giới thiệu một số vấn đề cơ bản về kinh tế, thương mại và các lĩnh vực đầu tư của cộng hoà liên bang myanmar

Ngoài khí đốt tự nhiên, các mặt hàng xuất khẩu chính khác của Myanmar là nông sản, thủy sản và lâm sản, trong khi các sản phẩm nhập khẩu chủ chốt của nước này là máy móc, dầu thô, dầu ăn

Tài liệu về chương trình xúc tiến thương mại

và đầu tư Việt Nam – Myanmar 2012 - 2013

GIỚI THIỆU MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KINH TẾ, THƯƠNG MẠI

VÀ CÁC LĨNH VỰC ĐẦU TƯ CỦA CỘNG HỒ LIÊN BANG MYANMAR

Phần I TỔNG QUAN VỀ KINH TẾ - XÃ HỘI MYANMAR

1 Thơng tin cơ bản

Tên nước: Cộng hồ Liên bang Myanmar ( Republic of the Union of Myanmar ) từ 30/3/2011

Thủ đơ: Nay Pyi Taw (từ tháng 12/2006), Trước đĩ là Yangon

Dân số: 60 triệu người ( Số liệu 2010 )

Dân tộc: Người Burman ( tức Miến Điện 68% ), người Shan ( 9% ), người Karen ( 7% ), người Rakhine ( 4 % ), người Hoa ( 3 % ), người Ấn ( 2 % ), người Mon ( 2 % ) và các dân tộc khác chiếm 5%

Tốn giáo : Đạo phật ( 89%), Hồi giáo ( 4 % ), Thiên chúa giáo ( 4%), và các tơn giáo khác 3%

Ngơn ngữ : Tiếng Miến Điện ( Burmese )

2 Địa lý :

Vị trí điạ lý: Myanmar nằm ở Đơng Nam Á, cĩ tọa độ từ 09 độ 32 phút đến 28 độ 31 phút vĩ Bắc và

92 độ 15 phút đến 101 độ 11 phút kinh Đơng Cĩ biên giới chung với Trung Quốc ( 2.185 km), Lào (

235 km ), Thái Lan ( 1.800 km ), Ấn Độ (1.463 km ), Băng-la-đét ( 193 km ) và bờ biển dài 2.276 km ( gồm biển Andaman và vịnh Bengal)

Tài nguyên thiên nhiên : Rừng chiếm khoảng 70% diện tích; Khống sản cĩ đá quý ( Đá Saphia, Rubi ) quặng sắt, quặng Boxit, dầu mỏ, măng gan, đá granit, than, đá vơi, cát, v.v…

3 Thể chế và cơ cấu hành chính:

Về hành chính: Myanmar theo thể chế Liên bang với 7 bang và 7 khu hành chính (tương đương bang)

Vế chính trị: Cơ quan quyền lực cao nhất hiện nay là Quốc hội được bầu 07/11/2010, Cĩ 02 viện Hạ viện, Thượng viện và cơ quan lập pháp cấp bang, khu vực; Nội các chính phủ được bầu tháng 02/2011 cĩ 35 vị, gồm Tổng thống, 02 phĩ tổng thống và 33 Bộ trưởng và tương đương

Đứng đầu chính quyền Myanmar là tổng thống Thên Sên được quốc hội bầu tháng 2/2011

4 Kinh tế

- Myanmar bị liệt vào hạng nước kém phát triển nhất năm 1987 Từ năm 1992, khi Thống tướng Than Shwe lên lãnh đạo quốc gia, chính phủ này đã khuyến khích du lịch Tuy nhiên, chưa tới

LÃNH SỰ DANH DỰ CỘNG HOÀ

LIÊN BANG MYANMAR

TẠI TP HỒ CHÍ MINH - VIỆT NAM

- Trong những năm gần đây, cả Trung Quốc và Ấn Độ đều nỗ lực phát triển quan hệ với chính phủ nước này vì mục tiêu lợi ích kinh tế Nhiều quốc gia khác, trong đó gồm cả Hoa Kỳ, Canada và Liên minh Châu Âu, đã áp đặt các lệnh cấm vận thương mại và đầu tư đối với Myanmar Đầu tư nước ngoài chủ yếu từ Trung Quốc, Singapore, Hàn Quốc, Ấn Độ và Thái Lan

Myanmar thiếu cơ sở hạ tầng cần thiết Trao đổi hàng hóa chủ yếu qua biên giới với Thái Lan, và đó cũng là đầu mối xuất khẩu ma túy lớn nhất, và dọc theo sông Ayeyarwady Đường sắt cũ kỹ và mới ở mức kỹ thuật sơ khai, hiếm khi được sửa chữa, từ khi được xây dựng trong thập niên 1800 Đường giao thông thường không được trải nhựa, trừ các thành phố lớn Thiều hụt năng lượng là điều thường thấy trong nước, kể cả Yangon Myanmar cũng là nước sản xuất thuốc phiện lớn thứ hai thế giới, chiếm 8% tổng lượng sản xuất toàn cầu và là nguồn cung cấp các tiền chất ma túy lớn gồm cả amphetamines Các ngành công nghiệp khác gồm sản phẩm nông nghiệp, dệt may, sản phẩm gỗ, vật liệu xây dựng, kim cương, kim loại, dầu mỏ và khí ga Việc thiều hụt nguồn nhân công trình độ cao cũng là một vấn đề ngày càng tăng đối với kinh tế Myanmar

