ĐỀ TÀI: KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG QUANG MINH

Từ đó đòi hỏi công tác tổ chức kế toán nguyên vật liệu phải thực hiện tốt,góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, hạ thấp chi phí trong giá doanh nghiệp còncần biết sử dụng hiệu quả, tiết k

MỤC LỤC

MỤC LỤC i

TÓM LƯỢC iii

LỜI CẢM ƠN iv

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT v

PHẦN MỞ ĐẦU vi

1 Tính cấp thiết, ý nghĩa của đề tài nghiên cứu vi

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài vi

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu đề tài vii

4 Phương pháp nghiên cứu đề tài vii

5 Kết cấu khóa luận tốt nghiệp viii

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG DOANH NGHIỆP 9

1.1 Cở sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu 9

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản 9

1.1.2 Yêu cầu quản lý, nhiệm vụ kế toán nguyên vật liệu 11

1.2 Nội dung kế toán nguyên vật liệu 12

1.2.1 Kế toán NVL theo quy định của chuẩn mực kế toán Việt Nam (chuẩn mực VAS 02 – Hàng tồn kho) 12

1.2.2 Kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất theo chế độ kế toán hiện hành (theo quyết định 15/2006/QĐ/BTC) 17

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG QUANG MINH 27

2.1 Tổng quan tình hình và ảnh hưởng nhân tố môi trường đến kế toán NVL xây dựng tại công ty TNHH Xây dựng Quang Minh 27

2.1.1 Tổng quan về NVL xây dựng tại công ty TNHH Xây dựng Quang Minh27 2.1.2 Ảnh hưởng của nhân tố môi trường đến kế toán NVL xây dựng tại công ty TNHH Xây dựng Quang Minh 28

2.2 Thực trạng kế toán nguyên vật liệu xây dựng tại công ty TNHH Xây dựng Quang Minh 29

2.2.1 Tính giá nguyên vật liệu 30

2.2.2 Kế toán chi tiết nguyên vật liệu 33

2.2.3 Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu tại công ty 34

CHƯƠNG 3 CÁC KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG QUANG MINH 39

3.1 Các kết luận phát hiện qua nghiên cứu kế toán NVL xây dựng tại công ty TNHH Xây dựng Quang Minh 39

3.1.1 Những kết quả đã đạt được 39

3.1.2 Những mặt hạn chế, tồn tại và nguyên nhân 40

3.2 Các đề xuất, kiến nghị về kế toán NVL xây dựng tại công ty TNHH Xây dựng Quang Minh 43

3.3 Điều kiện thực hiện 47

KẾT LUẬN i

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ii

PHỤ LỤC

TÓM LƯỢC

Trong nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường

có sự quản lý của nhà nước, các doanh nghiệp nhà nước ngày càng được nâng caovai trò tự chủ của mình Những vấn đề cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường ngàycàng khốc liệt và phức tạp, không chỉ đơn thuần là cạnh tranh về chất lượng mẫu mãsản phẩm mà còn là sự cạnh tranh quyết liệt về giá cả nhằm tạo ra những sản phẩm,dịch vụ mới cung cấp cho thị trường với mức chi phí hợp lý để đạt được lợi nhuậntối đa cho doanh nghiệp

Để giải quyết vấn đề này, các doanh nghiệp phải tìm ra giải pháp tổ chức kinhdoanh tối ưu nhất để có thể hoạt động kinh doanh một cách có hiệu quả Doanhnghiệp phải quan tâm đến tất cả các vấn đề, thực hiện hàng loạt các các giải phápkinh tế để tối đa hóa lợi nhuận, tối thiểu hóa chi phí Một trong những công cụ quản

lí không thể thiếu được trong hoạt động sản xuất kinh doanh là hạch toán kế toán

Nó đóng một vai trò rất quan trọng trong việc quản lý, điều hành kiểm soát các hoạtđộng kinh tế, đảm nhiệm hệ thống thông tin có ích cho việc ra quyết định kinh tế.Trong doanh nghiệp xây dựng, chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớntrong toàn bộ chi phí sản xuất (70% - 80%) Do đó, muốn tối đa hóa lợi nhuận bêncạnh việc sử dụng đúng lại nguyên vật liệu, đảm bảo chất lượng, vật liệu là hết sứccần thiết Từ đó đòi hỏi công tác tổ chức kế toán nguyên vật liệu phải thực hiện tốt,góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, hạ thấp chi phí trong giá doanh nghiệp còncần biết sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nguyên vật liệu Hơn nữa nguyên vật liệu còn là

bộ phận quan trọng của hàng tồn kho, do đó đòi hỏi việc hạch toán, quản lý nguyênvật liệu đúng, đủ và kịp thời; đồng thời kiểm tra, giám sát được việc chấp hành vềtiêu hao nguyên vật liệu dự trữ, ngăn chặn việc sử dụng lãng phí nguyên vật liệu.Nhận thức được tầm quan trọng của công tác quản lý nguyên vật liệu, do đó

em đã lựa chọn đề tài “Kế toán nguyên vật liệu tại công ty TNHH Xây dựng Quang Minh” làm đề tài cho khóa luận tốt nghiệp của mình.

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập tại nhà trường cũng như quá trình học tập và nghiêncứu tại Công ty Xây dựng Quang Minh Trong quá trình thực tập em đặc biệt chú ýđến hoạt động kế toán nguyên vật liệu của công ty còn nhiều bắt cập, nên em chọn

đề tài “Kế toán nguyên vật liệu tại công ty TNHH Xây dựng Quang Minh” làm đềtài tốt nghiệp của mình

Em xin chân thành cám ơn thầy cô trong trường Đại học Thương Mại, Khoa

Kế toán – Kiểm toán trường Đại học Thương Mại đã tận tình giảng dạy, trang bịcho em những kiến thức quý báu đồng thời tạo điều kiện cho em được thực tập vàhoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp của mình

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô ThS Nguyễn Thị Hà đã tận tìnhhướng dẫn, chỉ bảo em trong quá trình thực hiện đề tài

Em xin chân thành cám ơn Ông Phạm Đình Cường – Giám đốc công ty và tất

cả các anh chị cán bộ nhân viên công ty, đặc biệt là các anh chị trong phòng Kế toán– Tài chính đã tạo điều kiện quan tâm và giúp đỡ em trong suốt quá trình thực tập

và hoàn thiện đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình

Do giới hạn thời gian nghiên cứu cũng như lượng kiến thức, thông tin thu thậpcòn hạn chế nên bài khóa luận không tránh khỏi những thiếu sót trong quá trìnhnghiên cứu Rất mong được sự góp ý và đánh giá chân thành của các thầy, các cô vàcác anh chị trong công ty để bài khóa luận có giá trị về mặt lý luận và thực tiễn

Em xin chân thành cám ơn!

