DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮTBOD Nhu cầu oxi hóa sinh học CPMU Ban Quản lý dự án trung ương DONRE Sở Tài nguyên và Môi trường CPO Ban quản lý trung ương các dự án thủy lợi DARD Sở Nông nghiệp
Trang 1Việt Nam: Dự án Quản lý Tài nguyên Nước Đồng bằng sông Mekong phục vụ Phát triển Nông nghiệp Nông thôn
(MDWRM-RDP)
Cấp Nước cho Khu vực Nông thôn tại
XÃ NHƠN ÁI -TP CẦN THƠ
Bản cuối cùng, Ngày 30 tháng 3 năm 2011
Trang 2MỤC LỤC
Tóm tắt thực hiện
PHẦN 1 GIỚI THIỆU
1.1 Dự án
1.2 Các quy định Đánh giá tác động môi trường của Việt Nam
1.3 Các chính sách An toàn của Ngân hàng Thế giới
PHẦN II MÔ TẢ TIỂU DỰ ÁN
3.2 Chất lượng môi trường đất và nước
PHẦN IV CÁC TÁC ĐỘNG TIỀM ẨN VÀ BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU
4.1 Các tác động tiềm ẩn
4.2 Các tác động tiêu cực và biện pháp giảm thiểu
PHẦN V KẾ HOẠCH QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
5.1 Các biện pháp giảm thiểu trong giai đoạn xây dựng
5.2 Tham vấn cộng đồng và công khai thông tin
Bảng 4 Giám sát chất lượng nguồn nước cấp
Bảng 5 Dự toán chi phí phân tích nước cho mỗi mẫu
Bảng 6 Tóm tắt các hoạt động an toàn chính của tiểu dự án
Trang 3Danh mục hình
Hình 1 Hệ thống cấp nước xã Nhơn Ái
Hình 2 Thiết kế Kỹ thuật Hệ thống Xử lý Nước ngầm
Hình 3 Vị trí của Hệ thống cung cấp nước được đề xuất tại xã Nhơn Ái - Cần Thơ HÌnh 4: Hiện trạng sử dụng đất Cần Thơ
Phụ lục 1: ECOP được thêm vào nội dung của hồ sơ thầu và hồ sơ hợp đồng
Trang 4DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BOD Nhu cầu oxi hóa sinh học CPMU Ban Quản lý dự án trung ương DONRE Sở Tài nguyên và Môi trường CPO Ban quản lý trung ương các dự án thủy lợi DARD Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn DPC Ủy ban nhân dân Quận/Huyện
ECOP Các nguyên tắc môi trường thực tiễn EIA Đánh giá tác động môi trường EMP Kế hoạch quản lý môi trường EMDP Kế hoạch phát triển dân tộc thiểu số EMPF Khung chính sách dân tộc thiểu số ESMF Khung quản lý môi trường và xã hội GOV Chính phủ Việt Nam
MONRE Bộ tài nguyên và môi trường PCERWASS(s
) TT Nước Sinh hoạt và Vệ sinh nông thônPMU Ban quản lý dự án
PPMU Ban quản lý dự án của tỉnh PPC Ủy ban nhân dân tỉnh QCVN Quy chuẩn môi trường quốc gia RAP Kế hoạch hành động tái định cư RWSS Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn TCVN Tiêu chuẩn môi trường quốc gia
TDA Tiểu dự án WSS Nước sạch và vệ sinh môi trường
WB Ngân hàng thế giới
Trang 5TÓM TẮT THỰC HIỆN
Bối cảnh: Tiểu dự án bao gồm xây dựng 1 hệ thống cấp nước mới với công suất 40m3/h, cungcấp nước sạch cho 1257 hộ (6885 người) Tiểu dự án được đề xuất thuộc xã Nhơn Ái, huyệnPhong Điền, thành phố Cần thơ Hệ thống cấp nước mới này sử dụng nước ngầm làm nướcnguồn đầu vào hệ thống Trung tâm Nước sạch và vệ sinh môi trường của TP Cần Thơ(PCERWASS) làm chủ đầu tư
Tác động và giảm thiểu tác động: TDA tạo ra các tác động tiêu cực cho cộng đồng nông thôn.
