VẬN DỤNG QUAN ĐiỂM CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DỰNG VĂN HÓA TIÊN TiẾN, ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG VĂN HÓA KINH DOANH Ở ViỆT NAM HiỆN NAY

Trong quá trình chuyển từ nền kinh tế hoạch tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự định hướng của nhà nước, văn hóa giữ vai trò góp phần hình thành một con đường phát triển phù hợp với đặc điểm của dân tộc và xu hướng phát triển của thế giới. đề tài nghiên cứu vận dụng quan điểm của Đảng về xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc trong văn hóa kinh doanh

VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DỰNG VĂN HÓA TIÊN TIẾN, ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC DÂN TỘCTRONG XÂY DỰNG VĂN

HÓA KINH DOANH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

PHẦN MỞ ĐẦU

Trong công cuộc đổi mới xây dựng đất nước đảng ta luôn coi trọng yếu tố văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội là sự kết tinh những giá trị tốt đẹp nhất trong quan hệ giữa người với người, với xã hội và với thiên nhiên.văn hóa vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và là mục tiêu của chúng ta Trong quá trình chuyển từ nền kinh tế hoạch tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự định hướng của nhà nước văn hóa càng đóng góp vai trò điều tiết tinh thần,góp phần đắc lực vào việc khai thác những nhân tố tích cực hạn chế nhân tố tiêu cực của mối quan hệ hàng hóa –tiền tệ trong xã hội ,văn hóa giữ vai trò góp phần hình thành một con đường phát triển phù hợp với đặc điểm của dân tộc và xu hướng phát triển của thế giới Gần đây các học giả quốc tế nói nhiều ,nghiên cứu nhiều vềcác yếu tố thành công của các nước có nền công nghiệp mới (wics) trong phát triển trong khu vực Đông Á-Đông Nam Á (là những con rồng-con hổ trong phát triển kinh tế) sự thành công và năng động đó được xác nhận là sự bắt nguồn từ các yếu tố văn hóa truyền thống, trong đó tính cộng đồng,tính ý thức dân tộc thể hiện rất cao trong quan hệ kinh doanh: sự ham học hỏi,sáng tạo,tính nghiêm túc, kỉluật cao trong công việc đã được nhấn mạnh và được coi là những nhân tố thúc đẩy quá trình tăng kinh tế bền vững,cân đối của những nước này Và đặc biệt trongnên kinh tế thị trường kinh tế XHCN ở Việt Nam với rất nhiều các quan hệ kinh tếđan xen nhau bên cạnh mặt tích cực,đã xuất hiện mặt tiêu cực làm nảy sinh các hành vi kinh doanh thiếu đạo đức-phi văn hóa,chạy theo lợi nhuận ảnh hưởng đến văn hóa kinh doanh,đến các giá trị kinh doanh nền tảng của kinh tế thị trường-làm

cho các giá trị đó bị đảo lộn,đe dọa đến sư bất ổn cho hoạt động kinh tế,chính vì tính cấp thiết của sự xuống cấp thang giá trị đó

Xây dựng văn hóa kinh doanh vừa là mục tiêu,vừa là thách thức lớn đối với hầu hết các doanh nghiệp,doanh nhân Việt Nam trong xu hướng gia nhập WTO vàtoàn cầu hóa hiện nay Thách thức lớn nhất là nguy cơ tụt hậu, là hiệu quả kinh tế

và năng lực cạnh tranh thấp.Hơn lúc nào hết chúng ta cần nhận thức rõ những hạn chế, bất cập trong văn hóa kinh doanh Việt Nam,từ đó tìm ra hướng đi cho các doanh nghiệp,doanh nhân văn hóa kinh doanh Việt Nam tiên tiến đạm đà bẳn sắc dân tộc, làm nền tảng cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam trong thế kỉ XXI

Tuy nhiên, văn hóa kinh doanh là những trù phạm rộng lớn có nhiều mối quan

hệ tác động qua lại hết sức đa dạng và phức tạp đòi hỏi phải được tiếp tục đi sâu nghiên cứu, thảo luận trong thời gian tới, cho nên bài thảo luận của chúng em còn

có thể có nhiều hạn chế nhất định Em mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của các bạn cùng các thầy cô

NỘI DUNG

I/ C s lý lu n ơ sở lý luận ở lý luận ận

N n văn hóa Vi t Nam đ m đà b n s c dân t c và nh ng quan đi m c a ệt Nam đậm đà bản sắc dân tộc và những quan điểm của ận ản sắc dân tộc và những quan điểm của ắc dân tộc và những quan điểm của ộc và những quan điểm của ững quan điểm của ểm của ủa

Đ ng v xây d ng n n văn hóa Vi t Nam đ m đà b n s c dân t c ản sắc dân tộc và những quan điểm của ựng nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc ệt Nam đậm đà bản sắc dân tộc và những quan điểm của ận ản sắc dân tộc và những quan điểm của ắc dân tộc và những quan điểm của ộc và những quan điểm của

Nền văn hóa mà chúng ta xây dựng là nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Quan điểm này của Đảng xác định phương hướng và đặc trưng của nền văn hóa Việt Nam mà chúng ta tập trung xây dựng trong thời kỳ đổi mới hiện nay Trình độ tiên tiến của nền văn hóa phải thống nhất với bản sắc văn hóa dân tộc và khẳng định tầm vóc, vị thế của văn hóa dân tộc trong giao lưu và hợp tác quốc tế

Phương hướng xây dựng và phát triển sự nghiệp văn hóang hướng xây dựng và phát triển sự nghiệp văn hóang xây d ng và phát tri n s nghi p văn hóaựng và phát triển sự nghiệp văn hóa ển sự nghiệp văn hóa ựng và phát triển sự nghiệp văn hóa ệp văn hóa

Khái niệm văn hóa thường được tiếp cận ở hai cấp độ lý luận và thực tiễn Ở

cấp độ lý luận, văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do loài người (cá nhân và cộng đồng) sáng tạo ra để phục vụ sự tồn tại và phát triển của xã hội Bản chất của văn hóa là sự sáng tạo, vươn tới cái Chân - Thiện - Mỹ, vươn tới các giá trị nhân văn đem lại hạnh phúc cho con người Văn hóa là “thiên nhiên” thứ hai do con người tạo ra để phục vụ con người Ở cấp độ thực tiễn, văn hóa thể hiệntrong toàn bộ hoạt động sống của con người, từ hoạt động sản xuất vật chất đến hoạt động tinh thần, phản ánh kiểu lựa chọn sáng tạo của cá nhân và cộng đồng.Như vậy, văn hóa vừa là sản phẩm sáng tạo của con người, vừa là môi trường nhân tạo để nuôi dưỡng đời sống vật chất và tinh thần của con người Cùng với thiên nhiên thứ nhất do tạo hóa tạo nên, văn hóa trở thành môi trường sống của con người, văn hóa được nhìn nhận là động lực của sự tiến bộ xã hội Cần phải khắc phục nhận thức phiến diện về văn hóa, đồng nhất văn hóa với một vài hoạt động thuộc lĩnh vực tinh thần và xem nhẹ vai trò, chức năng xã hội của nó

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa”3 Người đã khẳng định: “Trong công cuộc kiến thiết nước nhà có bốn vấn đề cùng phải chú ý đến và phải coi là quan trọng ngang nhau: chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa”

Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, phương hướng xây dựng và phát triển văn

hoá đã được Đảng ta xác định là: “phát huy chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đại đoàn kết dân tộc, ý thức độc lập tự chủ, tự cường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

xã hội chủ nghĩa, xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thụ tinh hoa văn hóa nhân loại, làm cho văn hóa thấm sâu vào toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội, vào từng người, từng gia đình, từng tập thể

và cộng đồng, từng địa bàn dân cư, vào mọi lĩnh vực sinh hoạt và quan hệ con người, tạo ra trên đất nước ta đời sống tinh thần cao đẹp, trình độ dân trí cao, khoa học phát triển, phục vụ đắc lực sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, tiến bước vững chắc lên chủ nghĩa xã hội”4.

Chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đại đoàn kết dân tộc, ý thức độc lập tự chủ, tự cường, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc là những giá trị tinh thần cao đẹp của dân tộc Việt Nam Những giá trị này đã được giữ gìn, bảo lưu sáng tạo, và phát huy qua các thế hệ trở thành truyền thống văn hóa dân tộc, là cơ sở để liên kết xã hội và liên kết các thế hệ, tạo nên sức sống bất diệt của dân tộc Việt Nam

Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, dưới sự lãnh đạo của Đảng và của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân ta đã phát huy cao độ truyền thống yêu nước chống xâm lược, bảo vệ Tổ quốc, tạo nên chủ nghĩa

anh hùng cách mạng, đánh bại mọi kẻ thù cướp nước và bán nước Ngay từ Đề cương văn hóa năm 1943, Đảng ta đã đề ra ba nguyên tắc vận động văn hóa là dân tộc, khoa học, đại chúng để phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc, chống lại

các xu hướng phản dân tộc, phản khoa học, phản lại nhân dân lao động Chủ tịch

Hồ Chí Minh xác định văn hóa là một mặt trận để kháng chiến và kiến quốc Tư tưởng văn hóa hóa kháng chiến, kháng chiến hóa văn hóa của Hồ Chí Minh đã thực sự trở thành động lực thúc đẩy cuộc kháng chiến chống xâm lược thắng lợi.Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, truyền thống yêu nước và đại đoàn kết dân tộc đóng vai trò nền tảng và là động lực để chúng ta xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Vì vậy, kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa tiêu biểu, truyền thống lịch sử tốt đẹp của dân tộc, bổ sung vào đó những nội dung mới, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh là yêu cầu hàng đầu đối với việc xây dựng nền văn hóa hiện nay

Xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là một yêu cầu cần thiết trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

và hội nhập quốc tế Phương hướng phát triển này vừa giữ gìn và phát huy được bản sắc và bản lĩnh văn hóa dân tộc, vừa tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để phát triển không ngừng, đạt tới trình độ tiên tiến của các nước trong khu vực và thế giới.

Để xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc cần phải tập trung sức mạnh của toàn Đảng, của bộ máy nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội và toàn thể các tầng lớp nhân dân, làm cho văn hóa thấm sâu vào toàn

bộ đời sống và hoạt động của cá nhân và cộng đồng, phản ánh chất lượng và trình

độ sống của xã hội, xây dựng đời sống tinh thần cao đẹp, khoa học phát triển, phục

vụ đắc lực cho sự nghiệp đổi mới đất nước, làm cho văn hóa thực sự trở thành môitrường nhân văn, trở thành động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển

Đ c tr ng c a n n văn hóa Vi t Nam tiên ti n, đ m đà b n s c dân t cư ủa nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc ền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc ệp văn hóa ến, đậm đà bản sắc dân tộc ậm đà bản sắc dân tộc ản sắc dân tộc ắc dân tộc ộc

Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là nhằm xây dựng nền văn hóa Việt Nam hiện đại có sự thống nhất hữu cơ

giữa tính tiên tiến và tính đậm đà bản sắc dân tộc Đây là kết quả của việc tổng kết

kinh nghiệm lãnh đạo xây dựng và phát triển nền văn hóa mới của Đảng Cộng sản Việt Nam trong gần 80 năm qua Trong mỗi giai đoạn lịch sử cụ thể, Đảng ta đều

đề ra phương hướng, nhiệm vụ phát triển văn hóa, phù hợp với yêu cầu và nhiệm

vụ cách mạng Trong thời kỳ đổi mới, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc

tế, Đảng ta đã xác định nền văn hóa mà chúng ta xây dựng là nền văn hóa tiên tiến,đậm đà bản sắc dân tộc Trình độ tiên tiến của nền văn hóa không mâu thuẫn với bản sắc văn hóa dân tộc, ngược lại, hai đặc tính thống nhất biện chứng với nhau, tác động qua lại và quy định lẫn nhau Tuy nhiên, để tìm hiểu đặc trưng của nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, chúng ta có thể cần làm rõ từng nội

dung “tiên tiến” và “đậm đà bản sắc dân tộc”.

Nền văn hóa tiên tiến trước hết là nền văn hóa yêu nước và tiến bộ mà nội

dung cốt lõi là lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, dựa trên cơ sở của

chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm mục tiêu tất cả vì con người, vì hạnh phúc và sự phát triển phong phú, tự do, toàn diện của con người trong mối quan hệ hài hoà giữa tự nhiên với cá nhân và cộng đồng, giữa tự nhiên với xã hội.