Hà Nội, tháng 4 năm 2014

Sinh viên

Nguyễn Thị Lương

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết, ý nghĩa của đề tài nghiên cứu

Doanh nghiệp hoạt động trong ngành xây dựng, xây lắp là đơn vị trực tiếp tiếnhành các hoạt động tạo ra các công trình xây dựng Một doanh nghiệp muốn tồn tại

và phát triển trong nền kinh tế thị trường có tính cạnh tranh cao thì phải tạo ranhững công trình không chỉ mang tính nghệ thuật mà còn phải đảm bảo chất lượng.Như vậy, doanh nghiệp phải khai thác, quản lý và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả cácnguồn lực

Bởi NVL là một trong những nhân tố chính để tạo ra sản phẩm vì vậy nóthường chiếm tỷ trọng lớn trong các doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực xâydựng và là chi phí chính để tạo nên giá thành công trình Một công trình có chấtlượng tốt phải được tạo ra từ những nguyên từ nguyên vật liệu có chất lượng vàtuân thủ đúng quy trình xây dựng Ngược lại NVL không được đảm bảo thì sẽ khó

có thể có được một công trình chất lượng

NVL thiếu, kém chất lượng sẽ làm cho quá trình xây dựng phải ngừng lạikhiến doanh nghiệp không hoàn thành được hợp đồng đã ký kết với đối tác làm cho

họ không tin tưởng, mất tín nghiệm vào doanh nghiệp Để khắc phục tất cả nhữngảnh hưởng của NVL đối với chất lượng sản phẩm cũng như quá trình SXKD thìdoanh nghiệp cần phải tổ chức tốt công tác kế toán NVL và quản lý NVL tiết kiệm,hiệu quả

Không những thế, kế toán nguyên vật liệu cung cấp thông tin một cách khoahọc cho công tác quản lý NVL về mặt giá trị và hiện vật ở tất cả các khâu mua sắm,

dự trữ, bảo quản và sử dụng, bên cạnh đó việc quản lý nguyên vật liệu khoa học,phù hợp sẽ tạo điều kiện cho sản xuất kinh doanh gặp nhiều thuận lợi tránh được rủi

ro Nhận thức được tầm quan trọng của công tác hạch toán kế toán nguyên vật liệu

và công tác quản lý nguyên vật liệu, em xin chọn đề tài nghiên cứu: “Kế toán nguyên vật liệu tại công ty TNHH Xây dựng Quang Minh”.

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài

Chuyên đề nghiên cứu nhằm đạt được mục tiêu trên cả hai khía cạnh cơ bản

đó là lý luận và thực tế

Về lý luận: Hệ thống hóa, làm rõ những lý luận cơ bản về kế toán NVL tại

doanh nghiệp sản xuất từ đó làm nền tảng cho việc nghiên cứu thực tiễn

Về thực tế: Đề tài sẽ đi vào khảo sát thực trạng công tác kế toán NVL tại

Công ty TNHH Xây dựng Quang Minh từ khâu thu mua, quản lý NVL đến quátrình hạch toán, ghi chép trên chứng từ báo biểu, sổ sách tại kho và tại phòng kếtoán về tình hình nhập – xuất – tồn NVL Qua đó, đánh giá thực tế tình hình quản lý

và tổ chức kế toán NVL làm nổi bật lên những ưu điểm và nghiên cứu hạn chế cầnkhắc phục trong công tác kế toán NVL tại Công ty góp phần nâng cao hiệu quảcông tác quản trị doanh nghiệp

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu đề tài

- Nội dung nghiên cứu:

+ Cơ sở lý luận về nguyên vật liệu và hạch toán nguyên vật liệu

+ Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty

+ Đề xuất một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán nguyên vậtliệu tại Công ty

- Đối tượng nghiên cứu: Kế toán nguyên vật liệu của công ty TNHH Xây dựngQuang Minh

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Phạm vi không gian: Công ty TNHH Xây dựng Quang Minh

+ Phạm vi thời gian: năm 2013 - 2014

4 Phương pháp nghiên cứu đề tài

a, Phương pháp thu thập dữ liệu

Để thực hiện thu thập dữ liệu phục vụ đề tài nghiên cứu, em đã sử dụng cácphương pháp sau:

- Phương pháp quan sát thực tế: là phương pháp thu thập dữ liệu thông qua các

tri giác như nghe, nhìn để thu nhận các thông tin từ thực tế về thực trạng công tác

kế toán tại đơn vị

- Phương pháp phỏng vấn: Là phương pháp thu thập dữ liệu một cách chính xác

và đầy đủ nhất, có thể thu được những đánh giá chủ quan về thực trạng công tác kếtoán nói chung và công tác kế toán NVL nói riêng Mục đích của phương pháp này

là nhằm xác thực lại sự chính xác của thông tin khác ngoài phiếu điều tra

Đối tượng phỏng vấn là kế toán trưởng và nhân viên phòng kế toán Nội dungphỏng vấn là những câu hỏi liên quan đến kế toán nói chung và cụ thể về công tác

kế toán nguyên vật liệu tại đơn vị

b, Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Đây là phương pháp sử dụng tài liệu có sẵn

trong nghiên cứu, để thu thập thông tin mong muốn, từ đó có cái nhìn tổng quan về

kế toán NVL theo quy định của nhà nước, có cơ sở để so sánh giữa lý luận và thựctiễn Sử dụng phương pháp này đòi hỏi phải nghiên cứu nhiều tài liệu, phải có khảnăng đánh giá chất lượng của tài liệu và phân loại tài liệu thông tin mang lại hiệu quả

c, Phương pháp phân tích dữ liệu

- Phương pháp so sánh: là phương pháp phân tích được thực hiện thông qua

đối chiếu các sự vật hiện tượng với nhau để thấy được những điểm giống và khácnhau Trong quá trình nghiên cứu kế toán NVL nội dung này được cụ thể hóa bằngviệc đối chiếu lý luận với thực tế tổ chức công tác kế toán NVL tại đơn vị, đối chiếuchứng từ gốc với các sổ kế toán liên quan, đối chiếu số liệu cuối kỳ giữa sổ cái vàcác bảng tổng hợp chi tiết để có kết quả chính xác khi lên báo cáo tài chính

- Phương pháp toán học: phương pháp này dùng để tính toán những chỉ tiêu

về giá trị vật liệu nhập, giá trị vật liệu xuất tính vào chi phí SXKD trong kỳ phục

vụ cho việc kiểm tra tính chính xác về mặt số học của các số liệu về kế toán NVL

5 Kết cấu khóa luận tốt nghiệp

Ngoài phần mở đầu và kết luận, khóa luận gồm 3 chương:

 Chương 1:Cơ sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp.

