SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo dạy học, kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng tại trường THCS Phan Đình Phùng, huyện Krông Buk trong năm học 2010-2011

SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo dạy học, kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng tại trường THCS Phan Đình Phùng, huyện Krông Buk trong năm học 2010-2011

Sáng kiến kinh nghiệm

Một số biện pháp chỉ đạo dạy học, kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng tại trường THCS Phan Đình

Phùng, huyện Krông Buk trong

năm học 2010-2011

Krông Buk – Đăk Lăk

4

III Thực trạng dạy học kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ

năng tại trường THCS Phan Đình Phùng

7

2009-2010

7

IV Một số biện pháp chỉ đạo dạy học,kiểm tra đánh giá tại trường

THCS Phan Đình Phùng năm học 2010-2011

11-17

VI Kiến nghị 19

3 Đối tượng nghiên cứu :

Chỉ đạo dạy học, kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng của Hiệu trưởng trường THCS Phan Đình Phùng, huyện Krông Buk

Giải pháp đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với thực tiễn tại trường THCS Phan Đình Phùng, huyện Krông Buk

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

5.Phạm vi nghiên cứu :

Đề tài chỉ giới hạn trong phạm vi khuôn khổ đề xuất những giải pháp tổ chức dạy học, kiểm tra theo chuẩn kiến thức, kỹ năng ở trường THCS Phan Đình Phùng, huyện Krông Buk, tỉnh Đăk Lăk với yêu cầu bám sát và nâng cao kiến thức cho học sinh

6 Đóng góp của đề tài

- Định hướng cho giáo viên trường THCS Phan Đình Phùng dạy học, kiểm tra, theo chuẩn kiến thức, kỹ năng cho phù hợp với điều kiện giáo viên, học sinh, phương tiện dạy học hiện có của nhà trường

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:

I/ Cơ sở lý luận :

1.Một số khái niệm về chuẩn kiến thức, chuẩn kỹ năng:

1.1 Chuẩn kiến thức, kỹ năng của chương trình giáo dục phổ thông:

Chuẩn kiến thức, chuẩn kỹ năng của chương trình môn học là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, của môn học mà học sinh cần phải và có thể đạt được sau mỗi đơn vị kiến thức( mỗi bài, chủ đề, chủ điểm, mô đun)

Chuẩn kiến thức, kỹ năng của chương trình cấp học là các yêu cầu cơ bản về kiến thức, kỹ năng mà học sinh cần phải và có thể đạt được sau từng giai đoạn học tập trong cấp học

1.2 Căn cứ của chuẩn kiến thức, chuẩn kỹ năng:

- Biên soạn sách giáo khoa và các tài liệu hướng dẫn dạy học, kiểm tra, đánh giá, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá

- Chỉ đạo, quản lý, thanh kiểm tra thực hiện dạy học, kiểm tra, đánh giá, sinh họat chuyên môn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáo viên

- Xác định mục tiêu của mỗi giờ học, mục tiêu của quá trình dạy học đảm bảo chất lượng giáo dục

- Xác định mục tiêu kiểm tra, đánh giá với từng bài kiểm tra, bài thi, đánh giá kết quả giáo dục từng môn học, lớp học, cấp học

1.3 Các mức độ về kiến thức, kỹ năng:

Kiến thức, kỹ năng phải dựa trên cơ sở phát triển năng lực, trí tuệ học sinh từ các mức độ đơn giản đến phức tạp, nội dung bao hàm các mức độ khác nhau của nhận thức

1.3.1 Các mức độ về kiến thức như sau:

- Biết: Là sự nhớ lại các dữ liệu, thông tin có trước đây

- Hiểu: Là khả năng hiểu được, nắm được ý nghĩa của các khái niệm, hiện tượng, sự vật, giải thích chứng minh được

- Vận dụng: Là khả năng vận dụng kiến thức đã học vào một hoàn cảnh cụ thể mới

- Phân tích: Là khả năng phân chia một thông tin ra thành các phần thông tin nhỏ sao cho có thể hiểu được cấu trúc và thiết lập được mối liên hệ phụ thuộc lẩn nhau giữa chúng

- Đánh giá: Là khả năng xác định giá trị của thông tin

- Sáng tạo: Là khả năng tổng hợp, sắp xếp các thông tin để sáng lập một hình mẫu mới