Các tác động tiềm ẩn của TDA là rất nhỏ do hệ thống cấp nước có quy mô nhỏ và không cần thuhồi đất Vị trí của các giếng khoan đã được xác định Các tác động trong giai đoạn xây dựng gây
ra bụi, tiếng ồn và ách tắc giao thông tại vùng dự án rất nhỏ do lượng nguyên vật liệu cần vậnchuyển với số lượng nhỏ Phát sinh chất thải do các hoạt động của TDA nhỏ và có thể kiểm soátđược thông qua việc hỗ trợ vệ sinh môi trường tại các hộ dân của dự án
Các biện pháp giảm thiểu: Để giảm thiểu tác động của TDA các biện pháp sau đây sẽ được thực
hiện với sự tham gia chặt chẽ của chính quyền địa phương và cộng đồng
(1) PCERWAS của tỉnh Cần Thơ sẽ đưa Nguyên tắc môi trường trong thực tiễn (ECOP)đối với việc xây dựng (Phần A và B) vào các hồ sơ thầu và hợp đồng và đảm bảo các nhàthầu có nhận thức về các an toàn bắt buộc và cam kết tuân thủ thực hiện;
(2) Trong giai đoạn xây dựng PCERWAS sẽ cử 1 kỹ sư hiện trường để giám sát chặt chẽviệc thực hiện các chính sách an toàn của các nhà thầu và đào tạo an toàn cho các cán bộ;ngoài ra sẽ thuê 1 nhóm tư vấn trong nước để hỗ trợ, hướng dẫn kỹ thuật và đào tạo cáccán bộ của PCERWAS trong việc thực hiện các dự án cấp nước khác; và
(3) Sau khi hoàn thành xây dựng, PCERWAS sẽ giám sát lượng nước và chất lượngnước ngầm hàng tháng trong ít nhất năm đầu tiên vận hành hệ thống Thực hiện đào tạocho các cán bộ vận hành là 1 phần của quá trình vận hành
Trách nhiệm: PCERWAS của TP Cần Thơ sẽ chịu trách nhiệm đảm bảo thực hiện hiệu quả các
biện pháp giảm thiểu trong đó có báo cáo tiến độ thực hiện PCERWAS sẽ thành lập một đơn vịphụ trách vấn đề môi trường và xã hội (ESU) có ít nhất một nhân viên toàn thời gian, chịu tráchnhiệm thực hiện hiệu quả biện pháp an toàn PCERWAS sẽ thuê chuyên gia tư vấn trong nước đểgiúp đơn vị này (ESU) trong việc thực hiện các hoạt động an toàn Ban quản lý dự án trung ương(CPMU) và các tư vấn an toàn của ban sẽ chịu trách nhiệm chính giám sát các biện pháp an toàncủa tiểu dự án, bao gồm làm rõ các vấn đề liên quan đến các chính sách an toàn, các yêu cầu vàcác đào tạo an toàn cho đội ngũ cán bộ của tiểu dự án
Ngân sách: Chi phí thực hiện các biện pháp giảm thiểu trong giai đoạn xây dựng bao gồm tham
vấn cộng đồng và giám sát môi trường như đã thỏa thuận với chính quyền và cộng đồng địaphương và/hoặc đền bù thiệt hại (nếu có) sẽ là một phần của chi phí xây dựng TDA Chi phí
Trang 6giám sát thực hiện của nhà thầu là một phần của chi phí giám sát dự án Chi phí đào tạo về an
toàn cho cán bộ lấy từ chi phí quản lý TDA
Trang 7PHẦN 1: GIỚI THIỆU
1.1 Dự án
Chính phủ Việt Nam sẽ thực hiện Dự án Quản lý thủy lợi cho phát triển nông thôn đồng bằngsông Cửu Long trong giai đoạn 2011-2016 do Ngân hàng Thế giới (WB) tài trợ Là một phần củahợp phần 3 của dự án "Cấp nước và Vệ sinh môi trường nông thôn", xây dựng mới 22 hệ thốngcấp nước mới và nâng cấp hệ thống cũ tại TP Cần Thơ sẽ cung cấp nước sạch cho 15.133 hộ giađình của 8 quận huyện TDA cấp nước tại xã Nhơn Ái là 1 trong 7 TDA được WB đã lên kếhoạch cấp vốn Các chi tiết của các TDA được mô tả trong Phần II
1.2 Các quy định ĐTM của Việt Nam