 Chương 2: Thực trạng kế toán nguyên vật liệu xây dựng tại công ty TNHH Xây dựng Quang Minh.

 Chương 3: Các kết luận và đề xuất hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu xây dựng tại công ty TNHH Xây dựng Quang Minh.

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG

DOANH NGHIỆP

1.1 Cở sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản

Hàng tồn kho là những tài sản được giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanhbình thường; đang trong quá trình sản xuất, kinh doanh dở dang; nguyên liệu, vậtliệu, công cụ, dụng cụ để sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cungcấp dịch vụ1 Như vậy, NVL chính là một bộ phận của hàng tồn kho, sử dụng trongquá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ, nó bảo gồm cả vật liệu tồnkho, vật liệu gửi đi gia công chế biến và đã mua đang đi đường trong doanh nghiệp

“Nguyên liệu, vật liệu của doanh nghiệp là những đối tượng lao động muangoài hoặc tự chế biến dùng cho mục đích sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp”.2Nguyên vật liệu là những đối tượng lao động được thể hiện dưới dạng vật hóa, làmột trong ba yếu tố cơ bản của quá trình SXKD, nó là thành phần chủ yếu cấu tạo nênthành phẩm, là đầu vào của quá trình SXKD và thường gắn liền với DN sản xuất.Trong quá trình thi công xây dựng công trình, chi phí sản xuất cho ngành xâylắp gắn liền với việc sử dụng nguyên nhiên vật liệu, máy móc và thiết bị thi công vàtrong quá trình đó vật liệu là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất, là

cơ sở vật chất cấu thành lên sản phẩm công trình Trong quá trình tham gia vào hoạtđộng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vật liệu bị tiêu hao toàn bộ và chuyểngiá trị một lần vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ

Phân loại NVL

Trong các doanh nghiệp sản xuất thường có nhiều loại nguyên vật liệu khácnhau rất phong phú và đa dạng, đồng thời chúng cũng được bảo quản ở nhiều khobãi và sử dụng ở nhiều bộ phận khác nhau

1 Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS số 02 – Hàng tồn kho

2 Theo Chế đọ kế toán Doanh Nghiệp – TK152: Nguyên liệu, vật liệu

* Căn cứ vào vai trò và tác dụng nguyên vật liệu trong sản xuất, nguyên vật liệu được chia thành các loại sau :

 Nguyên liệu, vật liệu chính: Là những loại nguyên liệu và vật liệu khi tham gia

vào quá trình sản xuất thì cấu thành thực thể vật chất, thực thể chính của sản phẩm

Vì vậy khái niệm nguyên liệu, vật liệu chính gắn liền với từng doanh nghiệp sảnxuất cụ thể Trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại, dịch vụ không đặt

ra khái niệm vật liệu chính, vật liệu phụ Nguyên liệu, vật liệu chính cũng bao gồm

cả nửa thành phẩm mua ngoài với mục đích tiếp tục quá trình sản xuất, chế tạo rathành phẩm

 Vật liệu phụ: Là những loại vật liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất, không

cấu thành thực thể chính của sản phẩm nhưng có thể kết hợp với vật liệu chính làmthay đổi màu sắc, mùi vị, hình dáng bề ngoài, tăng thêm chất lượng của sản phẩmhoặc tạo điều kiện cho quá trình chế tạo sản phẩm được thực hiện bình thường, hoặcphục vụ cho nhu cầu công nghệ, kỹ thuật, bảo quản; phục vụ cho quá trình lao động

 Nhiên liệu: Là những thứ có tác dụng cung cấp nhiệt lượng trong quá trình sản

xuất, kinh doanh tạo điều kiện cho quá trình chế tạo sản phẩm diễn ra bình thường.Nhiên liệu có thể tồn tại ở thể lỏng, thể rắn và thể khí

 Phụ tùng thay thế: Là những vật tư dùng để thay thế, sửa chữa máy móc thiết

bị, phương tiện vận tải, công cụ, dụng cụ sản xuất…

 Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản: Là những loại vật liệu và thiết bị được sử

dụng cho công việc xây dựng cơ bản Đối với thiết bị xây dựng cơ bản bao gồm cảthiết bị cần lắp, không cần lắp, công cụ, khí cụ và vật kết cấu dùng để lắp đặt vàocông trình xây dựng cơ bản

Theo cách phân loại này giúp các doanh nghiệp nắm bắt được nội dung kinh tếcùng chức năng của từng NVL và từ đó có phương hướng và biện pháp quản lýthích hợp đối vời từng loại NVL

* Phân loại nguyên vật liệu theo nguồn hình thành

 Nguồn từ bên ngoài nhập vào: Chủ yếu là mua ngoài, liên doanh, nhận góp

vốn, biếu, tặng

 Nguồn tự sản xuất: Là những NVL mà doanh nghiệp tự sản xuất để phục vụ

cho quá trình sản xuất ra sản phẩm của doanh nghiệp

Cách phân loại này giúp cho doanh nghiệp xây dựng kế hoạch thu mua, dự trữnguyên vật liệu làm cơ sở xác định giá vốn thực tế của nguyên vật liệu.