- Lạm phát luôn ở mức 2 con số từ năm 2005 đến nay và đang có chiều hướng giảm

- Kim ngạch xuất nhập khẩu của Myanmar đã thặng dư lên tới gần 8 tỷ USD trong năm 2007, hơn 9

tỷ USD năm 2008, đạt thặng dư thương mại trong 6 năm liên tiếp kể từ 2003 Trong đó thu nhập từ xuất khẩu khí đốt tự nhiên chiếm hơn 40% tổng kim ngạnh xuất khẩu của nước này

Ngoài khí đốt tự nhiên, các mặt hàng xuất khẩu chính khác của Myanmar là nông sản, thủy sản và lâm sản, trong khi các sản phẩm nhập khẩu chủ chốt của nước này là máy móc, dầu thô, dầu ăn, sản phẩm y tế, xi măng, phân bón và sản phẩm tiêu dùng Myanmar hiện đang chú trọng đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản, một trong những ngành đóng góp đáng kể cho GDP và nguồn thu ngoại tệ của quốc gia Đông Nam Á này Với 2.800 km đường biển và khoảng 500.000 hécta đầm lầy dọc theo bờ biển, Myanmar có sản lượng thủy sản ước đạt trên 1 triệu tấn/năm xuất khẩu chủ yếu sang Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Singapore, các nước Trung Đông, Liên minh châu Âu ( EU ), Hàn Quốc

Trong 7 tháng đầu năm 2009, Myanmar xuất khẩu hàng hoá ước đạt 3.376,8 triệu USD, giảm 1,9%; nhập khẩu hàng hóa ước đạt 2.017,6 triệu USD, giảm 3.6% so với cùng kỳ năm ngoái, xuất tới 74 thị trường và nhập từ 86 thị trường trên thế giới

- Năm 2010, Myanmar đã xuất siêu hơn 3,4 tỷ USD, trong đó có sự đóng góp chính của khoáng sản (xuất siêu 2,27 tỷ USD) và nông sản (xuất siêu hơn 1,05 tỷ USD)

- Năm 2011, chấp nhận chuyển sang nhập siêu (Tổng kim ngạch 2011 = 15 tỷ$; T.đó: xuất 7,1, nhập 8,2; Nhập siêu 1,1 tỷ $)

GDP

Trong cải cách kinh tế, Myanmar đã thu được một số kết quả nhất định Tăng trưởng GDP từ 1989 đến 1996 lần lượt được cải thiện Trong kế hoạch 5 năm (1996- 2001), GDP của Myanmar phát triển trung bình 6% năm Chính phủ đưa ra kế hoạch phát triển kinh tế 10 năm từ 2001-2011 với mức tăng trưởng GDP trung bình 7.2% /năm

GDP năm 2008 đạt 27,2 tỷ USD (B/q 473 USD/người), dự kiến 2009 là 29,4 tỷ USD, tăng trưởng 8%, đứng thứ 33 về quy mô so với toàn Châu Á (Phillipin 17, Việt Nam 24, Bangladesh 25, Brunei

38, Campuchia 42, Lào 44) Năm 2011 GDP tăng trưởng 6%, bình quân 600USD/ người

FDI

- Từ tháng 02/1998 Chính phủ Myanmar đã sớm ban hành Luật đầu tư nước ngoài Tuy nhiên, do bị

Mỹ và Phương tây cấm vận nên đầu tư bên ngoài vào Myanmar chưa nhiều Tính tới cuối năm 2008, tổng số đầu tư nước ngoài đã đăng ký vào Myanmar đạt hơn 15 tỷ USD với 374 dự án từ 25 nước và lãnh thổ trong đó đầu tư từ các nước ASEAN chiếm 51,64% ( chủ yếu là Thái Lan), nhưng hiệu quả đầu tư chưa cao, tỷ lệ giải ngân thấp ( khoảng 50 %) Nguyên nhân chủ yếu là do chính sách thu hút đầu tư nước ngoài của Myanmar còn nhiều bất cập, hệ thống dịch vụ ngân hàng yếu kém, hệ thống thông tin lạc hậu, hàng rào thuế quan quá cao…

vào nước này trong năm tài khóa 2010-2011 đạt gần 20 tỷ USD, nhiều hơn con số cộng lại của cả 2 thập niên qua và thậm chí vượt cả Việt Nam Trong đó, Trung Quốc là nhà đầu tư lớn nhất, với

8,27 tỷ USD từ đại lục và 5,39 tỷ USD từ Hồng Công Sau đó là các nhà đầu tư Thái Lan, với 2,49

tỷ USD Khoảng 10,2 tỷ USD được đầu tư vào lĩnh vực dầu khí

Phần II QUY ĐỊNH VỀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI

Theo luật đầu tư trong nước và Luật Đầu tư nước ngoài năm 1988, các loại hình kinh doanh sau có thể được thành lập tại Myanmar :

