Ths Nguyễn Thành Huân ĐỀ THI THỬ THPTQG NĂM 2019 CHUẨN CẤU TRÚC CỦA BỘ GIÁO DỤC – ĐỀ 19 Môn thi NGỮ VĂN Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian phát đề Họ, tên thí sinh Số báo danh I ĐỌC HIỂU ([.]
Trang 1Ths Nguyễn Thành Huân ĐỀ THI THỬ THPTQG NĂM 2019
CHUẨN CẤU TRÚC CỦA BỘ GIÁO DỤC – ĐỀ 19
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Họ, tên thí sinh:
Số báo danh:
I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 4:
Tôi càng đọc nhiều sách thì càng làm cho tôi gắn bó với thế giới, cuộc đời càng trở nên rực rỡ, có ý nghĩa đối với tôi Tôi thấy rằng có những người sống khổ cực hơn, khó khăn hơn tôi, điều đó an ủi tôi phần nào, tuy vẫn không làm tôi thỏa hiệp với cái hiện thực ô nhục
Tôi cũng thấy rằng có những người biết sống một cách vui thú và sung sướng mà không một người nào xung quanh tôi biết sống như thế Và hầu như trong mỗi quyển sách đều có cái gì đáng lo ngại, như một tiếng chuông nhè nhẹ lôi cuốn tôi đi: đi tìm những cái chưa từng biết làm tôi xúc động tâm tình Mọi người đều thay đổi thế này thế khác, mọi người đều không bằng lòng với cuộc sống, đều tìm kiếm một cái gì tốt đẹp hơn, và họ trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn Sách làm cho khắp trái đất, khắp thế giới tràn ngập nỗi buồn nhớ cái tốt đẹp hơn, và mỗi cuốn sách dường như đều là tâm hồn được ghi lại trên giấy bằng những dấu hiệu và những từ, những dấu hiệu và những từ ấy lập tức trở nên sống động, hễ mắt tôi, trí tuệ tôi tiếp xúc với chúng Nhiều lần tôi khóc khi đọc sách: sách kể chuyện hay biết bao về con người, họ trở nên đáng yêu và gần gũi biết bao Là một thằng bé bị công việc ngu độn làm cho kiệt lực, luôn luôn phải hứng lấy những lời chửi mắng đần độn, tôi trịnh trọng hứa với mình là lớn lên, tôi sẽ giúp đỡ mọi người, hết lòng phục vụ họ
Như những con chim kì diệu trong truyện cổ tích, sách ca hát về việc cuộc sống đa dạng và phong phú như thế nào, con người táo bạo như thế nào trong khát vọng đạt tới cái thiện và cái đẹp Và càng đọc, trong lòng tôi càng tràn đầy tinh thần lành mạnh và hăng hái Tôi trở nên điềm tĩnh hơn, tin ở mình hơn, làm việc hợp lí hơn và ngày càng ít để ý đến vô số những chuyện bực bội trong cuộc sống.
Mỗi cuốn sách đều là một bậc thang nhỏ mà khi bước lên, tôi tách khỏi con thú để tiến gần tới con người, tới gần quan niệm về cuộc sống tốt đẹp nhất và về sự thèm khát cuộc sống ấy Khi trong đầu chồng chất những điều đã đọc được, cảm thấy mình là cái bình tràn đầy một chất lỏng hồi sinh, tôi đến với những người
lính hầu, những người thợ đào đất, kể cho họ nghe những chuyện khác nhau vừa kể vừa sắm vai các nhân
vật Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống.
(Theo https://www.google.com.vn/ Tôi đã học tập như thế nào?, M Goor-ki)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.
Câu 2: Theo anh (chị), đoạn văn: “Nhiều lần tôi khóc khi đọc sách hết lòng phục vụ họ” bàn luận về ý
nghĩa gì của việc đọc sách?
Câu 3: Xác định và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau:
“Mỗi cuốn sách đều là một bậc thang nhỏ mà khi bước lên, tôi tách khỏi con thú để tiến gần tới con người, tới gần quan niệm về cuộc sống tốt đẹp nhất và về sự thèm khát cuộc sống ấy”
Trang 2Câu 4: Viết đoạn văn (khoảng 6 – 8 dòng) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý nghĩa của việc đọc sách.
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến
được nêu ở phần Đọc hiểu: “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến | thức mới là con đường sống”.