1.1.2 Yêu cầu quản lý, nhiệm vụ kế toán nguyên vật liệu

a, Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu

Do việc thực hiện nhiều công trình xây dựng thi công khác nhau nên công typhải sử dụng một khối lượng NVL rất lớn (chiếm khoảng 70% - 80% toàn bộ chiphí xây dựng và tổng giá thành công trình) với nhiều loại khác nhau Vì vậy yêu cầuđặt ra cho Công ty một nhiệm vụ hết sức nặng nề trong công tác quản lý và hạchtoán các quá trình thu mua, vận chuyển, bảo quản, dự trữ và sử dụng NVL

Trong khâu thu mua, NVL phải được quản lý về khối lượng, quy cách, chủngloại, giá mua và chi phí thu mua, thực hiện kế hoạch mua đúng tiến độ, thời gianphù hợp với kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Bộ phận kế hoạch –vật tư cần có quyết định đứng đắn ngay từ đầu trong việc lựa chọn nguồn vật tư, địađiểm giao hàng, thời gian cung cấp, phương tiện vận chuyển và nhất là về giá mua,cước phí vận chuyển, bốc dỡ… cần phải dự toán những biến động về cung cầu vàgiá cả vật tư trên thị trường để đề ra biện pháp thích ứng Đồng thời thông quathanh toán, kế toán vật liệu cần kiểm tra lại giá mua vật liệu, các chi phí vận chuyển

và tình hình thực hiện hợp đồng của người vật tư, người vận chuyển Việc tổ chứckho bãi, thực hiện đúng chế độ bảo quản đối với từng loại NVL, tránh hư hỏng, mấtmát, hao hụt, đảm bảo an toàn cũng là một trong các yêu cầu quản lý vật liệu

Trong khâu dự trữ, đòi hỏi công ty phải xác định được mức dự trữ tối đa, tốithiểu để đảm bảo cho quá trình thi công xây lắp được bình thường, không bị ngừngtrệ, gián đoạn do việc cung ứng vật tư không kịp thời hoặc gây ứ động vốn do dựtrữ quá nhiều

Không những thế, sử dụng hợp lý, tiết kiệm trên cơ sở định mức tiêu hao và

dự toán chi phí có ý nghĩa quan trọng trong việc hạ thấp chi phí sản xuất giá thànhsản phẩm nhằm tăng lợi nhuận, tăng tích lũy cho công ty Do vậy trong khâu sửdụng cần phải tổ chức tốt việc ghi chép, phản ánh tình hình xuất vật liệu trong sảnxuất kinh doanh Định kỳ tiến hành việc phân tích tình hình sử dụng vật liệu cũng lànhững khoản chi phí vật liệu cho quá trình sản xuất sản phẩm nhằm tìm ra nguyênnhân dẫn đến tăng hoặc giảm chi phí vật liệu cho một đơn vị sản phẩm, khuyến

khích việc phát huy sáng kiến cải tiến, sử dụng tiết kiệm vật liệu, công cụ dụng cụ,tận dụng phế liệu…

b, Nhiệm vụ của tổ chức kế toán nguyên vật liệu

Để có thể đáp ứng yêu cầu quản lý, tổ chức kế toán nguyên vật liệu cần phảithực hiện tốt các nhiệm vụ sau:

- Tổ chức hệ thống chứng từ cần tuân thủ các quy định về mẫu của BTC, thờigian lập, trình tự luân chuyển, bảo quản và lưu trữ chứng từ Trình tự luân chuyểnphải đảm bảo cung cấp đầy đủ thông tin cho những người quản lý nguyên vật liệu,bảo đảm sự an toàn cho chứng từ, cập nhật vào sổ kế toán đầy đủ, kịp thời, tránh sựtrùng lặp hoặc luân chuyển chứng từ qua những khâu không cần thiết và phải giảmthời gian luân chuyển chứng từ tới mức thấp nhất

- Hệ thống tài khoản kế toán vận dụng phải đảm bảo nguyên tắc thống nhất vànguyên tắc thích ứng Tài khoản tổng hợp của doanh nghiệp xây dựng căn cứ vàochế độ kế toán và thống nhất chung theo chế độ ban hành Bên cạnh đó các tàikhoản chi tiết được xây dựng dựa trên đặc điểm riêng của doanh nghiệp sao cho phùhợp với công tác kế toán của doanh nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho côngtác kế toán

- Tổ chức hệ thống sổ sách kế toán nguyên vật liệu cũng cần đảm bảo hainguyên tắc thống nhất và thích ứng, xây dựng đầy đủ các loại sổ bắt buộc do Bộ Tàichính ban hành đồng thời xây dựng các loại sổ phục vụ cho quản lý nguyên vật liệucung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời

- Các báo cáo về nguyên vật liệu cũng cần được xây dựng theo đúng chế độ kếtoán ban hành, đảm bảo lập đúng kỳ và được chuyển đến các bộ phận chức năngquản lý nguyên vật liệu

1.2 Nội dung kế toán nguyên vật liệu

1.2.1 Kế toán NVL theo quy định của chuẩn mực kế toán Việt Nam (chuẩn mực VAS 02 – Hàng tồn kho)

1.2.1.1 Kế toán NVL theo chuẩn mực kế toán số 01- chuẩn mực chung

Chuẩn mực kế toán số 01- chuẩn mực chung được ban hành theo Quyết định

số 165/QĐ- BTC ngày 31/12/2002 của Bộ trưởng BTC Theo chuẩn mực này việchạch toán NVL phải tuân thủ các nguyên tắc và yêu cầu cơ bản sau:

- Về nguyên tắc hạch toán nguyên vật liệu:

 Cơ sở dồn tích: Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính của doanh nghiệp liên quan

đến NVL phải được ghi sổ kế toán vào thời điểm phát sinh, không căn cứvào thời điểm thực tế thu hoặc thực tế chi tiền hoặc tương đương tiền

 Giá gốc: NVL phải được ghi nhận theo giá gốc Giá gốc của NVL được tính

theo số tiền hoặc khoản tương đương tiền đã trả, phải trả hoặc tính theo giá trịhợp lý của NVL đó vào thời điểm NVL được ghi nhận Giá gốc của NVLkhông được thay đổi trừ khi có quy định khác trong chuẩn mực kế toán cụ thể

 Nhất quán: Các phương pháp tính toán giá NVL nhập, xuất kho mà doanh

nghiệp đã chọn phải được áp dụng thống nhất ít nhất trong một kỳ kế toánnăm Trường hợp có thay đổi chính sách và phương pháp kế toán đã chọn thìphải giải trình lý do và ảnh hưởng của sự thay đổi đó trong phần thuyết minhbáo cáo tài chính

 Thận trọng: kế toán NVL phải lập các khoản dự phòng nhưng không lập quá

lớn

- Khi có nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan tới NVL thì kế toán NVL phải

ghi nhận một cách trung thực, khách quan, đầy đủ, kịp thời, dễ hiểu và có thể sosánh được giữa các kỳ kế toán

1.2.1.2 Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 - Hàng tồn kho

Chuẩn mực này được ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày

31 tháng 12 năm 2001 của Bộ Tài chính Trong chuẩn mực kế toán số 02- Hàng tồnkho thì khi hạch toán NVL phải tuân theo các nguyên tắc cụ thể sau:

- Nguyên tắc giá gốc: Theo chuẩn mực số 02 – Hàng tồn kho, NVL phải

được tính theo giá gốc Giá gốc hay còn gọi là giá vốn thực tế của NVL Giá gốcNVL bao gồm: Chi phí mua, chi phí chế biến và các chi phí liên quan trực tiếpkhác

Trong đó, chi phí mua bao gồm giá mua, các loại thuế không được hoàn lại,chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản trong quá trình mua hàng và các chi phí khác

có liên quan trực tiếp đến việc mua hàng tồn kho…

Cũng theo chuẩn mực này thì những chi phí không tính vào giá gốc NVLgồm: Chi phí nguyên liệu, vật liệu phát sinh trên mức bình thường; chi phí bảo quản

NVL trừ các khoản chi phí bảo quản NVL cần thiết cho quá trình sản xuất tiếp theo;chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.