 Công ty tư nhân

 Công ty TNHH

 Công ty Liên doanh

 Công ty 100% vốn nước ngoài

Công ty nước ngoài cần phải xin cấp giấy phép khi đăng ký trong khi các liên doanh với vốn góp của nhà nước sẽ được đăng ký và thành lập theo Luật Công ty đặc biệt và Luật công ty Myanmar

 Mục tiêu kinh doanh của các công ty phải được xác định rõ ràng và thuộc các lĩnh vực sau:

+ Công nghiệp, sản xuất và xây dựng

 Thương mại

 Dịch vụ

 Dịch vụ khách sạn

 Du lịch

 Đá quý ( cho công ty nội địa)

 Ngân hàng

 Bảo hiểm

 Chính sách đầu tư nước ngoài: là một thành phần trong chính sách tái cơ cấu và phát triển kinh

tế một cách toàn diện của chính phủ Myanmar Luật đầu tư nước ngoài của Myanmar ra đời nhằm thực hiện chính sách này với mục tiêu tăng cường xuất khẩu, thu hút đầu tư khai thác tài nguyên thiên nhiên, thu hút được công nghệ tiên tiến, tạo thêm công ăn việc làm, phát triển kinh tế vùng và phát

Investment Commision - MIC ) được thành lập nhằm giám sát quá trình thực thi Luật và là cơ quan phê duyệt đầu tiên đối với các dự án đầu tư

 Hình thức đầu tư: Nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài

hoặc doanh nghiệp liên doanh, trong đó nhà đầu tư nước ngoài nắm tối thiểu 35% vốn

 Vốn pháp định: Vốn tối thiểu đối với một doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệp là 500.000

USD trong khi đối với doanh nghiệp dịch vụ là 300.000 USD

 Đơn vị cấp phép: Ủy Ban Đầu Tư sẽ cấp phép, gia hạn, ân hạn hoặc sửa đổi kỳ hạn của giấy phép

cho nhà đầu tư trên cơ sở kế hoạch đầu tư đã được Ủy ban xem xét chấp thuận

 Lĩnh vực họat động: Luật doanh nghiệp nhà nước quy định 12 hoạt động kinh tế chỉ dành riêng

cho doanh nghiệp nhà nước, tuy nhiên, Chính phủ có thể cấp phép để các doanh nghiệp khác thực hiện các họat động này

 Ưu đãi thuế: Myanmar dành nhiều ưu đãi thuế cho các dự án đầu tư nước ngoài

 Các cam kết: Quyền chuyển lợi nhuận và thu nhập ra nước ngoài sau khi đã nộp thuế đầy đủ;

Doanh nghiệp hoạt động theo Luật Đầu tư nước ngoài được chính Phủ đảm bảo không bị quốc hữu hóa

 Một số lưu ý khác:

 Một tổ chức kinh tế thành lập theo giấy phép đầu tư sẽ ký kết bảo hiểm với công ty bảo hiểm Myanmar

 Việc bổ nhiệm nhân sự cần ưu tiên trước hết cho công dân sở tại Ủy ban đầu tư có thể, nếu thấy cần thiết, cho phép bổ nhiệm các chuyên gia, kỹ thuật viên từ nước ngoài

 Các tổ chức kinh tế thành lập theo giấy phép đầu tư sẽ được mở một tài khoản ngoại tệ hoặc tài khoản Kyat tại Ngân hàng Ngoại Thương Myanmar để giao dịch tài chính như gửi, rút và chuyển ngoại tệ và đồng kyat liên quan đến kinh doanh

 Đồng ngoại tệ trong Luật đầu tư sẽ được phép chuyển ra nước ngoài qua Ngân hàng Ngoại Thương Myanmar

Phần III CƠ CHẾ XUẤT NHẬP KHẦU CỦA MYANMAR

1 Cơ chế xuất khẩu:

 Chính sách xuất khẩu của Myanmar là xuất khẩu những sản phẩm có lợi thế và đa dạng hóa thị trường nước ngoài bằng cách sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên và nguồn nhân lực trong nước Tăng nhanh, đa dạng hóa hoạt động xuất khẩu và nâng cao chất lượng sản phẩm là những mục tiêu chính của chính sách xúc tiến xuất khẩu

 Myanmar đã cố gắng nỗ lực để phát triển Ngành Nông Nghiệp cũng như toàn bộ nền kinh tế quốc dân Một số ngành công nghiệp chế biến đã được chú trọng phát triển trong vài năm qua Những sản phẩm xuất khẩu chính là nông sản, gỗ, lâm sản, hải sản, quặng và kim loại, đá quý và một số hàng công nghệp chế biến như: Dệt may, giày dép, sản phẩm gỗ, hàng thủ công mỹ nghệ …

tham gia xuất khẩu

 Giấy phép xuất khẩu từng chuyến hàng không phải trả lệ phí với bất cứ loại hàng hóa xuất khẩu nào, kể cả nông sản

