Bài 6 quản trị rủi ro dự án www svtm vn

Nest Egg BÀI 6 QUẢN TRỊ RỦI RO DỰ ÁN Bạn là một người chuyên kinh doanh máy xây dựng cũ Trong thời gian gần đây, công việc của bạn không trôi và không còn thích hợp với sản phẩm này Tình cờ, bạn gặp l[.]

BÀI 6: QUẢN TRỊ RỦI RO DỰ ÁN

Bạn là một người chuyên kinh doanh máy xây

dựng cũ Trong thời gian gần đây, công việc của

bạn không trôi và không còn thích hợp với sản

phẩm này Tình cờ, bạn gặp lại một người bạn cũ,

người này giới thiệu với bạn một đối tác nước

ngoài và ngay lập tức bạn có đơn đặt hàng với giá

trị khá lớn Thời gian sau, công việc kinh doanh

rất thuận lợi, nhiều hợp đồng được ký kết và bạn

như thấy mình là người may mắn trong kinh

doanh

Năm tới, đối tác của bạn triển khai dự án lớn và

cần số lượng lớn máy móc Họ đã tiến hành ký

hợp đồng, đặt tiền… và bạn tiến hành thu mua

máy móc với số lượng lớn, vay vốn ngân hàng để

nhập hàng Một ngày kia, đối tác của bạn biến

mất do một trận động đất Bạn không biết

phải xử lý ra sao với số nợ ngân hàng

và số hàng đã nhập

Bạn nghĩ sao về bài này?

Giảng viên: Th.S Hoàng Cao Cường Chuyên ngành Quản trị doanh nghiệp

Điện thoại: 0982 16 18 19 Email: cuongqtdn@yahoo.com.vn

MỤC TIÊU

Sau khi học xong bài học này, học viên cần đạt được một số kếtquả cụ thể sau:

• Nắm được các quan điểm về rủi ro, rủi ro trong kinh doanh

• Nắm được các quan điểm của quản trị học đối với quản trị rủiro

• Xây dựng được các cơ sở nhận biết, phòng tránh rủi ro

• Thưc hành nhận biết được các rủi ro trong kinh doanh

• Thực hành xây dựng được các phương án phòng ngừa, hạn chếrủi ro trong phạm vi bài học

HƯỚNG DẪN HỌC

• Để học tốt bài này các bạn cần có cái nhìn thực tế về rủi ro, rủi rotrong kinh doanh và đặc biệt là rủi ro trong quản trị dự án

• Cần nắm vững lý thuyết về rủi ro, chủ động tiếp cận và tìm cách xử

lý các tình huống bất ngờ xảy ra trong quá trình tổ chức dự án

• Liên hệ với thực tế để hiểu rõ hơn cách thức dự báo rủi ro, lên kếhoạch và tìm biện pháp phòng ngừa trong quá trình tổ chức dự án

để có thể giải quyết được các công việc trong thực tế

KHÁI NIỆM VÀ CÁC QUAN ĐIỂM VỀ RỦI RO

KHÁI NIỆM VÀ CÁC QUAN ĐIỂM VỀ RỦI RO

1.KHÁI NIỆM VÀ CÁC QUAN ĐIỂM VỀ RỦI RO

• Khái niệm rủi ro

• Các loại rủi ro

• Các loại rủi ro trong Quản trị dự án

• Các quan điểm về rủi ro

1.1 KHÁI NIỆM RỦI RO

Theo nghĩa thông thường: Rủi ro là điều không tốt lành, bất ngờxảy đến

 Rủi ro gắn liền với việc xảy ra của biến cố không lường trước, làsai lệch giữa một bên là những gì xảy ra trên thực tế với mộtbên là những gì dự kiến từ trước (mà bình thường đáng lẽ phảixảy ra) hoặc được dùng làm quy chiếu, mà những sai lệch nàylớn đến mức rất khó chấp nhận, thậm chí không thể chấp nhậnđược

 Khi “rủi ro” xảy ra luôn đồng nghĩa với việc chủ thể tiếp nhận nóphải chịu một sự thiệt hại nào đó

1.2 CÁC LOẠI RỦI RO

• Rủi ro có và không kèm theo tổn thất về tài chính như:

 Nếu doanh nghiệp bị sút giảm doanh thu do khủng hoảng, ta nói rủi

ro gây thiệt hại về tài chính cho công ty

 Nếu bạn không làm vừa lòng cử tri trong bầu cử, khi đó phhiếu bầucho bạn giảm, đây có thể coi là thiệt hại không liên quan tới tài chính

• Rủi ro động và rủi ro tĩnh

 Rủi ro động là rủi ro xuất hiện khi nền kinh tế thay đổi dẫn đến việccông ty phải hứng chịu những tổn thất Chẳng hạn như việc doanhnghiệp không giữ được thị phần và khách hàng ổn định, không đảmbảo được chi phí và thu nhập ổn định… và hậu quả là sẽ xuất hiệnnhững tổn thất về tài chính

 Rủi ro tĩnh là kết quả của sự thay đổi trong nền kinh tế Rủi ro tĩnhthường ít được chú ý nhưng tầm ảnh hưởng của nó lại tương đốirộng

1.2 CÁC LOẠI RỦI RO (TIẾP)

Rủi ro căn bản và rủi ro cá biệt

• Rủi ro căn bản bao gồm các thiệt hại thông phàm về nguồn gốc và

hậu quả Đó là các rủi ro, nguyên nhân của hầu hết các hiện tượngkinh tế, xã hội, chính trị Nó tác động trên một vùng rộng lớn haytất cả dân số như chiến tranh

• Rủi ro cá biệt là các rủi ro phát sinh từ những hiện tượng cá biệt

Rủi ro này có thể là động hay tĩnh như hoả hoạn

Rủi ro thuần túy và rủi ro suy đoán

• Rủi ro thuần tuý là các loại rủi ro chỉ mang lại hậu quả không có lợi

hoặc những tổn thất (tức là rủi ro theo một chiều chứ hoàn toànkhông có tính hai mặt)

• Rủi ro suy đoán là loại rủi ro không hoàn toàn mang tính thiệt hại

mà đôi khi nó lại mang tới lợi ích

1.3. PHÂN LOẠI RỦI RO TRONG QUẢN TRỊ DỰ ÁN

• Phân theo nguyên nhân dẫn đến rủi ro

 Những rủi ro bất khả kháng

 Những rủi ro do những biến động chính trị - xã hội

 Những rủi ro do biến động của các điều kiện kinh tế vĩ mô

 Những rủi ro liên quan đến bạn hàng

 Những rủi ro liên quan đến đối thủ cạnh tranh

1.3. PHÂN LOẠI RỦI RO TRONG QUẢN TRỊ DỰ ÁN (TIẾP)

• Phân theo giai đoạn QTDAKD

 Các rủi ro liên quan đến giai đoạn hoạch định dự án (xác định

DA, phân tích và lập DA, phê duyệt DA)

 Các rủi ro liên quan đến giai đoạn triển khai thực hiện DAKD,theo nguyên nhân có các loại rủi ro:

 Phát hiện muộn vấn đề có thể dẫn đến rủi ro

 Chuẩn đoán sai các nguyên nhân của vấn đề dẫn đến rủi ro

 Các giải pháp phòng ngừa và khắc phục rủi ro không phùhợp, dẫn đến rủi ro

1.4 CÁC QUAN ĐIỂM VỀ RỦI RO

Các quan điểm truyền thống về rủi ro:

• Vấn đề vận may và rủi ro luôn gắnliền với đời sống và ước vọng củacon người

• Từ rất lâu đời, trong tiềm thức conngười, sự may rủi được hiểu làkhách quan, nằm ngoài sự kiểmsoát của con người

• May mắn hay cơ hội là những biếnđộng của các điều kiện khách quanbên ngoài chủ thể (do tự nhiên, xãhội tạo ra) đưa đến những điềukiện thuận lợi cho chủ thể, giúp chochủ thể có điều kiện bứt phá, tạo

nên sự phát triển đột biến

1.4 CÁC QUAN ĐIỂM VỀ RỦI RO (TIẾP)

Các quan điểm về rủi ro trong kinh doanh hiện đại

• Rủi ro và cơ hội (sự may mắn) được quan niệm là hai mặt đối lậpnhưng thống nhất trong một thực thể

• Không có cơ hội và rủi ro cho tất cả (trừ một số rất ít, cá biệt: “lụtthì lút cả làng”)

• Yếu tố quyết định trong việc một sự thay đổi của điều kiện kháchquan trở thành một cơ hội hay rủi ro đối với doanh nghiệp, mộtmặt, tuỳ thuộc ở tính chất, nội dung của sự biến đổi đó; mặt khác,tuỳ thuộc ở tính chủ động (hay bị động) ở cách tiếp nhận, bản lĩnh

và phương pháp tiếp nhận những biến động đó

• Rủi ro và cơ hội, không mâu thuẫn, loại trừ nhau mà trái lại, chúngcòn bổ sung lẫn nhau để đi đến một cái nhìn toàn diện, khách quan,chủ động, tích cực trong việc xử lý các công việc thường nhật vàbất thường trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp

2.1 KHÁI NIỆM

• Quản trị rủi ro là nỗ lực phát hiện và quản lý các nguy cơ có thể gây

ra các thiệt hại, các tác động tới doanh nghiệp cũng như các hoạtđộng của doanh nghiệp

• Quả trị rủi ro bao gồm: đánh giá các hoạt động, phát hiện các nguy

cơ tiềm năng cũng như khả năng xảy ra các nguy cơ này và thiệthại của chúng, thực hiện các hành động phù hợp để xử lý các nguy

cơ, đăc biệt là đối với các nguy cơ có nhiều khả năng xảy ra và hậuquả lớn

• Sự nhận dạng, đo lường và kiểm soát các loại rủi ro có thể đe dọacác loại tài sản và thu nhập từ các dịch vụ chính hay từ các hoạtđộng sản xuất kinh doanh chính của một ngành kinh doanh hay của

một doanh nghiệp sản xuất.

2.3 CÁC QUAN ĐIỂM QUẢN TRỊ HỌC HIỆN ĐẠI VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO

• Chủ động tiếp cận và xử lý các tình huống

 Nhà Quản trị phải có cái nhìn tỉnh táo, khách quan, xem xét cácvấn đề trong hoạt động kinh doanh dưới nhiều góc độ khácnhau một cách tích cực, kiên trì

 Nhà Quản trị luôn phải ứng xử theo nguyên tắc: các bài toánđặt ra trong kinh doanh không bao giờ không có lời giải vàkhông chỉ có một lời giải duy nhất

• Cách tốt nhất để chống rủi ro là hành động khi chưa có rủi ro

• Chủ động bao gồm: chấp nhận rủi ro và dự báo rủi ro

2.3.1 CHẤP NHẬN RỦI RO

• Trong nền kinh tế thị trường kinh doanh luôn gắn liền với nhữngmay rủi

• “Có chí làm quan, có gan làm giàu”

• “Nếu bạn muốn kiếm tiền, bạn phải đi ngược lại hướng đường mànhững người khác thường đi”

• Mạo hiểm trong kinh doanh nghĩa là chấp nhận rủi ro và cũng cónghĩa là nhà quản trị đã phân tích, đánh giá và tìm biện pháp phòngngừa rủi ro Nhà kinh doanh chỉ né tránh và hạn chế bớt rủi ro chứkhông bao giờ loại trừ hẳn rủi ro được