- Nguyên tắc thận trọng: Áp dụng điều 04 chuẩn mực kế toán Việt Nam số

02 về hàng tồn kho: “Hàng tồn kho được tính theo giá gốc Trường hợp giá trị thuần

có thể thực hiện được thấp hơn giá gốc thì phải tính theo giá trị thuần có thể thựchiện được”

Giá trị thuần có thể thực hiện được: Là giá bán ước tính của hàng tồn khotrong kỳ sản xuất kinh doanh bình thường trừ đi chi phí ước tính để hoàn thành sảnphẩm và chi phí ước tính cần thiết cho tiêu thụ chúng Những ước tính này phải dựatrên bằng chứng đáng tin cậy nhất thu thập được vào thời điểm ước tính

Thực hiện nguyên tắc thận trọng bằng cách trích lập dự phòng giảm giá hàngtồn kho, kế toán ghi sổ theo giá gốc và phản ánh khoản dự phòng giảm giá hàng tồn

kho Do đó, trên báo cáo tài chính trình bày hai chỉ tiêu: Trị giá vốn của nguyên vật liệu và dự phòng giảm giá hàng tồn kho.

1.2.1.3 Phương pháp đánh giá NVL và lập dự phòng giảm giá NVL

a, Tính giá NVL nhập kho

Tính giá NVL nhập kho tuân thủ theo nguyên tắc giá phí NVL nhập kho trong

kỳ bao gồm rất nguồn nhập khác nhau, mỗi nguồn nhập khác nhau làm cho giáthành thực tế của NVL nhập kho không giống nhau

 Đối với nguyên liệu, vật liệu mua ngoài

+ Chi phí

thu mua +

Các khoản thuế tính vào giá

- Các khoản

giảm trừ

- Chi phí thu mua: Bao gồm chi phí vận chuyển, bốc dỡ, hao hụt trong định mức

- Các khoản thuế tính vào giá: Như thuế nhập khẩu, thuế GTGT (nếu doanhnghiệp tính thuế theo phương pháp trực tiếp)

 Đối với NVL do doanh nghiệp tự gia công chế biến

Giá thực tế NVL tự

gia công chế biến =

Giá thực tế NVL xuất kho gia công + Chi phí chế biến



 Đối với NVL thuê ngoài gia công chế biến (GCCB)

+ Chi phí thuê

ngoài GCCB +

Chi phí vận chuyển (nếu có)

 Đối với NVL nhận vốn góp liên doanh: Giá thực tế của NVL nhập kho là giá do

hội đồng liên doanh đánh giá và chi phí tiếp nhận (nếu có)

 Đối với NVL được cấp phát: Giá thực tế của NVL nhập kho được tính theo giá

ghi trong biên bản giao nhận

 Đối với NVL được biếu tặng, viện trợ: Giá thực tế của NVL được tính theo giá

thị trường tại thời điểm hiện tại nhận viện trợ

 NVL là phế liệu thu hồi: Giá thực tế nhập kho là giá có thể sử dụng lại hoặc có

thể bán

b, Tính giá NVL xuất kho

Do NVL thu mua từ nhiều nguồn khác nhau nên giá thực tế của NVL từng lần,đợt nhập là khác nhau, hơn nữa các doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phươngpháp khấu trừ thuế, hay phương pháp trực tiếp cũng làm cho giá thực tế của NVLcũng khác nhau Việc lựa chọn phương pháp tính giá thực tế NVL xuất kho phải căn

cứ vào đặc điểm của từng doanh nghiệp về số lượng danh điểm, số lần xuất nhậpNVL và trình độ của nhân viên kế toán, điều kiện kho tàng của mỗi doanh nghiệp.Theo chuẩn mực số 02 – Hàng tồn kho nêu ra 4 phương pháp tính giá xuất kho là:

* Phương pháp giá thực tế đích danh

Theo phương pháp này thì giá NVL xuất kho được căn cứ vào số lượng NVLxuất kho và đơn giá thực tế nhập kho của chính NVL đó

Nó thường được áp dụng cho các doanh nghiệp có ít mặt hàng hoặc mặt hàng

* Phương pháp giá bình quân

Theo phương pháp này, trong kỳ khi các NVL xuất kho thì kế toán tạm thờikhông tính giá trên phiếu xuất kho mà chỉ ghi số lượng Cuối kỳ sau khi kết thúc

nghiệp vụ nhập, xuất kho NVL kế toán mới tính giá bình quân cho kỳ và giá bìnhquân đó được dùng làm căn cứ để xuất kho.

Giá thực tế NVL

xuất kho = Số lượng NVL xuất kho x Đơn giá bìnhquân

Trong đó: Đơn giá bình quân có thể xác định một trong 2 cách sau:

Cách 1: Theo giá bình quân cả kỳ dự trữ.

Đơn giá bình

quân cả kỳdự trữ =

Trị giá NVL tồn ĐK + Trị giá NVL nhập trong kỳ

Số lượng NVL tồn ĐK + Số lượng NVL nhập trong kỳ

Phương pháp này thích hợp với các doanh nghiệp ít danh điểm vật tư, NVLnhưng số lần xuất của doanh nghiệp nhiều

Cách 2: Theo giá bình quân liên hoàn (bình quân sau mỗi lần nhập).

