chính sách nông nghiệp điển hình trên thế giới

Chính phủ các nước đã có sự can thiệp với mức độ khác nhau tạo nên những thành tựu phát triển trong nông nghiệp, sản xuất ra những ngành hàng đặc trưng, thế mạnh của mình, điển hình như

Tiểu luận

CHÍNH SÁCH NÔNG NGHIỆP ĐIỂN

HÌNH TRÊN THẾ GIỚI

Chương 1: Phần mở đầu

Trên thế giới, nông nghiệp được coi là một lĩnh vực quan trọng không thể thiếu được trong chiến lược phát triển kinh tế của mỗi nước Do đó sản xuất nông nghiệp không những cung cấp lương thực, thực phẩm cho con người, đảm bảo nguồn nguyên liệu cho các ngành công nghiệp s ản xuất hàng tiêu dùng và công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm mà còn sản xuất ra những mặt hàng có giá trị xuất khẩu, tăng thêm nguồn thu ngoại

tệ Trong quá khứ và hiện tại cũng như trong tương lai, nông nghiệp vẫn đóng vai trò cực

kỳ quan trọng cho sự phát triển của xã hội loài người, không ngành nào có thể thay thế được Trên 40% số lao động trên thế giới đang tham gia vào hoạt động nông nghiệp Sản xuất nông nghiệp còn góp phần đảm bảo an ninh lương thực, đó là mục tiêu phấn đấu của mỗi quốc gia, góp phần ổn định chính trị, phát triển nền kinh tế

Với vai trò quan trọng như trên, mỗi quốc gia trên thế giới có nhiều chính sách trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội Chính phủ các nước đã có sự can thiệp với mức

độ khác nhau tạo nên những thành tựu phát triển trong nông nghiệp, sản xuất ra những ngành hàng đặc trưng, thế mạnh của mình, điển hình như các nước: Trung Quốc, Nhật Bản, Hà Lan, Hàn Quốc, Israel….và ở Việt Nam của chúng ta cũng có nhiều chính sách khác nhau cho từng giai đoạn phát triển của đất nước Do đó nghiên cứu chính sách nông nghiệp trên thế giới là vô cùng cần thiết, có thể rút ra những bài học quí báo cho việc phát triển nông nghiệp Việt Nam một cách toàn diện, sánh vai cùng với các nước phát triển trên thế giới

Chương 2: Nội dung 2.1 Quá trình phát triển nông nghiệ p trên thế giới:

2.1.1 Xét theo trình độ s ản xuất hàng hoá:

- Nông nghiệp tự nhiên: Đặc trưng của nông nghiệp tự nhiên là thu nhặt những sản phẩm có sẵn từ thiên nhiên (săn bắt, hái lượm,….) Khi chưa tạo ra được sản phẩm cho cuộc sống nhưng với bản năng sinh vật, con người thời nguyên thủy có thể tìm kiế m những sản phẩm có sẵn từ thiên nhiên Đã có nhiều người chết, do ăn nhằm những củ quả độc trong quá trình đấu tranh s inh tồn với thiên nhiên Chế độ phân phối cộng sản nguyên thủy đã bảo đảm cho loài người tồn tại

- Nông nghiệp tự cấp tự túc: Khi số sản phẩm kiế m được dư dật, người ta nghĩ đến cất trữ, để giành và nhân giống cây trồng vật nuôi… Nông nghiệp tự sản tự tiêu thể hiện

sự chủ động hơn của con người đối với cuộc sống Kỹ thuật canh tác phong phú hơn, nhiều loại cây trồng, vật nuôi xuất hiện trong các gia đình nông dân Mục đích của nền sản xuất tự cấp tự túc là tạo ra những s ản phẩm cần cho cuộc sống gia đình, đặc biêt là lương thực, thực phẩm…….Theo đó là sự xuất hiện tình trạng sản xuất manh mún và tâm

lý tư hữu của người tiểu nông Các phương tiện sử dụng trong sản xuất mang tính thủ công nên sản xuất tạo ra có phẩm cấp lẫn lộn và thường là sản phẩm cấp thấp