- Chủ nghĩa yêu nước là hệ thống quan niệm, tư tưởng, lý luận về địa vị và sự

tồn tại của đất nước, về độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ, về tinh thần yêu nước

và truyền thống đại đoàn kết dân tộc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, về trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ của người dân đối với đất nước…, trong đó, lý tưởngđộc lập dân tộc là sợi chỉ đỏ xuyên suốt Đây là chủ nghĩa yêu nước chân chính, hoàn toàn xa lạ với chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi hoặc chủ nghĩa sôvanh nước lớn Chủ nghĩa yêu nước là giá trị cao nhất trong thang bậc giá trị của văn hóa Việt Nam Nó là cơ sở để liên kết cộng đồng và liên kết thế hệ tạo thành sức sống liên tục của truyền thống văn hóa dân tộc Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam phải được nâng lên tầm cao của thời đại và phải được

bổ sung những nội dung mới gắn liền với lý tưởng tiến bộ và cách mạng của thời đại, thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội Vì vậy, lý tưởng độc lập dân tộc phải gắnliền với lý tưởng xã hội chủ nghĩa Đó là con đường phát triển vững chắc của dân tộc, con đường đảm bảo hạnh phúc của toàn thể nhân dân Vì vậy, độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội trở thành nội dung cốt lõi của nền văn hóa Việt Nam hiện đại

- Nền văn hóa tiến bộ là nền văn hóa thúc đẩy sự phát triển của đất nước dựa

trên tư tưởng cách mạng và khoa học dẫn đường Đó là chủ nghĩa Mác - Lênin và

tư tưởng Hồ Chí Minh Nền văn hóa tiến bộ cũng là nền văn hóa thể hiện tinh

thần nhân văn và dân chủ sâu sắc.

Tính nhân văn thể hiện ở ngay trong mục tiêu, nội dung, nhiệm vụ xây dựng

nền văn hóa mà Đảng ta đã đề ra Đây là nền văn hóa hướng tới đấu tranh, giải phóng cho con người, trước hết là nhân dân lao động khỏi sự áp bức, bóc lột về phương diện giai cấp, dân tộc và xã hội; phấn đấu để không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; tạo điều kiện để nhân dân tham gia sáng

tạo, hưởng thụ nhiều hơn những thành tựu văn hóa của dân tộc và nhân loại Văn kiện Đại hội lần thứ IX của Đảng đã khẳng định: “Mọi hoạt động văn hóa nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống có văn hóa, quan hệ hài hoà trong gia đình, cộng đồng và xã hội Văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người tự hoàn thiện nhân cách, kế thừa truyền thống cách mạng của dân tộc, phát huy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”5.

Tính nhân văn của nền văn hóa mà chúng ta xây dựng không phải là sự quan tâm đến con người một cách chung chung trừu tượng mà là sự quan tâm cụ thể, thiết thực, toàn diện và sâu sắc đối với con người, đối với các tầng lớp xã hội và các thành phần dân cư khác nhau “nhằm mục tiêu tất cả vì con người, vì hạnh phúc và sự phát triển phong phú, tự do, toàn diện của con người trong mối quan hệhài hoà giữa cá nhân và cộng đồng, giữa xã hội và tự nhiên”6

Tính dân chủ của nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là dân chủ xã

hội chủ nghĩa, gắn liền với chế độ chính trị - xã hội tiến bộ “của dân, do dân và vì dân” Nền văn hóa này khai thác động lực dân chủ trong nhân dân, tạo điều kiện

để phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân và cộng đồng, đề cao trách nhiệm của công dân trước nhân dân, dân tộc và thời đại Tính chất dân chủ của nền văn hóa thống nhất với việc đề cao ý thức công dân, đề cao trật tự kỷ cương xã hội và thống nhất giữa quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của công dân trước pháp luật Đồng thời phát huy dân chủ phải gắn liền với việc nâng cao ý thức chính trị, đạo đức xã hội và trình độ dân trí, tạo điều kiện để nhân dân tham gia xây dựng bộ máy nhà nước, chống lãng phí, tham nhũng, quan liêu và các tiêu cực khác trong

bộ máy nhà nước và ngoài xã hội Phát huy dân chủ phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước, chống tư tưởng tự do vô chính phủ, tự do vô kỷ luật