Đơn giá bình quân

Trị giá thực tế NVL tồn kho sau mỗi lần nhập

Số lượng NVL thực tế tồn kho sau mỗi lần nhập

Theo phương pháp này, sau mỗi lần nhập NVL kế toán tính đơn giá bình quânsau đó căn cứ vào đơn giá bình quân và lượng NVL xuất để tính giá NVL xuất kho

* Phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO)

Theo phương pháp này, NVL được tính giá thực tế xuất kho trên cơ sở giảđịnh NVL nào nhập trước thì xuất dùng trước và được tính theo đơn giá của nhữnglần nhập trước

Phương pháp này thường áp dụng cho các doanh nghiệp có ít danh điểm vật tư, tổchức theo dõi chi tiết, chặt chẽ từng lần nhập, các nghiệp vụ xuất không quá nhiều

* Phương pháp nhập sau xuất trước (LIFO)

Theo phương pháp này, NVL xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhậpsau hoặc gần sau cùng Phương pháp này dựa trên giả định NVL mua sau hoặc sảnxuất sau thì được xuất dùng trước

Phương pháp này cũng áp dụng cho các doanh nghiệp có ít danh điểm vật tư, tổchức theo dõi chi tiết, chặt chẽ từng lần nhập, các nghiệp vụ xuất không quá nhiều

c, Lập dự phòng giảm giá HTK

Cuối kỳ kế toán năm, khi giá trị thuần có thể thực hiện được của NVL nhỏ hơngiá gốc thì phải lập dự phòng giảm giá NVL Số dự phòng giảm giá NVL được lập là

số chênh lệch giữa giá gốc của NVL lớn hơn giá trị thuần có thể thực hiện được củachúng Việc lập dự phòng giảm giá NVL được thực hiện trên cơ sở từng loại NVL Nguyên liệu, vật liệu dự trữ để sử dụng cho mục đích sản xuất sản phẩmkhông được đánh giá thấp hơn giá gốc nếu sản phẩm do chúng góp phần cấu tạo nên

sẽ được bán bằng hoặc cao hơn giá thành sản xuất của sản phẩm Khi có sự giảmgiá của nguyên liệu, vật liệu mà giá thành sản xuất sản phẩm cao hơn giá trị thuần

có thể thực hiện được, thì nguyên liệu, vật liệu tồn kho được đánh giá giảm xuốngbằng với giá trị thuần có thể thực hiện được của chúng

Cuối kỳ kế toán năm tiếp theo phải thực hiện đánh giá mới về giá trị thuần cóthể thực hiện được của NVL cuối năm đó Trường hợp cuối kỳ kế toán năm nay, nếukhoản dự phòng giảm giá NVL phải lập thấp hơn khoản dự phòng giảm giá hàng tồnkho đã lập ở cuối kỳ kế toán năm trước thì số chênh lệch lớn hơn phải được hoànnhập để đảm bảo cho giá trị của NVL phản ánh trên báo cáo tài chính là theo giá gốc(nếu giá gốc nhỏ hơn giá trị thuần có thể thực hiện được) hoặc theo giá trị thuần cóthể thực hiện được (nếu giá gốc lớn hơn giá trị thuần có thể thực hiện được)

1.2.2 Kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất theo chế độ kế toán hiện hành (theo quyết định 15/2006/QĐ/BTC).

1.2.2.1 Kế toán chi tiết nguyên vật liệu.

a, Yêu cầu kế toán chi tiết nguyên vật liệu

Kế toán chi tiết NVL là theo dõi, ghi chép sự biến động nhập, xuất, tồn kho cả

về mặt giá trị và số lượng của từng loại NVL, nhằm cung cấp thông tin chi tiết đểquản trị từng danh điểm vật tư

Công tác hạch toán chi tiết phải đảm bảo theo dõi được tình hình nhập, xuất,tồn kho theo chỉ tiêu hiện vật và giá trị của từng danh điểm vật tư, phải tổng hợpđược tình hình luân chuyển và tồn của từng danh điểm theo từng kho, từng quầy,từng bãi

b, Sổ kế toán chi tiết nguyên vật liệu

Để hạch toán chi tiết NVL, tuỳ theo phương pháp kế toán chi tiết áp dụng màcác doanh nghiệp sử dụng các sổ (thẻ) chi tiết như: thẻ kho,sổ chi tiết NVL, sổ đốichiếu luân chuyển, sổ số dư

Ngoài các sổ chi tiết trên, kế toán NVL còn có thể mở thêm các bảng kê xuấtnhập, bảng kê luỹ kế tổng hợp nhập - xuất - tồn NVL phục vụ cho việc ghi sổ kếtoán chi tiết đơn giản, nhanh chóng kịp thời.

c, Các phương pháp kế toán NVL

 Phương pháp thẻ song song 3

Nội dung của phương pháp

Tại kho: Thủ kho dùng thẻ kho để ghi chép hàng ngày tình hình nhập xuất tồn kho của từng loại NVL theo chỉ tiêu số lượng Khi nhận chứng từ nhập, xuất khoNVL thủ kho phải kiểm tra tính hợp lý, hợp pháp của chứng từ đó rồi mới ghi chép sốthực nhập, thực xuất cuối ngày tính ra số tồn để ghi vào cột tồn trên thẻ kho Định kỳthủ kho gửi các chứng từ đã phân loại theo từng NVL cho phòng kế toán

Tại phòng kế toán: Kế toán sử dụng sổ (thẻ) kế toán chi tiết để ghi chép hàngngày tình hình nhập, xuất cho từng loại NVL theo cả hai chỉ tiêu số lượng và giá trị.Cuối tháng, kế toán lập bảng kê nhập, xuất, tồn sau đó đối chiếu

+ Sổ kế toán chi tiết với thẻ kho của thủ kho

+ Số liệu dòng tổng cộng trên bảng nhập, xuất, tồn với số liệu trên sổ kế toántổng hợp

+ Số liệu trên sổ kế toán chi tiết với số liệu kiểm kê thực tế

Áp dụng phương pháp này giúp cho người làm kế toán đơn giản trong khâughi chép, dễ dàng đối chiếu số liệu và phát hiện sai sót, đồng thời cung cấp thông tinnhập, xuất và tồn kho của từng danh điểm NVL kịp thời, chính xác phục vụ chocông tác quản lý NVL

Tuy nhiên khi áp dụng phương pháp này sẽ trùng lặp trong việc ghi chép giữathủ kho và kế toán về chỉ tiêu số lượng từ đó làm cho công việc của kế toán tăngthêm nhiều, tốn thời gian và công sức Nếu doanh nghiệp có ít danh điểm NVL thì

