Dấu hiệu trật khớp cùng đòn và cách xử trí q

• Sờ thấy dấu biến dạng bậc thang đầu xa xương đòn và mỏm cùng vai cạnh nhau không còn thẳng hàng như trước mà trồi lên trụt xuống như bậc thang • Giới hạn biên độ vận động • Biến chứng

DẤU HIỆU TRẬT KHỚP

CÙNG ĐÒN VÀ CÁCH XỬ TRÍ

Tổ 3 - 13 - lớp Y2014A Trường ĐHYK Phạm Ngọc Thạch

LÂM SÀNG

• Đau khi khép khớp vai và/hoặc đau khi ấn chẩn trên khớp cùng đòn.

• Sờ thấy dấu biến dạng bậc thang (đầu xa xương đòn và mỏm cùng vai cạnh

nhau không còn thẳng hàng như trước mà trồi lên trụt xuống như bậc thang)

• Giới hạn biên độ vận động

• Biến chứng tiềm tàng của trật khớp cùng đòn nặng:

- Dập phổi

- Tràn khí màng phổi

CẬN LÂM SÀNG

Chụp XQ AP hai bên, Chụp Zanca, XQ vùng nách

ĐIỀU TRỊ

Điều trị

1 Điều trị bảo tồn

Sai khớp mức độ I,II:

Chỉ dãn hoặc đứt dây

chằng cùng - đòn

hoặc dây chằng quạ -

đòn, tương ứng di lệch

½ thân xương đòn.

Điều trị bảo tồn bằng đeo đai số 8.

2 Điều trị phẫu thuật:

Sai khớp mức

độ lớn (tương

ứng độ III - độ

VI) và không có

chỉ định bảo tồn

Phẫu thuật bằng phương pháp nẹp ép số 8, găm đinh Kirschner

• Để lại nhiều

tai biến và biến chứng:

- Tụt đầu đinh

- Đứt đây thép

- Thất bại trong điều trị

Phương pháp điều trị mới:

Sử dụng nẹp khóa móc xương đòn

• Cố định khớp cùng - đòn vững chắc; bệnh nhân có thể vận động khớp vai sớm

 Tránh được

di chứng hạn chế vận động khớp vai

Phẫu thuật

• Chỉ định khi phân loại Rockwood IV đến VI

(chấp nhận độ III cho lao động cường độ cao hoặc VĐV)

• Có nhiều cách tiếp cận khác nhau liên quan đến tái cấu trúc dây chằng

cùng vai đòn/ dây chằng quạ cùng vai hoặc nẹp vít, đặt móc

3 Điều trị không phẫu thuật

- Nẹp 1-3 tuần

- Chườm đá

- Giảm đau

- Vận động đủ biên độ thời gian sớm

và tập luyện lại (phục hồi chức năng)

PHÂN

ĐỘ ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU TRỊ

I Bong gân khớp, các dây chằng không rách

II Rách hoàn toàn dây chằng mỏm cùng vai đòn,

rách không hoàn toàn dây chằng quạ cùng vai,

ở Xương đòn thì đầu cùng vai (đầu ngoài) không nâng lên hoặc nâng lên rất ít

Không phẫu thuật

III Rách hoàn toàn ở cả 2 dây chằng, khớp cùng

đòn nâng lên >5 mm, mặt trên mỏm cùng vai nằm bên dưới mặt dưới xương đòn

Đa số không cần phẫu thuật, trừ khi lao động hoặc VĐV mức độ hoạt động thể lực nặng

Sẽ lành và để lại biến dạng bậc thang, tuy nhiên gần như toàn bộ chức năng vốn

có của khớp sẽ trở lại trong 4-6 tháng

IV-VI Đầu ngoài xương đòn di lệch ra sau vào cơ

thang, hoặc di lệch hơn 100% so với đối bên, hoặc (hiếm gặp) di lệch vào mặt dưới mỏm quạ

1-2 tuần sau mổ: tập thụ động dang 30, đưa trước 30, xoay trong

80, không xoay ngoài

3-4 tuần sau mổ: Tập chủ động có trợ giúp một phần: dang 45, đưa

trước 45, xoay trong 80, không xoay ngoài

5-6 tuần sau mổ: tập chủ động dang 60, đưa trước 60, xoay trong

tối đa, xoay ngoài tối đa

Sau 7 tuần: sinh hoạt nhẹ nhàng, bỏ đai

Có thể làm việc nặng hoặc chơi thể thao sau 6 tháng.

CHƯƠNG TRÌNH TẬP VẬT LÝ TRỊ LIỆU SAU MỔ TÁI TẠO DÂY CHẰNG QUẠ ĐÒN

Mang đai chóp xoay trong sáu tuần với chương trình tập như sau:

Tài liệu tham khảo

• Trật khớp cùng đòn, Khoa Chấn Thương Chỉnh Hình - BV ĐHYD TP.HCM, (26/2/2017),

http

://chanthuongchinhhinh.vn/suc-khoe-cong-dong/chan-th uong

/35-vai-don-trat-khop-cung-don

• Điều trị phẫu thuật sai khớp cùng đòn, BV Trung ương Quân đội 108

http://m.benhvien108.vn/tinbai/1000/dieu-tri-phau-thuat -sai-khop-cung-%E2%80%93-don

CẢM ƠN THẦY VÀ CÁC BẠN

ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE