MỤC LỤC 4 MỞ ĐẦU 4 NỘI DUNG I, Tư tưởng Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam 4 1, Tư tưởng Hồ Chí Minh về tính chất, đặc điểm và nhiệm vụ của thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Na.
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU: 4
NỘI DUNG 4
I, Tư tưởng Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam
1, Tư tưởng Hồ Chí Minh về tính chất, đặc điểm và nhiệm vụ của thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 4
Về tính chất 4
Về đặc điểm 4
Về nhiệm vụ 5
2, Một số nguyên tắc xây dựng chủ nghĩa xử lại trong thời kỳ quá độ 6
II, Sự vận dụng Đảng ta trong tư tưởng Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam vào công cuộc đổi mới hiện nay
1, Sự vận dụng của Đảng ta trong lí luận, chủ trương và đường lối trong thời kì Đổi mới 7
2, Sự vận dụng của Đảng ta trong thực tiễn xây dựng đất nước trong thời kỳ đổi mới 8
a, Về chính trị: 8
b, Về kinh tế: 9
c, Về văn hoá - xã hội: 10
III Một số hạn chế trong quá trình vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng
ta trong công cuộc đổi mới hiện nay 10
Hạn chế 10
Đề xuất hoàn thiện: 11
KẾT LUẬN: 12
DANH MỤC THAM KHẢO 13
PHỤ LỤC 14
1
Trang 2MỞ ĐẦU
Việt Nam luôn khẳng định: chủ nghĩa xã hội là mục tiêu, lý tưởng của Đảng Cộng sản và nhân dân Việt Nam; đi lên chủ nghĩa xã hội là yêu cầu khách quan, là con đường tất yếu của cách mạng Việt Nam Để tìm hiểu kĩ hơn và tư tưởng của Người về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội cũng như vận dụng của Đảng ta vào quá trình phát
triển đất nước, nhóm em xin lựa chọn đề bài: “Trình bày tư tưởng hồ chí minh về thời
kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Sự vận dụng của đảng ta trong công cuộc đổi mới hiện nay” cho bài tập nhóm của mình Bài làm không tránh được những
sai sót, chúng em mong thầy cô góp ý, bổ sung để bài làm hoàn thiện nhất có thể Chúng em xin chân thành cảm ơn!
NỘI DUNG
I, Tư tưởng Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam
1, Tư tưởng Hồ Chí Minh về tính chất, đặc điểm và nhiệm vụ của thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
A, Về tính chất
Theo Hồ Chí Minh, thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là thời kỳ cải biến xã hội cũ thành xã hội mới — một xã hội hoàn toàn chưa từng có trong lịch sử dân tộc ta Thời kỳ mà dân tộc ta phải thay đổi triệt để những nếp sống thói quen, ý nghĩ và thành kiến có gốc rễ sâu xa hàng ngàn năm; phải xóa bỏ giai cấp bóc lột; phải biến một nước dốt nát, cực khổ thành một nước văn hóa cao và đời sống tươi vui hạnh phúc Trong điều kiện nước ta là một nước nông nghiệp lạc hậu, mới thoát khỏi ách thực dân, phong kiến nên nó là công cuộc biến đổi sâu sắc nhất, khó khăn nhất, thậm chí còn khó khăn, phức tạp hơn cả việc đánh giặc), vì vậy, tiến lên chủ nghĩa xã hội không thể một sớm một chiều, không thể làm mau được mả phải làm dần dần”.1
B, Về đặc điểm
Đặc điểm lớn nhất của thời kỳ quá độ ở Việt Nam là từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội, không trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ
nghĩa
Bước vào thời kỳ quá độ, Việt Nam cũng có những đặc điểm giống như đặc điểm của các nước khác khi bước vào thời này như sự tổn tại đan xen giữa các yếu tố của xã hội cũ bên cạnh những yếu tố của xã hội mới trên tất cả các lĩnh vực của đời sống mà ở giai đoạn đầu, khi các yếu tố của xã hội cũ còn cụm lại thành một thế lực thì
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t10, tr390
2
Trang 3có khi nó còn chiến thắng những yếu tố của xã hội mới vừa xuất hiện, v.v.; song, từ thực tế của xã hội Việt Nam, Hồ Chí Minh nhận thấy “đặc điểm lớn nhất của ta trong thời kỳ quá độ là từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội không phải kinh qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa”2 Cùng với những đặc điểm khác và mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, đặc điểm nảy quy định nhiệm vụ của dân tộc ta trong thời kỳ quá độ
C, Về nhiệm vụ
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Phải tạo ra những điều kiện cần và đủ về cơ
sở vật chất; đồng thời, Đảng phải “Lãnh đạo toàn dân thực hiện dân chủ mới, xây dựng điều kiện để tiến lên chủ nghĩa xã hội” Trong quá trình cách mạng xã hội chủ
nghĩa, chúng ta phải cải tạo nền kinh tế cũ và xây dựng nền kinh tế mới, mà xây dựng
là nhiệm vụ chủ chốt và lâu dài” Nhiệm vụ của thời kỳ quá độ: Đấu tranh cải tạo, xóa
bỏ tàn tích của chế độ xã hội cũ, xây dựng các yếu tố mới phù hợp với quy luật tiến lên chủ nghĩa xã hội trên tất cả các lĩnh vực của đời sống; trong đó:
Về chính trị, phải xây dựng được chế độ dân chủ vì đây là bản chất của chủ
nghĩa xã hội Muốn xây dựng được chế độ này, theo Hồ Chí Minh, phải chống tất cả các biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, trước hết ở trong Đảng, trong bộ máy chính quyền từ cấp cơ sở đến Trung ương đồng thời phải bồi dưỡng, giáo dục để nhân dân có tri thức, có năng lực làm chủ chế độ xã hội
Về kinh tế, trong bối cảnh nền kinh tế của nước ta còn nghèo nàn, kỹ thuật còn
lạc hậu, Hồ Chí Minh xác định nhiệm vụ quan trọng nhất của thời kỳ quá độ là phải cải tạo nền kinh tế cũ, xây dựng nền kinh tế mới có công nghiệp và nông nghiệp hiện đại
Về văn hóa, phải triệt để tẩy trừ mọi di tích thuộc địa và ảnh hưởng nó dịch của
văn hóa đế quốc; đồng thời, phát triển những truyền thống tốt đẹp của văn hóa dân tộc
và hấp thụ những cái mới của văn hóa tiến bộ thế giới để xây dựng một nền văn hóa Việt Nam có tính chất dân tộc, khoa học và đại chúng 3
Về các quan hệ xã hội, phải thay đổi triệt để những quan hệ cũ đã trở thành thói
quan trong lối sống, nếp sống của con người phải xây dựng được một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, tâm trạng con người chú ý xem xét những lợi ích cá nhân đúng dân và bảo đảm cho nó được thỏa mãn để mỗi người có điều kiện cải thiện đời sống rằng của minh, phát huy tính cách riêng và sở trường tiếng trong sự hài hòa với đời sống chung, với lợi ích chung của tập thể.4
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t12.tr411
3 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr.40
4 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.11, tr.92, 96
3
Trang 42, Một số nguyên tắc xây dựng chủ nghĩa xử lại trong thời kỳ quá độ
Xác định xây dựng chủ nghĩa xã hội là quá trình sâu sắc nhưng phức tạp, lâu dài, khó khăn gian khổ, đội hai tính năng động, sáng tạo, song, theo Hồ Chí Minh, tính năng động sáng tạo ấy phải tuân thủ nhiều nguyên tắc, trước hết là:
Thứ nhất, mọi tư tưởng, hành động phải được thực hiện trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin
Hồ Chí Minh nhận định: Chủ nghĩa Mác-Lênin là sự tổng kết kinh nghiệm của phong trào công nhân từ trước đến nay của tất cả các nước, là khoa học về cách mạng của quần chúng bị áp bức và bóc lột, là khoa học về sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hội khoa học, khoa học về xây dựng chủ nghĩa cộng sản nên theo Người, cuộc cách mạng
mà giai cấp công nhân thực hiện chỉ có thể đạt được thành tựu trên cơ sở trung thành sắt đá với những nguyên tắc của chủ nghĩa Mác-Lênin
Thứ hai, phải giữ vững độc lập dân tộc
Khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Người đã khẳng định “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy” Ngay cả điều mong muốn cuối cùng của Người trước khi từ trần cũng là đất nước thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh” vì trong tư tưởng của Người, đối với một dân tộc: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” Độc lập dân tộc là mục tiêu trước hết của mỗi dân tộc; còn đặt trong mối quan hệ với chủ nghĩa
xã hội thì độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa xã hội là cơ sở đảm bảo vững chắc cho độc lập dân tộc trường tồn với đầy đủ ý nghĩa chân chính của nó.5
Thứ ba, phải đoàn kết, học tập kinh nghiệm của các nước anh em
Hồ Chí Minh quan niệm “Sự đoàn kết giữa lực lượng các nước xã hội chủ nghĩa
và sự đoàn kết nhất trí giữa các đảng cộng sản và công nhân tất cả các nước có ý nghĩa quan trọng bậc nhất ” Trong sự đoàn kết này, cách mạng Việt Nam phải học tập
kinh nghiệm của các nước anh em để trong quá trình cải tạo và xây dựng đất nước chúng ta đỡ bớt mò mẫm, đỡ bớt sai lầm Người cũng chỉ rõ, học tập kinh nghiệm không có nghĩa là áp đặt những kinh nghiệm ấy một cách máy móc mà phải vận dụng
nó một cách sáng tạo cho phù hợp với hoàn cảnh của đất nước ta
Thứ tư, xây phải đi đôi với chống
Theo Hồ Chí Minh, muốn đạt được và giữ được thành quả của cách mạng thi cùng với việc xây dựng các lĩnh vực của đời sống xã hội phải chống lại mọi hình thức
của các thế lực cản trở, phá hoại sự phát triển của cách mạng Người căn dặn: “Đối với
kẻ địch phải luôn tỉnh táo, giữ vững lập trường, quyết không vì hoàn cảnh hòa bình mà
5 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t4 Tr.3
4
Trang 5mất cảnh giác Phải luôn sẵn sàng đập tan mọi âm mưu độc ác của kẻ địch, bảo vệ những thành quả của cách mạng, bảo vệ lao động hòa bình của nhân dân” Phải chống lại “căn bệnh” “Nghe những lời bình luận không đúng cũng làm thính, không biện bác.
Ai nói sao, ai làm gì cũng mặc kệ”.6
II, Sự vận dụng Đảng ta trong tư tưởng Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam vào công cuộc đổi mới hiện nay
Đại hội VI năm 1986 đã khởi xướng đường lối mới toàn diện đất nước, Đảng ta
đã có nhận thức đúng đắn hơn và thực hiện có hiệu quả hơn trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội Trải qua 35 năm, cùng với tổng kết thực tiễn, quan niệm của Đảng ta
về chủ nghĩa xã hội, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ngày càng sát thực, cụ thể hóa Nhưng, trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, bên cạnh những thời cơ, vận hội, nước ta đang phải đối đầu với hàng loạt thách thức, khó khăn cả trên bình diện quốc tế, cũng như từ các điều kiện thực tế trong nước
1, Sự vận dụng của Đảng ta trong lí luận, chủ trương và đường lối trong thời kì Đổi mới
Thứ nhất, giữ vững mục tiêu của chủ nghĩa xã hội:
Hồ Chí Minh là người tìm ra con đường giải phóng dân tộc Việt Nam: Con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã đấu tranh giành được độc lập dân tộc, từng bước quá độ dần lên chủ nghĩa xã hội Trong điều kiện nước ta, độc lập dân tộc phải gắn liền với chủ nghĩa xã hội, sau khi giành được độc lập dân tộc phải đi lên chủ nghĩa xã hội, đó là quy luật tiến hoá trong quá trình phát triển của xã hội loài người Bên cạnh đó, tại đại hội XIII của Đảng
ta xác định rõ quan điểm chỉ đạo nhất quán có tính nguyên tắc là: “ Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng; kiên định các nguyên tắc xây dựng Đảng để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.”7
Trong thời đại nay, ta đang tiến hành đổi mới toàn diện đất nước vì mục tiêu
“dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, trong đó, “đổi mới”, vì vậy, là quá trình vận dụng vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và xã hội chủ nghĩa chứ không phải là thay đổi mục tiêu Vấn
đề đặt ra là trong quá trình phát triển vẫn giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, biết
sử dụng những thành tựu mà nhân loại đạt được để phục vụ cho công cuộc xây dựng
6 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, t.5, tr.294-296
7 PGS, TS Lưu Ngọc Khải (2021), “Bàn luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay - Khoa học và niềm tin”, https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/nghien - cu/ - /2018/823613/ban - luan - ve -
con
duong - di - len - chu - nghia - xa - hoi -o- viet - nam - hien - nay - khoa - hoc - va - niem - tin.aspx, truy cập 16/11/2021
5
Trang 6chủ nghĩa xã hội, nhất là thành tựu khoa học – công nghệ hiện đại, làm cho tăng trưởng kinh tế đi liền với sự tiến bộ, công bằng xã hội, sự trong sạch, lành mạnh về đạo đức, tinh thần
Thứ hai, tư tưởng kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại:
Xây dựng chủ nghĩa xã hội phải biết tranh thủ các điều kiện quốc tế thuận lợi, vận dụng tối đa sức mạnh của thời đại, muốn vậy, ta phải có đường lối chính trị độc lập, tự chủ Tranh thủ hợp tác phải đi đôi với thường xuyên khơi dậy chủ nghĩa yêu nước, tinh thần dân tộc chân chính của mọi người dân Việt Nam nhằm góp phần gia tăng tiềm lực quốc gia 8
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, “cái gốc, cái điểm mấu chốt về chính trị, quân sự,
kinh tế, nội chính, ngoại giao của ta là tự lực cánh sinh” Người nhấn mạnh: “Thực lực mạnh, ngoại giao sẽ thắng lợi Thực lực là cái chiêng mà ngoại giao là cái tiếng Chiêng có to, tiếng mới lớn” Đại hội XIII của Đảng ta khẳng định quan điểm về nguồn lực phát triển “Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; nêu cao ý chí độc lập,
tự chủ, chủ động, tích cực hội nhập và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, phát huy tối
đa nội lực, tranh thủ ngoại lực, trong đó nguồn lực nội sinh, nhất là nguồn lực con người là quan trọng nhất.” 9
2, Sự vận dụng của Đảng ta trong thực tiễn xây dựng đất nước trong thời
kỳ đổi mới
a, Về chính trị:
Thực tiễn đổi mới cho thấy, xây dựng Đảng về chính trị có tầm quan trọng đặc biệt nhằm giữ vững lý tưởng, mục tiêu, bảo đảm tính đúng đắn của Cương lĩnh, đường lối, rèn luyện bản lĩnh chính trị cho đội ngũ đảng viên, bảo đảm dẫn dắt sự nghiệp cách mạng phát triển đúng hướng, đi đến thắng lợi Đảng xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính trị, xây dựng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước pháp quyền
xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Đảng bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
Đảng là lực lượng lãnh đạo và cầm quyền, sự nghiệp cách mạng thành hay bại đều tùy thuộc vào năng lực và sức chiến đấu của Đảng, đặc biệt là phẩm chất đạo đức, tính tiên phong và sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên, làm nên uy tín và ảnh hưởng sâu rộng của Đảng trong quần chúng [1] Thấy rõ nhất hiện nay là công tác phòng chống tham nhũng của Đảng ngày càng rõ rệt Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2021, đã
có 1.850 vụ án mới bị khởi tố liên quan đến tham nhũng Cùng với đó, Ủy ban kiểm tra
8 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác đối ngoại hiện nay, https://tuyengiao.vn/theo -
guong - bac/van dung - tu - tuong - ho - chi - minh - trong - cong - tac - doi - ngoai - hien - nay - 128337 , truy cập 16/11/2021
9 Đại tá, PGS TS Lê Xuân Thủy , Tư tưởng Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam - Giá trị và những luận điểm cần bổ sung, phát triển (2019) - Học viện Chính trị Bộ Quốc phòng
6
Trang 7các cấp đã kỷ luật hơn 70 tổ chức đảng và hơn 8.000 đảng viên; trong đó có gần 180 đảng viên bị kỷ luật do tham nhũng 10