áp dụng phương pháp này là thích hợp

 Phương pháp ghi sổ đối chiếu luân chuyển 4

Nội dung của phương pháp: Tại kho, thủ kho sử dụng thẻ kho để ghi chéphàng ngày tình hình nhập, xuất, tồn kho từng loại NVL theo chỉ tiêu số lượng Khi

3 Phụ lục 1.1: Sơ đồ kế toán chi tiết NVL theo phương pháp thẻ song song

4 Phụ lục 1.2: Sơ đồ kế toán chi tiết NVL theo phương pháp ghi sổ đối chiếu luân chuyển

nhận chứng từ nhập, xuất kho NVL, thủ kho phải kiểm tra tính hợp lý, hợp pháp củachứng từ đó rồi mới ghi chép số thự nhập, xuất theo từng danh điểm và theo từngkho, kế toán lập bảng kê nhập vật liệu, bảng kê xuất vật liệu và dựa vào bảng kê này

để ghi vào sổ luân chuyển NVL Khi nhận được thẻ kho kế toán đối chiếu thẻ khovới số luân chuyển chứng từ, đồng thời từ sổ đối chiếu luân chuyển để đối chiếu với

số liệu kế toán tổng hợp NVL

Khi áp dụng phương pháp này giúp cho kế toán giảm khối lượng công việc ghichép Tuy vậy, phương pháp này sẽ dồn công việc ghi sổ, kiểm tra đối chiếu của kếtoán vào cuối kỳ Nếu trong trường hợp số lượng nhập, xuất của từng danh điểmNVL nhiều thì công việc kiểm tra đối chiếu sẽ gặp nhiều khó khăn và hơn nữa làmảnh hưởng tới tiến độ thực hiện các khâu khác

Nếu doanh nghiệp có nhiều loại NVL và số lượng chứng từ nhập, xuất NVLkhông nhiều, không có điều kiện bố trí một kế toán riêng theo dõi tình hình nhập,xuất hàng ngày thì áp dụng phương pháp này sẽ phù hợp

 Phương pháp sổ số dư 5

Nội dung của phương pháp:

- Tại kho: Thủ kho ngoài việc ghi thẻ kho như các phương pháp trên thì cuối

kỳ còn phải ghi lượng NVL tồn kho từ thẻ kho vào sổ số dư

- Tại phòng kế toán: Kế toán dựa vào số lượng nhập, xuất của từng danh điểmđược tổng hợp từ chứng từ nhập xuất mà kế toán nhận được khi kiểm tra các khotheo định kỳ 5 hoặc 10 ngày một lần (kèm theo phiếu giao nhận chứng từ) và giáhạch toán để tính giá thành tiền NVL nhập xuất theo từng danh điểm, từ đó ghi bảngluỹ kế nhập, xuất, tồn (bảng này được mở theo từng kho)

Cuối kỳ tiến hành tính tiền trên sổ số dư do thủ kho chuyển đến và đối chiếutồn kho từng danh điểm NVL trên sổ số dư với tồn kho trên bảng luỹ kế nhập - xuất

- tồn Từ bảng luỹ kế nhập - xuất - tồn kế toán lập bảng tổng hợp nhập - xuất - tồnvật liệu để đối chiếu với số liệu kế toán tổng hợp NVL

Khi doanh nghiệp áp dụng phương pháp này tránh được việc ghi chép trùnglặp giữa kế toán và thủ kho và sẽ dàn đều công việc ghi sổ trong kỳ nên không dồnviệc vào cuối kỳ cho kế toán, giúp kế toán giảm bớt một số công việc Bên cạnh đó

5 Phụ lục 1.3: Sơ đồ kế toán chi tiết NVL theo phương pháp sổ số dư

khi áp dụng phương pháp này thì kế toán sẽ khó khăn trong việc kiểm tra, đối chiếu,phát hiện sai sót Cho nên doanh nghiệp có nhiều danh điểm NVLvới số lần nhập,xuất của mỗi loại nhiều đồng thời doanh nghiệp có đội ngũ kế toán và thủ kho cóchuyên môn cao thì nên áp dụng phương pháp này.

1.2.2.2 Kế toán tổng hợp NVL (tại các doanh nghiệp sản xuất hạch toán theo phương pháp KKTX và tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ).

a, Chứng từ sử dụng

+ Phiếu nhập kho (mẫu số 01 –VT)6

+ Phiếu xuất kho (mẫu số 02 – VT)7

+ Biên bản kiểm nghiệm vật tư, công cụ, sản phẩm, hàng hóa (mẫu số 03 –VT)8+ Biên bản kiểm kê vật tư, công cụ, sản phẩm, hàng hóa (mẫu 05- VT)9

Ngoài các chứng từ trên khi hạch toán NVL kế toán còn sử dụng các chứng từkhác như: Hóa đơn GTGT10 (mẫu số 01GTGT-3LL),…

b, Tài khoản sử dụng

TK 152- Nguyên liệu, vật liệu: tài khoản này phản ánh giá trị hiện có và tình

hình tăng giảm các loại NVL trong kho của doanh nghiệp

Kết cấu TK 152:

Bên nợ: - Trị giá thực tế của NVL nhập kho mua ngoài, tự chế, thuê ngoài gia

công chế biến, nhận góp vốn liên doanh, được cấp hoặc từ các nguồn khác

- Trị giá NVL thừa phát hiện khi kiểm kê

Bên có: - Giá thực tế NVL xuất kho dùng cho sản xuất, xuất bán, thuê ngoài gia

công chế biến hoặc góp vốn kinh doanh

- Trị giá NVL được giảm giá, CKTM hoặc trả lại người bán

- Trị giá NVL thiếu hụt phát hiện khi kiểm kê

Dư nợ: Trị giá NVL tồn kho cuối kỳ.