2 Cơ chế nhập khẩu

hóa.Các doanh nghiệp đã đăng ký kinh doanh xuất – nhập khẩu được quyền nhập khẩu hàng hóa bằng toàn bộ số ngoại tệ mà họ thu được khi tham gia xuất khẩu

 Các doanh nghiệp tư nhân được khuyến khích nhập khẩu hàng hóa thiết yếu; công nghệ, máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất và một số hàng hóa tiêu dùng thiết yếu mà sản xuất trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu trong từng thời điểm

 Một số mặt hàng được xem là không có nhu cầu nhập khẩu vào Myanmar như: Thịt, cá, tôm đông lạnh; Sắn lát và tinh bột sắn, gừng, tỏi, lạc, rau quả ( tươi và khô); Đồ da Một số hàng hóa bị cấm nhập khẩu như : Nước giải khát các loại, rượu, bia, đồ uống có cồn, bánh kẹo đồ hộp các loại ( thịt, cá, quả), mỳ sợi khô, thuốc lá điếu, văn hóa phẩm không lành mạnh

 Giấy phép xuất-nhập khẩu từng chuyến hàng do Tổng Vụ Thương Mại - Bộ Thưong mại Myanmar ký có giá trị trong vòng 3 tháng kể từ ngày cấp phép

nhập khẩu hàng hóa và thuế doanh thu

hóa nhập khẩu Thuế nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất ở trong nước và hàng hóa thiết yếu với mức thuế suất rất thấp, trong khi thuế nhập khẩu hàng hóa xa xỉ thì có mức thuế suất cao nhất

rất khác nhau tùy thuộc vào loại hàng hóa và dịch vụ Đối với những loại hàng hóa không được miễn thuế doanh thu, mức thuế nhập khẩu hàng hóa là 5%, 10%, 20%, 25% theo tính chất của

hàng hóa Những loại thực phẩm đặc biệt, có ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng như thuốc

lá, rượu,… thì mức thuế trên 25%

 Đánh giá thuế nhập khẩu hàng hóa được dựa trên giá trị có thể đánh giá của hàng hóa, đó là tổng

sổ giá CIF và các chi phí bốc dỡ hàng hóa ( 0,5% của giá CIF ) đối với hàng hóa đã nhập khẩu Thuế doanh thu cùng với thuế nhập khẩu được tập hợp và nộp tại cửa khẩu thông quan hàng hóa nhập khẩu

3 Thanh toán xuất - nhập khẩu hàng hóa ( ngân hàng thanh toán )

 Do Mỹ và EU thực hiện cấm vận nên hiện nay việc thanh toán trong hoạt động xuất – nhập khẩu hàng hóa giữa doanh nghiệp Myanmar với doanh nghiệp nước ngoài ( trong đó có doanh nghiệp Việt Nam) tương đối khó khăn, chủ yếu thông qua một số ngân hàng ở Singapore Đồng thời thanh toán chủ yếu là đồng EURO

 Các doanh nghiệp Việt Nam thường thanh toán qua các Ngân hàng United Overseas Bank (UOB)

và ngân hàng HSBC tại Singapore hoặc chi nhánh của hai ngân hàng này tại thành phố HCMinh

 Các doanh nghiệp Myanmar thường thanh toán qua các Ngân hàng ở Yangon, Myanmar Có 3 ngân hàng thương mại nhà nước là:

MICB )

Ba Ngân hàng này hướng dẫn, quản lý các giao dịch ngoại thương của Liên bang Myanmar MEB

mở các văn phòng chi nhánh tại các điểm thông quan trao đổi thương mại hàng hóa bằng đường

bộ với các nước láng giềng

 Ba ngân hàng trên của Myanmar đều có quan hệ hợp tác kinh doanh, trao đổi nghiệp vụ với các ngân hàng United Overseas Bank (UOB) và ngân hàng HSBC tại Singapore

 Do quy mô xuất-nhập khẩu của Myanmar còn nhỏ bé ( năm 2008 kim ngạch xuất khẩu hàng hóa

mại và doanh nghiệp Myanmar thường thiếu ngoại tệ mạnh Các doanh nghiệp kinh doanh xuất – nhập khẩu hàng hóa của Myanmar chỉ có thể nhập khẩu hàng hóa bằng số tiền mà họ thu được khi tham gia xuất khẩu hàng hóa; họ không thể mua ngoại tệ mạnh ở các ngân hàng thương mại của Myanmar mà chỉ có thể mua ngoại tệ mạnh ở thị trường chợ đen do các ngân hàng thương mại của Myanmar rất thiếu ngoại tệ mạnh như USD, Euro, bảng Anh, Yên Nhật,…

) Tuy nhiên, doanh nghiệp Myanmar không thể mua được USD theo tỷ giá này Tỷ giá ở thị

810 kyats)

 Một số công ty của Myanmar bị Mỹ và EU cấm vận, phong tỏa tài sản, vì họ cho rằng các công ty này tài trợ cho Chính phủ mua bán vũ khí Bởi vậy, các công ty này không thể thanh toán qua ngân hàng với các đối tác nước ngoài