Đảng ta luôn luôn quan tâm, chú trọng tới bảo vệ độc lập dân tộc Hiện nay, Việt Nam cũng đã chủ động, tích cực thúc đẩy đàm phán, hợp tác giải quyết những tồn tại trong phân định biên giới trên bộ và trên biển, vừa bảo vệ được chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của ta theo phương châm đã được nêu rõ là “ Phải luôn kiên trì, bình tĩnh, sáng suốt xử lý đúng đắn mọi vấn đề phức tạp, trong đó có vấn đề chủ quyền, lãnh thổ”, “thực hiện phương châm “dĩ bất biến ứng vạn biến”, nhất là giữ
“trái tim nóng, cái đầu lạnh” và “kiên quyết, kiên trì” để xử lý các thách thức đối ngoại”
b, Về kinh tế:
Từ sau năm 1986 đến Đại hội XIII của Đảng (năm 2021), Đảng không ngừng nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn, làm rõ nhiều vấn đề trong đường lối đổi mới Hồ Chí Minh đề cập trên các mặt: lực lượng sản xuất, cơ chế quản lý kinh tế Xác định rõ mục tiêu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và nhận thức đúng đắn những đặc trưng, quy luật của kinh tế thị trường, xử lý đúng mối quan hệ giữa kinh
tế thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa Thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với chiến lược phát triển khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển kinh tế tri thức, kinh tế số.11
Trước Đổi mới (năm 1986), Việt Nam vốn là một nước nghèo lại bị chiến tranh tàn phá rất nặng nề, để lại những hậu quả hết sức to lớn cả về người, về của và môi trường sinh thái Việt Nam còn chịu ảnh hưởng từ việc Mỹ và phương Tây đã áp đặt cấm vận kinh tế với Việt Nam trong suốt gần 20 năm Nhờ thực hiện đường lối đổi mới, nền kinh tế bắt đầu phát triển và phát triển liên tục với tốc độ tương đối cao trong suốt 35 năm qua với mức tăng trưởng trung bình khoảng 7% mỗi năm Quy mô GDP không ngừng được mở rộng, năm 2020 đạt 342,7 tỉ đô la Mỹ (USD), trở thành nền kinh tế lớn thứ tư trong ASEAN Thu nhập bình quân đầu người tăng khoảng 17 lần, lên mức 3.512 USD; Việt Nam đã ra khỏi nhóm các nước có thu nhập thấp từ năm
2008 [2]
Đảng cũng thực hiện đường lối đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa, Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, tích cực, chủ động đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng Đầu tư nước
10 Đẩy mạnh đấu tranh chống tham nhũng không phải để "thanh trừng nội bộ” và "đánh bóng tên tuổi”,
https://tuyengiao.vn/bao - ve - nen - tang - tu - tuong - cua - dang/day - manh - dau - tranh - chong - tham - nhung - khong - phai
de - thanh - trung - noi - bo - va - danh - bong - ten - tuoi - 135541 , truy cập 16/11/2021 11Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Sđd, t I, tr 53, 14
7
Trang 8ngoài tăng nhanh, đăng ký đạt gần 395 tỉ USD vào cuối năm 2020 Đồng thời, sau đại dịch SARS-CoV-2, Đảng và Chính phủ đang tận dụng tối đa khả năng các nước và tập đoàn kinh tế lớn chuyển hướng tới thị trường Việt Nam
c, Về văn hoá - xã hội:
Tư tưởng Hồ Chí Minh luôn lấy quyền làm chủ và lợi ích của nhân dân, sự phát triển toàn diện và hạnh phúc của con người Việt Nam làm đạo lý đổi mới Nhân dân là chủ thể của đổi mới và là người thụ hưởng thành quả của đổi mới; con người là mục tiêu và động lực của đổi mới Đó chính là bản chất nhân đạo, nhân văn của đổi mới theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
Đảng luôn đi đúng hướng xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách xã hội, chiến lược xóa đói, giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội Kết hợp tăng trưởng kinh tế với thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội trong từng bước phát triển Đến nay, hơn 60%
số xã đạt chuẩn nông thôn mới; hầu hết các xã nông thôn đều có đường ô tô đến trung tâm, có điện lưới quốc gia, trường tiểu học và trung học cơ sở, trạm y tế và điện thoại Trong khi chưa có điều kiện để bảo đảm giáo dục miễn phí cho mọi người ở tất cả các cấp, Việt Nam tập trung hoàn thành xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học vào năm