1.3.2 Các mức độ về kỹ năng: Kỹ năng được xác định theo 3 mức độ:

- Thực hiện được

- Thực hiện thành thạo

- Thực hiện sáng tạo

2.Định hướng đổi mới phương pháp dạy học

Cốt lõi của đổi mới phương pháp dạy học là hướng tới họat động học tập tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, chống lại thói quen học tập thụ động Đổi mới phương pháp dạy học bao gồm đổi mới nội dung và hình thức họat động của giáo viên và học sinh, đổi mới hình thức tổ chức dạy học, đổi mới hình thức tương tác xã hội trong dạy học, đổi mới kỹ thuật dạy học với định hướng:

- Bám sát mục tiêu giáo dục phổ thông

- Phù hợp với nội dung dạy học cụ thể

- Phù hợp với lứa tuổi học sinh

- Phù hợp với cơ sở vật chất, các điều kiện dạy học của nhà trường

- Phù hợp với việc đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học

- Kết hợp giữa việc tiếp thu và sử dụng có chọn lọc, có hiệu quả các phương pháp dạy học tiên tiến, hiện đại với việc khai thác những yếu tố của phương pháp dạy học truyền thống

- Tăng cường sử dụng các phương tiện dạy học, thiết bị dạy học

và đặc biệt lưu ý đến những ứng dụng của công nghệ thông tin

3 Một số yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học:

3.1 Yêu cầu đối với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục :

- Nắm vững chủ trương đổi mới giáo dục phổ thông của Đảng, nhà nước Nắm vững mục đích, yêu cầu nội dung đổi mới thể hiện cụ thể trong các văn bản chỉ đạo của ngành, trong chương trình sách giáo khoa, phương pháp dạy học, sử dụng phương tiện dạy học, thiết bị dạy học, hình thức tổ chức dạy học, kỹ thuật dạy học và đánh giá kết quả giáo dục

- Nắm vững yêu cầu dạy học bám sát chuẩn kiến thức, chuẩn kỹ năng trong chương trình giáo dục phổ thông, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên, động viên khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp dạy học

- Có biện pháp quản lý, chỉ đạo tổ chức thực hiện đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường một cách hiệu quả, thường xuyên kiểm tra, đánh giá các họat động dạy học theo định hướng dạy học bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng đồng thời tích cực đổi mới phương pháp dạy học

- Động viên, khen thưỏng kịp thời những giáo viên thực hiện có hiệu quả, đồng thời phê bình, nhắc nhở những người chưa tích cực đổi mới phương pháp dạy học, dạy quá tải do không bám sát chuẩn kiến htức, kỹ năng

3.2 Yêu cầu đối với giaó viên:

- Bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng để thiết kế bài giảng, mục tiêu của bài giảng là yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỹ năng Dạy không quá tải và không hoàn toàn lệ thuộc vào sách giáo khoa, việc khai thác sâu kiến thức phải phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh

- Thiết kế, tổ chức, hướng dẫn học sinh thực hiện các họat động học tập với các hình thức đa dạng, phong phú, có sức hấp dẫn, phù hợp với đặc trưng bài học, với đặc điểm và trình độ học sinh, với điều kiện cụ thể của từng lớp, trường

- Động viên khuyến khích, tạo cơ hội và điều kiện cho học sinh được tham gia một cách tích cực, chủ động sáng tạo vào quá trình khám phá, phát hiện kỹ năng, đã có của học sinh, tạo niềm vui hứng khởi, nhu cầu hành động và thái độ tự tin trong học tập cho học sinh, giúp các em phát triển tối đa năng lực, tiềm năng của bản thân

- Thiết kế và hướng dẫn học sinh thực hiện các dạng câu hỏi, bài tập phát triển tư duy, và rèn luyện kỹ năng , hướng dẫn sử dụng thiết bị dạy học, tổ chức có hiệu quả các giờ thực hành, hướng dẫn học sinh

có thói quen vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn

- Sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học một cách hợp lý, hiệu quả linh họat, phù hợp với đặc trưng của cấp học, môn học phù hợp với thời lượng dạy học và các điều kiện dạy học cụ thể của nhà trường

3.3 Yêu cầu đối với học sinh :

- Tích cực suy nghĩ, chủ động tham gia các họat động học tập để tự khám phá và lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kỹ năng, xây dựng thái độ

và hành vi đúng đắn

- Tích cực sử dụng thiết bị, đồ dùng học tập, thực hành thí nghiệm, thực hành vận dụng kiến thức đã học để phân tích, đánh giá để rút ra thực tiển, xây dựng kế hoạch học tập phù hợp với khả năng và điều kiện

