II/ CÁC BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2 PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ 1 Lý do chọn đề tài Trong xu thế phát triển của thời đại, đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới, với trọng tâm là phát triển công nghiệp hóa hi[.]
Trang 11 Lý do chọn đề tài
Trong xu thế phát triển của thời đại, đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới, với trọng tâm là phát triển công nghiệp hóa hiện đại hóa Đất nước ta đang cần những nguồn năng lực dồi dào về thể chất, đạo đức và trí tuệ…Để thực hiện được điều đó chúng ta cần phải đầu tư đến yếu tố con người và vai trò của giáo dục
“Trẻ em như búp trên cành, biết ăn biết ngủ, biết học hành là ngoan” Trẻ
em là mối quan tâm hàng đầu của gia đình, cộng đồng và toàn xã hội Trẻ em là mầm non của đất nước do đó trẻ cần được hưởng sự chăm sóc, giáo dục, dạy dỗ chu đáo của mọi người từ gia đình đến xã hội Đặc biệt là trẻ khuyết tật Vì vậy giáo dục trẻ khuyết tật là nhiệm vụ quan trọng và đầy tính nhân văn của nghành giáo dục
Trẻ khuyết tật phải được hưởng mọi quyền lợi như những trẻ bình thường, được hoc hòa nhập vui chơi như bao trẻ bình thường khác đó là việc làm mang tính nhân đạo, thể hiện quyền bình đẳng mà công ước Quốc tế, luật bảo vệ chăm sóc bà mẹ trẻ em thừa nhận
Lớp tôi đang dạy là lớp 5 tuổi A3 có cháu Võ Thị Huyền Trang bị khuyết tật “Chậm phát triển về thể lực,trí tuệ, ngôn ngữ kém” cháu sinh ngày 10 tháng
04 năm 2017 Cơ thể cháu phát triển không bình thường như bao trẻ khác, hoàn cảnh gia đình cháu: Ông nội mất sớm, bà nội bị liệt không đi lại được lời nói cũng không rõ, bố cháu là Võ Kiều Dương chỉ học đến lớp 3 là bỏ học, mẹ cháu
là Nguyễn Thị Huyền sức khỏe yếu chỉ ở nhà cấy ruộng và chăm mẹ chồng nằm đâu nằm đấy, khi sinh bé Trang thì bố cháu mới 19 tuổi còn mẹ cháu 16 tuổi, gia đình ngoại điều kiện cũng rất khó khăn không giúp được gì, cháu Trang lại bị sinh non khi sinh cân nặng của cháu 1,3 kg vì hoàn cảnh gia đình nên cháu cũng không được chăm sóc tốt như bao trẻ khác Cũng chính vì thế mà cơ thể của cháu rất nhỏ, vào đầu năm học lớp 5-6 tuổi cháu cân nặng 12,3kg; chiều cao 90
cm thuộc kênh suy dinh dưỡng thể gầy còm mức độ nặng, ngôn ngữ của cháu phát triển rất kém Cháu thường không nói mà chỉ ú ớ khi muốn biểu lộ điều gì, hoặc ai hỏi gì cháu chỉ cười Cháu hay ngồi một mình không chơi đùa cùng các bạn, không tham gia vào các hoạt động của lớp Cháu thường xuyên tè và đi ngoài ra quần mà không biết thưa cô, đầu tóc cháu thì cháu cũng không giữ gọn gàng, cô giáo vừa chải tóc một lúc cháu lại ngồi và lôi bỏ dây buộc tóc, khả năng tự phục vụ bản thân còn hạn chế như xúc cơm, mặc quần áo…Vì vậy vấn
đề đặt ra đối với tôi lúc này là cần phải tìm hiểu rõ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ
Trang 2để tìm ra những biện pháp chăm sóc giáo dục, giúp cháu học tập tốt hơn và hoà đồng với các bạn, có khả năng tự phục vụ bản thân
Chính vì vậy tôi đã nghiên cứu và tìm ra một số biện pháp nhằm giáo dục
giúp đỡ cháu Võ Thị Huyền Trang bị khuyết tật “Chậm phát triển về thể lực, trí tuệ và ngôn ngữ kém hòa nhập với trường mầm non”.
2 Mục đích nghiên cứu
Xác định các biện pháp giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trong trường mầm non nhằm phát huy hiệu quả của giáo dục toàn diện nhân cách giúp trẻ tự tin, mạnh dạn trong giao tiếp, hòa nhập với bạn bè Đồng thời giáo dục lòng nhân ái, tình cảm yêu thương của các con đối với các bạn mình không may bị khuyết tật
3 Đối tượng nghiên cứu
“Một số biện pháp giáo dục trẻ khuyết tật chậm phát triển về thể lực, trí tuệ
và ngôn ngữ kém hòa nhập với trường mầm non”
4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm
Lớp mẫu giáo A3 (5 – 6 tuổi), cháu Võ Thị Huyền Trang
5 Các phương pháp nghiên cứu
Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích và tổng hợp các tài liệu lý luận và những văn bản có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
Tham khảo tài liệu nghiên cứu thực tiễn về giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật Tìm hiểu thực trạng trẻ khuyết tật ở lớp, liên hệ phối hợp với phụ huynh, tìm hiểu tâm sinh lý, cá tính của trẻ, sơ lược về dạng khuyết tật của trẻ
Nhóm phương pháp trải nghiệm
Thực hành trải nghiệm, quan sát trong quá trình giảng dạy, trong các hoạt động trên lớp nhằm giúp trẻ khuyết tật hòa nhập
Phương pháp đánh giá: theo dõi, đánh giá sự tiến bộ của trẻ, phát huy điểm
tích cực và giúp đỡ, hạn chế những khiếm khuyết của trẻ
6 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu
Từ tháng 9 năm 2022 đến tháng 4 năm 2023
Trang 3PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận
Giáo dục trẻ khuyết tật là xu hướng chung của hầu hết các nước trên thế giới và đã được Bộ Giáo Dục và Đào Tạo Việt Nam xác định là con đường chủ yếu để thực hiện những quyền cơ bản của mọi trẻ em, đặc biệt là quyền được giáo dục Đây cũng là cơ hội để mọi trẻ em, trong đó chú trọng đến trẻ khuyết tật, trẻ khó khăn được tiếp cận nền giáo dục bình đẳng, có chất lượng
Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại của chúng ta đã có một câu nói nổi tiếng: “tàn mà không phế”, đó cũng chính là chủ trương của Đảng, chính phủ
và nhân dân Việt Nam đối với bộ phận người tàn tật
Kế thừa truyền thống nhân ái tốt đẹp của dân tộc Việt Nam “Thương người như thể thương thân”, Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến những người khuyết tật trong xã hội, nhất là đối với trẻ em Trong điều kiện đất nước gặp nhiều khó khăn, kinh tế còn chậm phát triển, chúng ta đã từng bước xây dựng, thực hiện chính sách và biện pháp nhằm giúp đỡ người khuyết tật nói chung, nhất là giúp đỡ trẻ em bị khuyết tật về vật chất và tinh thần, vượt qua khó khăn riêng để hoà nhập vào cuộc sống cộng đồng
Là giáo viên Mầm non đã lâu năm gắn bó trong nghề, với lòng yêu nghề, mến trẻ, tận tụy với nghề nghiệp tôi suy nghĩ và chăn chở là phải làm thế nào để
có những biện pháp giáo dục cháu Võ Thị Huyền Trang bị khuyết tật ở lớp tôi một cách hiệu quả nhất góp phần hạn chế những khiếm khuyết của cháu để cháu vững bước vào đời, hòa nhập với cộng đồng và là những người con có ích cho
xã hội, cho đất nước
2 Cơ sở thực tiễn
Giáo dục hoà nhập cho trẻ khuyết tật vào các trường bình thường đang là một xu hướng phổ biến trên thế giới nói chung và đặc biệt đang được triển khai