Nền văn hóa tiên tiến phản ánh trình độ phát triển cao mang tính hiện đại, cập nhật với thành tựu văn hóa chung của khu vực và cộng đồng quốc tế Bên cạnh hệ

tư tưởng tiên tiến là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, các thành tốkhác của nền văn hóa Việt Nam cũng phải được hiện đại hóa Cần phải phát triển giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, nâng cao trình độ dân trí, khả năng chiếm lĩnh và sử dụng những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại để thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Nền văn hóa mới phải tập trung xây dựng những phẩm chất mới, xây dựng đạo đức, lối sống của con người Việt Nam hiện đại ngang tầm với công cuộc đổi mới Mặt khác, nền văn hóa Việt Nam phải tham gia cùng cộng đồng quốc tế giải quyết những vấn đề đặt ra trong xu thế toàn cầu hóa, khẳng định bản lĩnh và bản sắc dân tộc trong giao lưu, hợp tác và hội nhập quốc tế

Nền văn hóa tiên tiến thể hiện ở nội dung phản ánh, đó là toàn bộ sự nghiệp đổi mới vĩ đại của dân tộc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dânchủ, văn minh, tiến bước vững chắc lên chủ nghĩa xã hội Nền văn hóa hướng tới đấu tranh để khẳng định cái đúng, cái tốt, cái đẹp, phủ nhận cái xấu, cái ác, cái giả;góp phần xây dựng con người phát triển toàn diện và tạo lập môi trường văn hóa lành mạnh cho quá trình phát triển bền vững của đất nước Đây cũng là nền văn hóa có cơ sở vật chất - kỹ thuật hiện đại, đáp ứng nhu cầu phát triển của nền văn hóa dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế

Bản sắc văn hóa dân tộc là các giá trị đặc trưng tiêu biểu phản ánh diện mạo,

cốt cách, phẩm chất và bản lĩnh riêng của mỗi quốc gia, dân tộc; là dấu hiệu cơ bản để phân biệt nền văn hóa của dân tộc này với dân tộc khác Bản sắc văn hóa dân tộc thể hiện tập trung trong truyền thống văn hóa dân tộc Truyền thống văn hóa là các giá trị do lịch sử truyền lại, được các thế hệ sau kế thừa gìn giữ và phát huy trong thời đại của mình, tạo nên dòng chảy liên tục của lịch sử văn hóa Bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam là những giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng

đồng các dân tộc Việt Nam, được vun đắp nên qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước “Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - làng xã - Tổ quốc; lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý, đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động, sự tinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong lối sống”7 Bản sắc văn hóa dân tộc là cơ sở để liên kết xã hội và liên kết các thế hệ, tạo nên sức mạnh tinhthần của dân tộc Vì vậy, bản sắc văn hóa dân tộc vừa được coi là “căn cước”, vừa được coi là “bộ gien” di truyền văn hóa dân tộc Đứng trước sự bùng nổ của cách mạng khoa học - công nghệ và sự tác động của xu thế toàn cầu hóa, khu vực hóa, các quốc gia, dân tộc, nhất là các nước đang phát triển đều ý thức sâu sắc việc bảo

vệ, giữ gìn các giá trị đặc sắc và đa dạng của văn hóa dân tộc, chống nguy cơ bị đồng hóa Vì vậy, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trở thành yêu cầu khách quan và là mục tiêu của sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam hiện nay

Bản sắc văn hóa dân tộc là một khái niệm “động” và “mở”, mang tính lịch sử

cụ thể và vận động, đổi mới không ngừng trên cơ sở loại bỏ những yếu tố bảo thủ

và tiêu cực, tiếp thu và phát huy những yếu tố tích cực và tiến bộ, đồng thời tạo lậpcác giá trị mới để đáp ứng với yêu cầu phát triển của thời đại Không nên đồng nhất bản sắc dân tộc với “cái cũ”, với quá khứ, với cái “nguyên gốc” do dân tộc mình tạo ra Bản sắc văn hóa dân tộc vừa bao hàm các giá trị do dân tộc mình sángtạo ra trong quá khứ và hiện tại, vừa bao hàm các giá trị tinh hoa của văn hóa nhânloại được dân tộc tiếp nhận một cách sáng tạo, biến nó thành nguồn lực bên trong