Với hệ thống cấp nước quy mô nhỏ, không cần đánh giá tác động môi trường Tuy nhiên, chủtiểu dự án phải thực hiện cam kết bảo vệ môi trường cho từng hệ thống cấp nước và phải được sựphê duyệt của Uỷ ban nhân dân thành phố (PPC) Trong quá trình xây dựng, nhà thầu sẽ phảituân thủ một số quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn của Chính phủ Việt Nam, v v về môi trường
và an toàn có liên quan đến hoạt động xây dựng và chất lượng môi trường Các quy định đượcliệt kê dưới đây:
Các quy định về Môi trường Việt Nam: Luật bảo vệ môi trường 52/2005/QH11, Nghị định
số 80/2006/ND-CP và Nghị định số 21/2008/ND-CP của Chính phủ Việt Nam ; Thông tư
số 05/2008/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường; QCVN 05:2009/BTNMT: Quychuẩn Kỹ thuật Quốc gia đối với Chất lượng Môi trường không khí Xung quanh; TCVN5948-1998: Tiêu chuẩn việt nam Ân thanh – Tiếng Ồn phát ra từ phương tiện – Mức độTiếng ồn cho phép; QCVN 08: 2008/BTNMT: Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia về Chất lượngnước mặt; QCVN 09: 2008/BTNMT: Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nướcngầm; QCVN 01:2009/BYT: Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia về Chất lượng Nước Uống;QCVN 02:2009/BYT: Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia về Chất lượng Nước sinh hoạt
Nước cấp: TCXD 76:1979- (Thủ tục quản lý kỹ thuật trong vận hành hệ thống cấp nước);Bên cạnh đó, cần thực hiện tiêu chuẩn xây dựng TCXD66: 1991- Vận hành hệ thống cấp,thoát nước - yêu cầu an toàn Thông thường, bảo trì các tuyến ống cần tuân theo tiêu chuẩnTCXD76:1979 và 20TCN33-85 Áp dụng TCXDVN 33:2006 liên quan đến cấp nước – Hệthống đường ống và các công trình – Tiêu chuẩn thiết kế
1.3 Chính sách An toàn của Ngân hàng Thế giới
Để phù hợp với chính sách bảo vệ Ngân hàng Thế giới, Khung Quản lý Xã hội và Môi trường(ESMF) đã được xây dựng cho các dự án và đã được áp dụng cho chuẩn bị kế hoạch quản lý môitrường (EMP) cho TDA này Sàng lọc an toàn và đánh giá an toàn được thực hiện dựa trên cácthông tin kỹ thuật trong nghiên cứu tiền khả thi của tiểu dự án và việc đi công tác hiện trường bị
Trang 8hạn chế do một số vùng dự án không đến được bằng ô tô Kết quả đánh giá và các biện phápgiảm thiểu được thực hiện trong giai đoạn thực hiện TDA được trình bày trong phần III và IVsau đây.
PHẦN 2: MÔ TẢ TIỂU DỰ ÁN
2.1 Mục tiêu của tiểu dự án
Tiểu dự án được thiết kế với công suất để cung cấp nước sạch cho 1257 hộ (tương đương 6885người) tại vùng sâu vùng xa thuộc xã Nhơn Ái, huyện Phong Điền, TP Cần Thơ Nỗ lực nàynhằm hỗ trợ thêm thực hiện các chính sách của tỉnh về cải thiện cấp nước và vệ sinh môi trườngnông thôn tại TP Cần Thơ đến năm 2020 theo quyết định số 104/2000/QĐ-TTG ngày 25 tháng 8năm 2000
2.2 Các hạng mục công trình
Một công trình cấp nước mới với công suất thiết kế 49 m3/h được đề xuất
Các hạng mục công trình: Xem Hình 1
- Giếng khoan: 2 giếng khoan trong đó 1 giếng khoan tầng nông và 1 giếng khoan tầng sâu
Giếng khoan tầng nông: Độ sâu khai thác tại 140 m; đường kính ống khai thác là 300
mm làm bằng nhựa PVC, dầy 15mm, dài 70m; ống đứng cũng làm bằng PVC vớiđường kinh 168mm, dày 9mm và dài 43m
Giếng khoan tầng sâu: Độ sâu khai thác: 305m; Ống khai thác có đường kính 300mm,làm bằng ống PVC, dày 15 mm, dài 70m; Ống đứng cũng làm bằng PVC, đường kính168mm, dày 9mm và dài 43m
- Trạm bơm nước: gồm 2 máy bơm nước ngầm cho 2 giếng với công suất 40m3/h; H=45m, N