Câu 2 (5,0 điểm): Đọc đoạn trích dưới đây:
Nhân vật Trương Ba trong đoạn trích Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ, khi gặp Đế Thích đòi trả lại thân xác anh hàng thịt đã nói: “Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được Tôi muốn được là tôi toàn vẹn Sống nhờ vào đồ đạc, của cải người khác, đã là chuyện không nên, đằng này đến cái thân tôi cũng phải sống nhờ anh hàng thịt Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết!” (Theo SGK Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2019), hãy nêu
suy nghĩ của anh (chị) về câu nói trên Từ đó, anh (chị) hãy liên hệ đến câu nói của Chí Phèo trong tác phẩm
cùng tên của Nam Cao trước khi đâm chết bá Kiến và tự kết liễu cuộc đời mình: “Ai cho tao lương thiện?” (Ngữ văn 11, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2019) và câu nói: “Cứng quá thì gãy” Kẻ sĩ chỉ lo không cứng cỏi được, còn gãy hay không là việc trời Sao lại đoán trước là sẽ gãy mà chịu đổi cứng ra mềm? Ngô
Tử Văn là một chàng áo vải Vì cứng cỏi mà dám đốt cháy đền tà, chống cãi yêu ma, làm một việc hơn cả thân và người Bởi thế được nổi tiếng và được giữ chức vị ở Minh ti, thật là xứng đáng Vậy là kẻ sĩ, không nên kiêng sợ sự cứng cỏi” (trích Chuyện chức phán sự đền Tản Viên, SGK Ngữ văn 10, Tập hai, NXB Giáo
dục Việt Nam, 2019, trang 60) để nhận xét về ý nghĩa của các câu nói
HẾT
-HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I ĐỌC-HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1: - Hai phương thức biểu đạt của văn bản trên là: Nghị luận, biểu cảm.
Câu 2: - Đoạn văn: “Nhiều lần tôi khóc khi đọc sách hết lòng phục vụ họ” bàn luận về ý nghĩa nhân đạo
hóa con người của việc đọc sách Đọc sách khiến tâm hồn con người được thanh lọc, biết hướng bản thân mình mình đến cái chân - thiện - mĩ
Câu 3:
- Biện pháp tu từ được sử dụng: So sánh: “mỗi cuốn sách đều là một bậc thang nhỏ”, ẩn dụ “con thú, con người”, tương phản đối lập “con thú con người”
- Tác dụng:
+ Biện pháp so sánh là một cách nói hình tượng hóa về giá trị mà mỗi quyển sách mang đến cho con người Mỗi quyển sách mang đến cho con người những kiến thức vô giá, đó chính là những nấc thang đưa con người đến dần với sự thành công và phát triển
+ Biện pháp ẩn dụ và tương phản đối lập được sử dụng đã khẳng định giá trị của việc đọc sách Đọc sách khiến con người có thêm nhiều hiểu biết, tri thức để dần hoàn thiện mình, loại bỏ những ham muốn bản năng (con thú) để đến gần hơn với những điều kiện tốt đẹp, lương thiện của “con người”
Câu 4: Thí sinh biết cách viết đoạn văn theo đúng quy định về số câu Có thể trình bày theo nhiều cách khác
nhau, nhưng cần hướng đến những nội dung cụ thể như sau:
- Đọc sách giúp ta mở rộng thêm kiến thức, nâng cao hiểu biết trên nhiều lĩnh vực về cuộc sống và thế giới xung quanh, về đời sống văn hóa, tâm tư, tình cảm, khát vọng của con người
Trang 3- Đọc sách sẽ bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm lẽ sống cao đẹp, hoàn thiện nhân cách của con
người
- Đọc sách giúp rèn luyện năng lực sử dụng ngôn ngữ, đặc biệt là năng lực đọc - một trong
những năng lực giúp con người thành công trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin như hiện nay
II LÀM VĂN (7,0 điểm):
Câu 1: (2,0 điểm)
A Về kĩ năng
- Biết viết một văn bản nghị luận xã hội với độ dài đúng quy định
- Bài viết có bố cục chặt chẽ; lập ý sáng tạo; vận dụng linh hoạt các thao tác lập luận: giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận ; hành văn mạch lạc, trôi chảy, có cảm xúc; không mắc lỗi dùng từ, chính tả