Danh sách một số các công ty của Myanmar bị Mỹ và Eu cấm vận, phong tỏa tài sản bao gồm:

(10) OLYMPIC CO., LTD

Phần IV 12 LĨNH VỰC ĐẦU TƯ TIỀM NĂNG CỦA MYANMAR

CƠ HỘI HỢP TÁC KINH DOANH VÀ ĐẦU TƯ

1 LĨNH VỰC NGÂN HÀNG – TÀI CHÍNH – BẢO HIỂM

Hệ thống tài chính ở Myanmar được tái cơ cấu lại vào những năm 1989-1990, thời kỳ ban đầu của nền kinh tế hướng thị trường được thực hiện tại quốc gia này Nhằm thiết lập một hệ thống tài chính lành mạnh và hiệu quả, tư nhân được phép tham gia vào các hoạt động tài chính Những điều chỉnh cần thiết trong lĩnh vực pháp luật được đưa ra dẫn tới sự ra đời của một loạt các luật mới trong lĩnh vực ngân hàng, hải quan, thuế, và bảo hiểm Đồng thời, chính phủ cũng thiết lập nền tảng của thị trường vốn thông qua phát hành trái phiếu chính phủ và thành lập một liên doanh Trung tâm giao dịch chứng khoán Myanmar ( giữa ngân hàng kinh tế Myanmar và trung tâm nghiên cứu Daiwa – Nhật Bản)

Đứng đầu hệ thống tài chính Myanmar là Bộ Tài Chính và Ngân khố quốc gia ( Ministry of Finance and Revenue ) Bộ này có quyền cao nhất trong việc kiểm soát và quản lý các vấn đề liên quan đến tài chính sách tài khóa và tiền tệ cũng như quản lý việc in tiền, chứng khoán Bộ tài chính

và ngân khố quốc gia là chủ quản của các định chế tài thuộc sở hữu nhà nước và các cơ quan tài chính của chính phủ:

Các định chế tài chính thuộc sở hữu nhà nước

Rural Development Bank ) – thuộc quản lý của Bộ Nông nghiệp và Thủy lợi từ năm 1996)

Các ngân hàng này sẽ phục vụ cho các lĩnh vực đầu tư phù hợp

Các cơ quan tài chính của chính phủ

Các ngân hàng tư nhân

Ngân hàng Trung ương Myanmar đã cấp phép thành lập cho khoảng 20 ngân hàng tư nhân Các ngân hàng tư nhân hoạt động khá mạnh và chiếm vai trò quan trọng trong hệ thống ngân hàng tại quốc gia này Tuy nhiên, sau khủng hoảng tài chính – ngân hàng tại Myanmar năm 2003, nhiếu ngân hàng tư nhân thu hẹp hoạt động hoặc sáp nhập với nhau, do đó, hiện nay chỉ còn 15 ngân hàng tư nhân còn hoạt động gồm :

13) Myanmar Livestock and Fisheries Development Ltd

Các văn phòng đại diện của Ngân hàng nước ngoài

Giai đoạn trước năm 2003, khoảng trên 40 ngân hàng nước ngoài đã được cấp giấy phép thành lập văn phòng đại diện Hiện nay, chỉ còn khoảng 13 ngân hàng nước ngoài có văn phòng đại diện còn hoạt động tại Myanmar, như : KrungThai Bank Public, Malayan Banking Berhad, Mizuho Corporate Bank, Overseae Chinese Banking Coperation, Public Bank Berhad, Development Bank of Singapore, Standard Chartered Bank…

xây dựng để khuyến khích sự tham gia của các doanh nhân, nhằm phát triển nền kinh tế quốc gia Tập đoàn Công ty Phát triển Quốc gia hoạt động từ tháng 9/1998 đã được giao trách nhiệm thành lập Ngân hàng Xây dựng này

Các dịch vụ tài chính – ngân hàng , bảo hiểm

Tiền tệ của Myanmar là đồng Kyat ( K ) Tiền giấy có những loại sau : 5.000K, 1.000K, 500K, 200K, 100K, 50K, 20K, 15K, 10K, 5K, và 1K Dù bất cứ lý do gì thì cũng không cho phép chuyển đồng Kyat ra khỏi đất nước Myanmar Ngoài ra tại Myanmar đồng Đô la Mỹ rất phổ biến và có thể thanh toán tại mọi nơi

Do các dịch vụ Ngân hàng chưa phát triển và còn nhiều hạn chế nên thẻ tín dụng, ATM hầu như vô tác dụng ở Myanmar vì chỉ có khách sạn 5 sao chấp nhận Ngoài ra, một khó khăn không nhỏ nữa là kênh thanh toán Các doanh nghiệp làm ăn với Myanmar chưa thanh toán trực tiếp mà thông thường phải thông qua bên thứ ba ( hiện nay thường thông qua Ngân hàng tại Singapore )

Do vậy, Chính phủ hai nước khuyến khích các Ngân hàng thương mại hai nước Việt Nam - Myanmar hợp tác để thành lập thuận tiện trong việc thanh toán Đối tác giao thương phía Việt Nam là Ngân hàng BIDV, MB