= 7,5kW, động cơ 3 pha, 1 máy bơm dự phòng
- Bơm hóa chất để khử sắt
- Bể lọc áp lực: 02 bể, vật liệu lọc bằng cát thạch anh; Đường kính bể: 2m; Chiều cao bể: 3m;Chiều cao chân bể: 1m
- Bể chứa nước sạch: Thể tích 100 m3, làm bằng bê tông cốt thép, kích thước bể 6mx6mx3m
- Nước bổ trợ: Xây dựng phía trên bể chứa với thể tích 28 m3
- Trạm hóa chất: diện tích 2,8 x 4,2 m2 Thùng chứa hóa chất xử lý nước được lắp đặt bêntrong cùng với 1 mô tơ khuấy 0,25KH và 1 máy bơm lưu lượng với công suất 10 lít/giờ
- Mạng lưới phân phối nước: Được lắp đặt với tổng độ dài 20116m, đường kính ống từ 60 -168mm
Trang 9Hình 1 Hệ thống cấp nước xã Nhơn Ái
Bảng 1 dưới đây tóm tắt các thông tin kỹ thuật của hệ thống cấp nước được đề xuất (xem vị trícông trình tại hình 3)
Bảng 1: Các thông tin kỹ thuật của hệ thống cấp nước được đề xuất tại Cần Thơ
ST
T Hạng mục công trình Vị trí xây dựng Độ sâu khai thác
(m)
Công suất thiết kế (m3/h)
Diện tích đất sử dụng (m2)
Chiều dài mạng ống phân phối nước (m)
14 Công trình cấp
nước xã Nhơn
Ái
Huyện Phong Điền khoan tại độ2 giếng
sâu 305m và140m
2.3 Quy trình xử lý nước
Biểu đồ Hình 2 trình bày quy trình thiết kế trạm xử lý nước ngầm làm nước cấp
Trang 10Mạng phân phối nước
Bể lọc áp lực (Cát thạch anh)
Bể chứa nước sạch Trạm bơm
cấp 2
Cấp nướcCác hộ gia
đình
Hình 2 Thiết kế kỹ thuật của trạm xử lý nước cấp
2.4 Mạng lưới ống phân phối nước
Vật liệu và đường ống được lựa chọn, tính toán và thiết kế tối ưu phù hợp với điều kiện kinh tế
và kỹ thuật của địa phương
Khu vực lắp đặt đường ống chủ yếu dọc theo các con đường đang có nên không phải thu hồi đất.Tổng chiều dài đường ống phân phối của hệ thống cấp nước được thể hiện trong Bảng 1
Trang 11PHẦN III: MÔI TRƯỜNG NỀN VÙNG DỰ ÁN
3.1 Các đặc điểm chung
Xã Nhơn Ái là xã thuộc vùng trung tâm của ĐBSCL, đây là vùng có khí hậu nhiệt đới và giómùa với 2 mùa chính trong năm là mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 11) và mùa khô (từ tháng 12đến tháng 4 năm sau), nhiệt độ trung bình của năm là 26,70C, lượng mưa trung bình trong mùamưa chiếm 95% lượng mưa của cả năm
TDA được thực hiện tại khu vực địa hình bằng phẳng, nghiêng từ Đông Bắc xuống Tây Nam vớivùng cao hơn về phía bờ sông Hậu và thấp hơn về phía nội đồng Đây là vùng phù sa bồi lắng và
có hệ thống sông ngòi, kênh rạch dày đặc
Tại đây, diện tích đất sử dụng cho sản xuất nông nghiệp là chủ yếu Hình 3 thể hiện vị trí củaTDA và hình 4 là bản đồ sử dụng đất tại TP Cần Thơ
Hình 3 Vị trí trạm cấp nước xã Nhơn Ái, TP Cần Thơ
Trạm cấp nước Nhơn Ái
Trang 12Hình 4 Bản đồ sử dụng đất tại TP Cần Thơ
Trồng lúa
Cây trồng khác (như mía….)Khu dân cư
Trang 133.2 Chất lượng đất, nước
Nước ngầm: Theo kết quả quan trắc chất lượng nước ngầm của Sở TNMT TP Cần Thơ trongvòng 10 năm (1999-2009) tại 34 điểm của thành phố độ sâu từ 80-200m (tầng Pleistocene)cho thấy độ cứng, hàm lượng Clo, Coliform và BOD cao hơn so với QCVN 09:2008 Chấtlượng nước ngầm tại xã Nhơn Ái được đưa ra trong bảng 2 khá tốt
Nước mặt: Theo kết quả quan trắc chất lượng nước ngầm của Sở TNMT tỉnh Cần Thơ trongvòng 10 năm (1999-2009) cho thấy một số các thông số cao hơn quy chuẩn cho phép baogồm TSS, Fe tổng số, NO2-, NH4+, Coliform (QCVN 08:2008/BTN&MT cột A1)