- Nông nghiệp sản xuất hàng hóa nhỏ: Do năng suất lao động ngày một tăng, sản phẩm dư thừa ngày càng nhiều, tính đa dạng trong tiêu dùng ngày càng phát triển … Từ đây xuất hiện sự trao đổi hàng hóa nhỏ ( quy mô trao đổi nhỏ, phạm vi trao đổi hẹp, chủng loại sản phẩm trao đổi đơn điệu, phương thức trao đổi giản đơn…)

- Nông nghiệp sản xuất hàng hóa lớn: Sản xuất hàng hóa rất phát triển, phạm vi mở rộng, khối lượng sản phẩm trao đổi lớn, quan hệ kinh tế đan xen ngày càng phức tạp, tính chất hàng hóa của sản phẩm rất cao (ngay cả đối với sản phẩm nông nghiệp)…

2.1.2 Các giai đoạn phát triển của một nền nông nghiệ p hiện đại

Các giai đoạn phát triển được đặt trưng bởi hệ thống công cụ, động lực, kỹ thuật canh tác, quy mô sản xuất, năng suất lao động, thu nhập của người lao động… và được minh họa theo sơ đồ sau:

Điể m xuất phát ban đầu có thể xem là tương đương với nền nông nghiệp hàng hóa nhỏ

- Giai đoạn 1: tương ứng với những năm 1930 – 1940

- Giai đọan 2: tương ứng với những năm 1940 – 1950

- Giai đọan 3: tương ứng với những năm 1950 – 1960

- Giai đọan 4: tương ứng với những năm 1960 – 1970

- Giai đọan 5: tương ứng với những năm 1970 – 1980

- Giai đọan 6: tương ứng với những năm 1980 – 1990

- Giai đọan 7: tương ứng với những năm 1990 – 2000

- Sau năm 2000…

Cuối mỗi một giai đoạn thường xuất hiện những mầ m mống của giai đoạn sau kề nó

Vì vậy thường có sự đan xen về một điểm giống nhau ở thời kỳ cuối của giai đoạn trước

và thời kỳ đầu của giai đoạn sau kề nó

Các đặc trưng phát triển chủ yếu của một nền nông nghiệ p hiện đại

1 Sản xuất thủ công Thủ công Sức kéo xúc vật Nhỏ Thấp

2 Công cụ cải tiến Cải t iến Sức kéo xúc vật Nhỏ Thấp

3 Cơ khí hóa đơn giản Đơn liền Cơ khí nhỏ Nhỏ Thấp

4 Cơ khí hóa trung gian Đơn rời Cơ khí nhỏ Nhỏ Thấp

5 Cơ khí hóa trung gian Đơn rời Cơ khí lớn Tương

đối lớn

Tương đối cao

6 Cơ giới hóa tổng hợp Máy và vật

tư kỹ thuật

Cơ khí lớn + điện Lớn Cao

7 Hiện đại hóa

Máy, vật

tư kỹ thuật, computer

Cơ khí lớn + Điện và các năng lượng khác

Lớn Rất cao

2.2 Đặc điểm phát triển nông nghiệp thế giới:

2.2.1 Đặc điểm phát triển nông nghiệp của các nước phát triển:

- Đặc điểm chung: Các nước phát triển đã trải qua thời kỳ công nghiệp hóa với hệ thống thị trường được hình thành từ lâu, tương đối ổn định và rộng khắp Các nước phát triển đều tiến hành phát triển kinh tế trên cơ sở vật chất kỹ thuật đồ sộ với những trang thiết bị to lớn và tối tân…Nhờ vậy lượng sản phẩm sản xuất ra rất nhiều, chất lượng sản phẩm cao, chi phí sản xuất thấp…., tức là các sản phẩm đều thuộc loại cạnh tranh “có hạn” trên thế giới Sản phẩm tiêu dùng ở những nước phát triển thuộc loại sản phẩm cao cấp và phần lớn nông sản được chế biến trước khi bán cho người tiêu dùng

- Đặc điể m trong nông nghiệp:

Bản thân nông nghiệp là một ngành kinh tế thấp và chịu nhiều rủi ro nên trong thời

kỳ quá trình công nghiệp hóa, nông nghiệp bị xe m nhẹ vì các nguồn lực kinh tế phải tập trung vào các ngành kinh tế mũi nhọn Vì vậy, ngành nông nghiệp trở nên lạc hậu so với

công nghiệp Đặc điểm này có thể thấy hầu hết ở các nước đang phát triển Hậu quả là gây ảnh hưởng xấu đến đời sống người dân về mặt kinh tế và cả về mặt xã hội

Tuy nhiên, sau khi xây dựng một nền nông nghiệp lớn mạnh, việc cải tạo trở nên đơn giản hơn, trước hết là đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng như hệ thống thủy lợi, giao thông nông thôn, điện và hệ thống thông tin liên lạc Trong quá trình đó, lao động nông thôn được thu hút sang lĩnh vực phi nông nghiệp, cơ cấu kinh tế nông thôn được chuyển dịch mạnh mẽ, thu nhập từ phi nông nghiệp tăng dần và tỷ trọng thu nhập từ nông nghiệp ngày càng nhỏ Nông nghiệp còn được hỗ trợ to lớn từ Nhà nước về giá và các hỗ trợ khác

Tuy nông nghiệp chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong nền kinh tế nhưng đó lại là nền nông nghiệp thâm canh ở trình độ cao, sản xuất lớn, hiệu quả kinh tế cao và sức cạnh tranh lớn Nông nghiệp được phát triển dựa trên cơ sở hạ tầng vững mạnh, trình độ kỹ thuật tiên tiến, các quy trình kỹ thuật được tôn trọng nghiêm ngặt bởi tính công nghiệp hóa cao của

nó

Phát triển nông nghiệp theo kiểu công nghiệp, liên kết chặt chẽ với nhau ở tất cả các khâu s ản xuất, chế biến, tiêu thụ là đặc trưng của nông nghiệp ở các nước phát triển Nông nghiệp ở các nước phát triển mang tính hàng hóa cao, sản xuất chủ yếu được làm nguyên liệu cho công nghiệp Từ đó, vấn đề tiêu thụ sản phẩm đặt ra ngay từ khi bắt đầu sản xuất sản phẩm nông nghiệp Sự hỗ trợ về công nghệ cao của công nghiệp và tính hợp

lý trong bố trí tiêu thụ s ản phẩm sẽ rất hiệu nghiệm đối với nông nghiệp

Với mức sống cao, sức mua trong nước lớn và khối lượng sản phẩm tiêu thụ ở thị trường trong nước rất lớn, trong khi đó sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu của các nước phát triển là sản phẩm tinh, có sức cạnh tranh cao

2.2.2 Đặc điểm, mục tiêu và giải pháp phát triển nông nghiệp của các nước đang phát triển:

2.2.2.1 Đặc điể m:

* Đặc điểm chung:

Các nước đang phát triển tiến hành công cuộc công nghiệp hóa đất nước với cơ sở vật chất kỹ thuật nghèo nàn, kỹ thuật sản xuất lạc hậu, thủ công là chính… Vì vậy kết quả sản xuất thấp, hiệu quả kinh tế thấp và không ổn định, rất phụ thuộc vào điều kiện tự

nhiên Những nước này thường có nguồn tài nguyên thiên nhiên tương đối phong phú, nguồn nhân lực dồi dào nhưng chưa giải phóng được khỏi nông nghiệp nên sức sản xuất non kém, thu nhập thấp và đời sống nhân dân còn rất khó khăn Trước đây, hầu hết các nước đang phát triển là thuộc địa thực dân kiểu cũ với nền kinh tế phụ thuộc vào chính quốc và bị vơ vét, bốc lột nặng nề, đặc biệt về tài nguyên thiên nhiên và nhân công rẻ mạt

Những năm gần đây, giữa những nước này đã có sự phân hóa thành các nhóm nước sau:

- Nhóm các nước NICs với tốc độ phát triển nhanh, kinh tế thường được tập trung vào các ngành mũi nhọn như điện tử, thương mại, trong khi đó nông nghiệp bị xe m nhẹ Một đặc điểm của các nước công nghiệp mới (NICs) là có tốc độ tăng trưởng cao (thường

là hướng về xuất khẩu)

Bảng sau liệt kê danh s ách các quốc gia, vùng lãnh thổ được coi là các nước NIC theo châu lục địa lý

(Tỷ US D)

GDP trên đầu

Châu Phi Nam Phi 240.152 5.106 0,653(Trung bình)

- Nhóm nước kém phát triển ( khoảng 40 nước) với trình độ sản xuất vô cùng thấp kém (Nông nghiệp quảng canh), nạn đói xảy ra triền miên… Rất nhiều vấn đề kinh tế - xã hội nổi cộm ở những nước này buộc phải có sự quan tâm của các tổ chức kinh tế quốc tế

- Nhóm những nước còn lại đã giải quyết được an ninh lương thực, vượt qua đói kém, đang từng bước thực hiện có hiệu quả công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và đã đạt được một số thành tựu trong phát triển kinh tế, dần dần vươn lên giành vị trí nhất định trong cộng đồng kinh tế nhân loại

* Đặc điểm trong nông nghiệp:

- Ở các nước đang phát triển, dân cư tập trung phần lớn ở nông thôn và nông nghiệp là nguồn sống chính của người dân nông thôn Sự phát triển yếu ớt của công nghiệp đã không cho phép các nước này có thể giải quyết nhanh chóng các vấn đề kinh tế

- xã hội nan giải như đời s ống thấp, tỷ lệ thất nghiệp cao, dân s ố tăng nhanh… Trong nông nghiệp, người dân quan tâm trước hết là sản xuất lương thực (sản xuất lương thực mang tính độc canh) Loanh quanh giải quyết vấn đề lương thực làm cho các nước đang phát triển rơi vào tình trạng lẩn quẩn vì các nguồn lực thường phải tập trung cho những ngành kém hiệu quả Trình độ khai thác nguồn lực ké m dẫn đến sử dụng không hợp lý, các nguồn lực bị lãng phí

- Sức sản xuất của các nước đang phát triển thấp, cơ sở vật chất kỹ thuật nghèo nàn, lao động thủ công là chủ yếu, nông nghiệp phụ thuộc vào tự nhiên, kết quả sản xuất bấp bênh, hiệu quả kinh tế thấp, thu nhập thấp, đói kém thường xuyên xảy ra

- Sản xuất nặng nề về tự sản tự tiêu, trình độ chuyên môn hóa thấp, quy mô sản xuất nhỏ, tổ chức sản xuất phân tán… là điểm nổi bật về trình độ s ản xuất hàng hóa nông nghiệp các nước đang phát triển

- Không ổn định trong quy hoạch (tầm vĩ mô) và lúng túng trong việc xác định phương hướng sản xuất ở các vùng, các địa phương, các cơ sở sản xuất là điều thường thấy ở các nước đang phát triển

- Các nước đang phát triển là thị trường nhập khẩu và là nơi xuất khẩu sản phẩm thô

2.2.2.2 Mục Tiêu:

- An ninh lương thực:

Giải quyết đói nghèo là mục tiêu to lớn trước mắt và lâu dài cần tập trung giải quyết ở các nước đang phát triển Tùy điều kiện từng nước sẽ có các con đường giải quyết khác nhau nhưng rõ ràng về mặt kỹ thuật không thể phát triển lương thực theo lối quảng canh và về mặt thể chế cần phát huy vai trò chủ động của kinh tế hộ