B Về kiến thức
Bài làm có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý sau:
1 Mở đoạn
- Nếu ví trí thức nhân loại như đại dương mênh mông thì sự hiểu biết của chúng ta chỉ là hạt muối bỏ bể Trên chuyến hành trình đi tìm biến kiến thức vô tận, con người đã dần lớn lên để từ một cá thể nhỏ bé mà tạo nên tiếng nói riêng, phong cách riêng Sách chính là phương tiện đưa ta đến với nguồn kiến thức vô tận, mở
ra một cánh cửa kì diệu
- Chính vì vậy, khi nhận định về tầm quan trọng của sách, M Goor-ki đã nói: “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống” Con người yêu sách, nuôi dưỡng “con đường sống” để khẳng định rằng mình tuy là một hạt muối nhỏ bé nhưng góp phần quan trọng trong việc hình thành nên đại dương bao la
2 Giải thích
- “Sách” là di huấn tinh thần của thế hệ người đi trước đối với thế hệ sau, lời khuyên của người già sắp từ giã cõi đời với người trẻ bước vào tương lai Sách là sản phẩm tinh thần phi vật thể, kho báu trí tuệ của nhân loại Sách đã trường tồn với thời gian như một nhân vật quan trọng mãi không bao giờ khuất
Vì vậy, chúng ta hãy yêu sách Hãy bảo quản, trân trọng, nâng niu như một người bạn tri kỉ, phải phát huy giá trị mà sách mang đến cho con người Bởi vì sách không đơn thuần chỉ là “kho vô tận” mà còn là nơi kí thác những tâm sự riêng tư, thầm kín
3 Bàn luận và chứng minh
- Sách cho ta kiến thức Đó chính là những kĩ năng, những hiểu biết của con người trong cuộc sống, nơi lưu giữ tri thức toàn nhân loại được đúc kết qua hàng nghìn, hàng vạn năm trong mỗi lĩnh vực của cuộc sống
- Sách là kết tinh trí tuệ con người, không chỉ tác động vào tri thức mà còn ăn sâu vào tinh thần, bồi dưỡng tâm hồn để ta biết cách sống đẹp, sống tốt và có ích Đồng thời kết nối không gian, thời gian, kết nối trái tim, tấm lòng con người, là chiếc cầu nối đưa ta từ thực tại ngược dòng thời gian trở về quá khứ để chứng kiến những mốc son vàng lịch sử
- Sách mở ra những câu chuyện, tác phẩm văn học thấm đẫm nhân văn để khiến ta khi đọc phải có những suy ngẫm chính chắn hơn về cuộc đời Trong khi từng khắc của dòng thời gian bất tận trôi qua thì xã hội lại từng lúc một phát triển hơn Từng bước đi lên vững chắc của xã hội chính là nhờ vào kho tàng kiến thức nhân loại
đã đúc kết từ bao đời nay, mà sách chính là chiếc cầu tri thức đã nối giữa không gian này với không gian khác, giữa thời đại trước với thời đại sau Không có cách giải trí nào rẻ hơn đọc sách, cũng không có sự thú
Trang 4vị nào bền lâu hơn đọc sách Sách không chỉ giúp mở mang kiến thức mà còn đem đến nguồn hạnh phúc, sự thanh thản cho tâm hồn Chính nhờ có sách mà đôi khi, con người ta khám phá ra sức mạnh của bản thân, tìm
ra chân lí thiết thực cho con đường đời của chính mình, mở rộng thêm tầm hiểu biết về thế giới xung quanh
- Nhưng có điều, không phải sách nào cũng có ích Loại sách vô ích đầu độc ý nghĩ con người, xuyên tạc cuộc sống, làm chúng ta u mê, ngu muội thì hãy nên loại bỏ Tuy đọc sách nhiều nhưng phải biết gạn lọc mới chính là thái độ đọc sách đúng đắn
- Hãy yêu quý, lựa chọn những loại sách giúp ta mở rộng kiến thức, bồi dưỡng tâm hồn, giúp ta yêu cuộc sống, nó phải ca tụng sự nhân nghĩa, lòng bác ái - công bằng, vị tha thì mới chính là hành trang của con người trong cuộc chinh phục những đỉnh cao hy vọng
4 Bài học nhận thức và hành động
- Không một ai bước đi trên con đường thành đạt mà không song hành cùng kiến thức Không có kiến thức, con người sẽ trở nên vô dụng, lạc hậu, thấp kém trong một xã hội hiện đại hóa như bây giờ
