LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự hướng dẫn nhiệt tình, chu đáo của các thầy cô giáo và sự giúp đỡ nhiệt tình, những ý kiến đóng góp quý báu[.]
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự hướng dẫn nhiệt tình, chu đáo của các thầy cô giáo và sự giúp đỡ nhiệt tình, những ý kiến đóng góp quý báu của nhiều cá nhân và đồng nghiệp, tập thể
để hoàn thành Luận văn tốt nghiệp Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến
TS Nguyễn Ngọc Toàn - người đã trực tiếp hướng dẫn đề tài cho tôi với tấm
lòng thiện cảm, chân thành nhất Bên cạnh đó, tôi xin chân thành cảm ơn sự đóng góp chân thành của các thầy, cô giảng viên của Học viện khoa học xã hội
đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi được nghiên cứu và thực hiện hoàn thành đề tài Tôi cũng xin chân thành cảm ơn lãnh đạo UBND xã Arooi, UBND, UBMTTQVN huyện, Phòng LĐTB&XH, Phòng TN&MT huyện Đông Giang; các cơ quan, ban ngành liên quan; người thân, bạn bè, đồng nghiệp, luôn quan tâm tạo điều kiện, giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu, hoàn thành Luận văn Rất mong nhận được sự góp ý của mọi người, của đồng nghiệp về những nội dung trong Luận văn này Tôi xin chân thành cảm ơn
Đông Giang, tháng 11 năm 2021
Học viên
Hôih Bảy
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH NHÀ Ở CHO NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG 12
1.1 Người có công và người có công với cách mạng 12 1.2 Chính sách công và chính sách đối với người có công với cách mạng 16 1.3 Thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng…… 20 1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng 29
CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ NHÀ Ở CHO NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐÔNG GIANG, TỈNH QUẢNG NAM 58
3.1 Định hướng thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng 58 3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Đông Giang 66
KẾT LUẬN 79 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 3DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
7 PBGDPL Phổ biến giáo dục pháp luật
10 NCCVCM Người có công với cách mạng
11 QLNN Quản lý Nhà nước
12 TCCS Tổ chức cơ sở
13 UBMTQVN Ủy ban Mặt trận Tổ quốc
14 UBND Ủy ban nhân dân
15 UBTVQH Ủy ban thường vụ Quốc hội
Trang 4DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu
2.1 Danh mục các dự án phát triển nhà ở tái định cư trên địa
bàn huyện Đông Giang giai đoạn 2019 - 2020 38
2.2 Nhu cầu thực hiện hỗ trợ người có công với cách mạng về
Trang 51
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ cùng với sự tham gia tích cực, trách nhiệm của các Bộ, ngành, đoàn thể, địa phương và các tầng lớp nhân dân, việc thực hiện chính sách ưu đãi người có công và thân nhân người có công ngày càng đi vào chiều sâu, giải quyết các vấn đề khó, cốt lõi, nhất là những vấn đề còn tồn đọng qua nhiều năm, nhiều giai đoạn, nhiều thời kỳ Với phương châm “không để người thực sự có công mà không được xem xét công nhận và thụ hưởng chính sách”, ngành LĐ-TB&XH đã đẩy nhanh tiến độ xem xét xác nhận người có công với cách mạng, đồng thời chú trọng việc giải quyết những tồn đọng sau chiến tranh; tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra việc thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, nhằm thực hiện đầy đủ, kịp thời, đúng đối tượng thụ hưởng chính sách
Người có công là bộ phận hết sức đặc thù của xã hội Việt Nam Bởi vì không đâu như ở Việt Nam, cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập tự
do cho đấtnước diễn ra trong một thời gian rất dài và vô cùng ác liệt đã để lại hậu quả vô cùng nặng nề về sức người và sức của Trong đó, người có công là lực lượng chủ yếu chịu nhiều hy sinh mất mát
Ưu đãi người có công với cách mạng là một chính sách lớn của Đảng và Nhà nước ta, đó là sự đãi ngộ đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với người có công và thân nhân người có công với cách mạng, là trách nhiệm, là sự ghi nhận, tôn vinh những cống hiến to lớn của họ đối với đất nước
Chính sách, pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng là công cụ quan trọng trong việc quản lý xã hội trong lĩnh vực này, pháp luật về ưu đãi người có công nhằm thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với người có công; tạo môi trường pháp lý thuận lợi để các cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân nâng cao nhận thức, tham gia tích cực vào việc đền ơn
Trang 62
đáp nghĩa, chăm lo cho người có công, tạo sự đồng thuận cao, góp phần bảo đảm công bằng xã hội và tạo điều kiện thuận lợi để người có công xây dựng cuộc sống, tiếp tục khẳng định vai trò trong cộng đồng xã hội
Nhiều năm qua, chính sách ưu đãi đối với người có công với cách mạng từng bước được hoàn thiện Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và các văn bản hướng dẫn đã quy định rõ điều kiện, tiêu chuẩn xác nhận người có công, đối tượng chính sách người có công với cách mạng được mở rộng, thể hiện rõ tính công bằng, tôn vinh sự cống hiến và tiến bộ xã hội; được người có công, thân nhân người có công và xã hội đồng tình, ủng hộ Việc xây dựng, nâng cấp, tu bổ mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ, công trình ghi công liệt sĩ được quan tâm đầu tư Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai tích cực
Hàng năm, Nhà nước đều ưu tiên nguồn lực để thực hiện việc điều chỉnh mức trợ cấp, phụ cấp đối với người có công với cách mạng, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, mức chuẩn trợ cấp hiện nay là 1.624.000 đồng, ngân sách nhà nước chi trên 30.000 tỷ đồng để thực hiện chế độ ưu đãi đối với người và gia đình người có công; đặc biệt trong giai đoạn 2016-2020 Nhà nước dành hơn 11.000 tỷ đồng hỗ trợ nhà ở đối với gần 400.000 hộ người có công có khó khăn về nhà ở; hằng năm, Chủ tịch nước cũng dành hơn 900 tỷ đồng tặng quà cho người có công nhân dịp tết Nguyên đán và dịp kỷ niệm ngày thương binh - liệt sĩ [27]
Tỉnh Quảng Nam là một trong những địa phương có nhiều gia đình chính sách, gia đình có công với cách mạng Chính vì thế, trong những năm qua, Quảng Nam đã thực hiện nhiều chính sách hỗ trợ cho các trường hợp người có công nhà cửa bị hư hỏng được sửa chữa, xây dựng mới đảm bảo ổn định nơi ở Theo kế hoạch dự kiến từ năm 2019 – 2021 sẽ xây dựng 12.734 nhà, trong đó xây mới: 3.950 nhà, sửa chữa: 8.784 nhà Tổng kinh phí thực hiện: Dự kiến khoảng 335 tỷ đồng, trong đó ngân sách tỉnh khoảng 286 tỷ đồng, ngân sách cấp
Trang 73
huyện khoảng 49 tỷ đồng [28]
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nỗi đau chiến tranh vẫn còn đó Những người thân của họ đã không những phải chịu nỗi đau về tinh thần không gì bù đắp nổi,
mà còn phải đối mặt với những khó khăn, thiếu thốn trăm bề Vì vậy, cần phải
có những chủ trương, chính sách thỏa đáng và sự chung tay, góp sức của toàn xã hội thì mới có thể phần nào bù đắp và xoa dịu những nỗi đau mà bản thân, gia đình và người thân của họ phải gánh chịu
Trong những năm qua, các cấp, chính quyền địa phương huyện Đông Giang nhằm huy động các nguồn lực thực hiện đề án, các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, UBND xã, thị trấn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân trong việc thực hiện chính sách thương binh, liệt sỹ và chăm sóc người có công; thực hiện xã hội hóa công tác đền ơn đáp nghĩa, đồng thời thực hiện hiệu quả chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng trên địa bàn huyện đã đạt được những kết quả nhất định, các địa phương đã quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả chính sách Qua đó xây dựng văn hóa, bản sắc dân tộc Đông Giang, đạo lý uống nước nhớ nguồn; kế thừa và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của quê hương, góp phần từng bước nâng cao đời sống nhân dân, xây dựng Đông Giang ngày càng giàu mạnh, đáp ứng được yêu cầu nguyện vọng của mọi dân nói chung và thỏa mong muốn có nhà ở của những người có công với cách mạng nói riêng Tuy nhiên trong quá trình triển khai thực hiện chính sách còn gặp nhiều khó khăn, bất cập, nhiều yếu tố tác động đến thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng, đòi hỏi các cấp chính quyền, các ngành chức năng cần có những giải pháp phù hợp trong thời gian đến
Trên cơ sở những kiến thức đã được học tập tại Học viện và những kinh nghiệm trong công tác chuyên môn đang đảm nhận tại địa phương, xuất phát từ
lý do trên, tôi đã lựa chọn đề tài: “Thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho
Trang 84
người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam” làm Luận văn tốt nghiệp chuyên ngành Chính sách công
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Liên quan đến vấn đề nghiên cứu và vấn đề chính sách người có công, chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người thu nhập thấp, người có công từ thực tiễn nhiều địa phương đã được rất nhiều tác giả và nhóm tác giả nghiên cứu Theo
đó, có một số công trình, bài viết cụ thể như:
Một số công trình nghiên cứu
Hoàng Vũ Linh Chi (2020), Chính sách nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, Luận án Tiến sỹ chính sách công, Học viện khoa học xã hội, Viện hàn lâm
khoa học xã hội Việt Nam Tác giả nghiên cứu lý luận về chính sách nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp ở đô thị, đánh giá nội dung chính sách, một số kết quả của chính sách đến người thu nhập thấp ở Hà Nội và đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở xã hội trong giai đoạn tới
Trần Ngọc Dương (2018), Thực hiện chính sách bảo trợ xã hội từ thực tiễn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng, Luận văn Thạc sỹ chính sách công, Học
viện khoa học xã hội, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam Qua đó phân tích thực trạng thực hiện chính sách và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách BTXH trên địa bàn quận Hải Châu trong thời gian đến
A Lăng Den (2021), Thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng ở huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam, Luận văn Thạc sỹ chính sách
công, Học viện khoa học xã hội, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam Tác giả đã nghiên cứu cơ sở lý luận về thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng; Nghiên cứu, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng ở huyện Đông Giang trong thời gian đến
Trang 95
Huỳnh Thị Ngọc Hân (2019), Thực hiện chính sách đối với người có công
từ thực tiễn huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam, Luận văn Thạc sỹ chính sách
công, Học viện khoa học xã hội, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam Tác giả nghiên cứu, đánh giá thực trạng thực hiện chính sách đối với người có công
từ thực tiễn huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam và đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách này trong thời gian đến
Lê Thị Thanh Hiếu (2017), Thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn Thành phố Hà Nội, Luận văn Thạc sỹ chính sách công,
Học viện hành chính quốc gia Tác giả làm rõ những vấn đề lý luận thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp Thực trạng việc thực hiện chính sách nhà ở cho người thu nhập thấp hiện nay qua nghiên cứu trường hợp Thành phố
Hà Nội đã giải quyết được đến đâu, còn vướng mắc khó khăn và tồn đọng những gì để từ đó đưa ra những giải pháp tăng cường thực hiện chính sách nhằm mang lại hiệu quả tối ưu cho việc thực hiện chính sách những năm tới đây
Nguyễn Thị Lam (2017), Hoàn thiện chính sách hỗ trợ các xã ATK cách mạng trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Luận văn Thạc sỹ chính
sách công, Học viện hành chính quốc gia Luận văn phân tích thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ các xã ATK cách mạng trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ ở nước ta Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách
hỗ trợ các xã ATK cách mạng trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ
Lê Khánh Linh (2018), Thực hiện Chính sách nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố Hà Nội, Luận văn Thạc sỹ chính sách công, Học viện hành chính
quốc gia Trên cơ sở lý luận về thực thi chính sách, luận văn nghiên cứu thực trạng thực hiện chính sách nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội, từ đó đề xuất giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn chính sách này trong giai đoạn tới
Trần Nguyên Thùy Minh (2020), Thực hiện chính sách người có công với cách mạng trên địa bàn Quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng, Luận văn Thạc sỹ
chính sách công, Học viện khoa học xã hội, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt
Trang 106
Nam Luận văn nghiên cứu lý luận, phân tích thực trạng và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện chính sách người có công với cách mạng trên địa bàn Quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng
Trần Văn Sâm (2019), Thực hiện chính sách đối với người có công tại huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam, Luận văn Thạc sỹ chính sách công, Học viện
khoa học xã hội, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách người có công với cách mạng; phân tích thực trạng và đề xuất hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách người có công với cách mạng tại huyện Hiệp Đức
Nguyễn Văn Tài (2018), Thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công trên địa bàn huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội, Luận văn Thạc sỹ chính
sách công, Học viện khoa học xã hội, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam Tác giả nghiên cứu cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng chính sách và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác chính sách ưu đãi đối với người có công trên địa bàn huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội
Nguyễn Văn Tuấn (2018), Thực hiện chính sách đối với người có công từ thực tiễn thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam, Luận văn Thạc sỹ chính sách công,
Học viện khoa học xã hội, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam Luận văn
đã nghiên cứu cơ sở lý luận, thực trạng chính sách đối với người có công tại thị
xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam và đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đối với người có công tại địa phương
Nguyễn Thị Thanh (2018), Thực hiện chính sách người có công với cách mạng từ thực tiễn Quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng, Luận văn Thạc sỹ chính
sách công, Học viện khoa học xã hội, Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam Luận văn nghiên cứu cơ sở lý luận, thực trạng thực hiện chính sách người có công với cách mạng về đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách người có công với cách mạng tại quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng
Trang 117
Phan Quốc Trung (2017), Quản lý Nhà nước đối với người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh Kiên Giang, Luận văn Thạc sỹ quản lý công, Học
viện hành chính quốc gia Luận văn hệ thống hóa lý luận khoa học về chính sách
ưu đãi người có công, bố trí nguồn lực thực hiện chính sách, tổ chức thực thi chính sách đối với người có công; về năng lực của cán bộ, công chức thực hiện công tác QLNN đối với người có công; việc phân cấp trong công tác quản lý thực thi chính sách đối với người có công; về công tác thanh tra, kiểm tra Từ đó phân tích tình hình thực trạng QLNN về người có công trên địa bàn tỉnh Kiên Giang từ năm 2012 đến năm 2016 tìm ra những ưu điểm, nhược điểm và nguyên nhân của nó và giải pháp để khắc phục những nhược điểm để công tác QLNN về
người có công được thực hiện tốt hơn trong thời gian tới
Một số bài viết tiêu biểu
Nguyễn Chiến (2018), Sơn La quan tâm thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng, Trang thông tin điện tử Tin thức Thông tấn
xã Việt Nam, https://baotintuc.vn/, cập nhật 30/9/2018 Trong thời gian qua, các cấp chính quyền đã phối hợp với Hội Cựu chiến binh tỉnh Sơn La nỗ lực triển khai thực hiện công tác hỗ trợ nhà ở cho người có công Theo đó, đến 15/9/2018, tỉnh Sơn La đã thực hiện việc xây mới và sửa chữa xong 5.377 trong tổng số 8.859 nhà cho người có công với cách mạng, theo Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg ngày 26/4/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ người có công với cách mạng về nhà ở và Nghị quyết số 63/NQ-CP ngày 25/7/2017
Đào Ngọc Lợi (2020), Thực hiện hiệu quả chính sách ưu đãi đối với người
có công với cách mạng, Trang Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam,
https://dangcongsan.vn/, cập nhật ngày 22/7/2020 Bài viết đã khẳng định những kết quả đạt được trong thực hiện chính sách ưu đãi NCC và thân nhân NCC ngày càng đi vào chiều sâu, đáp ứng được yêu cầu nguyện vọng của mọi tầng lớp nhân dân qua nhiều giai đoạn, thời kỳ Đồng thời đánh giá những tồn tại,
Trang 128
khó khăn và bất cập như: việc nghiên cứu xây dựng, ban hành và hướng dẫn thực hiện chính sách chưa theo kịp với các yêu cầu của thực tiễn QLNN; sự phối hợp giữa các Bộ, ngành, địa phương có lúc, có nơi còn chưa chặt chẽ Yêu cầu mới đặt ra, đòi hỏi các cấp chính quyền tăng cường kết hợp với ngành LĐ-TB&XH sẽ tiếp tục tập trung, nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả QLNN đối với công tác NCC với CM; tiếp tục rà soát, xem xét, giải quyết hồ sơ đề nghị
xác nhận NCC với CM; đẩy mạnh cải cách hành chính
Tấn Nguyên (2020), Quảng Nam làm tốt công tác chăm lo người có công với cách mạng, Trang thông tin Nhân dân điện tử, https://nhandan.vn/, cập nhật
ngày 02/9/2020 Tác giả nêu lên truyền thống cách mạng của quê hương Quảng Nam, trải qua các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm giải phóng dân tộc, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế, tỉnh Quảng Nam có hơn 65.450 cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh và được Nhà nước công nhận liệt sĩ; đối tượng chính sách chiếm đến 20% số dân toàn tỉnh; trong đó, có hơn 135 nghìn thân nhân liệt sĩ; hơn 30,5 nghìn thương binh, bệnh binh; gần 58 nghìn NCC giúp đỡ cách mạng… Đồng thời tỉnh Quảng Nam đặc biệt quan tâm công tác triển khai, thực hiện hỗ trợ cải thiện nhà ở đối với NCC với cách mạng theo Quyết định số 22/2013/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, theo đó đã ban hành đề án xây dựng 31.352 nhà ở cho NCC; trong đó, xây mới 9.889 nhà, sửa chữa 21.463 nhà
Trần Thông (2019), Quảng Nam nỗ lực xây dựng nhà ở cho người có công, Trang thông tin điện tử Quân đội nhân dân Online https://www.qdnd.vn/,
cập nhật ngày 23/10/2019 Bài viết đã khẳng định tỉnh có số lượng đối tượng chính sách nhiều nhất cả nước, các địa phương đã có nhiều nỗ lực làm tốt công tác đền ơn đáp nghĩa, chăm lo đời sống gia đình thương binh liệt sĩ, người có công với cách mạng Theo đó, Sở Xây dựng tỉnh Quảng Nam đã tiến hành tham mưu, xin ý kiến của HĐND, UBND tỉnh báo cáo với Trung ương nhằm tiếp tục
có chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công, thực hiện Đề án giai đoạn 2019 –
Trang 139
2021 Dự kiến tổng kinh phí hỗ trợ về nhà ở cho gia đình chính sách toàn tỉnh vào thời điểm hiện tại là hơn 335 tỷ đồng, trong đó 85% là ngân sách cấp tỉnh, còn lại là ngân sách cấp huyện
Nguyễn Tới (2019), Tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện hỗ trợ người
có công với Cách mạng về nhà ở, Cổng thông tin điện tử Thị xã Bỉm Sơn,
http://bimson.thanhhoa.gov.vn/, cập nhật ngày 08/10/2019 Bài viết đã tổng hợp, khái quát kết quả thực hiện Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, theo đó, tổng số hộ gia đình người có công trên địa bàn thị xã Bỉm Sơn được hỗ trợ về nhà ở là 178 hộ (trong đó: Xây mới 50 hộ; sửa chữa 128 hộ) Các cấp chính quyền tiếp tục yêu cầu Phòng Quản lý đô thị chủ trì, phối hợp với phòng Tài chính – Kế hoạch hướng dẫn cụ thể các phường, xã việc thực hiện lập
hồ sơ chuyển đổi từ hình thức sửa chữa sang xây mới đối với các hộ thay đổi hình thức thực hiện so với đăng ký ban đầu; Thẩm tra, giải ngân kinh phí hỗ trợ kịp thời đối với các trường hợp đã hoàn thiện hồ sơ và thực hiện xong việc xây mới, sửa chữa nhà ở trong thời gian đến
Từ thực tiễn những kết quả, kinh nghiệm từ những công trình, bài viết nghiên cứu các nội dung liên quan đến thực hiện pháp luật nhà ở, chính sách người có công, chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng trên cho thấy chủ trương Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm nhiều đến những người
có công với cách mạng, các gia đình chính sách, các đối tượng yếu thế trong xã hội Tuy nhiên trong thực tiễn vẫn còn nhiều bất cập xuất phát từ đó, đặt ra cho các cấp, các ngành, chính quyền địa phương với nhiều thử thách, nên tôi muốn nghiên cứu pháp luật nhà ở, người có công, các chính sách hỗ trợ nhà ở
cho người có công để tập trung phân tích, nghiên cứu Đề tài về “Thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam” Qua đó, đề xuất những giải pháp nhằm nâng
cao hiệu quả thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công trên địa bàn
huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam
Trang 1410
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách, nội dung thực hiện chính sách, các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với CM và phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng trên địa bàn huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam, để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng tại địa phương
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu:
Thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam
4.2 Phạm vi nghiên cứu:
Nghiên cứu một số vấn đề lý luận nội dung của chính sách, thực hiện chính sách, các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng Đồng thời đánh giá thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng trên địa bàn huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam năm
2017 - 2020
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận:
Tập trung nghiên cứu những quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch
sử của chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với CM
5.2 Phương pháp nghiên cứu:
Luận văn sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, thu thập số liệu từ báo cáo, chuyên đề, công bố chính thức của các cơ quan nhà nước, qua
đó phân tích thực trạng và yêu cầu đặt ra trong thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng trên địa bàn huyện
Trang 1511
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
Luận văn vận dụng cơ sở lý luận về chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng áp dụng tại huyện Đông Giang, từ đó góp phần bổ sung thêm khung phân tích chính sách công ở Việt Nam
Nội dung luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo, để mọi tổ chức, cá nhân tiếp cận, tìm hiểu về chính sách, áp dụng vào thực tiễn công việc hiệu quả hơn, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách tại địa phương
7 Kết cấu của Luận văn
Luận văn được kết cấu gồm 3 chương:
Chương 1 Những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách nhà ở cho NCC với cách mạng
Chương 2 Thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với
cách mạng trên địa bàn huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam
Chương 3 Định hướng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực
hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng trên địa bàn huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam
Trang 1612
CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH NHÀ Ở
CHO NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG 1.1 Người có công và người có công với cách mạng
1.1.1 Người có công
Ưu đãi người có công với cách mạng là một chính sách của Đảng và Nhà nước ta, của dân tộc Việt Nam Đây là sự ghi nhận, tri ân đối với những cống hiến của người có công với đất nước, thể hiện trách nhiệm của Đảng và Nhà nước đối với người có công Pháp luật ưu đãi người có công với cách mạng không chỉ mang tính chính trị, kinh tế, xã hội mà còn mang giá trị nhân văn sâu sắc, đã thể hiện trách nhiệm của toàn xã hội trong việc thực hiện “đền ơn đáp nghĩa” đối với người có công với cách mạng, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt kết nối từ thế hệ này sang thế hệ khác, giáo dục cho thế hệ trẻ Việt Nam truyền thống tốt đẹp của dân tộc, để thế hệ trẻ hiểu và sống có trách nhiệm, có ý thức rèn luyện, phấn đấu vươn lên gìn giữ, xây dựng và phát triển đất nước
Người có công là những người không phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng, dân tộc, tuổi tác đã tự nguyện cống hiến sức lực tài năng, trí tuệ hoặc hy sinh cả đời mình cho sự nghiệp của dân tộc, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận theo quy định của pháp luật
Theo quy định tại khoản 1, 2, Điều 3, Pháp lệnh số: 02/2020/UBTVQH14, ngày 09/12/2020 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định đối tượng hưởng chế độ ưu đãi người có công với cách mạng:
Người có công với cách mạng bao gồm: Người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945; Người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945; Liệt sĩ; Bà mẹ Việt Nam anh hùng; Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến; Thương binh, bao gồm cả thương binh loại B được công nhận trước ngày 31 tháng 12 năm 1993; người hưởng chính sách như
Trang 1713
thương binh; Bệnh binh; Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học; Người hoạt động cách mạng, kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế bị địch bắt tù, đày; Người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế; Người có công giúp đỡ cách mạng
Thân nhân của người có công với cách mạng bao gồm cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, con (con đẻ, con nuôi), người có công nuôi liệt sĩ
Theo đó, có thể hiểu, Người có công được quy định tại Pháp lệnh ưu đãi người có, là những người có những đóng góp, những cống hiến xuất sắc trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và được các cơ quan có thẩm quyền công nhận theo quy định của pháp luật [4]
1.1.2 Người có công với cách mạng
Ưu đãi người có công có thể hiểu là sự đãi ngộ đặc biệt cả về vật chất và tinh thần của Nhà nước, của xã hội nhằm đền đáp công lao to lớn đối với những người đã có nhiều cống hiến, hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo
vệ Tổ quốc Đó là trách nhiệm của Nhà nước thông qua việc xây dựng những hệ thống chính sách cụ thể, phát huy truyền thống tốt đẹp, tổ chức các phong trào, đóng góp công sức đền ơn đáp nghĩa đối với người có công với cách mạng
Mục tiêu của chính sách ưu đãi người có công với cách mạng là nêu cao những giá trị tinh thần cao đẹp của dân tộc, định hướng thể chế chính trị của Nhà nước, góp phần phát triển kinh tế, xã hội ở các địa phương trên cả nước
Ưu đãi người có công với cách mạng mang tính chất truyền thống của dân tộc, quan tâm giải quyết các vấn đề xã hội gắn với phát triển kinh tế, an sinh
xã hội, nâng cao đời sống nhân dân tại các địa phương
Trình độ phát triển kinh tế- xã hội là điều kiện vật chất để thực hiện chính sách xã hội Chỉ có trên cơ sở thực hiện có hiệu quả chính sách kinh tế, mới có thể nâng cao năng suất lao động, nâng cao cơ sở vật chất để thực hiện chính sách xã hội, thực hiện công bằng xã hội Ngược lại, chính sách xã hội ảnh hưởng trực tiếp tới việc thực hiện các mục tiêu kinh tế tác động tới năng suất, chất
Trang 1814
lượng, hiệu quả lao động, góp phần ổn định xã hội Qua đó thể hiện chính sách
ưu đãi xã hội, góp phần ổn định và phát triển xã hội, tạo điều kiện cho nền kinh
tế phát triển mạnh mẽ và vững chắc Khoản 1, khoản 3, Điều 59 Hiến pháp năm
2013 xác định: “Nhà nước, xã hội tôn vinh, khen thưởng, thực hiện chính sách
ưu đãi đối với người có công với nước”, “Nhà nước có chính sách phát triển nhà
ở, tạo điều kiện để mọi người có chỗ ở” Chính vì vậy, các cấp, các ngành cần quan tâm nhiều đối với người có công với cách mạng, nhất là chính sách hỗ trợ nhà ở cho họ, đáp ứng được mục tiêu xây dựng đất nước, chăm lo đời sống cho người có công ở các địa phương
Đối với những người đã dũng cảm hy sinh một phần xương máu của mình cho bình yên của dân tộc, hòa bình của đất nước, các cấp chính quyền địa phương cần quan tâm xây dựng vườn hoa và bia tưởng niệm ghi công anh dũng của các liệt sỹ, để đời đời giáo dục tinh thần yêu nước cho nhân dân ta
Vì vậy, thực hiện chính sách đối với người có công thể hiện ngay trong bản chất và chức năng quản lý của nhà nước Nhà nước ta vừa là tổ chức chính trị đặc biệt, đại diện cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động và cũng là đại diện cho dân tộc Thực hiện chính sách người có công là kết hợp lợi ích giai cấp
và lợi ích dân tộc, đảm bảo cho đất nước, cho dân tộc ngày càng vững mạnh và phát triển đi lên
Việc xác định người có công với cách mạng, giúp đỡ cách mạng đã được Nhà nước xác định thông qua hình thức như tặng kỷ niệm chương hay bằng có công với Nhà nước đối với cá nhân, được hưởng các chính sách thương binh, bệnh binh
Như vậy, người có công với cách mạng là những người được Nhà nước tặng thưởng các phần thưởng cao quý, ghi nhận thành tích có công với cách mạng và họ được hưởng chính sách theo quy định [64]
1.1.3 Chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng
Trang 1915
Chương trình hỗ trợ nhà ở cho người có công (NCC) là một việc làm có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với gia đình NCC với cách mạng, thể hiện đạo lý “đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc
Chính sách hỗ trợ về nhà ở cho NCC với cách mạng theo Nghị quyết 494/NQ-UBTVQH13 và Quy định 22/2013/QÐ-TTg là một chính sách xã hội quan trọng được cấp ủy, chính quyền các cấp và nhân dân đồng thuận, hoan nghênh và tích cực hưởng ứng, tổ chức thực hiện Các địa phương đã có nhiều
nỗ lực, cố gắng để triển khai nhanh chóng, kịp thời với sự tham gia của các cấp, các ngành có liên quan Về cơ bản, hầu hết các địa phương đã hoàn thành kế hoạch hỗ trợ qua các giai đoạn, đời sống của NCC với cách mạng sau khi được hưởng chính sách, hỗ trợ theo chủ trương của cấp trên, chính quyền địa phương các cấp đã được nâng cao hơn trước, nhà ở khang trang, bền chắc, có diện tích
sử dụng tối thiểu theo quy định, đảm bảo vệ sinh môi trường, chắc chắn, kín đáo, tránh được tác động xấu của thời tiết
Rà soát lại, rà soát kỹ, đúng đối tượng yêu cầu cần phải hỗ trợ Xây dựng, hoàn chỉnh đề án hỗ trợ nhà ở NCC cụ thể tại các địa phương đặc biệt là việc tổ chức thực hiện và huy động các nguồn lực tại địa phương Lồng ghép chương trình nhà ở NCC với các chương trình nhà ở khác, bố trí kế hoạch phù hợp đảm bảo hiệu quả nhất Đảm bảo công khai, minh bạch, chống tiêu cực trong thực hiện chính sách
Các địa phương đã đẩy mạnh các hoạt động xã hội, các phong trào đền ơn đáp nghĩa, vận động các tổ chức và cá nhân ủng hộ, đẩy mạnh xã hội hóa việc tham gia xây dựng, sửa chữa nhà ở đối với những gia đình NCC có khó khăn về nhà ở, từng bước xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống nhân dân [35]
Từ những phân tích trên, có thể hiểu, chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trên cơ sở rà soát các đối tượng, các tiêu chuẩn được hưởng và nhu cầu cấp thiết về nhà ở của NCC với cách mạng, các cấp chính quyền địa phương, các cơ quan chuyên môn triển
Trang 2016
khai thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng đảm bảo đúng đối tượng, công khai, minh bạch, nâng cao đời sống của người dân nói chung và NCC với cách mạng nói riêng ở các địa phương
1.2 Chính sách công và chính sách đối với người có công với cách mạng
Theo quan niệm của PGS.TS Lê Chi Mai khái niệm: chủ thể ban hành
chính sách công là nhà nước; chính sách công không chỉ là các quyết định thể hiện trên văn bản và những hành động, hành vi thực tiễn ở các địa phương
Từ những phân tích trên, PGS.TS Hồ Việt Hạnh có một số quan niệm chính sách công như chính sách công chỉ xuất hiện trong thời kỳ xã hội loài người đã có nhà nước; các quan niệm có xu hướng giới hạn vào chủ thể là nhà nước và nếu mở rộng thì cũng chỉ đến các chủ thể chính trị khác song cũng đặt mối quan hệ liên quan đến nhà nước; một số quan niệm tính đến mục tiêu giải quyết vấn đề như một thành tố quan trọng làm tiêu chí xác định chính sách công ; chính sách công phải được xem như một quá trình xác định ý tưởng, hoạch định, thực hiện đến đánh giá
Chính sách công là hệ thống những hành động có chủ đích, mang tính quyền lực nhà nước, được ban hành theo những trình tự, thủ tục nhất định, nhằm mục tiêu giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tiễn
Trang 2117
Như vậy có thể hiểu, chính sách công là một tập hợp những quyết định liên quan với nhau do nhà nước ban hành, bao gồm các mục tiêu và giải pháp để giải quyết một vấn đề công nhằm đạt được các mục tiêu phát triển [21]
1.2.2 Chính sách đối với người có công với cách mạng
Công tác chăm lo cho các đối tượng người có công với cách mạng luôn được Đảng ta đặc biệt quan tâm, được chỉ đạo xuyên suốt trong thời gian qua Tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Đảng ta chỉ rõ phải “thực hiện tốt chính sách đối với thương binh, gia đình liệt sỹ, gia đình cán bộ, chiến
sĩ chiến đấu ngoài mặt trận, gia đình có công với cách mạng” [15]
Xây dựng cơ chế chính sách xã hội, phát triển kinh tế gắn với nâng cao đời sống cuộc sống của nhân dân, bảo vệ thành quả của công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước, nâng cao chất lượng chăm sóc người có công, tạo công bằng xã hội trong thụ hưởng chính sách và thu nhập trong cuộc sống [2]
Chính sách đối với người có công với cách mạng được Đảng và Nhà nước hết sức chú trọng được thể hiện bằng việc ban hành các văn bản pháp luật như Pháp lệnh Ưu đãi người hoạt động cách mạng, liệt sỹ và gia đình liệt sỹ, thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến, người có công giúp đỡ cách mạng năm 1994; Pháp lệnh Quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” (năm 1994) Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng đã được ban hành năm 1994 đến nay đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần (các năm 1994, 2005, 2007, 2012) nhằm phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước qua từng thời kỳ Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng năm 2012 đã cơ bản hoàn thiện và mở rộng điều kiện, tiêu chuẩn xác nhận đối tượng cũng như các chế độ, chính sách ưu đãi, tạo hành lang pháp lý vững chắc nhằm thể hiện trách nhiệm của Nhà nước và toàn xã hội trong việc quan tâm chăm sóc đời sống vật chất, tinh thần người có công và gia đình người có công Đến Hiến pháp năm 2013, chính sách người có công tiếp tục được ghi nhận, khoản 1 Điều 59 Hiến pháp năm 2013 khẳng định: “Nhà nước, xã hội tôn
Trang 22sơ, thực hiện chế độ ưu đãi người có công với cách mạng và thân nhân; Nghị định số 99/2018/NĐ-CP ngày 12/7/2018 của Chính phủ quy định mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi đối với người có công với cách mạng ; Nghị định số 58/2019/NĐ-CP của Chính phủ được ban hành quy định mức trợ cấp, phụ cấp
ưu đãi đối với người có công với cách mạng Qua đó, là cơ sở pháp lý để thực hiện chính sách ưu đãi người có công, đáp ứng được yêu cầu trong công tác ưu đãi người có công [71]
1.2.3 Chủ thể thực hiện chính sách người có công với cách mạng
Mỗi một quy định về thực hiện chính sách NCC với cách mạng đều thể hiện hai nhóm chủ thể: cơ quan có thẩm quyền giải quyết và cá nhân, tổ chức tham gia Chủ thể thực hiện chính sách NCC với cách mạng là chủ thể sử dụng quyền lực nhà nước, nhân danh Nhà nước tiến hành các trình tự, thủ tục từ rà soát đối tượng, nhu cầu về nhà ở, xác nhận đối tượng thuộc diện được hưởng chính sách về nhà ở đối với NCC với cách mạng, bao gồm các cơ quan, cán bộ, công chức nhà nước, tổ chức xã hội, cá nhân được Nhà nước trao quyền quản lý trong công tác thực hiện chính sách người có công với cách mạng trường hợp cụ thể tại các địa phương
Chủ thể thực hiện thực hiện chính sách NCC với cách mạng bao gồm các
cơ quan, cán bộ, công chức được giao nhiệm vụ theo luật định
Trang 2319
Chủ thể tham gia thực hiện chính bao gồm các cơ quan, cán bộ, công chức nhà nước, các tổ chức và cá nhân tham gia trong hoạt động quản lý nhà nước, triển khai thực hiện, yêu cầu những nội dung công việc cần giải quyết hoặc phối hợp triển khai thực hiện chính sách NCC với cách mạng trong cơ quan nhà nước ở các cấp chính quyền địa phương
Việc phân chia chủ thể thực hiện chính sách NCC với cách mạng trên chỉ
có tính chất tương đối Có nhiều chủ thể tuỳ vào từng trường hợp mà chủ thể đó
là chủ thể thực hiện chính sách hay chủ thể tham gia các hoạt động công tác chính sách NCC
Cơ quan hành chính nhà nước là cơ quan có chức năng quản lý hành chính nhà nước, trong đó có ngành lao động thương binh và xã hội, ngành xây dựng và các cơ quan chuyên môn, nhân danh quyền lực nhà nước thực hiện hoạt động quản lý và triển khai thực hiện Những hoạt động này được thực hiện theo trình tự, thủ tục nhất định Khi đó cơ quan hành chính nhà nước là chủ thể thực hiện chính sách, trên cơ sở ban hành văn bản quy phạm pháp luật thực hiện chính sách; phân công các cơ quan chuyên môn triển khai thực hiện nhiệm vụ, thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra thực hiện chính sách, xử lí kịp thời các trường hợp thực hiện không đúng theo quy định pháp luật; khi là chủ thể có quyền giải quyết các công việc cụ thể trong quản lí hành chính về chính sách NCC với cách mạng, về các đối tượng được hưởng chính sách nhà ở đối với NCC với cách mạng tại các địa phương
Trong nhiều trường hợp, những hoạt động triển khai thực hiện chính sách NCC với cách mạng, được các cán bộ, công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước trực tiếp thực hiện, phụ thuộc vào sự phân công nhiệm vụ, phụ thuộc vào thẩm quyền giải quyết, phê duyệt, xét duyệt do pháp luật quy định
Cá nhân, bao gồm công dân Việt Nam, người nước ngoài, người không quốc tịch, cũng như các tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, hội đoàn thể, mặt trận ở
cơ sở là chủ thể tham gia thực hiện chính sách Khi thực hiện các quyền và
Trang 2420
nghĩa vụ của mình, cá nhân tham gia những nội dung về công vụ như tiếp nhận thủ tục khiếu nại, xử phạt vi phạm, thủ tục rà soát, xác nhận, công nhận đối tượng chính sách NCC với cách mạng được hỗ trợ nhà ở trong quá trình triển khai có thể phát hiện những hành vi phiền hà cho công dân, các gia đình chính sách NCC với cách mạng thì có thể phản ánh, kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách NCC với cách mạng, thể hiện tính nghiêm minh, đảm bảo công bằng trong việc người dân được thụ hưởng các chính sách về nhà ở.[64]
1.3 Thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách
mạng
1.3.1 Xây dựng kế hoạch thực hiện chính sách
Công tác chăm lo cho các đối tượng người có công với cách mạng, nhất
là chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC luôn được Đảng ta đặc biệt quan tâm, được chỉ đạo xuyên suốt trong thời gian qua
Nghị quyết Đại hội VII khẳng định “quan tâm chăm sóc thương binh, gia đình liệt sỹ và những người có công với cách mạng vừa là trách nhiệm của Nhà nước, vừa là trách nhiệm của toàn dân ”
Nghị quyết Đại hội VIII, quán triệt “tổ chức tốt việc thi hành pháp lệnh
về người có công Mở rộng phong trào đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc thương binh, gia đình liệt sỹ”
Nghị quyết Đại hội IX, khẳng định “chăm lo tốt hơn đối với các gia đình chính sách và những người có công với cách mạng ”
Đại hội XI của Đảng, trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2010 -
2020, Đảng ta chỉ rõ “thực hiện tốt các chính sách ưu đãi và không ngừng nâng cao mức sống đối với người có công”; “hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội Thực hiện tốt chính sách đối với người và gia đình có công với nước”
Đại hội XII, Đảng ta yêu cầu “thực hiện tốt chính sách chăm sóc người có công; giải quyết tốt lao động, việc làm và thu nhập của người lao động; bảo đảm
Trang 2521
an sinh xã hội, nâng cao phúc lợi xã hội”, đồng thời, phải “quản lý tốt sự phát triển xã hội; bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao phúc lợi xã hội; thực hiện tốt chính sách với người có công; nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ nhân dân, chất lượng dân số, chất lượng cuộc sống của nhân dân; thực hiện tốt chính sách lao động, việc làm, thu nhập; xây dựng môi trường sống lành mạnh, văn minh, an toàn”
Trên cơ sở Chỉ thị số 14-CT/TW ngày 19/7/2017 của Ban Bí thư về việc tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng, xác định phấn đấu đến năm 2020, 100% gia đình có công với cách mạng có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của cộng đồng dân
cư nơi cư trú
Các cấp, các ngành, chính quyền địa phương phối hợp tổ chức triển khai hiệu quả chính sách người có công, chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng ở các địa phương, đáp ứng được yêu cầu đặt ra Từ Trung ương, tỉnh đến địa phương tích cực chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn thực hiện sát sao theo nhiệm vụ đã phân công chương trình hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng phải đảm bảo công khai, minh bạch, tránh thất thoát, phân bổ công bằng
và hợp lý các nguồn lực hỗ trợ
UBND huyện, xã, thị trấn phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội xây dựng kế hoạch thực hiện chính sách, huy động nguồn vốn hợp pháp, khuyến khích đóng góp ngày công lao động của các tổ chức, cá nhân cùng với vốn hỗ trợ Nhà nước để hướng dẫn các hộ xây dựng đúng quy định, đảm bảo yêu cầu về diện tích và chất lượng nhà ở; không để tình trạng sử dụng tiền hỗ trợ sai đối tượng, sai mục đích gây thắc mắc, bất bình tại cộng đồng, phát huy hiệu quả an sinh xã hội của chính sách một cách cao nhất
Các địa phương tiến hành tổ chức hội nghị, phổ biến kế hoạch cụ thể thực hiện hỗ trợ NCC với cách mạng về nhà ở trong các giai đoạn Đồng thời thảo luận rút kinh nghiệm, chấn chỉnh những vướng mắc, khó khăn, sai phạm tại cơ
Trang 2622
sở, thường xuyên bổ sung, điều chỉnh kế hoạch thực hiện chính sách, trong quá trình triển khai thực hiện để có giải pháp khắc phục Bên cạnh đó, kịp thời kiện toàn Ban chỉ đạo chương trình tại địa phương; lập kế hoạch chi tiết các nhiệm
vụ thực hiện trên cơ sở bản phân công công việc của các thành viên, đảm bảo triển khai kế hoạch thực hiện chính sách đạt kết quả [71]
1.3.2 Phổ biến, tuyên truyền thực hiện chính sách
Chính quyền địa phương các cấp đã xây dựng nhiều cơ chế, chính sách, xác định công tác thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng (HTNO CNCCVCM) là nhiệm vụ thường xuyên, hàng đầu của cả hệ thống chính trị theo hướng tổ chức Đảng tập trung lãnh đạo, chính quyền tích cực triển khai thực hiện, các đoàn thể và các cơ quan liên quan tích cực tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) về Luật Nhà ở, Pháp luật ưu đãi người có công với cách mạng nói chung và các chính sách, mức hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng nói riêng, thường xuyên tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức cho các cán bộ, công chức, viên chức và mọi tầng lớp nhân dân, các gia đình chính sách thực hiện đúng chủ trương, chính sách, đồng thời đảm bảo quyền lợi, bình đẳng pháp luật của người có công với đất nước Trong thời gian triển khai thực hiện các chính sách các cấp chính quyền địa phương luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm của các cơ quan chức năng, phát huy vai trò của cán bộ, công chức trong thực thi công vụ, triển khai thực hiện chính sách, bảo đảm để các gia đình người có công với cách mạng đều được hỗ trợ nhà ở, thực hiện đạt kế hoạch của các địa phương hàng năm
Từ những kế hoạch, nội dung tuyên truyền sát với thực tiễn địa phương, nhất là các huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa, qua đó công tác phổ biến, tuyên truyền đã tác động rất lớn đến tư tưởng, nhận thức của người dân, các gia đình chính sách tiếp cận được thông tin, quyền lợi của họ về mức được hưởng, chính sách được hỗ trợ nhà ở để từ đó các cơ quan chuyên môn, cùng người dân phối hợp, chấp hành, triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công
Trang 2723
với cách mạng đạt kết quả tốt Nhiệm vụ tuyên truyền, PBGDPL, thực tiễn áp dụng đúng đắn, nội dung tuyên truyền phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương, từng bước nâng cao đời sống nhân dân nói chung và các gia đình chính sách có công với cách mạng nói riêng, góp phần phát triển kinh tế, xã hội, phát huy truyền thống uống nước nhớ nguồn, bảo đảm thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng đạt hiệu quả trong thực tiễn
UBND các cấp chỉ đạo địa phương, các cơ quan ban ngành đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến chính sách, nâng cao nhận thức của người dân và đối tượng thụ hưởng; quan tâm tập huấn chuyên môn cho cán bộ cơ sở; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra Đồng thời, rà soát các hộ gia đình người có công với cách mạng còn khó khăn về nhà ở, lập danh sách sắp xếp thứ tự ưu tiên để
có kế hoạch hỗ trợ kịp thời Đồng thời triển khai thực hiện Đề án hỗ trợ gia đình
có công với cách mạng về nhà ở, chỉ đạo quyết liệt, chủ động ngay từ giai đoạn
tổ chức rà soát, thống kê, lập danh sách, xây dựng kế hoạch hỗ trợ đến quá trình triển khai thực hiện, tuyên truyền sâu rộng đến cán bộ và mọi tầng lớp nhân dân, đảm bảo mọi đối tượng NCC với cách mạng trên địa bàn đều được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở theo quy định [2]
1.3.3 Phân công, phối hợp triển khai thực hiện chính sách
Trên cơ sở chủ trương, kế hoạch về thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng, các cấp, chính quyền cụ thể hóa triển khai, trong tổ chức
và thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng thì công tác phối hợp thực hiện chính sách có ý nghĩa quan trọng tác động đến hiệu quả thực hiện chính sách Chính quyền địa phương thực hiện phân công, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, các ngành, các cấp, phân công trách nhiệm cụ thể cho các tổ chức, cá nhân có liên quan trong thực thi công vụ đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao
Về trách nhiệm đối với việc soạn thảo, ban hành và thực hiện chính sách
hỗ trợ nhà ở, Bộ LĐTB&XH đã chủ trì phối hợp với các Bộ như: Bộ Tư pháp,
Trang 2824
Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nội vụ, Bộ Thông tin và Truyền thông, Các cơ quan thuộc Chính Phủ và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, tuy theo chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị cùng triển khai thực hiện hiệu quả chính sách
Ban Bí thư chỉ đạo các cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị tập trung thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các nhiệm vụ:
Một là, lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt sâu sắc các quan điểm, chủ trương của Đảng, luật pháp, chính sách của Nhà nước về công tác người có công với cách mạng, quan tâm các chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC; tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao nhận thức trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và các tầng lớp nhân dân về những đóng góp to lớn của các thế hệ người có công với cách mạng; xác định việc chăm lo, thực hiện chính sách ưu đãi, hỗ nhà ở cho NCC với cách mạng là bổn phận, nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội
Hai là, nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong việc thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở đối với NCC với cách mạng; nghiên cứu chính sách, hoàn thiện hệ thống luật pháp, chính sách người hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, phù hợp với thực tiễn Đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ý thức, trách nhiệm của những người làm công tác chuyên môn, tăng cường tốt công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát quá trình thực thi chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng, đảm bảo mọi diện NCC với cách mạng đều được hưởng thụ chính sách theo luật định
Ba là, tổ chức tổng kết, rà soát việc công nhận người có công với cách mạng theo Kết luận số 63-KL/TW, ngày 27/5/2013 của Ban Chấp hành Trung
Trang 2925
ương khoá XI Thực hiện rà soát, xác nhận người có công với cách mạng được
hỗ trợ nhà ở, giải quyết hồ sơ tồn đọng, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng và không để sót các đối tượng thuộc diện NCC không được hỗ trợ nhà ở; hoàn thiện hồ sơ đề nghị xác nhận người có công với cách mạng được hỗ trợ nhà ở còn tồn đọng, đề xuất các giải pháp cơ quan có thẩm quyền quan tâm các đối tượng người có công với cách mạng được hỗ trợ nhà ở tại các địa phương
Bốn là, xây dựng bố trí ngân sách nhà nước, xây dựng cơ chế, chính sách huy động, đa dạng hoá các nguồn lực xã hội đối với công tác thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng; hỗ trợ cải thiện nhà ở, xây dựng, cải tạo, nâng cấp các cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng cho người có công với cách mạng
Năm là, các cơ quan, ban ngành, đoàn thể, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia các phong trào “Toàn dân chăm sóc các gia đình thương binh, liệt sỹ và thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng”, ủng hộ quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” Kịp thời biểu dương khen thưởng, nêu gương, phát huy truyền thống tốt đẹp và thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC; Phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và nhân dân giám sát quá trình thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng; đề xuất kịp thời cơ quan có thẩm quyền bảo đảm quyền lợi cho các đối tượng NCC với cách mạng [2]
Thực hiện tốt pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng đã góp phần tích cực vào việc xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống gia đình chính sách, phát triển kinh tế, an sinh xã hội ở các địa phương, nêu cao tinh thần đoàn kết, phát huy truyền thống “uống nước nhớ nguồn” tại các địa phương
1.3.4 Duy trì thực hiện chính sách
Trang 3026
Chính quyền địa phương các cấp nêu cao tinh thần trách nhiệm của các chủ thể tham gia, thường xuyên quan tâm tuyên truyền, vận động, định hướng cho các đối tượng thực hiện chính sách và toàn xã hội tích cực tham gia thực hiện Trong quá trình thực hiện có sự tác động tiêu cự từ môi trường bên ngoài đòi hỏi các cơ quan quản lý xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp để triển khai thực thi chính sách Từ thực tiễn triển khai thực hiện, trong mỗi giai đoạn phát triển, thời kỳ khác nhau cơ quan chuyên môn chủ động đề xuất để cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh chính sách cho phù hợp thực tế cuộc sống và hoàn cảnh mới Để đảm bảo lợi ích chung của xã hội, các cơ quan Nhà nước có thể kết hợp
sử dụng biện pháp hành chính để duy trì chính sách Những hoạt động đồng bộ trên đây sẽ góp phần tích cực vào việc duy trì chính sách nói chung và thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công nói riêng ở các địa phương
Các cấp chính quyền, các chủ thể thực hiện chính sách phải có sự quyết tâm cao thì chính sách mới có thể được duy trì, triển khai thực hiện Trong quá trình thực hiện, nếu chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng gặp khó khăn, vướng mắc thì các chủ thể ban hành và thực hiện chính sách, các cơ quan chuyên môn phải đề xuất các phương thức, giải pháp để điều tiết ngân sách, cải cách các thủ tục hành chính xác minh đối tượng, rà soát tổng hợp diện thuộc gia đình NCC được hỗ trợ nhà ở và các điều kiện kinh tế, xã hội khác để đảm bảo quá trình triển khai thực hiện chính sách được liên tục, tiếp tục triển khai hiệu quả Thực tiễn có nhiều chính sách ban hành đúng nhưng quá trình thực hiện, triển khai áp dụng không phù hợp dẫn đến hiệu quả không đáp ứng được yêu cầu đặt ra [10]
1.3.5 Điều chỉnh, bổ sung thực hiện chính sách
Trên cơ sở thực hiện chính sách tại các địa phương, bọc lộ nhiều bất cập trong thực tiễn, các cơ quan chuyên môn đề xuất chủ thể có thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung chính sách phù hợp với yêu cầu quản lý và triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng trong từng giai đoạn khác
Trang 3127