2.3.2 DỰ BÁO RỦI RO

• Mục đích: né tránh, ngăn ngừa hoặc hạn chế đến mức thấp nhất

sự ảnh hưởng của rủi ro đến kết quả của dự án

• Né tránh rủi ro là một biện pháp kiểm soát của nhà quản trị Tuynhiên, né tránh lại làm cho dự án mất đi chính những cơ hội tồntại song song với rủi ro

• Ngăn ngừa rủi ro là một biện pháp khôn ngoan hơn cả nhằm hoànthành công việc kinh doanh với chi phí phù hợp để vẫn được lợinhuận tiềm tàng trong tương lai

• Hạn chế rủi ro là tìm cách làm giảm bớt giá trị hư hại khi tổn thấtxảy ra hay nói cách khác, là làm giảm nhẹ sự nghiêm trọng củatổn thất

2.3.3 SAN SẺ RỦI RO VÀ PHÂN CHIA CƠ HỘI

• Ngay cả cơ hội chắc thắng 100%,

nhà quản trị dự án cũng cần phải tỉnh

táo, để lại một “cửa” bảo hiểm,

phòng xa

• Đối với rủi ro, việc tốt nhất mà nhà

quản trị dự án nên làm là san sẻ

chúng cho người khác càng nhiều

càng tốt

• Kinh doanh rủi ro cũng hứa hẹn

những cơ hội thu lợi lớn

• Các nhà quản trị buộc phải chấp nhận

khi phân chia rủi ro cho người khác

thì cũng đang chia cả cơ hội cho họ

• Khắc phục rủi ro: Khắc phục rủi ro dự án là

việc các nhà quản trị dự án bằng những biệnpháp, hành động được dự tính từ trước (cácbiện pháp dự phòng) hay các hành động giảiquyết tình huống tức thời giảm thiểu tối đanhững thiệt hại khi rủi ro xảy ra với dự án

3.1 PHÒNG NGỪA RỦI RO

Dự báo rủi ro:

• Nhận dạngmối nguy hiểm và rủiro

• Ước tính tổn thất lớn nhất

• Đo lường rủi ro

Các biện pháp phòng ngừa rủi ro

• Điều tiết rủi ro

• loại trừ rủi ro

• Giảm thiểu rủi ro

• Ngăn ngừa và giảm tổn thất

• Chuyển giao tổn thất

3.2 KHẮC PHỤC RỦI RO

• Mục đích

 Giảm thiểu thiệt hại

 Điều chỉnh kịp thời

 Tiết kiệm chi phí

• Khắc phục rủi ro theo ba nhóm rủi ro chính

 Khắc phục những rủi ro về tài chính

 Khắc phục những rủi ro về mặt công nghệ - kỹ thuật

 Khắc phục rủi ro về mặt tổ chức, nhân sự

• Kế hoạch phục hồi và khắc phục hậu quả

 Lên kế hoạch phục hồi và khắc phục hậu quả khi rủi ro chưaxảy ra

 Lên kế hoạch phục hồi và khắc phục hậu quả khi rủi ro xảy ra

TÓM LƯỢC CUỐI BÀI

Rủi ro trong kinh doanh nói riêng và trong cuộc sống nói chung luôn

là vấn đề khó giải quyết và khó khống chế Chúng ta không thể nhìnthấy để lảng tránh mà buộc phải chấp nhận khi nó xảy ra

Rủi ro rất đa dạng, luôn tồn tại quanh tất cả mọi sự vật hiện tượngchứ không mất đi Chúng là một “phần tất yếu” trong cuộc sống.Cần nhìn nhận rủi ro trên khía cạnh tích cực, coi đó như một độnglực thúc đẩy sự phát triển

Các biện pháp để phòng tranh rủi ro có nhiều nhưng theo tác giả thìkhó có thể phòng ngừa tất cả Do đó hiệu quả nhất là chúng ta luônchuẩn bị tinh thần, các phương án khắc phục và các giải pháp đểbiến rủi ro thành cơ hội theo tinh thần”không có rủi ro cho tất cả”