- Mạnh dạn trình bày và bảo vệ ý kiến, quan điểm cá nhân, tích cực thảo luận, tranh luận đặt câu hỏi cho bản thân, cho thầy cho bạn

- Biết tự đánh giá các ý kiến, quan điểm, các sản phẩm họat động học tập của bản thân và bạn bè

4 Mục đích của đánh giá chất lượng:

4.1 Đánh giá chất lượng giáo dục nhằm xác định mức độ đáp ứng mục tiêu giáo dục trong từng giai đoạn của đối tượng được đánh giá nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, thông báo công khai với các cơ quan quản lý nhà nước và xã hội về thực trạng chất lượng giáo dục,

để cơ quan chức năng đánh giá và công nhận đối tượng đạt chuẩn chất lượng giáo dục

4.2 Kết quả đánh giá chất lượng:

- Giúp học sinh biết được khả năng học tập của mình so với yêu cầu của chương trình, xác định nguyên nhân thành công cũng như chưa thành công, từ đó điều chỉnh phương pháp học tập, phát triển kỹ năng tự đánh giá

- Giúp giáo viên nắm được tình hình học tập, mức độ phân hóa về trình độ học lực của học sinh trong lớp, từ đó có biện pháp giúp đở học sinh yếu, kém và bồi dưỡng học sinh giỏi, giúp giaó viên điều chỉnh, hòan thiện phương pháp giảng dạy

- Giúp cán bộ quản lý giáo dục đề ra giải pháp quản lý phù hợp để nâng cao chất lượng giáo dục

- Giúp cha mẹ học sinh và cộng đồng biết được kết quả giáo dục của từng học sinh, từng lớp và của cơ sở giáo dục

- Phương hướng, nhiệm vụ năm học 2010-2011 của Phòng giáo dục & Đào tạo huyện Krông Buk

- Kế hoạch năm học 2010-2011 của trường THCS Phan Đình Phùng

III: THỰC TRẠNG DẠY HỌC, KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KỸ NĂNG TẠI TRƯỜNG THCS PHAN ĐÌNH PHÙNG

1.Thực trạng dạy học, kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng tại trường THCS Phan Đình Phùng trong năm học 2009 -2010 Bằng khảo sát thực nghiệm, qua kiểm tra, trao đổi với giáo viên trực tiếp giảng dạy ở trường THCS Phan Đình Phùng tìm hiểu thực trạng dạy học, kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng trong những năm học qua cho thấy một số yêu cầu chưa đáp ứng để đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá nhằm nâng cao chất lượng giáo dục:

1 Tổ trưởng chuyên môn:

Trong những năm học qua, trường THCS Phan Đình Phùng có

04 tổ chuyên môn, gồm: Tổ Toán-Lý; tổ Văn- Sử; tổ Sinh-Hóa-Địa;

tổ Anh văn- Nhạc, tổ trưởng chuyên môn chưa phát huy hết vai trò, nhiệm vụ, của tổ trưởng chuyên môn trong nhà trường phổ thông như:

- Chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp, chưa phân công nhiệm vụ cho giáo viên theo đúng yêu cầu, nhiệm vụ, chưa chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý kiến để nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn

- Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, gò bó, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ

- Xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ còn mang tính chung chung, chưa có giải pháp cụ thể cho hàng tuần, tháng;

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ, tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ đôi lúc còn giao phó cho ban giám hiệu nhà trường

- Khi kiểm tra hồ sơ, giáo án của giáo viên trong tổ, các tổ trưởng chưa bám sát chuẩn kiến thức, chuẩn kỹ năng trong chương trình giáo dục phổ thông để kiểm tra, chủ yếu dựa vào phân phối chương trình kiểm tra số tiết, từ đó chưa động viên khuyến khích những giáo viên đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra theo chuẩn kiến thức, chuẩn kỹ năng

- Chưa mạnh dạn đề xuất khen thưởng những giáo viên trong tổ dạy học kiểm tra theo chuẩn kiến thức, kỹ năng , tháo gỡ, giúp đỡ những

khó khăn đối với giáo viên chưa thực sự đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá

1.2 Thực trạn g đ ội ngũ giáo viên:

Trong những năm học qua, đội ngũ giáo viên đứng lớp của nhà trường đáp ứng đủ nhu cầu dạy học, không có tình trạng giáo viên dạy chéo môn, đa số giáo viên đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, có sức khỏe, có phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín với học sinh và nhân dân địa phương, nhiệt tình trong công việc và có khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ Hoạt động chuyên môn của nhà trường trong nhiều năm có nề nếp Chất lượng dạy và học được nâng lên qua từng năm học Tuy vậy, cũng như một số trường khác, vấn đề dạy học, kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng vẩn còn bộc lộ một

số nhược điểm sau:

- Một số giáo viên chưa có kiến thức chuyên môn sâu rộng, chưa có trình độ sư phạm lành nghề, chưa biết ứng xử tinh

tế, chưa biết sử dụng các công nghệ thông tin vào dạy học, việc định hướng phát triển của học sinh theo mục tiêu giáo dục còn hạn chế, còn phụ thuộc quá nhiều vào sách giáo khoa, sách tham khảo

- Việc lựa chọn và giới thiệu một số kỹ thuật dạy - học tích cực cho phù hợp có hiệu quả vào việc thực hiện dạy học theo chuẩn chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học.Việc lựa chọn các kỹ thuật dạy học của một số giáo viên chưa đạt các yêu cầu sau:

+ Phù hợp với đặc điểm môn học;

+ Phù hợp với đặc điểm cấp, lớp (tâm sinh lý học sinh);

+ Phù hợp với điều kiện dạy học

+ Phù hợp với điều kiện kiểm tra, đánh giá

+ Đảm bảo tính hiệu quả, khả thi khi áp dụng vào thực tế dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng

1.3 Phụ huynh- Học sinh:

Năm học 2009-2010 trường THCS Phan Đình Phùng có tổng số

học sinh là 643 học sinh đến cuối năm còn lại 606 em, phần đông

học sinh là con em công nhân cao su nông trường Chư Kpô từ quê

hương Quảng Bình có truyền thống hiếu học, đa phần các em chăm

ngoan, có ý thức trong học tập Phụ huynh học sinh có nhận thức

đúng đắn về công tác xã hội hóa giáo dục tại địa phương Nhưng

trong năm học 2009-2010 một số chỉ tiêu, kết quả chưa đạt so với

Học sinh giỏi cấp Tỉnh: 01em

Học sinh giỏi cấp Huyện: 01 em

Khối 9: Không có HS tham gia

Khối 8: Không có HS tham gia

Khối 7: Không có HS tham gia

Khối 6: 37 em ( Học 02 môn T.Anh và toán)

Năm học 2009-2010 chi đoàn giáo viên nhà trường tổ chức dạy

học miển phí cho học sinh yếu, kém gồm các môn: Toán, vật lý, T.Anh, Ngữ văn nhưng không có học sinh đăng ký tham gia học

2 Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá trong dạy học môn học trong nhà trường

2.1 Thuận lợi:

Kiểm tra, đánh giá là một vấn đề quan trọng, vì vậy cán bộ giáo viên trong nhà trường đã quan tâm đến vấn đề này Thông qua các hội nghị, lớp tập huấn, tinh thần đổi mới đã bắt đầu đi vào thực

tế

Phần lớn các giáo viên ở trong nhà trường đã nhận thức được ý nghĩa to lớn của việc kiểm tra, đánh giá và ít nhiều có sự cải tiến về nội dung, hình thức, phương pháp dạy học

2.2 Khó khăn và nguyên nhân:

- Chưa đạt được sự thăng bằng: giáo viên dạy khác nhau nên kiểm tra, đánh giá khác nhau chưa thống nhất giữa các giáo viên bộ môn, chưa bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng

 Thiếu tính khách quan: phần lớn dựa vào các đề kiểm tra, đề thi có sẵn trong sách giáo khoa, sách tham khảo và ép kiến thức của học sinh theo các dạng câu hỏi được ấn định trước trong các đề thi có sẵn

 Thiếu tính năng động: Do chưa có ngân hàng đề thi cho từng bộ môn, lớp nên số lượng câu hỏi kiểm tra rất hạn chế, khi đánh giá việc phân loại các mức độ kiến thức: Hiểu, biết, vận dụng, phân tích, đánh giá

 Chưa chú ý đánh giá năng lực thực hành, tổng hợp kiến thức, vận dụng kiến thức vào thực tiễn