nhau Chủ thể nào ban hành chính sách thì được quyền điều chỉnh bổ sung chính sách đó Tuy nhiên trên thực tế việc điều chỉnh chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC rất linh hoạt, miễn là không làm cho chính sách thay đổi mục tiêu, chỉ tiêu đạt được, đồng thời đảm bảo quyền lợi chính đáng của người thụ hưởng chính sách Đồng thời khi điều chỉnh, bổ sung chính sách là điều chỉnh các cơ chế, chính sách, các biện pháp, giải pháp để chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng tiếp tục tồn tại và thực hiện tốt hơn mục tiêu, hoặc bổ sung, hoàn chỉnh mục tiêu theo yêu cầu thực tế; chứ không cho phép điều chỉnh mà làm thay đổi mục tiêu, thay đổi chính sách, thì coi như chính sách đó bị thất bại, các đối tượng thuộc diện NCC với cách mạng được hỗ trợ nhà ở không được triển khai rộng khắp, toàn diện, không đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của mọi tầng lớp nhân; yêu cầu đặt ra là bảo đảm chủ trương và hiệu quả của chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng, được triển khai trong thực tiễn ở mỗi giai đoạn điều chỉnh để phù hợp, toàn diện hơn
Trong quá trình thực hiện chính sách, việc điều chỉnh chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng ở các địa phương nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và điều kiện thực tế của xã hội, tình hình thực tế tại địa phương, điều chỉnh những tình huống phát sinh, những sự kiện, điều kiện mới để phù hợp với quá trình phát triển kinh tế, an sinh xã hội và nhiệm vụ thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng trong giai đoạn hiện nay [10]
1.3.6 Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra thực hiện chính sách
Thanh tra, kiểm tra để tìm ra những địa phương điển hình, cách làm hay, thực hiện, áp dụng hiệu quả chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng; phát hiện các địa phương chưa giám sát, phối hợp thực hiện pháp luật nhà
ở, Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, chính sách hỗ trợ nhà ở cho người cho công để thực hiện các kế hoạch, xây dựng cơ chế chính sách toàn diện hơn trong thời gian đến
Trang 3228
Mỗi địa phương, mỗi vùng khác nhau, trình độ tổ chức thực hiện chính sách của các chủ thể không đồng đều, nên các cơ chế, chính sách triển khai thực hiện chính sách cũng khác nhau, do vậy các cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải tiến hành theo dõi kiểm tra, đôn đốc việc thực thi chính sách Tăng cường theo dõi, kiểm tra quá trình thực hiện chính sách và đối tượng thực thi chính sách tập trung thực hiện các mục tiêu chính sách; đồng thời, chú ý những nội dung ưu tiên trong quá trình thực thi chính sách Trên cơ sở kế hoạch kiểm tra, đôn đốc đã được phê duyệt các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm phối hợp thực hiện hoạt động kiểm tra và kịp thời bổ sung, hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả thực hiện mục tiêu chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng một cách toàn diện, đồng bộ
Do nhiều yếu tố khác nhau như nội dung chính sách trong từng giai đoạn, điều kiện về chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế, phong tục, năng lực chuyên môn, của cán bộ, công chức ở mỗi địa phương, đơn vị được xây dựng cơ chế, chính sách, triển khai áp dụng đều khác nhau nên đòi hỏi cần có sự theo dõi, đôn đốc, kiểm tra thực hiện chính sách của cơ quan có thẩm quyền, qua đó phân công nhiệm vụ, điều chỉnh chính sách, khắc phục những hạn chế, tồn tại, nêu cao tinh thần trách nhiệm của các cá nhân, cơ quan trong quá trình thực thi công vụ, triển khai chính sách ở các địa phương [2]
1.3.7 Đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm thực hiện chính sách
Đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm là quá trình đánh giá thực tiễn thực hiện chính sách tại các địa phương, đó là nhiệm vụ cần thiết của các cấp chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng thực hiện phối hợp triển khai thực hiện Qua đó đánh giá thực chất hiệu quả thực hiện chính sách và những bài học kinh nghiệm để áp dụng, sửa đổi, bổ sung chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng phù hợp trong giai đoạn tiếp theo
Qua đánh giá để rút kinh nghiệm trong quá trình thực hiện chính sách trợ nhà ở cho NCC với cách mạng, đồng thời tìm ra những giải pháp khắc phục
Trang 3329
những hạn chế trong quá trình triển khai, thực hiện, đề xuất điều chỉnh những nội dung không phù hợp với yêu cầu phát triển, không phù hợp với thực tế xã hội Trên cơ sở đó, xem xét cả vai trò, chức năng của các chủ thể thực hiện chính sách trợ nhà ở cho NCC với cách mạng; tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện chính sách là thước đo hiệu quả chính sách, kết quả thực thi của các đối tượng thụ hưởng chính sách, tinh thần hưởng ứng với mục tiêu chính sách và ý thức chấp hành những quy định về cơ chế, biện pháp do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành để thực hiện mục tiêu chính sách trợ nhà ở cho NCC với cách mạng trong từng điều kiện về không gian và thời gian, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao
Đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm thực hiện chính sách là nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành chính sách và cơ quan chuyên môn trong quá trình thực thi chính sách theo chức năng, nhiệm vụ được giao theo thẩm quyền, địa giới hành chính, đơn vị Qua đó các địa phương tổ chức tổng kết, đánh giá những kết quả đạt được, rút kinh nghiệm những hạn chế, tồn tại để đề xuất những ý tưởng, giải pháp triển khai thực hiện chính hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng phù hợp trong từng giai đoạn, từng địa phương, đáp ứng được yêu cầu của các gia đình có công với cách mạng và mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn [11]
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng
1.4.1 Các yếu tố thuộc về chính sách
Chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các cấp chính quyền địa phương, nâng cao các giá trị tinh thần, nhân đạo, truyền thống uống nước nhớ nguồn, các chính sách
có tác động trực tiếp đến quá trình tổ chức thực thi chính sách, nguồn ngân sách, các đối tượng thụ hưởng chính sách hỗ trợ cho NCC với cách mạng ở các địa phương
Trang 3430
Nếu chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng được áp dụng phù hợp, đúng đối tượng, xác định đúng mục tiêu thì mọi gia đình có công cách mạng được hưởng chính sách theo quy định Bản chất của chính sách hỗ trợ nhà
ở cho NCC với cách mạng tác động rất lớn đến kết quả trong quá trình tổ chức thực thi chính sách; đôi khi chính sách phù hợp với địa phương này nhưng lại không phù hợp với địa phương khác Có khi nhiều văn bản pháp luật vừa ban hành đã phải sửa đổi, bổ sung, nên việc tiếp cận pháp luật mới và triển khai thực hiện gặp khó khăn Chính vì vậy yếu tố chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng tác động rất lớn đến quá trình thực hiện chính sách tại các địa phương; Các cơ quan có thẩm quyền phải thường xuyên hoàn thiện pháp luật, xây dựng chính sách phù hợp, đảm bảo được áp dụng, triển khai hiệu quả và các gia đình NCC đều hưởng chính sách trong thực tiễn [47, tr.1]
1.4.2 Yếu tố kinh tế, xã hội
Sự phát triển mạnh của kinh tế thị trường đã tác động lớn đến việc thực thi chính sách pháp pháp luật nói chung và chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng nói riêng Trong thực tiễn cho thấy, đối tượng NCC với cách mạng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở rất nhiều, trong khi đó cùng một lúc nhà nước phải đảm bảo nguồn ngân sách để triển khai, đầu tư, phát triển ở nhiều ngành, lĩnh vực khác nhau Do đó điều kiện kinh tế, xã hội, nguồn ngân sách nhà đã tác động lớn đến việc triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng tại các địa phương
Bên cạnh đó, việc thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng còn phụ thuộc vào năng lực của các tổ chức, cơ quan chuyên môn, công chức thực thi công vụ, do đó yêu cầu đặt ra phải thực hiện tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ, vấn đề này cũng phụ thuộc rất lớn vào nguồn ngân sách, điều kiện kinh tế Điều kiện kinh tế, xã hội và pháp luật có mối quan hệ tác động lẫn nhau, đồng
Trang 35Nếu công chức thực hiện công vụ không tâm huyết, không thường xuyên
về cơ sở, thiếu tinh thần trách nhiệm sẽ không nhận được sự đồng thuận của mọi
tổ chức và công dân và năng lực của đội ngũ công chức hạn chế sẽ tác động lớn đến việc thụ hưởng chính sách của gia đình NCC, tiến độ và hiệu quả thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng Đồng thời nếu nhận thức của người dân còn hạn chế cũng sẽ ảnh hưởng đến thực thi chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC trên địa bàn [47, tr.3]
1.4.4 Yếu tố về nguồn lực
Trong mọi hoạt động công tác, triển khai thực hiện nhiệm vụ, thực thi chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng thì các cấp, các ngành, các cơ quan chuyên môn phải có kế hoạch phân bổ nguồn ngân sách nhất định và thực hiện đào tạo cán bộ, công chức thực thi công vụ để đảm bảo cho công tác điều hành, quản lý, triển khai thực hiện hiệu quả ở các địa phương