- Sách là cây đèn thần soi sáng cho con người trên những nẻo đường xa xôi nhất và tăm tối nhất của cuộc đời
Vì vậy ta phải yêu sách Phải chăm chỉ đọc sách mà thực sự hiểu nó, đam mê nó
- “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống” Sách là kho báu trí tuệ Vì vậy, chúng ta hãy cùng nhau giữ gìn, phát huy những giá trị của sách, ứng dụng sách vào đời sống để sách mãi là ngọn đèn soi sáng tâm hồn chúng ta trên bước đường đi tới tương lai
Câu 2: (5,0 điểm)
1 Giới thiệu vấn đề nghị luận
Tôi không muốn viết những lời như thế Tôi không thể viết những lời như thế .Tôi xé đi vòng hoa giấy bức màn sương Những niềm vui dại khờ những nỗi buồn yếu đuối Cuộc sống còn dở dang
Cần đóng góp không cần ngồi ca ngợi
(Thơ, Lưu Quang Vũ)
Lưu Quang Vũ được công chúng, bạn đọc biết đến với tư cách một nhà thơ Nhưng gây tiếng vang và được hâm mộ là với tư cách một nhà viết kịch tài ba Vào những năm 1980 kịch của ông đã chiếm lĩnh sân khấu của rất nhiều nhà hát Với quan điểm sáng tác không phải để ngợi ca mà như một sự đóng góp cho cuộc sống đang còn nhiều dang dở ấy, thông qua những tác phẩm của mình, Lưu Quang Vũ đã truyền tải những thông điệp nhân sinh ý nghĩa Điều đó được thể hiện rõ nét nhất qua câu nói của Trương Ba khi gặp Đế Thích đòi
trả lại thân xác anh hàng thịt đã nói: “Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được Tôi muốn được là tôi toàn vẹn Sống nhờ vào đồ đạc, của cải người khác, đã là chuyện không nên, đằng này đến cái thân tôi cũng phải sống nhờ anh hàng thịt Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết!”
2 Khái quát chung
- Lưu Quang Vũ (1948 – 1988) nhà biên kịch lớn của nền văn học Việt Nam Vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt được biết đến như một tiếng nói phê phán những vấn đề tiêu cực của cuộc sống thông qua những
câu chuyện vui vẻ, chân thực và sống động nhưng cũng hết sức sâu sắc
- Câu chuyện bắt đầu từ khi cuộc sống của Trương Ba bắt đầu tái sinh dưới thân xác anh hàng thịt Với
Trang 5truyện cổ tích, đó là một kết thúc có hậu và Trương Ba tiếp tục hạnh phúc với hình hài và thân xác mới Tuy vậy, dưới con mắt của Lưu Quang Vũ, hiện thực cuộc đời được tái hiện theo đúng cách mà nó tồn tại Vì thế mới nảy sinh một bi kịch mới, đó là bi kịch của một tâm hồn thanh cao, trong sáng lại phải sống chật chội trong thân xác một anh hàng thịt phàm phu tục tử, thô lỗ, bản năng Tuy nhiên, sau ba tháng trú ngụ trong thân xác anh hàng thịt, với những lí lẽ đầy cám dỗ của thân xác, tâm hồn thanh cao của Trương Ba cũng có lúc bị tha hóa, phải làm những điều trái với tư tưởng, đạo lí của mình để thỏa mãn thân xác Đó chính là bi kịch nội tại của nhân vật
3 Cảm nhận về ý nghĩa của câu nói
- Đoạn trích có thể gọi là Thoát ra nghịch cảnh là cảnh cuối, đúng vào lúc xung đột trung tâm của vở kịch lên đến đỉnh điểm Sau mấy tháng sống trong tình trạng “bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo”, nhân vật hồn
Trương Ba ngày càng trở nên xa lạ với bạn bè, người thân trong gia đình và tự chán ghét chính mình Hồn Trương Ba cảm thấy không thể sống trong “da” anh hàng thịt, không thể kéo dài “nghịch cảnh” mãi được Sự chắp vá này mở đầu cho quá trình xung đột gay gắt giữa hồn và xác Trương Ba vô cùng đau khổ vì linh hồn thanh cao của ông phải sống lệ thuộc vào cái xác mà ông xem là âm u đui mù, không có tư tưởng, không có cảm xúc Sự lệ thuộc này làm cho ông dần dần trở thành con người khác, đánh mất những phẩm chất vốn có