2 HÀNG KHÔNG

Có 3 hãng hàng không tư nhân nội địa là Air Mandalay, Air Bagan và Yangon Airways và một hãng hàng không quốc gia là Myanmar Airways

Hàng không quốc gia Myanmar là Myanmar Airways ( MA ) hiện chỉ có 4 máy bay thực hiện các chuyến bay tới 25 thành phố của nước này, gồm: Fokker F-28, Fokker F-27, ATR-72 và ATR-42, trong đó chiếc F-27 cho tới nay đã có thâm niên sử dụng tới 40 năm

MA ra đời cách đây 61 năm, với tên gọi ban đầu là Union of Burma Airways (UBA), khi đó có

19 đường bay nội địa và sau đó mở rộng thêm các đường bay tới Bangkok, Calcutta, Chittagong vào năm 1950, tới Penang, Singapore và Kathmandu vào năm 1953

Năm 1972, UBA đổi tên thành Burma Airways Corporation (BAC) và đến năm 1989 lại đổi thành Myanmar Airways (MA) Từ đó cho tới năm 1993, hãng đã tiếp tục tăng cường và mở rộng thêm các tuyến bay tới Bangkok, Singapore, Dacka, Kathmandu, HongKong, Jakarta

Sau đó, MA hợp tác với hãng Highsonic của Singapore thành lập một liên doanh có tên là Myanmar Airways International (MAI) để mở rộng dịch vụ bay quốc tế của hãng

Ngoài MA do nhà nước quản lý, trong khoảng thời gian 1994-1995, Myanmar còn có hai hãng hàng không tư nhân là Air Mandalay và Yangon Airways thực hiện các chuyến bay nội địa, và đến năm 2004 lại có thêm một hãng hàng không nội địa tư nhân nữa là Air Bagan

Hiện MA có kế hoạch mua thêm các máy bay hiện đại để nâng cấp dịch vụ bay nội địa nhằm đảm bảo an ninh hàng không của nước này

Hai nước VN – Myanmar đã ký Hiệp định vận chuyển hàng không vào ngày 13/10/1995 tại Hà Nội

Myanmar là một trong bốn nước sáng lập ra Tiểu vùng hợp tác vận tải hàng không Myanmar, Lào , Campuchia và Việt Nam (tiểu vùng CLMV) Quan hệ vận tải hàng không giữa bốn quốc gia trong Tiểu vùng CLMV được điều chỉnh bằng hiệp định đa biên CLMV về vận tải hàng không ký chính thức ngày 04/12/2004 tại Hà Nội Myanmar là quốc gia lưu chiểu hiệp định này

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính Phủ, Tổng công ty Hàng không Việt Nam ( Vietnam Airlines ) đã triển khai nghiên cứu thị trường Myanmar và đã chuẩn bị kế hoạch khai thác đến Myanmar Tuy nhiên, do hậu quả của cơn bão Margis tháng 5/2008 tại Myanmar, ngành du lịch nước này đã chịu tác động nghiêm trọng, ảnh hưởng đến kế hoạch mở đuờng bay của TCT Hàng không Việt Nam Cục Hàng không Việt Nam và Tổng công ty sẽ tiếp tục nghiên cứu khả năng sớm mở đường bay trực tiếp đến Myanmar vào thời điểm thích hợp

3 TRỒNG CÂY CÔNG NGHIỆP

 Cây cao su :

Chính phủ Myanmar, đặt mục tiêu mở rộng diện tích trồng cây cao su thêm 81.000 hecta, nhằm mục đích đẩy xuất khẩu cao su trong tài khóa 2008-2009 (bắt đầu từ tháng 4/08)

Trong tài khóa 2007-2008, Myanmar đã trồng 364.500 hecta cao su, đạt sản lượng trên 80.000 tấn, trong đó xuất khẩu 60.000 tấn

Với lượng mưa nhiều, điều kiện khí hậu và đất đai thuận lợi, Bang Mon ở miền đông nam Myanmar trở thành khu vực sản xuất cao su lớn nhất nước trong nhiều năm qua Ngoài ra, cao su cũng được trồng nhiều tại khu vực Tanitharyi và tại các bang như Kachin, Kayin và Shan, với hình thức trồng cao su được chuyển đổi từ quy mô nhỏ tới quy mô thương mại

Myanmar đang có kế hoạch mở rộng trên 40.000 ha trồng cao su dọc theo dãy núi May Yu tại phía Đông bang Rakhine – một phần trong kế hoạch mở rộng canh tác để lấy mủ cao su trong giai đoạn 10 năm (2007-2008 đến 2017-2018) Ngành trồng trọt cây cao su của Myanmar được phục hồi sau năm

1988 do các doanh nghiệp nhà nước được phép thúc đẩy canh tác và kinh doanh mủ cao su một cách rộng rãi

Cùng với đay, bong và một số cây khác thì cao su là cây trồng công nghiệp chính của Myanmar Trong đó, mủ cao su đuợc xuất khẩu chủ yếu tới Trung Quốc, Malaysia, Singapore, Việt Nam, Thái Lan và Indonesia