ở một số nước có hệ thống giáo dục đặc biệt phát triển
Cùng với sự phát triển giáo dục nói chung, giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trong trường Mầm non nói riêng đã có bước chuyển biến khá tốt Hầu hết các trẻ khuyết tật đều ra lớp học hòa nhập Tại địa phương nơi tôi đang công tác đã huy động 100% trẻ khuyết tật 5 tuổi ra lớp học hoà nhập theo chương trình Bản thân giáo viên tôi là giáo viên lâu năm đã có nhiều kinh nghiệm trong công tác giảng dạy chăm sóc trẻ, đã nhiều năm đạt chiến sĩ thi đua, giáo viên dạy giỏi cấp huyện, được nhà trường đánh giá cao là giáo viên có năng lực
Trang 4chuyên môn tốt, về phía phụ huynh cũng rất yêu quý và tin tưởng yên tâm khi được con em mình vào lớp học do tôi phụ trách
3 Khảo sát thực trạng
3.1 Khảo sát thực trạng của lớp trước khi thực hiện đề tài
Giáo dục hòa nhập đòi hỏi sự hỗ trợ cần thiết để trẻ phát triển hết khả năng của mình Sự hỗ trợ cần thiết đó được thể hiện trong việc điều chỉnh chương trình, các đồ dùng dạy học, dụng cụ hỗ trợ đặc biệt, các kỹ năng giảng dạy đặc thù… Nhằm chuẩn bị cho trẻ trở thành những thành viên đầy đủ của xã hội Tuy nhiên, thực trạng giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật ở trường Mầm non vẫn còn nhiều những hạn chế Cộng đồng chưa nhận thức đầy đủ về vai trò
và trách nhiệm trong việc chăm sóc giáo dục trẻ khuyết tật và khả năng phát triển của trẻ khuyết tật
Cơ sở vật chất cho giáo dục trẻ khuyết tật còn kém về chất lượng và thiếu
về số lượng, chủng loại, chưa có những trang thiết bị và đồ dùng dạy học đặc thù cho từng loại trẻ khuyết tật
Đội ngũ giáo viên chưa được đào tạo chuyên sâu về giáo dục trẻ khuyết tật Nhưng làm thế nào để trẻ khuyết tật hòa nhập trường Mầm non được tốt, đây là vấn đề mà toàn xã hội cần phải quan tâm, trong đó hệ thống giáo dục đóng vai trò then chốt
Trước thực trạng trên, trường Mầm non nơi tôi đang công tác nằm trên địa bàn nông thôn, đời sống kinh tế của gia đình cũng như của địa phương còn khó khăn Cơ chế chính sách về giáo dục trẻ khuyết tật chưa đủ để bảo đảm cho giáo dục trẻ khuyết tật Các phương tiện hỗ trợ chưa có, chưa bảo đảm những yêu cầu phù hợp cho trẻ khuyết tật Trình độ giáo dục đặc biệt cho trẻ khuyết tật còn hạn chế Bất cập này đã dẫn đến mâu thuẫn Mục tiêu vĩ mô, chính sách quốc gia là đúng đắn, hợp lòng dân, hợp xu thế thời đại, nhưng không có kinh phí hỗ trợ, giải pháp triển khai thực hiện còn chung chung chưa có sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo viên trong nhà trường và cán bộ chuyên trách về khuyết tật
Năm học này trong lớp tôi phụ trách có cháu Võ Thị Huyền Trang,cháu không may cơ thể đã yếu lại bị khuyết tật “ Chậm phát triển về thể lực, trí tuệ và ngôn ngữ kém ” là một cô giáo đã gắn bó nhiều năm trong nghề,với tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nghề, mến trẻ và đặc biệt với tình yêu thương những đứa trẻ kém may mắn tôi đã không ngại khó khăn chăm sóc cháu, tìm tòi nghiên cứu qua mạng Internet, tham khảo tài liệu sách báo…đưa ra những biện pháp cụ thể
để chăm sóc giáo dục cháu Trang hòa nhập một cách có hiệu quả Giúp cháu tự