An ninh lương thực thể hiện ở tính chủ động, sẵn sàn cung ứng lương thực trong mọi điều kiện và tính tiếp cận cao của người tiêu dùng với mọi biến động về giá lương thực Từ một khía cạnh khác, an ninh lương thực còn cần được thỏa mãn về các yêu cầu

về an toàn thực phẩm

Việt Nam là một nước nông nghiệp, giải quyết lương thực cực kỳ khó khăn Trước đây, dưới ách thống trị của đế quốc, phong kiến, những nạn đói kinh niên, đói giáp hạt thường xảy ra trên diện rộng, đặc biệt nạn đói năm 1945 đã là m chết 2 triệu người Sau này, chúng ta đã có nhiều chủ trương tập trung sức giải quyết vấn đề lương thực Tuy nhiên, mãi đến năm 1987, Việt Nam vẫn còn phải nhập gần 1 triệu tấn lương thực Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị (15/04/ 1988) về “Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế trong nông nghiệp đã thực sự trao quyền tự chủ trong sản xuất kinh doanh cho kinh tế hộ Điều kỳ diệu đã xảy ra, Việt Nam đã giải quyết được vấn đề lương thực, đủ lương thực cho tiêu dùng trong nước, dự trữ và có lương thực xuất khẩu, đứng thứ 2 trên thế giới về xuất khẩu gạo Từ đó đến nay, chúng ta vẫn chủ động giải quyết tốt vấn đề lương thực, lượng gạo xuất khẩu tăng đều qua các năm

- Phát triển các sản phẩm có lợi thế so sánh: Các nước đang phát triển đang “sống trên đống của” với lợi thế tuyệt đối và lợi thế so sánh trong sản xuất hàng đặc sản (dầu khí, khoáng sản, sản phẩm nông nghiệp nhiệt đới, sản phẩm biển, rừng… Những sản phẩm này mang lại tích lũy hay được trao đổi lấy ngoại tệ cho đất nước Vì vậy quan tâm khai thác sản xuất những sản phẩm này là mục tiêu góp phần làm cho “dân giàu, nước mạnh”…

Việt Nam là nước có nhiều tiềm năng trong phát triển kinh tế, khai thác các thế mạnh đó đang là nhiệm vụ đặt ra cho các ngành, các cấp từ trung ương đến địa phương

- Gọ i vốn: Để thực hiện công nghiệp hóa đất nước, cần một lượng vốn đầu tư lớn Với tình trạng sản xuất thấp kém trong nước, tích lũy từ nông nghiệp thật không đáng kể Muốn cho nền kinh tế cất cánh, các nước đang phát triển cần phải gọi vốn từ các tổ chức

tài chính quốc tế và các nước phát triển Đây là mục tiêu không kém phần quan trọng nếu không muốn kéo dài tình trạng trì trệ của nền kinh tế

2.2.2.3.Giải pháp phát triển nông nghiệp của các nước đang phát triển:

- Xác định chiến lược phát triển kinh tế:

Đây là giải pháp trước tiên giúp định hình mô hình phát triển kinh tế lâu dài của đất nước được coi như sự lựa chọn cơ bản chi phối toàn bộ các hoạt động kinh tế sau này Nội dung chiến lược bao gồm cả việc định ra các mục tiêu lâu dài và các giải pháp chủ yếu để phát triển kinh tế Theo đó là một loạt các kế hoạch phát triển kinh tế dài hạn và ngắn hạn nhằm từng bước thực hiện chiến lược đã nêu ra Nếu không có chiến lược sẽ không có định hướng và từ đó gây rất nhiều khó khăn trong việc giải quyết nhiều vấn đề nảy sinh chồng chéo hoặc mâu thuẫn nhau

- Quy hoạch:

Căn cứ vào chiến lược phát triển kinh tế cần tiến hành quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch nhiệm vụ phát triển cụ thể đối với từng ngành, vùng, lĩnh vực kinh tế… Các địa phương sẽ căn cứ vào quy hoạch của trung ương để tiến hành quy hoạch cụ thể trong phạm vi của mình Các cơ sở sản xuất kinh doanh cần căn cứ vào quy hoạch chung để tiến hành quy hoạch cụ thể nhiệm vụ phát triển kinh tế của mình

Là m như vậy s ẽ không xảy ra mâu thuẫn giữa toàn cục và cục bộ, tránh được lãng phí trong đầu tư do phải làm đi là m lại, từ đó có thể xây dựng được mối quan hệ liên kết giữa trung ương và địa phương, giữa các địa phương, giữa các doanh nghiệp…