Sự thay đổi đó đúng như Huấn Cao đã từng nói với quản ngục khi cái tốt cái đẹp tồn tại sống cùng với cái
xấu: “Ở đây, khó giữ thiện lương cho lành vững và rồi cũng đến nhem nhuốc mất cái đời lương thiện đi” (Chữ người tử tù, Nguyễn Tuân) hồn muốn tách ra khỏi cái thân xác kềnh càng, thô lỗ
- Cuộc trò chuyện giữa hồn Trương Ba và Đế Thích trở thành nơi tác giả gửi gắm những quan niệm về hạnh phúc, về lối sống và cái chết Hai lời thoại của hồn trong cảnh này có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng Người đọc, người xem có thể nhận ra những ý nghĩa triết lí sâu sắc và thấm thía qua hai lời thoại này:
+ Thứ nhất, con người là một thể thống nhất, hồn và xác phải hài hòa Không thể có một tâm hồn thanh cao trong một thân xác phàm tục, tội lỗi Khi con người bị chi phối bởi những nhu cầu bản năng của thân xác thì đừng chỉ đổ tội cho thân xác, không thể tự an ủi, vỗ về mình bằng vẻ đẹp siêu hình của tâm hồn
+ Thứ hai, sống thực sự cho ra con người quả không hề dễ dàng, đơn giản Khi sống nhờ, sống gửi, sống chắp vá, khi không được là mình thì cuộc sống ấy thật vô nghĩa Những lời thoại của hồn Trương Ba với Đế Thích chứng tỏ nhân vật đã ý thức rõ về tình cảnh trớ trêu, đầy tính chất bi hài của mình, thấm thía nỗi đau về tình trạng ngày càng chênh lệch giữa hồn xác, đồng thời càng chứng tỏ quyết tâm giải thoát nung nấu của nhân vật trước khi Đế Thích xuất hiện
- Quyết định dứt khoát xin tiên Đế Thích cho cu Tị được sống lại, cho mình được chết hẳn chứ không nhập hồn vào thân thể ai nữa của nhân vật hồn Trương Ba là kết quả của một quá trình diễn biến hợp lí Hơn nữa, quyết định này cần phải đưa ra kịp thời vì cu Tị vừa mới chết Hồn Trương Ba thử hình dung cảnh hồn của mình lại nhập vào các cu Tị để sống và thấy rõ “bao nhiêu sự rắc rối” vô lí lại tiếp tục xảy ra Nhận thức tỉnh táo ấy cùng tình thương mẹ con cu Tị càng khiến hồn Trương Ba đi đến quyết định dứt khoát Qua quyết định này, chúng ta càng thấy Trương Ba là con người nhân hậu, sáng suốt, giàu lòng tự trọng Đặc biệt, đó là con người ý thức được ý nghĩa cuộc sống
Câu nói của Trương Ba đã khắc họa bi kịch của nhân vật nhưng đồng thời thể hiện một ý nghĩa triết lí về nhân sinh, về hạnh phúc con người Lưu Quang Vũ muốn góp phần phê phán một số biểu hiện tiêu cực trong lối sống lúc bấy giờ đồng thời đã khẳng định khao khát hoàn thiện nhân cách, đấu tranh chống lại sự tha hóa trong mỗi con người Với tất cả những ý nghĩa đó, đoạn trích rất tiêu biểu cho phong cách viết kịch của Lưu Quang Vũ
Trang 64 Liên hệ
a Câu nói của Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên
- Tác phẩm kể về cuộc đời của nhân vật Chí Phèo, nhà văn đã tái hiện quá trình tha hóa của Chí Phèo qua những chặng đường đời bất hạnh Từ một người nông dân lương thiện bị giai cấp thống trị chà đạp, đày đọa trở thành lưu manh hóa Từ đó sống kiếp đời quỹ dữ
- Chí Phèo vốn có bản tính hiền lành, lương thiện chỉ vì hiện thực quá tủi cực, tối tăm, mà họ lại là nạn nhân của xã hội, trở thành những con người tha hóa và tuyệt vọng như Chí Trong câu chuyện này, Nam Cao đã tái hiện trọn vẹn cuộc đời Chí Phèo để đồng cảm và thấu hiểu cho những bi kịch mà Chí Phèo phải trải qua Hắn bước vào tác phẩm từ cái lò gạch cũ với bản tính hiền lành, lương thiện nhưng nhà tù thực dân và tầng lớp thống trị phong kiến đã cướp đi của hắn tất cả Xót xa nhất là chúng đã cướp đi giá trị con người hắn ở cả nhân hình và nhân tính Cuộc đời Chí chỉ là số “0” tròn trĩnh
