathành hai loại: cung cấp thông tin và thuyết phục

- Thuyết trình theo cung cấp thông tin: Chia sẻ, cung cấp, truyền đến ngườinghe một nhận định, một góc nhìn, một chiến lược phát triển, một lĩnh vựcchuyên môn

Ví dụ: Nhóm trưởng trình bày bài giải toán cho các học viên cùng nhóm học tập,trình bày về bản thân trong các cuộc phỏng vấn tuyển dụng hoặc trình bày các chiếnlược để làm hài lòng khách hàng

- Thuyết trình theo kiểu thuyết phục: Đưa ra lý lẽ lập luận để họ có thể lắng nghebạn, chấp nhận quan điểm của bạn, cùng suy nghĩ và hành động theo ý muốn củabạn

Ví dụ: Nhân viên bán hàng thuyết trình để thuyết phục khách hàng mua sản phẩmmới của công ty hoặc một nhà lãnh đạo thuyết phục người dân bỏ phiếu bầu chonhiệm kì tổng thống tiếp theo

1.3 Thuyết trình có kĩ năng là như thế nào? Tổng hợp lại

Kỹ năng thuyết trình là khả năng sử dụng tổng hợp các kết hợp kiến thức, thái độ,phương pháp và công cụ cần thiết để truyền đạt và dẫn dắt thông tin nhằm làm chonội dung thông tin có sức hấp dẫn hơn, thu hút được nhiều người nghe hơn

Đối với người có kĩ năng thuyết trình, người nói phải điều chỉnh giọng nói của mìnhkhi hướng tới khán giả Họ cũng phải chú ý đến cử chỉ, nhất là tránh các cử chỉ gâyrối hay mất tập trung cho khán giả Thuyết trình có kĩ năng được xem là nghệ thuậtnói trước đám đông vì có cấu trúc chặt chẽ hơn, yêu cầu ngôn ngữ chính thống vớiphương pháp trình bày rõ ràng và mang tính khoa học hơn Do đó, đòi hỏi phải đượclập kế hoạch và chuẩn bị ti mi hơn Đối với việc thuyết trình có kĩ năng một sốngười sinh ra đã có sẵn tuy nhiên, đa số người muốn có kĩ năng thuyết trình thì cầnphải học hỏi và rèn luyện nhiều Rõ ràng bạn có thể thấy tầm quan trọng của kỹnăng thuyết trình không hề nhỏ trong cuộc sống của những người đi làm, đi học thờihiện đại Nếu bạn chỉ biết giao tiếp thường ngày thì khó mà đạt được những thànhcông nổi bật

1.5 Tầm Quan trọng Của Kĩ Năng Thuyết Trình Đối Với Sinh Viên đưa vào chương 2

Dù bạn là ai, làm gì đi chăng nữa, sẽ có lúc bạn cần trình bày một chủ đề nào đótrước mặt người khác Vì vậy, kỹ năng thuyết trình là một trong những kỹ năngmềm quan trọng Nó chính là công cụ giao tiếp hiệu quả, cần thiết và được sử dụngthường xuyên Đặc biệt đối với sinh viên đại học, thuyết trình là yêu cầu bắt buộctrong một số môn học mà giảng viên áp dụng phương pháp thuyết trình Do đó, kỹnăng trình bày và thuyết trình trở nên rất quan trọng đối với sinh viên đại học và caođẳng Một người có kỹ năng trình bày tốt có thể truyền đạt ý tưởng của bạn trướcnhiều người từ đó có nhiều cơ hội thành công trong học tập và công việc hơn

Ngoài ra, kỹ năng thuyết trình còn giúp bạn khắc phục được vô số nhược điểmcủa bản thân như:

 Khắc phục được hoàn toàn tính cách nhút nhát

 Diễn đạt ý nghĩ một cách mạch lạc hơn

 Các năng lực tiềm ẩn được phát triển

 Phát huy tối đa tính tự chủ

 Củng cố và cung cấp thêm nhiều kiến thức

 Kết bạn với nhiều người hơn nữa

Nếu bạn là thành viên của một dự án, thì kỹ năng thuyết trình sẽ là một trong những

kỹ năng giúp bạn thành công khi làm việc cùng với các thành viên khác Nhờ đó,các thành viên có thể hợp tác tốt với nhau để cùng đem lại thành công cho dự án Đặc biệt, nếu bạn là một sinh viên khoa kinh tế và đang nuôi dưỡng những hoài bãokinh doanh, thì kỹ năng thuyết trình là vô cùng cần thiết Một học sinh dù có học lựckhá giỏi vẫn chưa được đánh giá cao nếu học sinh đó không thể trình bày ý tưởng

và kiến thức của mình với giảng viên và bạn cùng lớp Vì vậy, rèn luyện kỹ năngthuyết trình mỗi ngày sẽ rút ngắn con đường dẫn đến thành công của bạn Thuyếttrình cũng là cơ hội để sinh viên rèn luyện kỹ năng thuyết trình trước đám đông,chuẩn bị cho công việc thuận lợi sau khi ra trường