để xây dựng và bảo vệ đất nước Cũng không nên đồng nhất bản sắc văn hóa dân tộc với một số yếu tố hình thức bên ngoài của nền văn hóa, mà đây là sự thống nhất giữa nội dung và hình thức, thống nhất giữa trình độ tư duy, tinh thần độc lập

tự cường, ý chí và bản lĩnh dân tộc với các hình thức biểu hiện bên ngoài của nó.Bản sắc dân tộc phát triển theo sự phát triển của thể chế kinh tế, thể chế xã hội

và thể chế chính trị của các quốc gia Nó cũng phát triển theo quá trình hội nhập

kinh tế thế giới, quá trình giao lưu văn hóa với các quốc gia khác và sự tiếp nhận tích cực văn hóa, văn minh nhân loại Vì vậy, chúng ta chủ trương xây dựng và hoàn thiện các giá trị và nhân cách con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; xây dựng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.

Bản sắc dân tộc và tính chất tiên tiến của nền văn hóa phải được thấm đượm trong mọi hoạt động xây dựng, sáng tạo vật chất, ứng dụng các thành tựu khoa học– công nghệ, giáo dục và đào tạo , sao cho trong mọi lĩnh vực hoạt động chúng ta

có cách tư duy độc lập, có cách làm vừa hiện đại vừa mang sắc thái Việt Nam Đi vào kinh tế thị trường, mở rộng giao lưu quốc tế, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước phải tiếp thu những tinh hoa của nhân loại, song phải luôn luôn phát huy những giá trị truyền thống và bản sắc dân tộc

Để xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, chúng ta chủ trương vừa bảo vệ bản sắc dân tộc, vừa mở rộng giao lưu, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại Bảo vệ bản sắc dân tộc phải gắn kết với mở rộng giao lưu quốc tế, tiếp thu có chọn lọc những cái hay, cái tiến bộ trong văn hóa các dân tộc khác để bắt kịp sự phát triển của thời đại Chủ động tham gia hội nhập và giao lưu văn hóa với các quốc gia để xây dựng những giá trị mới của văn hóa Việt Nam đương đại Xây dựng Việt Nam thành một địa chỉ giao lưu văn hóa khu vực và quốc tế

Giữ gìn bản sắc dân tộc phải đi liền với chống những cái lạc hậu, lỗi thời trongphong tục, tập quán và lề thói cũ

Bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trước hết cần bảo vệ và phát huy truyền thống yêu nước và đại đoàn kết dân tộc, khẳng định ý chí và bản lĩnh của con người Việt Nam hiện đại trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đồng thời bảo vệ

và phát huy các tài sản văn hóa vật thể và phi vật thể, các giá trị tinh hoa của văn hóa dân tộc, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh để làm động lực thúc đẩy sự phát triển của đất nước trong thời kỳ mới

2 Văn hóa kinh doanh và n n văn hóa kinh doanh

a.Văn hóa kinh doanh

Văn hóa kinh doanh là những giá trị văn hóa gắn liền với hoạt động kinhdoanh (mua ,bán khâu gạch nối liền giữa sản xuất và tiêu dùng) một món hàng cụthể trong toàn cảnh mọi mối quan hệ văn hóa-xã hội khác nhau của nó Đó là haimặt mâu thuẫn (văn hóa :giá trị><kinh doanh; lợi nhuận ) nhưng thống nhất :giá trịvăn hóa thể hiện trong hình thức mẫu mã và chất lượng sản phẩm ,trong thông tinquảng cáo về sản phẩm ,trong cửa hàng bày bán sản phẩm ,trong phong cách giaotiếp ứng xử của người bán đối với người mua, trong tâm lí và thị yếu tiêudùng ,rộng ra là trong cả quá trình tổ chức sản xuất kinh doanh với toàn bộ cáckhâu ,các điều kiện liên quan của nó …nhằm tạo ra những chất lượng –hiệu quảkinh doanh nhất định

b.n n văn hóa kinh doanh

Xét về bản chất kinh doanh không chỉ gói gọn trong khâu lưu thông phân phốichiến lược “thâm nhập thị trường “ của các doanh nghiệp đối với các sản phẩmcủa mình mà nó còn phải bao quát các khâu có quan hệ hữu cơ nhau tính từ sảnxuất cho tới tiêu dùng.Có nghĩa rằng xây dựng nền văn hóa kinh doanh là một việclàm có tính thực tế mà mục tiêu cụ thể là nhằm làm cho toàn bộ quá tình sản xuấtkinh doanh ,tức yếu yếu tố đóng vai trò quyết định đối với nền sản xuất của đấynước trở nên ngày càng mang tính chất văn hóa thể hiện trên cả 3 mặt :

