bài giảng kinh tế quản lý bài 7 - hoàng thị thúy nga

1 Lý thuyết Trò chơi và quyết định chiến lược 4 Các loại trò chơi... LÍ THUYẾT TRÒ CHƠI VÀ QUYẾT ĐỊNH CHIẾN LƯỢC Lý thuyết trò chơi đưa ra một bài toán trong đó những người ra quyết địn

Bài 7

LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI VÀ

CHIẾN LƯỢC CẠNH

TRANH

1 Lý thuyết Trò chơi và quyết định

chiến lược

4 Các loại trò chơi

LÍ THUYẾT TRÒ CHƠI VÀ QUYẾT

ĐỊNH CHIẾN LƯỢC

Lý thuyết trò chơi đưa ra một bài toán trong đó những người ra quyết định phải lựa chọn các chiến lược hành

động căn cứ trên những phản ứng

không chắc chắn của đối thủ

Lý thuyết trò chơi

Câu hỏi : Nếu tôi tin rằng các đối thủ cạnh tranh là những người có lý trí và hành

động để tối đa hóa lợi nhuận thì tôi phải tính đến hành vi của họ ntnào khi ra

những quyết định tối đa hóa lợi nhuận

của mình

Cân bằng trong lý thuyết trò chơi

không hợp tác Mỗi hãng làm điều

tốt nhất có thể, biết trước điều mà

đối thủ của nó đang làm

Tình thế lưỡng nan của người

tù 

Trò chơi gồm hai người, không hợp tác

 Tình thế lưỡng nan: thú tội hay không

thú tội

– Nếu thú tội, có thể nhận án tù nhẹ hơn, nhưng liệu đồng bọn có

thú tội hay không?

– Kết cục tốt nhất cho cả hai là cả hai đều phủ nhận

– Nếu chỉ một người thú nhận anh ta sẽ có mức án thấp nhất còn

người kia chịu mức án nặng nhất

– Nếu cả hai thú nhận, án tù sẽ ở mức độ vừa phải cho cả hai

Tình thế lưỡng nan của người tù

Các loại chiến lược

lược tối ưu đối với một người chơi, bất kể đối thủ phản ứng như thế nào.

8

Chiến lược thống trị

1

2

Giá thấp

Giá thấp Giá cao

Giá cao

1: $10 m

2: $5 m

1: $6 m

2: $8 m

1: $15 m

2: $0 m

1: $10 m

2: $2 m

Kết quả của chiến lược thống trị

10

Chiến lược đối với người chơi 1 là “giá cao” bất kể người chơi 2 làm gì

Chiến lược đối với người chơi 2 là “giá cao” bất kể người chơi 1 làm gì

Chiến lược thống trị có sửa đổi

11

11

1

2

Giá thấp

Giá thấp Giá cao

Giá cao

1: $10 m

2: $5 m

1: $6 m

2: $8 m

1: $15 m

2: $0 m

1: $4 m

2: $2 m

Kết quả của chiến lược

thống trị có sửa đổi

thống trị Quyết định tối ưu của họ tùy thuộc vào người chơi 2 làm gì?

 Chiến lược đối với người chơi 2 là

“giá cao”

 Chiến lược đối với người chơi 1 phụ thuộc vào quyết định của người

chơi 2

12

Chiến lược ăn miếng trả miếng

 1 bắt đầu bằng giá cao, đó là giá

mà tôi duy trì khi nào thấy 2 tiếp tục hợp tác và cũng đặt giá cao.

tức 1 cũng hạ giá theo.

 Sau đó 2 tăng giá thì lập tức 1

cũng sẽ hợp tác theo và tăng giá

13

TRÒ CHƠI LẶP LẠI

4

Liệu sự lặp đi lặp lại có thay đổi kết cục của trò chơi?

● trò chơi lặp lại: Trò chơi mà các hành vi và lợi ích đạt được lặp đi lặp lại.

TRÒ CHƠI LẶP LẠI

4

Trò chơi với số lần lặp lại xác định

Bây giờ giả sử trò chơi được lặp lại với số lần nhất định, ví dụ N

tháng

“Bởi vì hãng 1 chơi trò tit-for-tat, tôi (Hãng 2) không thể cắt giảm giá Tôi sẽ chờ cho đến tháng cuối cùng, tôi sẽ cắt giảm giá vì khi đó tôi

có thể thu được lợi nhuận rất lớn, và sau đó trò chơi kết thúc, vì thế hãng 1 sẽ không thể trả đũa được Vì thế tối sẽ đặt giá cao cho đến tháng cuối cùng, và giảm giá trong tháng cuối.”