Qua những điều trên chắc hẳn ai cũng nhận ra rằng kỹ năng thuyết trình là kỹ năngquan trọng nhất Vì vậy, có một câu nói rằng "Khi bạn nói trước đám đông thế nào thìcuộc sống của bạn cũng như vậy" Vì vậy, kỹ năng thuyết trình là một bước không thểthiếu trên con đường thành công

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến kĩ năng thuyết trình

1.4.1 Tác phong thuyết trình

Để có một bài thuyết trình thành công, người thuyết trình cần chuẩn bị nhiều yếu tố.Trong đó phong cách của người thuyết trình chiếm một vị trí không nhỏ đối với hiệuquả của bài thuyết trình Phong cách ở đây bao gồm: cách ăn mặc hoặc ngoại hình; tácphong, tư thế và cách cư xử Ấn tượng đầu tiên của người thuyết trình là họ trông nhưthế nào ngay khi xuất hiện Vì vậy, phải tạo được thiện cảm cho khán giả trong nhữnggiây đầu tiên Lựa chọn và phối hợp trang phục là một kỹ năng quan trọng, ảnh hưởng

trực tiếp đến việc thuyết trình Sự kết hợp hài hòa giữa trang phục, mái tóc và trang sức

đi kèm sẽ tạo được ấn tượng tốt với khan giả Ngược lại, nếu bạn chọn trang phụckhông phù hợp với hình thể, hoàn cảnh và nội dung bài thuyết trình chúng sẽ gây phảncảm cho đối phương và từ đó bài thuyết trình của bạn sẽ kém thuyết phục hơn

Bên cạnh yếu tố về trang phục và cách ứng xử khi thuyết trình thì phong thái xuấthiện cũng rất quan trọng Mở đầu bằng cách chào khán giả và giới thiệu bản thânmột cách thu hút và hấp dẫn tạo ấn tượng đặc biệt cho người nghe

1.4.2 Nội dung thuyết trình

1.4.2.1 Đề tài nghiên cứu

Đề tài thuyết trình là vô cùng quan trọng Nó có thể quyết định đến sự hấp dẫn vàthu hút đối với người nghe Vì vậy, khi lựa chọn một đề tài bạn cần chú ý đến một

– Bám sát vào một hoặc hai điểm chính

– Hãy nhớ thông tin khán giả và hiểu họ muốn nghe gì

1.4.2.2 Bố cục trình bày

Một kĩ sư không thể xây một ngôi nhà nếu không có bản thiết kế, còn bạn, bàithuyết trình của bạn cùng cần một “dàn ý” – một kim chỉ nam để giúp bạn không đilạc hướng.Vậy nên, nội dung bài thuyết trình cần được sắp xếp và trình bày theomột bố cục nhất định, rõ ràng, hợp lý và thuyết phục, nhằm làm cho người nghe dễdàng theo dõi diễn biến của câu chuyện, từ đó hiểu được thông điệp truyền tải

- Mở đầu: Cần thu hút sự chú ý và tạo thiện cảm nơi người nghe ngay lập tức, cómột số cách mở đầu như sau: kể một câu chuyện, dẫn lời một danh nhân, đặt câuhỏi, gợi ý tò mò của khán thính giả về nội dung bài thuyết trình.

- Đoạn giữa: Cần tuân thủ đúng trình tự quy định để bảo đảm tính liền lạc, hợp lýcủa câu chuyện, bao gồm đi từ cơ sở lý thuyết của nghiên cứu, đến các vấn đề cầngiải quyết, yêu cầu công việc, ý tưởng và giải pháp, cung cấp bằng chứng, lợi íchkhi áp dụng giải pháp, chương trình hành động, các việc làm cụ thể

- Kết thúc: Nếu đoạn mở tạo ấn tượng ban đầu, đoạn giữa tạo giá trị cung cấp thôngtin, thì đoạn kết có tác dụng khắc sâu vào tâm trí khán thính giả, bởi những lời saucùng dễ được nhớ nhất Đồng thời, nêu lên điểm nhấn của bài trình bày, giá trị vàhạn chế của bài nghiên cứu

1.4.3 Kĩ năng sử dụng công cụ PowerPoint

Để khai thác PowerPoint hiệu quả, cần tuân thủ một số nguyên tắc chung: làm saocho các trang chiếu trở nên dễ nhìn, dễ hiểu, dễ nhớ; các trang chiếu càng ngắn gọn,càng súc tích càng tốt, nhưng không được quá nghèo nàn, thiếu hấp dẫn; thiết kếchữ lớn để bảo đảm khán giả xa nhất cũng thấy; nên sử dụng chữ không chân cho rõràng; không quá nhiều dòng trên một trang ; không quá nhiều chữ trên một dòng;phối màu nền và màu chữ cho tương phản; tốt nhất là màu nền, màu chữ sáng