Trang 5tin, nhanh nhẹn, hoạt bát, phát triển trí tuệ và ngôn ngữ, lĩnh hội những kiến thức quý báu làm hành trang cho trẻ bước vào đời hòa nhập với cộng đồng và xã hội
3.2 Những thuận lợi và khó khăn
3.2.1 Thuận lợi
Lớp tôi được nhận bàn giao là 27 trẻ, trong đó có 12 cháu nữ và 15 cháu nam, có 2 cô giáo phụ trách lớp,phòng học tuy không rộng nhưng có nhà vệ sinh khép kín Phòng Giáo dục và Ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện trang bị cơ
sở vật chất, đồ dùng đồ chơi tương đối đầy đủ Phòng học và sĩ số lớp hợp lý nên việc tổ chức giảng dạy cho trẻ cũng dễ dàng Được sự giúp đỡ của đồng nghiệp trong việc chăm sóc giáo dục trẻ
Gia đình tôi ở gần gia đình nhà cháuTrang nên việc gặp gỡ, trao đổi, giúp
đỡ cháu có nhiều thuận lợi hơn
3.2.2 Khó khăn
Về gia đình: Do là trẻ khuyết tật, gia đình lại khó khăn, trong thời kỳ dịch covid cháu chỉ ở nhà với bố mẹ và bà nội bị liệt không giao tiếp với ai, Gia đình cháu rất khó khăn thuộc hộ nghèo trong địa bàn, bố mẹ cháu lại là người ít học,
ở nhà cháu lại thường xuyên tiếp xúc với bà nội nói ú a ú ớ nên phần nào cũng
bị ảnh hưởng đến cháu
Về bản thân cháu Võ Thị Huyền Trang gặp nhiều khó khăn khi tham gia các hoạt động đọc thơ, hát múa, thể dục, xé dán, vẽ tô màu, làm quen chữ cái
….và hòa nhập với các bạn cùng lứa với mình
Về giáo viên: Còn hạn chế về chuyên môn dạy trẻ khuyết tật
4 Các biện pháp thực hiện
Biện pháp 1: Khảo sát về đặc điểm tâm lý trẻ
Biện pháp 2: Lập kế hoạch, theo dõi sự tiến bộ của trẻ, đánh giá kết quả thông qua các hoạt động
Biện pháp 3: Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh và cán bộ y tế cùng nhau giáo dục chăm sóc trẻ tốt hơn
Biện pháp 4: Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện với trẻ
Biện pháp 5: Giáo dục trẻ có kỹ năng tự phục vụ bản thân
Biện pháp 6: Theo dõi, quan tâm giúp đỡ giáo dục trẻ ở mọi lúc, mọi nơi
Trang 6Biện pháp 7: Giáo dục trẻ khuyết tật khi tham gia vào các hoạt động.
5 Biện pháp thực hiện (Biện pháp thực hiện từng phần)
5.1 Biện pháp 1: Khảo sát về tâm lý của cháu Võ Thị Huyền Trang
Là giáo viên trực tiếp đứng lớp đã lâu năm, tôi đã nhận hòa nhập không ít trẻ khuyết tật chậm phát triển Có trẻ bị điếc bẩm sinh, có trẻ bị dị tật về mắt, bị khiếm thính, có trẻ bị tăng động… và năm học này có cháu Võ Thị Huyền Trang chậm phát triển thể lực kém, khó khăn về vận động tự phục vụ, trí tuệ và ngôn ngữ kém…
Cháu Võ Thị Huyền Trang tâm lý bất ổn về tinh thần, cháu thường chậm nói, ít nói, hay cười một mình, khi cô hỏi cháu thường ú ớ nói rất nhỏ khó nghe,
đi tè hoặc đi ngoài không biết bảo cô ngồi đâu là cháu tè hoặc ị ngay ra đó, ăn cơm nếu để cháu xúc cơm lấy thì hầu như đổ vãy cơm ra ngoài Cháu không muốn tiếp xúc với mọi người, rất khó khăn trong các hoạt động của lớp
Qua khảo sát tâm lý cháu Võ Thị Huyền Trang về các mặt như sau:
Thể chất: Cơ thể chậm phát triển suy dinh dưỡng thể gầy còm nặng
Ngôn ngữ: Rất hạn chế, vốn từ ít, phát âm thường sai, chậm nói…
Vận đông: Thường khó khăn trong khi vận động
Cảm giác, tri giác: Chậm chạp, phân biệt kém, thiếu tính tích cực
Tư duy: Chủ yếu là tư duy cụ thể, tính không liên tục, tính logic kém
Trí nhớ: Hiểu chậm, quên nhanh