Không khí: Nhìn chung, chất lượng không khí trong vùng DA khá tốt, các thông số đều nhỏhơn giới hạn cho phép so với Quy chuẩn chất lượng không khí xung quanh QCVN 05:2009/BTNMT
Chất lượng đất: Theo kết quả phân tích chất đất của tư vấn Đánh giá môi trường vùng năm
2010, pH trong đất vùng dự án khá thấp, độ chua từ trung bình đến chua nhẹ; hàm lượng Nitotổng số trong đất từ trung bình đến giầu, Phốt pho tổng số khá nghèo, tuy nhiên đất không bị
ô nhiễm kim loại nặng Zn, Pb, As, Cd, Cu, hàm lượng cuả chúng đều nhỏ hơn so với QCVN03/2008/BTNMT
Bảng 2: Chất lượng nước ngầm tại giếng khoan của Ấp Nhơn Bình, xã Nhơn Ái
(a) Tại độ sâu 212 mét
ST
T Các thông số Đơn vị QCVN 01:2009/BYT
Phương pháp/tiêu chuẩn phân tích
Kết quả (Với
độ sâu 212 met)
Trang 15PHẦN 4 CÁC TÁC ĐỘNG TIỀM ẨN VÀ CÁC BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU
4.1 Tóm tắt các tác động của tiểu dự án
Các tác động tích cực:
Việc thực hiện tiểu dự án này sẽ cung cấp nước sạch cho 1257 hộ gia đình tương đương với
6885 người Hiện nay vùng dự án không có dịch vụ cấp nước nào, vì vậy người dân vẫn chưađược tiếp cận với nguồn nước sạch
Thực hiện tiểu dự án sẽ làm gia tăng số dân được tiếp cận nước sạch và nâng cao điều kiệnsống của cộng đồng địa phương cũng như giảm các rủi ro phơi nhiễm vpsi các loại bệnh tậtphát sinh do nguồn nước (như bệnh ỉa chảy, bệnh về mắt, bệnh về da…)
Các tác động tiêu cực:
Các tác động tiêu cực của dự án là rất nhỏ do trạm cấp cấp nước có quy mô nhỏ, không phải thuhồi và đền bù đất, và vị trí các giếng đã được xác định; các tác động trong giai đoạn xây dựngnhư bụi, tiếng ồn và tác động do vận chuyển tại công trường cũng nhỏ do khối lượng vật liệu xâydựng trạm nhỏ
Phát sinh nước thải không đáng kể, có thể giảm thiểu được thông qua vệ sinh môi trường tại các
Kế hoạch quản lý môi trường
trong khu dân cư
Trang 16PHẦN 5: KẾ HOẠCH QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG 5.1 Các biện pháp giảm thiểu trong giai đoạn xây dựng
Đề giảm thiểu các tác động do TDA các biện pháp sau sẽ được thực hiện có sự tham vấn chặt chẽvới cộng đồng và chính quyền địa phương
(1) PCERWAS của TP Cần Thơ sẽ đưa ECOP cho các hoạt động xây dựng dự án (Phần
A và B) vào các hồ sơ thầu và hợp đồng và đảm bảo các nhà thầu sẽ nhận thức được cácyêu cầu an toàn bắt buộc và cam kết tuân thủ thực hiện các yêu cầu này
(2) Trong giai đoạn xây dựng, PCERWAS sẽ giao nhiệm vụ cho 1 kỹ sư hiện trườnggiám sát chặt chẽ các tuân thủ an toàn của nhà thầu và thực hiện đào tạo an toàn cho cán
bộ này; Ngoài ra PCERWAS sẽ thuê nhóm chuyên gia tư vấn trong nước để hướng dẫn
kỹ thuật và đào tạo cán bộ của PCERWAS, hỗ trợ thực hiện các dự án cấp nước khác Sau khi hoàn thành xây dựng, PCERWAS sẽ giám sát nước ngầm cả về số lượng và chất lượnghàng tháng trong ít nhất là năm đầu tiên vận hành trạm Tổ chức đào tạo cho cán bộ vận hànhtrạm
Bảng 3 tóm tắt đánh giá tác động và biện pháp giảm thiểu được thực hiện trong quá trình thựchiện TDA Bảng 4 đưa ra 1 số hướng dẫn giám sát chất lượng nước và bảng 5 dự toán kinh phíphân tích nước
5.2 Tham vấn cộng đồng và công khai thông tin
Trong giai đoạn thiết kế chi tiết, PCERWAS sẽ thực hiện tham vấn Kế hoạch quản lý môi trường(EMP) với chính quyền và cộng đồng địa phương và công khai EMP bằng cả tiếng Anh và tiếngViệt tại Cần Thơ