- Từng bước tăng cường cơ sở hạ tầng:

Xuất phát từ vai trò của cơ sở hạ tầng trong sản xuất, xuất phát từ điều kiện tài chính cụ thể cần từng bước tăng cường cơ sở hạ tầng theo hướng ưu tiên cho s ản xuất và những vấn đề bức xúc, những vấn đề thiết thực của sản xuất và đời sống Việc xây dựng

cơ sở hạ tầng cần được tiến hành theo quy hoạch, thiết kế, bảo đảm chất lượng thi công…

- Khuyến khích áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới:

Phát triển nông nghiệp theo đường lối thâm canh, lựa chọn và áp dụng các tiến bộ

kỹ thuật mới phù hợp là phương châm đúng đắn đối với các nước đang phát triển

- Đổi mới cơ chế quản lý trong nông nghiệp:

Cơ chế quản lý lạc hậu lỗi thời kìm hãm, tạo nên sức ỳ, cản trở sự phát triển kinh

tế Cơ chế quản lý mới tiến bộ sẽ khơi dậy các tiềm năng phát triển kinh tế, phát huy các nội lực, phát triển được các quan hệ liên kết mới, từ đó nâng cao sức sản xuất trong quá trình phát triển kinh tế Đổi mới cơ chế quản lý cần được thực hiện đồng bộ trong tất cả các lĩnh vực, các ngành, các cấp, các địa phương, các doanh nghiệp, các trang trại, các hộ nông dân…

- Giải quyết tốt các vấn đề kinh tế - xã hội – môi trường:

Trên thực tế có rất nhiều vấn đề kinh tế - xã hội vốn có cần giải quyết, rất nhiều vấn đề mới nảy sinh Quan tâm đến các vấn đề này có nghĩa là đã ngăn chặn được các yếu

tố xã hội tiêu cực ảnh hưởng xấu đến quá trình phát triển Giữ gìn truyền thống, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, thuần phong mỹ tục, giữ gìn và bảo vệ tài nguyên môi trường…là biện pháp hữu hiệu bảo đảm cho sự phát triển bền vững trong nông nghiệp nông thôn

- Nâng cao dân trí và phát triển nguồn nhân lực:

Dân trí yếu tố quyết định ảnh hưởng đến thành công của các hoạt động mang tính cộng đồng Trình độ dân trí thể hiện ở trình độ học vấn, am hiểu về chính sách của chính phủ và các vấn đề xã hội khác…, từ đó có thái độ ứng xử tiến bộ, hợp với yêu cầu quy luật phát triển

2.3 Một số chính sách nông nghiệp điển hình trên thế giới

2.3.1 Các chính sách tác động trực tiế p đến phát triển nông nghiệp:

2.3.1.1 Chính sách đất đai:

- Mục tiêu của chính sách đất đai: nhằm tạo nên sự công bằng giữa những người sản xuất nông nghiệp, quản lý tốt đất nông nghiệp và trong dài hạn cần tập trung đất nông nghiệp về tay những người s ản xuất giỏi để là m ra ngày càng nhiều sản phẩm trên một đơn vị diện tích đất nông nghiệp

- Chính sách đất đai bao gồm: chính s ách cải cách ruộng đất và tập trung ruộng đất, chính sách hạn điền, chính s ách chuyển quyền sử dụng đất (thừa kế, mua bán, thuê đất…), chính sách về giá đất và thuê sử dụng đất, chính sách thu hồi đất nông nghiệp, chính sách

về thời hạn sử dụng đất

- Đối tượng của chính sách đất đai: là những người sở hữu và sử dụng đất nông nghiệp

- Chính sách đất đai ở một số nước:

Thành công về chính sách cải cách ở Nhật bản, Hàn Quốc và lãnh thổ Đài loan… đã duy trì được mức phát triển nông nghiệp cao và ổn định trong nhiều năm Một số nước chưa đạt được mục tiêu chính sách ruộng đất như Philippin, Ấn Độ….thì gặp khó khăn trong phát triển sản xuất nông nghiệp