1.4.3.4 Yếu tố khán thính giả

Trong quá trình thuyết trình, đôi khi bạn sẽ gặp những khán giả tích cực, chăm chúlắng nghe bạn; khán giả gây phiền: không chú ý lắng nghe, buồn ngủn phản ứng gaygắt khi chưa hiểu Gặp những tình huống như trên thì bạn cần phải bình tĩnh, nhắcnhở gián tiếp bằng cách chuyển hướng thuyết trình Đôi khi gặp tình huống khánthính giả muốn tranh luận,thậm chí cố tình khiêu khích, chọc tức, tìm cách bắt bẻ,vặn vẹo Tình huống này, cố gắng hạn chế tranh luận, công việc của bạn là thuyếttrình và thuyết phục chứ không phải tranh luận Hãy cố gắng tạo cho không khíthuyết trình thật sối nổi, thu hút sự hấp dẫn đến với khán thính giả Hãy tạo sự ấntượng để bài thuyết trình của bạn nổi bật đối với người nghe

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ KĨ NĂNG THUYẾT TRÌNH CỦA SINH VIÊN t4rong sinh viên hiện nay

2.1Vai trò của kntt trong sv mục 1,5

Tuy nhiên, nhìn chung thì KNTT của sinh viên còn mang hình thức đối phó với yêucầu của giảng viên nên còn một số hạn chế như sau:

- Phụ thuộc nhiều vào văn bản, thiếu sự tương tác với người nghe: Nhiều người khi

thuyết trình thường hay lệ thuộc quá nhiều vào văn bản đã chuẩn bị trước Có khi họlên thuyết trình và đọc một mạch nội dung trong văn bản hoặc powerpoint Điều nàygây sự mông lung cho người nghe bởi đôi lúc với những bài có nội dung dài, nếutrình bày miên man, tản mạn không tập trung vào nội dung chính thì người nghe khó

có thể nắm bắt được những điểm quan trọng ,những ý cốt lõi cưa vấn đề

- Nội dung thiếu trọng tâm: Có nhiều bài thuyết trình xong, mà người nghe khôngnhớ bất cứ nội dung gì mà người thuyết trình nói Có nhiều bài thuyết trình lạc đề,lan man, thiếu tập trung vì những người thuyết trình thiếu kỹ năng cơ bản trong việcxây dựng nội dung và truyền tải thông điệp

-Sử dụng ngôn ngữ thân thể không phù hợp: Một bài thuyết trình hay là sự kết hợpnhuần nhuyễn của ba yếu tố: Ngôn từ, giọng điệu và ngôn ngữ, trong đó ngôn ngữ

cơ thể chiếm một vị trí hết sức quan trọng trong việc tạo nên sự lôi cuốn của bàithuyết trình Sinh viên đôi khi quá lạm dụng lời nói, trong khi ngôn từ thì quá khôkhan học thuật tác động bài thuyết trình tới người nghe sẽ rất hạn chế

- Ánh mắt: Ánh mắt thường đảo liên tục, hay nhìn lên nhìn xuống, liếc ngang liếcdọc cho thấy sinh viên chưa có kinh nghiệm trong thuyết trình Ánh mắt hướng lên

là biểu hiện của sự kiêu ngạo và coi thường người nghe, ánh mắt nhìn xuống chothấy sự thiếu tự tin, đang xấu hổ, sợ hãi hay hối hận vì một điều gì đó; ánh mắt nhìntrái, nhìn phải là biều hiện của sự hốt hoảng hay lúng túng còn khi nói mà nhìn racửa sổ thì chứng tỏ sự không tôn trọng người nghe

2.2 Nguyên nhân

Thực trạng trên xoay quanh một số nguyên nhân sau:

- Một là do thiếu tự tin, tính cách rụt rè: Không tin tưởng vào khả năng của bảnthân nên mỗi lần phát biểu trước đám đông luôn có tâm lý sợ hãi, mất tậptrung, không kiểm soát được giọng nói, cử chỉ của bản thân Từ đó làm chobài thuyết trình kém phần thuyết phục

- Hai là thông điệp mà bạn hướng đến không phù hợp với người nghe: Các bạnthường mắc hạn chế đó là trình bày vấn đề theo công thức có sẵn, không có

sự sang tạo, không hướng tới những vấn đề mà người nghe đang mắc phải Từ

đó làm cho phản ứng của họ sẽ đi từ thất vọng cho tới giận dữ và không muốnnghe nữa Buổi diễn thuyết tuyệt vời đều phụ thuộc vào nguyên lý đầu tiênnày, đó chính là hiểu rõ đối tượng

- Ba là thiếu năng lượng nhiệt tình: Nó được xem là thứ năng lượng tích cực

mà khán giả mong muốn được nhìn thấy ở mỗi người thuyết trình Truyền tải

sự nhàm chán với giọng đều đều, các biểu lộ trên khuôn mặt thiếu sức sống

và thẫn thờ là điểm mà người nghe mất thiện cảm với người thuyết trình