- Từ một anh canh điền lương thiện, Chí biến thành một kẻ lưu manh, con quỷ dữ của làng Vũ Đại Không những thế, nhân tính của hắn cũng bị tha hóa, Chí trở thành quỷ dữ: “Đạp đổ biết bao cảnh yên vui, làm chảy máu và nước mắt của biết bao người dân lương thiện” Và như thế, Chí Phèo dấn thân vào con đường tha hóa, từng bước một, hắn bị khước từ quyền làm người với những vết sẹo dày lên theo năm tháng với nghề rạch mặt ăn vạ và trở thành tay sai cho bá Kiến - công cụ đòi nợ thuê
- Gặp được thị Nở, tình yêu mộc mạc, chân thành của thị đã đánh thức phần lương thiện tốt đẹp trong con người Chí khiến Chí có khao khát được hoàn lương
- Những định kiến nghiệt ngã của dân làng Vũ Đại về Chí đã khiến Chí bị thị Nở cự tuyệt Chí Phèo đau đớn nhận ra mình đã bị tước đoạt quyền làm người lương thiện Chí uống rượu, xách dao đến nhà bá Kiến, đòi lương thiện, tuyên án, trừng trị kẻ thù rồi tự sát
Câu nói của Chí Phèo: “Ai cho tao lương thiện?” là một câu hỏi đau đớn, nhức nhối Câu nói chứa đựng bi
kịch của nhân vật và tư tưởng chủ đề của tác phẩm
b Câu nói trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên
- Với đoạn kết Chuyện chức phán sự đền Tản Viên và lời bình cuối truyện chúng ta sẽ hiểu rõ hơn điều đó
- Trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên nổi bật nhân vật Ngô Tử Văn - một con người khảng khái, cương
trực, kiên quyết đấu tranh chống lại cái ác trừ hại cho dân Một mình chàng dám đương đầu với hồn ma tên tướng giặc, và dù phải xuống tận Minh ti, chàng vẫn không hề sợ hãi, rút lui
- Lòng cảm phục và thái độ ngợi ca của Nguyễn Dữ đã được thể hiện một cách trực tiếp trong lời bình ngay sau kết thúc truyện Theo ông, con người sống trên đời không sợ “cứng quá thì gãy” mà chỉ sợ không thể
“cứng” được
Ngô Tử Văn - một kẻ sĩ nước Việt là người luôn giữ cho mình sự cứng cỏi để vượt qua mọi thế lực phi nghĩa Cũng từ nhân vật này, người đọc có thể thấy Nguyễn Dữ đề cao sự cứng cỏi trong nhân cách kẻ sĩ Thực ra đã là trí thức thì cần rất nhiều phẩm chất tốt đẹp Quan niệm của Nguyễn Dữ về nhân cách kẻ sĩ không phải không đúng nhưng có lẽ chưa đầy đủ, trọn vẹn Nếu kẻ sĩ lúc nào cũng “cứng” quá thì chắc chắn cũng có lúc phải “gãy”
5 Bàn luận và mở rộng
- Từ những câu nói trong ba đoạn trích, mỗi con người cần rút ra những giá trị sống đích thực cho bản thân: biết sống là chính mình, không nên gục ngã trước hoàn cảnh; đồng thời cần biết tôn trọng giá trị sống đích thực mà mình đang có
- Ba câu nói của các nhân vật cũng như lời nhận xét của các nhân vật khác trong những hoàn cảnh số phận
Trang 7khác nhau nhưng đều phản ánh khát vọng nhân bản, khát vọng thời đại Điều đó làm nên giá trị và tầm cỡ
cho ba tác phẩm văn học “Chi tiết nhỏ làm nên tác phẩm lớn” (M Goor-ki)
6 Nhận xét và đánh giá
- Cả ba đoạn trích đều khắc họa tâm lí, tính cách thông qua hành động, ngôn ngữ của nhân vật một cách chân thực
- Ba đoạn trích trong ba tác phẩm đều là sản phẩm nghệ thuật độc đáo không lặp lại Những tư tưởng lớn gặp nhau nhưng cách thể hiện của mỗi tác giả là riêng biệt, chính phong cách riêng của mỗi nghệ sĩ làm nên sự phong phú của diện mạo văn học dân tộc
- Cùng là những lời nói tỉnh táo, sáng suốt, có tính chất như lời trăng trối của nhân vật trước khi từ giã cuộc đời Thông qua lời nói của mỗi nhân vật, cả ba nhà văn đều thể hiện triết lí nhân sinh sâu sắc Sự sống của con người lúc nào cũng là đáng quý, đáng trân trọng nhưng nó chỉ thực chỉ đáng quý khi con người được sống trọn vẹn là mình với phần lương thiện, tốt đẹp chân chính, được mọi người tôn trọng, thương yêu