+ Chính phủ Hàn Quốc thừa nhận sở hữu tư nhân về đất nông nghiệp, nhưng Chính phủ quản lý mục đích sử dụng đất (chỉ những ai đang sử dụng và sẽ sử dụng đất nông nghiệp thì mới có quyền sở hữu đất nông nghiệp), mặt khác Nhà nước phát triển công nghiệp để thu hút lao động dư thừa trong nông thôn, thay đổi mức hạn điền từ 3ha/hộ đến

30 ha/hộ

+ Tháng 12/1945 Nhật Bản ban hành luật Cải cách ruộng đất xác lập quyền sở hữu ruộng đất của nông dân, buộc địa chủ có trên 5ha phải chuyển nhượng đất, phải thanh toán địa tô bằng tiền mặt Cải cách ruộng đất lần thứ hai với nội dung thực hiện chuyển quyền sở hữu đất do Chính phủ quyết định, xác lập quyền sở hữu ruộng đất của nông dân nhằm giảm địa tô Mức hạn điền mới không vượt quá 1 ha(đối với vùng ít ruộng) và 4 ha (đối với vùng nhiều ruộng), nếu phú nông có 3 ha mà sử dụng không hợp lý sẽ bị trưng thu Các luật về bảo đảm quyền sở hữu đất của nông dân, luật cải tạo đất nông nghiệp…được ban hành

+ Ở Trung Quốc, chính sách đất đai thể hiện trong Luật đất đai ban hành năm 1987

và Luật Quản lý nhà đất thành thị ban hành năm 1999 Văn kiện số 1(1984) quy định “ Kéo dài thời gian giao khoán để khuyến khích người nông dân tăng đầu tư, bồi bổ sức đất thực hiện thâm canh” Luật đất đai của Trung Quốc quy định 4 chủ sở hữu đất nông nghiệp ở nông thôn là tập thể nông dân xã, tập thể nông dân nông thôn tự trị, tập thể nhóm nông dân và tổ tự trị

+ Nhà nước Hoa Kỳ cấp đất đồng thời cho phép mua, bán, cho thuê để hình thành trang trại (với quy mô bình quân 299 ha/trang trại)

+ Do điều kiện đất chật người đông, Chính quyền Đài Loan rất chú trọng đến tính công bằng trong phân phối quỹ đất nông nghiệp cho nông dân và sử dụng đất có hiệu quả

Về hạn điền, quy định s ở hữu tư nhân, mỗi địa chủ không quá 3 ha lúa nước, 6 ha loại ruộng khô có độ màu mỡ trung bình Nhà nước trưng mua sổ đất vượt quá mức hạn điền theo giá bằng giá bán cho người lĩnh canh, thanh toán kéo dài trong 10 năm với lãi s uất 4%/năm Diện tích đất nông nghiệp công do Nhà nước hoặc do các tổ chức xã hội cộng đồng quản lý được chuyển lại cho người lĩnh canh (người nghèo) Bên cạnh đó Nhà nước còn cho nông dân vay vốn tín dụng để cải tạo đất, phát triển thủy lợi nội đồng và áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác bền vững; Nhà nước đặc biệt chú ý đến chính sách giá đất linh hoạt nhằm đẩy nhanh quá trình tích tụ ruộng đât

+ Hiện nay ở Thái Lan có trên 192986906 rai đất nông nghiệp được phân bố cho

1388926 s ố hộ sản xuất (bình quân 3 rai/hộ) Trên thực tế , đất được phân bổ không đều (15,2% số hộ có quy mô trên 40 rai sử dụng trên 40% diện tích canh tác, vào cuối năm

1980 có 8% s ố hộ không có đất) Vì vậy các chính sách đất đai tập trung vào vấn đề tổ chức cải cách đất nông nghiệp Chính phủ Thái Lan gặp rất nhiều khó khăn để giải quyết vấn đề này