 Cà phê, ca cao, tiêu, điều…

Các doanh nghiệp Việt Nam có thể triển khai các hình thức hợp tác và đầu tư tại Myanmar trong các lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, trang trại trồng rừng, trồng cây công nghiệp (cao su, cà phê, chè, hạt tiêu, hạt điều,…) sản xuất thức ăn gia súc, nuôi trồng thủy sản, chề biến nông sản, hải sản Theo các thỏa thuận đã đạt được, các nước Myanmar, Lào, Campuchia và Việt Nam đã thiết lập một cơ chế phối hợp chung và đa dạng hóa hình thức hợp tác, trong đó chú trọng mô hình 2+1 trong các lĩnh vực thương mại, điện lực, khai khoáng, trồng cây công nghiệp có giá trị cao như cao su, cà phê, cacao, tiêu, điều…

4 SẢN XUẤT VẬT LIỆU XÂY DỰNG, BẤT ĐỘNG SẢN

 Sản xuất vật liệu xây dựng

 Xi măng

Chính phủ Myanmar cho biết trong thời gian qua chỉ sản xuất được gần 379 nghìn tấn, giảm 9,6%

so với cùng kỳ năm trước Trong khi đó, lượng xi măng nhập về cũng giảm khoảng 8.3%

Myanmar làm ra 420 nghìn tấn xi măng và nhập về một khối lượng trị giá 29,25 triệu USD

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng, phục vụ cho các công trình xây dựng cơ bản như cầu, đường, đập và nhà cửa, chính phủ nước này đang tìm cách cho xây thêm nhiều nhà máy sản xuất xi măng

 Sắt, thép

Myanmar đang tiến hành tập hợp các nhà máy liên quan tới ngành sản xuất thép ở Yangon để tổ chức thành một đặc khu công nghiệp gang thép, trên diện tích rộng 442 ha ở vùng ngoại ô Myaung Dagar, cách thành phố Yangon 58km về phía bắc

Hiện nay, có 50 nhà máy liên quan tới ngành sản xuất thép đang hoạt động tại Yangon, trong đó có

30 nhà máy siêu công suất và một số nằm trong 2 khu công nghiệp Shwepyithar và Hlaingtharyar Các số liệu thống kê cho thấy : Myanmar tiêu thụ khoảng 500.000 tấn sắt thép mỗi năm và hiện cần thêm nhiều nhà máy gang thép để đáp ứng nhu cầu của ngành công nghiệp đang phát triển mạnh trong nước Myanmar hiện đang có 19 khu công nghiệp, phân bố tại 9 bang và khu vực hành chính, với hơn 9.000 nhà máy đang hoạt động Trong số các khu công nghiệp này, có 5 khu được đặt tại Yangon là Hlaingtharyi, Dagon (phía nam), Shwepyitha, Mingaladon và Thanlyin

Mặc dù vậy, Myanmar vẫn đang tích cực khai khẩn đất hoang để thành lập thêm nhiều khu công nghiệp tại thành phố Yangon lớn nhất nước này, nhằm điều chuyển một cách có hệ thống các nhà xưởng ra khỏi khu vực dân cư, trong khuôn khổ một kế hoạch tái quy hoạch của các quan chức địa phương Ủy ban phát triển thành phố Yangon cho biết có nhiểu xí nghiệp công nghiệp tư nhân như vậy đang họat động tại các khu dân cư đông đúc của thành phố từ nhiểu thập kỷ trước, và một số đã gây ra các vấn đề về môi trường cho người dân địa phương, cả về mặt thể chất lẫn tâm lý

 Bất động sản

Thành phố lớn nhất Myanmar là Yangon với số dân 6 triệu người Chính phủ Myanmar cũng đang có kế hoạch mở rộng hơn nữa thành phố này, mặc dù diện tích của Yangon đã phát triển gấp hai lần trong 9 năm trở lại đây

Tuy Myanmar còn có trên một chục thành phố nữa có quy mô dân số nhỏ và vấn đề đô thị hóa chưa đáng lo ngại Để giải quyết những thách thức do tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, việc xây dựng các đô thị vệ tinh cũng hết sức cần thiết

Dân số Myanmar hiện nay vào khoảng trên 53 triệu người, dự kiến sẽ tăng lên đến 61 triệu người vào năm 2010 Tỷ lệ dân số đô thị và nông thôn hiện nay là 25% và 75%

Theo giới thương gia, các công ty tư nhân của Myanmar đã tiến hành hầu hết các hoạt động đầu

tư và lĩnh vực công nghiệp, tiếp sau đó là lĩnh vực bất động sản

Ủy ban Đầu tư Myanmar cho biết đầu tư tư nhân toàn quốc trong ngành công nghiệp đã lên tới 34,041 tỷ Kyat ( 27 triệu USD ), trong khi đầu tư vào bất động sản đạt 30,081 tỷ Kyat ( 23,8 triệu USD)