Theo quy định từng đối tượng NCC được hưởng trợ cấp, hỗ trợ nhà ở thuộc các diện khác nhau, mức ngân sách cũng khác nhau; quy định rõ các nguồn lực thực hiện chính sách gồm nguồn ngân sách nhà nước; các nguồn tài trợ, biếu, tặng, cho, ủng hộ, đóng góp của tổ chức cá nhân, các nguồn lực hợp pháp khác để hỗ trợ nhà ở cho NCC với các mạng Từ những quy định này nhưng nếu không cân nhắc hợp lý sẽ dẫn đến việc thiếu kinh phí triển khai thực
Trang 3632
hiện, không đảm bảo kinh phí hỗ trợ nhà ở cho NCC; nếu chi sai nội dung, mục đích, đối tượng thì sẽ dẫn đến thất thoát ngân sách nhà nước, chưa đáp ứng được mục tiêu của chính sách Do đó, yếu tố nguồn lực trong đó phụ thuộc vào năng lực đội ngũ công chức thực thi công vụ và nguồn tài chính tác động rất lớn đến thực thi chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng tại các địa phương [47, tr.4, 5]
1.4.5 Yếu tố về kinh nghiệm của địa phương
Kinh nghiệm là những tổng kết từ những kết quả thực hiện nhiệm vụ, rút
ra nhiều bài học từ thực tiễn triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng ở các địa phương
Từ những chủ trương của Đảng và những quy định pháp luật của Nhà nước, các cấp chính quyền, cơ quan chuyên môn đã cụ thể hóa chủ trương, pháp luật bằng những kế hoạch, cơ chế chính sách phù hợp để triển khai thực hiện Ở các địa phương có nhiều đối tượng, gia đình chính sách, NCC với cách mạng được hưởng hỗ trợ nhà ở thì đòi hỏi chính quyền địa phương phải chỉ đạo các ban, ngành, hội đoàn thể trong phạm vi chức năng, quyền hạn của mỗi cơ quan, đơn vị thường xuyên thực hiện rà soát các đối tượng chính sách, NCC với cách mạng, bảo đảm để mọi đối tượng chính sách đều được hỗ trợ nhà ở theo quy định Đồng thời, trong quá trình triển khai thực hiện có những khó khăn, bất cập cần tổng hợp ý kiến đề xuất cơ quan có thẩm quyền tiếp tục sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các chính sách phù hợp, đáp ứng được nguyện vọng của mọi tầng lớp nhân dân nói chung và các gia đình chính sách, NCC với cách mạng nói riêng
Chính vì vậy, yếu tố kinh nghiệm của địa phương có vai trò quan trọng để quyết định thực hiện thành công chính sách trong mỗi giai đoạn khác nhau, biết phân tích, tổng hợp các yếu tố tác động trong thực thi chính sách sẽ mang lại nhiều kinh nghiệm, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ hiện nay [47, tr.6]
Trang 3733
Tiểu kết chương 1
Từ những cơ sở lý luận, phân tích một số khái niệm, nội dung thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng và các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người có công với cách mạng Qua đó cho thấy sự quan tâm của Đảng và Nhà nước ta trong việc ban hành chủ trương, chính sách, pháp luật đối với người có công với cách mạng qua từng giai đoạn lịch sử, phát triển đất nước Đồng thời cũng khẳng định vai trò của các chủ thể thực hiện, triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng, góp phần từng bước nâng cao đời sống nhân dân nói chung và gia đình người có công với cách mạng nói riêng ở các địa phương Tuy nhiên trong quá trình triển khai thực hiện chính sách còn nhiều bất cập, khó khăn nhất định, nhất là nguồn lực về đội ngũ cán bộ, công chức thực thi công vụ
và nguồn lực tài chính Chính vì vậy, đòi hỏi phải có những giải pháp phù hợp, trong đó có việc hoàn thiện quy định pháp luật về đất đai, nhà ở và xây dựng các
cơ chế, chính sách hỗ trợ nhà ở cho gia đình chính sách Qua phân tích thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam sẽ làm rõ hơn các nội dung quan trọng tại Chương 2 của Luận văn
Trang 3834
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ NHÀ Ở CHO
NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN ĐÔNG GIANG, TỈNH QUẢNG NAM
2.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng ở huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam
Toàn huyện có 10 xã và 01 thị trấn Tổng diện tích tự nhiên: 81.263,23 ha (812,63 km2) Ranh giới được xác định:
- Phía Đông giáp: huyện Hòa Vang - Thành phố Đà Nẵng
- Phía Tây giáp: huyện Tây Giang - Quảng Nam
- Phía Nam giáp: huyện Nam Giang và huyện Đại Lộc - Quảng Nam
- Phía Bắc giáp: huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế
Địa hình đất đai, thổ nhưỡng, khí hậu
Nằm trong khu vực nhiệt đới ẩm gió Mùa thuộc khu vực Đông Trường Sơn, chia làm hai mùa rõ rệt: Mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 02 dương lịch và mùa khô từ tháng 3 đến tháng 8 dương lịch
Đông Giang có địa hình hầu hết là núi cao, độ dốc lớn và bị chia cắt thành nhiều vùng: hình thành nên hệ thống các sông lớn là: Sông Vàng, sông Kôn, sông A Vương và sông Boung [68, tr.1, 2]
2.2.2 Tình hình kinh tế, xã hội
Trang 3935
Trong những ngày đầu mới tái lập, Đảng bộ và nhân dân Đông Giang phải đối mặt với bộn bề khó khăn, xuất phát từ một huyện thuần nông, nông nghiệp chiếm chủ yếu trong cơ cấu kinh tế của huyện; đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo, nguồn nhân lực còn hạn chế, thiếu kinh nghiệm thực tiễn, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao
Qua gần 20 năm xây dựng và trưởng thành, Đông Giang đã có những thành tựu to lớn trong phát triển kinh tế, hạ tầng kinh tế-xã hội, đời sống nhân dân, bộ mặt nông thôn từng bước thay đổi Ngay sau tái lập huyện, được sự quan tâm của các cấp chính quyền với sự đầu tư của các dự án như: Đường Zà hung-ARooi; đường Zà Hung-Jơ Ngây; đường An Điềm-Kà Dăng-A Xờ; Đường xã Ba-xã Tư, hệ thống hạ tầng khu Trung tâm huyện được quy hoạch chỉnh trang một cách bài bản, đầu tư các tuyến đường nội thị, xây dựng tuyến trục cảnh quan, cầu A Vương 3 qua đó góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng-kinh tế xã hội trên địa bàn, tạo động lực tốt cho kinh tế, văn hoá, xã hội phát triển
Các cấp chính quyền địa phương xây dựng cơ chế, chính sách kêu gọi các nhà đầu tư đầu tư vào địa bàn, phát triển du lịch sinh thái – văn hoá; lĩnh vực lâm nghiệp, nông nghiệp, xây dựng kết cấu hạ tầng, khai thác vật liệu xây dựng, chế biến nông, lâm sản; Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, mang lại giá trị kinh tế cao, sản xuất nông nghiệp hàng hoá được chú trọng, chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung theo hướng công nghiệp, bán công nghiệp, đảm bảo an toàn dịch bệnh và vệ sinh môi trường; tổng đàn gia súc 23.024 con, tổng đàn gia cầm đạt 45.870 con, từng bước nâng cao đời sống nhân dân tại các địa phương trên địa bàn huyện
Sản xuất công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp-dịch vụ được tập trung phát triển, thu hút được các dự án đầu tư vào địa bàn triển khai thực hiện như: Xây dựng nhà máy gỗ keo xã Ba, dự án gạch Tuynel thôn Dốc Kiền xã Ba, nhà máy
Trang 4036
gạch Tuynell-ALV chủ yếu sử dụng đất đồi và phế phẩm công nghiệp; dự án điểm du lịch sinh thái suối khoáng nóng A Păng xã Sông Kôn; dự án du lịch Dốc Gợp- lòng hồ A Vương; dự án trồng rừng gỗ lớn và chế biến ván gỗ xuất khẩu… Công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp phát triển đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động theo hướng tiến
bộ, phát triển hạ tầng, kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân Các hoạt động thương mại, dịch vụ phát triển đa dạng, năng động, tăng cả
về số lượng, chất lượng; thị trường được mở rộng, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu sản xuất, tiêu dùng của nhân dân và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của huyện
Kết quả 10 năm triển khai phát triển kinh tế xã hội với sự quan tâm của cả
hệ thống chính trị và sự tham gia tích cực của các tầng lớp nhân dân đã đột phá xây dựng hạ tầng nông thôn, nâng cao thu nhập của người dân đạt 26,7 triệu đồng/người/năm, tăng 1,31 triệu đồng so với chỉ tiêu đề ra Qua đó thể hiện quyết tâm vượt lên mọi khó khăn, thử thách của Đảng bộ và nhân dân trong huyện Nêu cao truyền thống văn hoá, cách mạng của quê hương, tăng cường đoàn kết, phát triển kinh tế, an sinh xã hội bền vững, xây dựng thành công nông thôn mới, đáp ứng được yêu cầu nguyện vọng của mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn huyện [68, tr.3, 4, 5]
Điều kiện tự nhiên thuận lợi, kinh tế, xã hội phát triển đã tạo nhiều điều kiện để cho các cấp chính quyền triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho NCC với cách mạng trên địa bàn huyện đạt hiệu quả Tuy nhiên điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội đã tác động lớn đến quá trình triển khai thực hiện tại địa phương
2.2 Tình hình thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam
2.2.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch thực hiện chính sách nhà ở cho người có công với cách mạng