Chú ý: Thời gian chú ý ngắn, khó tập trung vào một công việc, thiếu tính bền vững
Nắm được đặc điểm tâm sinh lý của cháu, biết cháu ở dạng khuyết tật
“Chậm phát triển về thể lực, trí tuệ và ngôn ngữ kém” từ đó tôi có những biện pháp giáo dục cho trẻ hòa nhập phù hợp
5.2 Biện pháp 2: Lập kế hoạch, theo dõi sự tiến bộ của trẻ, đánh giá kết quả thông qua các hoạt động
Căn cứ vào (Mẫu) kèm theo công văn số 1279/SGD&ĐT-GDMN, ngày 10/ 11/ 2009 hồ sơ trẻ khuyết tật dựa vào đó, tôi lập bảng kế hoạch giáo dục cá nhân cháu Võ Thị Huyền Trang theo từng tháng, từng tuần đưa ra nội dung giáo dục
và biện pháp giáo dục cụ thể để đánh giá kết quả theo 5 lĩnh vực điều chỉnh cho phù hợp nhằm qiáo dục cháu hòa nhập phát triển tốt
Trang 7Trong quá trình chăm sóc giáo dục hòa nhập cháu Võ Thị Huyền Trang khuyết tật để đạt hiệu quả cao tôi thường xuyên theo dõi đánh giá sự tiến bộ của trẻ (Theo sổ nhật ký) để đánh giá những điểm mạnh, khó khăn, nhu cầu về chăm sóc và phục hồi chức năng cho trẻ, đưa ra những tưu chí cụ thể đánh giá
Lên kế hoạch giáo dục theo từng tháng, tuần, đề ra nội dung giáo dục và biện pháp giáo dục cụ thể
Sổ nhật ký theo dõi từng ngày qua các hoạt động
Lập bảng theo dõi kết quả phát triển trí tuệ, thể chất báo cáo cho ban giám hiệu Bảng theo dõi phải đánh giá chính xác quá trình phát triển của trẻ Thường xuyên quan sát theo dõi trẻ ở mọi lúc mọi nơi, trong mọi hoạt động Khi quan sát phải hiểu rõ là mình quan sát những nội dung nào, phải ghi chép đầy đủ từng nội dung, hiện tượng xảy ra trong hoạt động hàng ngày của trẻ
Xây dựng nhật ký theo dõi, đánh giá theo từng tuần
Minh chứng 1: Hình ảnh nhật ký theo dõi đánh giá sự tiến bộ của trẻ đầu
năm 5.3 Biện pháp 3: Phối hợp, tuyên truyền với phụ huynh
Gia đình và nhà trường là cái nôi nuôi dưỡng trẻ trong những tháng đầu đời, cô giáo và gia đình đều có những ưu thế riêng Chính vì vậy việc kết hợp giữa 2 lực lượng này là một trong những yếu tố góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ khuyết tật Hằng ngày trong những giờ đón và trả trẻ tôi đều dành một thời gian nhất định để trao đổi với phụ huynh về những chuyển biến của trẻ
và có những đề xuất cần phụ huynh phối hợp Đồng thời qua trao đổi với phụ huynh tôi cũng biết thêm được một số cá tính của trẻ ở nhà để có hướng rèn luyện, uốn nắn trẻ Gia đình, nhà trường và xã hội luôn có mối quan hệ hữu cơ không thể tách rời, mọi ảnh hưởng của gia đình, xã hội đều có tác động rất lớn đến quá trình phát triển của trẻ Sự chăm lo của xã hội như: Phát động ngày vì trẻ em, cấp phiếu khám chữa bệnh cho trẻ em dưới 6 tuổi, tặng quà dịp tết nguyên đán, ngày 1/6, ngày tết trung thu…đã có nhiều tác động đến các bậc làm cha mẹ, giúp họ hiểu hơn trách nhiệm của mình với xã hội và trong việc giáo dục con cái
Minh chứng 2: Hình ảnh cô giáo trao đổi với phụ huynh 5.4 Biện pháp 4: Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện cho trẻ
Môi trường giáo dục có vai trò rất quan trong trong quá trình phát triển toàn diện cho trẻ, đặc biệt là đối với trẻ khuyết tật