Tuy nhiên, vì tôi (Hãng 1) cũng suy tính như vậy, nên tôi dự định sẽ đặt giá thấp trong tháng cuối cùng Hãng 2 dự kiến được điều đó và

sẽ quyết định giảm giá vào tháng ngay sát tháng cuối cùng

Và bởi vì những chiến thuật này ứng dụng cho mỗi tháng trước, nên kết cục cuối cùng có lý cho cả hai người chơi là đặt giá thấp cho tất

cả các tháng

TRÒ CHƠI LẶP LẠI

4

Tit-for-Tat trong thực tế

Vì mỗi chúng ta đều không kỳ vọng sống lâu mãi được, nên chiến lược tit-for-tat có vẻ ít có giá trị trong thực tế, và khiến chúng ta tắc ở trò chơi “tình thế lưỡng nan của người tù” Tuy nhiên, chiến lược tit-for-tat đôi khi được áp dụng trong thực tế và sự hợp tác sẽ là kết cục cuối cùng

Có hai lý do chính yếu sau:

 Phần lớn những nhà quản lý không biết họ sẽ phải cạnh tranh với đối thủ đến khi nào, nên hành vi hợp tác có vẻ là chiến lược tốt

 Đối thủ của tôi có thể nghi ngờ về khả năng duy lý của tôi

Trong trò chơi lặp lại, tình thế lưỡng nan của người tù có thể có kết cục hợp tác

TRÒ CHƠI LẶP LẠI

4

Cạnh tranh và cấu kết trong ngành hàng không

Tháng 3 năm 1983, American Airlines đề xuất khung giá vé máy bay thống nhất cho các hãng hàng không dựa trên khoảng cách bay Giá vé trên mỗi dặm bay phụ thuộc vào độ dài hành trình, từ mức thấp nhất là 15 cents mỗi dặm bay cho hành trình hơn 2500 dặm đến mức cao nhất là 53 cents mỗi dặm, cho chặng bay ngắn dưới 250 dặm

Tại sao American Airlines lại đề xuất kế hoạch này và điều gì hấp dẫn đối với các hãng hàng không khác?

Mục đích của kế hoạch này là giảm sự cạnh tranh về giá và đạt được giá cấu kết Đặt mức giá cấu kết cố định bị pháp luật cấm Các hãng thay vào đó đồng thuận dùng chung công thức tính giá

Tuy nhiên kế hoạch thất bại, và là một nạn nhân của tình thế lưỡng nan của người

tù

Hãng Pan Am, không hài lòng với thị phần quá nhỏ bé của mình, đã tự giảm giá xuống American, United, and TWA, lo sợ mất thị phần về tay Pan Am cũng nhanh chóng cắt giảm giá Việc cắt giảm giá tiếp diễn, kế hoạch phá sản, và người tiêu dùng được lợi

CÁC TRÒ CHƠI TUẦN TỰ

5

Ví dụ đơn giản: Chúng ta trở lại với vấn đề lựa chọn sản

phẩm Lần này, hãy thay đổi ma trận lợi ích một chút

những bước đi, phản ứng với mỗi hành động và sự phản ứng lại của những người chơi khác

Bài tập tình huống 1

Giả sử bạn là hãng 1 trong thị trường nhị quyền với các kết cục được biểu diễn trong ma trận lợi nhuận như sau:

Hãng 1

Hãng 2

quảng cáo

Không quảng cáo

Ghi chú: Lợi nhuận của hãng 1 được ghi ở bên trái, còn lợi nhuận của hãng 2 được ghi ở bên phải

Vậy hãng của bạn sẽ quảng cáo hay không quảng cáo cho sản phẩm của mình? Hãy giải thích

Bài tập tình huống 2

Giả sử hãng của bạn (hãng 1) và hãng 2 hoạt động trên cùng 1 thị trường với các kết cục được biểu diễn trong ma trận lợi nhuận như sau:

Hãng 1

Hãng 2 Sản lượng thấp

Sản lượng cao Sản lượng

thấp

Sản lượng cao

a Cân bằng sẽ nằm ở đâu?

b Trong tình huống nào bạn sẽ quyết định sản xuất ở mức sản lượng thấp

c Giả sử bạn sắp xếp với hãng 2 là cả 2 sẽ sản xuất ở mức sản lượng thấp Bạn sẽ chấp nhận biện pháp nào để hãng 2 thực hiện đúng cam kết giữa hai bên?

d Nếu cả hai chọn mức sản lượng cao thì đều lãi là 8 thì có ảnh hưởng gì đến phân tích ở trên không?