2000 và phổ cập giáo dục trung học cơ sở năm 2010; số sinh viên đại học, cao đẳng tăng gần 17 lần trong 35 năm qua Hiện nay, Việt Nam có 95% người lớn biết đọc, biết viết
Trong khi chưa thực hiện được việc bảo đảm cung cấp dịch vụ y tế miễn phí cho toàn dân, Việt Nam tập trung vào việc tăng cường y tế phòng ngừa, phòng, chống dịch bệnh, hỗ trợ các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn Nhiều dịch bệnh vốn phổ biến trước đây đã được khống chế thành công Người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi và người cao tuổi được cấp bảo hiểm y tế miễn phí Ngoài ra, đời sống văn hóa cũng được cải thiện đáng kể; sinh hoạt văn hóa phát triển phong phú, đa dạng [3]
Như vậy, có thể nói, việc thực hiện đường lối đổi mới đã đem lại những chuyển biến rõ rệt, hết sức sâu sắc và tích cực ở Việt Nam Trên thực tế, xét trên nhiều phương diện, người dân Việt Nam ngày nay đang có các điều kiện sống tốt hơn so với bất cứ thời kỳ nào trước đây Đó là một trong những lý do giải thích vì sao sự nghiệp đổi mới
do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo được toàn dân Việt Nam đồng tình, hưởng ứng thực hiện [4]
III Một số hạn chế trong quá trình vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng ta trong công cuộc đổi mới hiện nay
A, Hạn chế
Bên cạnh những thành tựu, chúng ta vẫn còn không ít khuyết điểm, hạn chế và thách thức mới trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay
8
Trang 9Thứ nhất về kinh tế, tăng trưởng kinh tế của nước ta còn thấp, thiếu bền vững;
công nghệ thấp, chưa đi mạnh vào chất lượng, còn phụ thuộc quá nhiều vào đầu tư và bảo hộ của Nhà nước Hầu hết các ngành công nghiệp đều có hệ suất tiêu hao năng lượng và nguyên liệu cao hơn với các nước trong khu vực dẫn đến ô nhiễm tại nhiều nơi; kết cấu hạ tầng thiếu đồng bộ Các thành phần kinh tế chưa phát triển đúng tiềm năng: kinh tế nhà nước chưa làm tốt vai trò chủ đạo, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh còn thấp; kinh tế tập thể phát triển chậm và còn nhỏ bé; kinh tế tư nhân chưa đáp ứng vai trò động lực của nền kinh tế, chưa được quan tâm tạo điều kiện thỏa đáng
Thứ hai, về xã hội, khoảng cách giàu nghèo gia tăng; chất lượng giáo dục, y tế
và nhiều dịch vụ công khác chưa được đảm bảo và triển khai sâu rộng đến người dân; văn hóa, đạo đức xã hội xuống cấp; tội phạm và các tệ nạn xã hội diễn biến phức tạp Đặc biệt, tình trạng tham nhũng, suy thoái về tư tưởng chính trị và đạo đức vẫn diễn ra trong một bộ phận cán bộ, đảng viên Trong khi đó, các thế lực thù địch luôn tìm mọi thủ đoạn để, chống phá, gây mất ổn định, thực hiện âm mưu "diễn biến hòa bình" nhằm xóa bỏ chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Chúng ta hoàn toàn có thể thấy được biểu hiện của hạn chế trên trong cuộc sống hàng ngày: việc giáo dục đạo đức, giáo dục công dân cho người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ gần như bị bỏ quên hoặc bị xem là thứ yếu Chất lượng giáo dục và đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, xu hướng thương mại hóa trong giáo dục này càng lộ rõ, chưa giải quyết được vấn đề dạy chữ, dạy nghề và tạo cơ hội việc làm sau khi hoàn thành chương trình học, dẫn đến dư thừa hàng trăm ngàn lao động có trình độ đại học