5 LĨNH VỰC KHAI THÁC DẦU MỎ, KHÍ ĐỐT

Myanmar là quốc gia có nhiều tiềm năng về dầu mỏ và khí đốt với rất nhiều nguồn khí tự nhiên, nhất là ở các vùng biển ngoài khơi Với 03 mỏ dầu khí lớn ngoài khơi và 19 mỏ ở đất liền, Myanmar

tỷ thùng dầu thô Mới đây, Bộ trưởng năng lượng các nước Hiệp hội các quốc gia Đông – Nam Á ( ASEAN) và Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đã tới thành phố Mandalay lớn thứ hai ở Myanmar

để thúc đẩy hợp tác năng lượng với nước này Tại cuộc gặp, các bên thảo luận biện pháp soạn thảo lộ trình thực hiện kế hoạch xây dựng hệ thống dự trữ dầu mỏ ở mỗi nước nhằm đối phó nhu cầu dầu mỏ tăng ờ khu vực châu Á và khả năng tăng giá dầu trong tương lai

Thống kê chính thức của Nhà Nước Myanmar cho thấy, tính đến hết tháng 5-2009, nước này có

89 dự án đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực dầu khí, với tổng vốn đầu tư 3,398 tỷ USD, đứng thứ hai trong số đầu tư nước ngoài vào nước này, sau ngành điện Theo tổ chức thống kê trung ương Myanmar, trong năm tài khóa 2008-2009, nước này sản xuất 6,89 triệu thùng dầu thô và 11381 tỷ m3 khí đốt; thu 2,384 tỷ USD từ việc xuất khầu 10,674 tỷ m3 khí đốt

Đầu năm nay, Myanmar xúc tiến thỏa thuận ký cuối năm 2008 với một tập đoàn nước ngoài xây dựng đường ống dẫn khí đốt từ các mỏ khí ở vùng biển Tây bắc Myanmar tới Trung Quốc Thỏa thuận trên được ký giữa công ty năng lượng Nhá nước Myanmar với tập đoàn gồm 4 công ty nước ngoài là Daewoo và Korea Gas của Hàn Quốc, ONGC Videsh và GAIL của Ấn Độ, trong đó Deawoo nắm 60 % cổ phần Thỏa thuận có thời hạn 30 năm, theo đó sẽ đưa khí đốt từ các mỏ ngoài khơi bang Ra-khin của Myanmar tới Trung Quốc, được ký sau khi các đối tác phát hiện khí tự nhiên ở lô A-1 (

ngoài khơi Ra-Khin từ tháng 1-2004 đến tháng 4-2005

Các nhà đầu tư kỳ vọng, việc xuất khẩu khí đốt được thực hiện thông qua đường ống dẫn khí nằm trên lãnh thổ Myanmar sẽ giúp cải thiện kinh tế những địa phương có đường ống đi qua Dự kiến, năm 2013, đường ống này sẽ đi vào hoạt động Thái Lan cũng là một trong những nước đầu tư lớn vào lĩnh vực dầu khí ở Myanmar Công ty PTTEP của Thái Lan thăm dò và phát triển 02 mỏ khí lớn ngoài khơi vùng biển Gia-da-na và Giê-ta-gun Kể từ năm 2003, PTTEP quản lý thêm 05 mỏ khí ngoài khơi Myanmar và trở thành nhà điều hành duy nhất phụ trách lô M-7, M-9, M-3, M-4, và M-11

ở khu vực ngoài khơi Mốt-ta-ma; Năm 2005 khoan thử 07 giếng dầu phát hiện khối lượng lớn khí có giá trị thương mại gồm Zawtika-1 Gawthaka-1, Karkonna-1, Zawtika-3, Zawtika-4 và Zawtika-5 Tháng 6-2008, công ty PTTEP và công ty công cộng PTT cùng ký với Myanmar thỏa thuận bán khí

xuất khẩu khí sang Thái Lan vào cuối năm 2012 Cuối năm nay, công ty Essar của Ấn Độ cùng ONGC và GAIL sẽ tiến hành khảo sát khoan tại bang Ra-khin nhằm thăm dò khí đốt tại vùng này

6 KHAI THÁC CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN

 Than

Myanmar là một quốc gia có trữ lượng than lớn, những mỏ than nằm rải rác ở Ayeyarwada và hạ lưu sông Chidwin cũng như khu vực phía Bắc của Myanmar Myanmar có tổng số 16 mỏ than chính trải dọc trên đất nước Việc sản xuất và buôn bán than trước đây chưa được chú ý vì sự khác biệt quá

xa trong việc dự trữ than, thiếu cả những đầu tư thiết yếu vào khai thác than vì quan niệm cho rằng than là “ nhiên liệu bẩn”

Trong số 16 vỉa than chính, mỏ than Kalewa và Namma đang chủ yếu sản xuất phục vụ thương mại Ước tính trữ lượng quặng và đánh giá kỹ thuật của hai mỏ này như sau :

Trữ lượng

So sánh đánh giá

Mỏ than Kalewa, Namma và một phần lớn những mỏ than tư nhân ở Samlaung hiện đang sản xuất phục vụ nhu cầu của ngành công nghiệp luyện thép và các nhà máy xi măng tư nhân