(1) Văn hóa doanh nhân :văn hóa thể hiện ở đội ngũ những con người

(gồm cả các cá nhân và các tập thể) tham gia sản xuuats kinh doanh chủ yếu thểhiện ỏe trình độ khoa học kĩ thuật ,công nghệ và vốn tri thức tổng hợp ở kinhnghiệm thực tiễn và kĩ năng ,phương pháp tác nghiệp ,ở năng lực tổ chức sản xuất

kinh doanh và sự nhạy bán với thị trương ,ở đạo đức nghề nghiệp và phẩm hạnhlàm người ,ở ý thức công nhân và sự giác ngộ về chính trị xã hội

(2) Văn hóa thương trường :văn hóa thể hiện trong cơ cấu tổ chức hệ

thống pháp chế các chính sách chế đọ ,trong mọi hình thức hoạt động liên quanquá trình sản xuất kinh doanh gồm cả sự cạnh tranh…tất cả nhằm tạo ra một môitrường kinh doanh thuận lợi tốt đẹp

(3) Văn hóa doanh nghiệp : Văn hóa tập trung và tỏa sáng trong các

thiết chế các đơn vị tổ chức và sản xuất kinh doanh thể hiện qua những đặc trưngchung thuộc hình thức cùng các yếu tố tạo nên thương hiệu của daonh nghiệp ,quanăng lực phẩm chất ,trình độ tổ chức sản xuất kinh doanh tạo ra chất lượng sảnphẩm và những thành tích truyền thống qua phong cách giao tiếp ứng xử thốngnhất của của toàn đơn vị ( đối với nội bộ ,đối với khách hàng ) trong mọi quá trìnhsản xuất kinh doanh

Ba mặt trên là ba mặt ,ba bộ phận hợp thành một nền văn hóa kinh doanh theođúng nghĩa vẹn nhất trong đó văn hóa doanh nghiệp có thể xem là bộ phận có vaitrò vị trí quan trọng mang tính quyết định ,là đầu mối trung tâm của cả quá trìnhxây dựng nền văn hóa kinh doanh hiện nay

II/ V n d ng quan đi m c a Đ ng v x y d ng n n văn hóa đ m đà b n s c ận ụng quan điểm của Đảng về xậy dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc ểm của ủa ản sắc dân tộc và những quan điểm của ận ựng nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc ận ản sắc dân tộc và những quan điểm của ắc dân tộc và những quan điểm của dân t c trong văn hóa kinh doanh Vi t Nam ộc và những quan điểm của ở lý luận ệt Nam đậm đà bản sắc dân tộc và những quan điểm của

T i sao ph i xây d ng văn hóa kinh doanh? ại sao phải xây dựng văn hóa kinh doanh? ản sắc dân tộc và những quan điểm của ựng nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế như nước ta hiện nay thì văn hóa kinh doanh đối với mỗi doanh nhân cũng như đối với mỗi doanh nghiệp là điều thực sự rất cần thiết, bởi vì :

Một là, văn hóa kinh doanh là phương thức phát triển kinh doanh bền vững

Hoạt động kinh doanh được thúc đẩy bởi nhiều động cơ khác nhau, trong đó

có thể nói tối đa hóa lợi nhuận là động cơ quan trọng nhất Nhưng bên cạnh nhữnglợi ích về kinh tế các doanh nghiệp hiện nay họ còn rất chú trọng tới lợi ích xã hội.Kinh doanh không còn đơn thuần chỉ tìm kiếm lợi nhuận để thỏa mãn nhu cầu vật chất của con người mà để có thể phát triển kinh doanh bền vững doanh nghiệp cònhướng tới sự tôn trọng từ phía người tiêu dùng, khách hàng, nhà cung cấp và sự công nhận của pháp luật nhà nước, bên cạnh đó kinh doanh còn phải gắn với bảo

vệ môi trường

Lối kinh doanh phi văn hóa có thể đem lại lợi nhuận kinh tế cao, đem đến sự giàu có cho chủ doanh nghiệp tuy nhiên nó lại không thể phát triển lâu dài, bền vững bởi lẽ họ dùng mọi thủ đoạn để trốn tránh pháp luật, hoặc đưa ra những sản phẩm hàng giả kém chất lượng làm mất lòng tin từ phía người tiêu dùng