và trên đại học hàng năm Hiện tượng suy thoái về đạo đức diễn ra ngày càng nghiêm trọng từ trong sản xuất, kinh doanh, trong môi trường gia đình cho đến xã hội: hàng nhái, hàng giả, sử dụng hóa chất trong sản xuất, lừa đảo, chém giết nhau trong gia đình, nhà trường, xã hội vẫn còn hiện hữu Trong không ít vụ án, kẻ sát nhân xuống tay với nạn nhân quá dễ dàng chỉ vì một nguyên nhân nhỏ nhoi, giết một lúc 4 người, sát hại cả trẻ em, cháu giết bà nội, con giết cha mẹ, lạm dụng tình dục trẻ em, gây tai nạn chết người rồi bỏ mặc, số người chết do tai nạn giao thông hằng năm còn cao,… Ngoài ra, kết quả quá trình xóa đói giảm nghèo chưa thật sự vững chắc, nguy cơ tái nghèo còn cao, khoảng cách chênh lệch về thu nhập, mức sống giữa các tầng lớp nhân dân, giữa các vùng có xu hướng gia tăng
Thứ ba, việc tổ chức tuyên truyền, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh còn hình thức,
giáo điều, hiệu quả chưa cao Công tác tuyên truyền, biểu dương, nhân rộng các điển hình tiên tiến, mô hình hay, cách làm hiệu quả trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh chưa tạo sức lan tỏa trong xã hội
9
Trang 10B, Đề xuất hoàn thiện:
Về mặt kinh tế: Đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng, hoàn thiện đồng bộ thể
chế phát triển, trước hết là thể chế phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; phát triển nguồn nhân lực, trước hết là nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại cả về kinh tế và xã hội Đồng thời, tiếp tục duy trì và mở rộng các quan hệ quốc tế song phương và đa phương, hợp tác phát triển cùng
có lợi, đặc biệt chúng ta cần phải vận dụng tốt các mối quan hệ quốc tế sẵn có, học tập kinh nghiệm, nghiên cứu khoa học về đầu tư và phát triển con người,
Về mặt xã hội: Đẩy mạnh công tác giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng y
tế, giáo dục và các dịch vụ công khác, nâng cao hơn nữa đời sống văn hóa cho nhân dân Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân phải ra sức học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với quyết tâm ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng suy thoái
về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống
Về vai trò lãnh đạo: Không ngừng nâng cao năng lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ
đạo, đổi mới công tác quản lý của các cơ quan nhà nước, tinh giản bộ máy của các cấp, các ngành Cần phối hợp và chia sẻ trách nhiệm giữa các lĩnh vực chính trị, kinh tế và văn hóa để nâng cao chất lượng và hiệu quả của cải cách hành chính, sản xuất, kinh doanh và dịch vụ xã hội
Về các chính sách văn hoá- xã hội: Tiếp tục đẩy mạnh công tác xóa đói, giảm
nghèo cả về kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, nhất là các vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số Chú ý giảm sự phân hóa giàu nghèo, nâng cao chất lượng dân số, khai thác và bảo vệ tốt nguồn tài nguyên thiên nhiên, chăm lo bảo vệ môi trường sinh thái, chú trọng việc xây dựng gia đình ấm no, tiến bộ, hạnh phúc, thực hiện tốt bình đẳng giới, sự tiến bộ của phụ nữ; chăm sóc, giáo dục, bảo vệ quyền trẻ em
KẾT LUẬN
Theo Đảng Cộng sản Việt Nam, giá trị dân tộc của tư tưởng Hồ Chí Minh được khẳng định thông qua thực tiễn lịch sử trong thế kỷ XX: giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và đi vào sự nghiệp đổi mới đưa Việt Nam từng bước tiến kịp sự phát triển chung của nhân loại và ngày càng khẳng định vị thế của mình trên thế giới Trên thực
tế, sự nghiệp Đổi Mới thành công chính là nhờ nhận thức và hành động đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam và nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện lịch
sử mới của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội xã hội chủ nghĩa Giá trị nền tảng và kim chỉ nam của tư tưởng Hồ Chí Minh càng được sáng tỏ cho dù có sự vận động với những biến đổi khó lường của quan hệ quốc tế đang đặt các trước các dân tộc nhỏ và toàn nhân loại tiến bộ
Bài làm của chúng em tới đây là kết thúc Chúng em chân thành cảm ơn thầy cô!
10