TK này được mở chi tiết theo từng loại NVL tùy theo yêu cầu quản lý củadoanh nghiệp

6 Phụ lục 2.6: Phiếu nhập kho

7 Phụ lục 2.8: Phiếu xuất kho

8 Phụ lục 2.5: Biên bản kiểm nghiệm vật tư

9 Phụ lục 2.15: Biên bản kiểm kê NVL

10 Phụ lục 2.3: Hóa đơn giá trị gia tăng

TK 151- Hàng mua đang đi đường: tài khoản này dùng để phản ánh trị giá các

loại NVL mà doanh nghiệp đã mua, đã chấp nhận thanh toán nhưng cuối kỳ vẫnchưa về nhập kho

Kết cấu TK 151:

Bên nợ: - Trị giá NVL đang đi đường

Bên có: - Trị giá NVL đi đường đã về nhập kho hoặc chuyển giao cho các đối

tượng khác

Dư nợ: Trị giá NVL đang đi đường cuối kỳ vẫn chưa về nhập kho

TK 621- Chi phí NVL trực tiếp: tài khoản này phản ánh chi phí NVL trực

tiếp dùng cho sản xuất sản phẩm

- Kết chuyển chi phí NVL trực tiếp vượt mức bình thường vào TK 632

- Trị giá NVL trực tiếp sử dụng không hết được nhập lại kho

TK 621 không có số dư cuối kỳ

Ngoài các TK trên kế toán còn sử dụng các TK khác như: TK 111, TK 112, TK

331, TK 133, TK 159, TK 627, TK 641, TK 642…

c, Phương pháp hạch toán

 Kế toán tổng hợp tăng NVL

Các nghiệp vụ tăng NVL do nhiều nguồn khác nhau

(1) Tăng do mua ngoài

- Trường hợp NVL và hoá đơn cùng về: căn cứ vào phiếu nhập kho, hóa đơnGTGT và các chứng từ có liên quan phán ánh trị giá NVL nhập kho ghi:

Nợ TK 152: Theo giá mua thực tế

Nợ TK 133: Thuế GTGT được khấu trừ

Có TK liên quan (111, 141, 112, 331…)

- Trường hợp NVL về nhưng chưa có hoá đơn thì NVL nhập kho theo giá tạmtính:

Nợ TK 152 : Theo giá tạm tính

Có TK liên quan (111, 112, 141…): Tổng giá thanh toán

Khi hoá đơn về, thì điều chỉnh giá tạm tính theo giá ghi trên hoá đơn, cụ thể:+ Giá hoá đơn > Giá tạm tính ghi:

Có TK 133: Thuế GTGT được khấu trừ

- Trường hợp có hoá đơn nhưng cuối tháng NVL vẫn chưa về

(2) Tăng do nhận vốn góp liên doanh của đơn vị khác

Nợ TK 152: Trị giá NVL ở thời điểm nhận vốn góp

Có TK 128, 222: Trị giá NVL ở thời điểm nhận vốn góp

Nếu có sự chênh lệch tăng do đánh giá lại NVL

Nợ TK 152: Trị giá NVL tăng do đánh giá lại

Có TK 412: Trị giá NVL tăng do đánh giá lại

(3) Đối với NVL nhập khẩu

NVL nhập khẩu về dùng cho hoạt động SXKD hàng hoá, dịch vụ chịu thuếGTGT theo phương pháp khấu trừ ghi:

Nợ TK 152: Trị giá NVL (giá có thuế nhập khẩu)

Có TK 331: Phải trả cho người bán

Có TK 3333 Thuế xuất, nhập khẩu (Chi tiết thuế nhập khẩu)

Đồng thời phản ánh thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp được khấu trừ, ghi:

Nợ TK 133: Thuế được khấu trừ

Có TK 3331: Thuế GTGT phải nộp

(4) Đối với NVL nhập kho do thuê ngoài gia công, chế biến

Nợ TK 152: Nguyên liệu, vật liệu

Có TK 154: Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

(5) Đối với NVL phát hiện thừa khi kiểm kê

Nợ TK 152: Nguyên liệu, vật liệu

Có TK 338: Phải trả, phải nộp khác

 Kế toán giảm nguyên vật liệu

(1) Khi xuất kho NVL sử dụng cho vào sản xuất kinh doanh ghi:

(3) Xuất nguyên vật liệu đưa đi góp vốn vào công ty liên kết, ghi:

Nợ TK 223: Đầu tư vào công ty liên kết (theo giá đánh giá lại)

Nợ TK 811: Chi phí khác (chênh lệch giữa giá đánh giá lại < giá trị ghi sổ)

Có TK 152: Nguyên liệu, vật liệu

Có TK 711:Thu nhập khác (chênh lệch giữa giá đánh giá lại > giá ghi sổ)(4) Đối với NVL đưa đi góp vốn vào cơ sở kinh doanh đồng kiểm soát:

+ Khi xuất NVL đưa đi góp vốn liên doanh ghi:

Nợ TK 222: Vốn góp liên doanh (theo giá đánh giá lại)

Nợ TK 811: Chi phí khác (chênh lệch giữa giá đánh giá lại < giá trị ghi sổ)

Có TK152: Nguyên vật liệu (theo giá ghi sổ)

Có TK 711: Thu nhập khác (chênh lệch giữa giá đánh giá lại > giá trị ghi

sổ của NVL tương ứng với phần lợi của các bên khác trong liên doanh)

Có TK 3387: Doanh thu chưa thực hiện (chênh lệch giữa giá đánhgiá lại > giá trị ghi sổ của NVL tương ứng với phần lợi ích của mìnhtrong liên doanh)

+ Khi cơ sở kinh doanh đồng kiểm soát đã bán thành phẩm sản xuất bằngnguyên liệu, vật liệu nhận góp vốn, hoặc bán nguyên liệu, vật liệu cho bên thứ bađộc lập, bên góp vốn liên doanh kết chuyển phần doanh thu chưa thực hiện vào thunhập khác trong kỳ ghi:

Nợ TK 3387: Doanh thu chưa thực hiện

Có TK 711: Thu nhập khác

(5) Đối với nguyên liệu, vật liệu thiếu hụt khi kiểm kê ghi:

+ Nếu giá trị nguyên liệu, vật liệu hao hụt nằm trong phạm vi hao hụt cho phép(hao hụt vật liệu trong định mức) ghi:

Nợ TK 632: Giá vốn hàng bán

Có TK 152: Nguyên liệu, vật liệu

+ Nếu hao hụt, mất mát chưa xác định rõ nguyên nhân phải chờ xử lý, căn cứvào giá trị hao hụt ghi:

Nợ TK 138: Phải thu khác

Có TK 152: Nguyên liệu, vật liệu

 Kế toán dự phòng giảm giá NVL

Cuối niên độ kế toán căn cứ vào số lượng NVL và khả năng giảm giá của từng thứNVL để xác định mức lập dự phòng tính vào chi phí Số dự phòng cần lập ghi:

Có TK 159 : Dự phòng giảm giá NVL (số chênh lệch)

Nếu khoản dự phòng mới cần lập nhỏ hơn số đã trích lập, kế toán hoàn nhập dựphòng ghi:

Nợ TK 159: Dự phòng giảm giá NVL (số chênh lệch)

Có TK 632: Giá vốn hàng bán