Vì thế, làm ăn chân chính, giữ chữ tín, tạo được lòng tin đối với người tiêu dùng, thân thiện với môi trường sẽ giúp cho doanh nghiệp phát triển bền vững hơn

Hai là, văn hóa kinh doanh là nguồn lực phát triển kinh doanh

- Trong tổ chức và quản lý kinh doanh : Vai trò văn hóa thể hiện ở sự lựa chọn phương hướng kinh doanh, sự hiểu biết về sản phẩm, dịch vụ, về những mối quan hệ giữa người với người trong tổ chức; về việc biết tuân theo các quy tắc và quy luật của thị trường; ở việc phát triển và bảo hộ những văn hóa mang bản sắc dân tộc Khi tất cả những yếu tố đó kết tinh vào hoạt động kinh doanh tạo thành phương thức kinh doanh có văn hóa thì đây là một nguồn lực rất quan trọng để phát triển kinh doanh

Nếu không có yếu tố văn hóa trong sản xuất kinh doanh, tức là không có những giá trị vật chất và tinh thần vào hoạt động kinh doanh thì không thể sử dụngcác tri thức đã được tích lũy, những kinh nghiệm đã được rút ra từ những bài học kinh doanh của người xưa thì khó có thể tạo ra hiệu quả sản xuất và phát triển kinhdoanh

- Trong giao lưu, giao tiếp kinh doanh : đặc biệt là trong mối quan hệ giữa

mua và bán, khi giao tiếp với khác hàng phải làm sao để họ có lòng tin khi sử dụngsản phẩm với phương châm " vui lòng khách đến, vừa lòng khách đi " Trong thái

độ với đối tác kinh doanh, với đối thủ cạnh tranh nếu biết ứng xử, giao tiếp có văn hóa sẽ tạo nên một môi trường cạnh tranh lành mạnh và tạo ra những cơ hội lớn vềthu hút đầu tư phát triển kinh doanh

- Trong việc thực hiện trách nhiệm xã hội của chủ thể kinh doanh : Cùng với công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, sự thành công trong việc đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế đang đặt ra cho đất nước nhiều vấn đề về môi trường và xã hội bức xúc Chính những vấn đề đó đang đòi hỏi các chủ thể kinh tế, trong đó có cả các doanh nghiệp, phải có trách nhiệm để góp phần giải quyết, nếu không bản thân

sự phát triển kinh tế sẽ không bền vững và sẽ phải trả giả quá đắt về môi trường vànhững vấn đề xã hội.Việc các doanh nghiệp thực hiện tốt trách nhiệm xã hội không chỉ giúp bản thân doanh nghiệp phát triển bền vững, mà còn góp phần vào

sự phát triển bền vững của xã hội

Ba là, văn hóa kinh doanh là điều kiện đẩy mạnh kinh doanh quốc tế : Khi trao đổi thương mại quốc tế sẽ tạo ra cơ hội tiếp xúc giữa các nền văn hóa khác nhau và việc hiểu biết các phong tục tập quán của các nước sẽ giúp doanh nghiệp

có những chiến lược đúng đắn khi tìm kiếm thị phần tại nước ngoài Hơn thế nữa, thông qua việc tìm kiếm và cung cấp hàng hóa ra thị trường thế giới sẽ là cơ hội đểgiới thiệu những nét đẹp , tinh hoa văn hóa của dân tộc mình cho bạn bè thế giới

Th c tr ng n n văn hóa kinh doanh n ựng nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc ại sao phải xây dựng văn hóa kinh doanh? ước ta c ta.

Văn hóa doanh nghiệp có vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của mỗi loại hình doanh nghiệp Do đó, nếu thiếu yếu tố văn hóa thì doanh nghiệp khó có thể đứng vững và tồn tại được trên thị trường ở bất kỳ thời điểm, hay hình thái kinh tế xã hội nào Ngày nay ở Việt Nam, cũng như trên thế giới, nguồn nhân lực của doanh nghiệp là con người mà văn hóa doanh nghiệp là sự liên kết và nhân lênnhiều lần các giá trị của từng nguồn nhân lực riêng lẻ tổng hợp lại Không những thế, văn hóa doanh nghiệp còn được thể hiện qua phong cách của người lãnh đạo