2.3.1.2 Chính sách hỗ trợ đầu vào cho SX NN

- Mục tiêu của chính s ách hỗ trợ đầu vào cho sản xuất nông nghiệp: là tăng cường sức sản xuất cho nông nghiệp, giúp người sản xuất nông nghiệp tiếp cận tốt với các yếu tố sản xuất mới để phát huy tiềm năng vốn có của mình Lý do của việc đưa ra chính sách này là do sự non yếu khá toàn diện của các cơ sở sản xuất nông nghiệp ( Về kỹ thuật sản xuất, khả năng tài chính và tổ chức huy động nguồn lực)

- Đối tượng của chính sách hỗ trợ đầu vào cho sản xuất nông nghiệp: là nông dân và các cơ sở sản xuất nông nghiệp

- Các hợp phần của chính s ách hỗ trợ đầu vào cho sản xuất nông nghiệp bao gồm: chính sách Tín dụng, Khuyến nông và tăng cường áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới trong nông nghiệp, Cung ứng vật tư kỹ thuật nông nghiệp

+ Chính sách tín dụng:

Chính sách tín dụng hướng vào việc huy động tối đa các nguồn vốn, thỏa mãn nhu cầu về vốn đối với những người sản xuất kinh doanh… và nâng cao hiệu quả kinh tế trong

sử dụng vốn

Chính sách tín dụng gồm chính sách huy động vốn; chính sách cho vay dài hạn; ngắn hạn và trung hạn; chính sách quy định về cho vay thế chấp, tín chấp, ưu đãi; chính sách kiểm soát các tổ chức tín dụng chính thống và không chính thống…

Đối tượng của chính s ách tín dụng là người đi vay và người cho vay Những người

đi vay gồm các trang trại, những hộ nông dân có khả năng trả nợ và những người nghèo Thường đối tượng vay khác nhau sẽ tiếp nhận các hình thức vay trả khác nhau Về hình thức tín dụng gồm tín dụng chính thống và tín dụng không chính thống

Ở Nhật Bản, toàn bộ tín dụng cho nông nghiệp nông thôn được đáp ứng thông qua các Hợp tác xã nông nghiệp Hoạt động tín dụng của Chính phủ thông qua các tổ hợp tài chính nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản (AFFFC) và các chương trình cho vay đối với nông nghiệp của chính phủ (GPLAs)

Tổ chức tín dụng nông nghiệp chính thống lớn nhất Thái Lan là Ngân hàng nông nghiệp và Hợp tác xã nông nghiệp (BACC); thứ đến là hệ thống ngân hàn nông nghiệp Thái Lan, tập đoàn các ngân hàng thương mại, ngân hàng Nhà nước Thái Lan

Chính phủ Philippin buộc các ngân hàng thương mại phải dành 25% quỹ tiền vay của mình cho nông nghiệp Chính phủ cũng tổ chức một ngân hàng đặc biệt cung cấp tín dụng cho nông nghiệp là ngân hàng đất đai (Dành 60% số vốn huy động để cho vay trong nông nghiệp)

Banglades thành công trong mô hình ngân hàng cho những người nghèo

Một số tổ chức tài chính lớn trên thế giới và khu vực (IMF, WB, ADB…) cũng dùng một phần vốn của mình để cho vay trong nông nghiệp

+ Chính sách khuyến nông:

Chính sách khuyến nông hướng vào mục tiêu truyền bá kiến thức cho nông dân ngay tại địa bàn sản xuất của họ (Vườn cây, ao cá, chuồng trại, ruộng, đồng cỏ…) để họ tự ra quyết định mà không cần đào tạo chính quy tập trung Để thực hiện tốt chính sách khuyến nông, cần phải hiểu được yêu cầu của người s ản xuất nhằm tổ chức huấn luyện, đáp ứng các yêu cầu đó Vì vậy cần xây dựng chương trình khuyến nông và đào tạo một đội ngũ cán bộ khuyến nông cơ sở tinh thông và tâm huyết với nghề nghiệp Quỹ khuyến nông được huy động từ nhiều nguồn (Ngân sách nhà nước, tài trợ từ các chương trình, dự án phát triển kinh tế nông thôn và đóng góp của nhân dân)