Trang 8Bởi khi có môi trường giáo dục tốt sẽ giúp phát triển nhân cách cho trẻ đồng thời giúp trẻ phát triển về toàn diện tinh thần và thể chất Hơn nữa đối với trẻ khuyết tật rất nhạy cảm với mọi tác động bên ngoài Không những bệnh tật, thiếu dinh dưỡng có thể gây tác hại lâu dài mà ngay cả những thiếu sót trong cách thức giáo dục, trong quan hệ tình cảm cũng dễ làm nẩy sinh những chấn thương tâm lý, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ Cho nên cô giáo mầm non có vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục hòa nhập Trẻ mầm non là lứa tuổi đầu tiên tiếp xúc với môi trường giáo dục Cô giáo như mẹ hiền, thay thế mẹ để chăm sóc, giáo dục và giúp đỡ cháu ở mọi lúc mọi nơi Vì vậy việc chăm sóc và giáo dục trẻ khuyết tật phải thường xuyên được cải tiến, đổi mới, phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và sở thích của trẻ Không nên gò bó, áp đặt, mệnh lệnh làm căng thẳng, ức chế tâm lý trẻ Cô giáo phải thường xuyên trò chuyện, âu yếm vỗ về trẻ, tạo cho trẻ tâm thế vui vẻ, thoải mái, tạo môi trường đẹp, thân thiện để trẻ được hòa nhập cùng với bạn bè, xây dựng nhóm bạn cùng chơi với trẻ Giúp trẻ mạnh dạn, tự tin thích đến trường
5.5 Biện pháp 5: Giáo dục trẻ có kỹ năng tự phục vụ bản thân
Cháu Trang chỉ nói ú ớ Ví dụ: Khi muốn cô cởi áo cháu đến gần cô, chỉ vào áo và giơ hai tay lên Lúc đó tôi vừa cởi áo cho cháu vừa bảo cháu Con nhớ khi muốn cô cởi áo con phải nói “Cô ơi! cởi áo cho con” như thế mới giỏi, cô thương nhiều.Tôi khuyến khích trẻ nói trọn câu Khi cháu muốn làm một việc gì
đó hoặc mách cô bạn làm sai điều gì Trang muốn chơi gì, Trang đều không nói
mà chỉ động vào cô và chỉ chỉ tay về phía bạn Khi cô nhắc nhở bạn cháu mới thôi Những lúc như vậy tôi thường đến bên trẻ hỏi cháu: “Con đang làm gì thế?” hoặc “Bạn lấy gì của con phải không?” Khi hỏi trẻ, trò chuyện với trẻ tôi thường mỉm cười và nhìn thẳng vào trẻ tạo cho trẻ cảm thấy yên tâm, sự tin tưởng khi nói với cô điều mà trẻ thể hiện Do bị khuyết tật nên Trang không như các bạn bình thường khác, Trang thường lôi bỏ dây buộc tóc làm đầu rối bù những lúc dảnh tôi gọi Trang đến trải đầu, tết tóc đôi cho cháu và khen hoa để vậy thế rất xinh nếu con mà lôi bỏ dây buộc tóc thì đầu tóc sẽ dối bù không đẹp các bạn sẽ không muốn chơi với con mà cô cũng không yêu Trang cũng biết tự phục vụ mình, tự xúc cơm ăn và tự lấy gối nệm ngủ nhưng cô phải nhắc nhở nhiều lần và rèn luyện thường xuyên trẻ mới thực hiện đựơc Nhưng khi xúc cơm Trang còn rất vụng về hay làm đổ cơm ra ngoài và thường hay ngồi đợi cô đến đút cơm cho mình Tôi động viên cháu nên tự xúc ăn, và chỉ dẫn cháu cách xúc cơm không làm rơi vãi, khen ngợi cháu kịp thời, khi cháu thực hiện tốt ăn nhanh
Trang 9Ví dụ: Bé Trang giỏi lắm, bạn đã ăn hết rồi đấy các con! Trang giỏi lắm
đó, tự xúc ăn đi con, mỗi lần như vậy, tôi thấy cháu rất ngoan và tự xúc ăn không cần cô nhắc
Minh chứng 3: Hình ảnh Trang xúc cơm ăn
Khi mới đến lớp cháu vẫn thường hay đái dầm khi đang trong giờ học, hoặc giờ ngủ trưa Nhiều lần còn “đi ngoài” ra quần mà không hề hay biết và cũng không nói với cô Lúc mới bắt đầu tôi rất ngại và cũng thường hay bực dọc
và trách móc cháu Nhưng thấu hiểu được khiếm khuyết cuả cháu tôi đã thay đổi thái độ khi cháu “đi” như vậy Tôi thường hay khuyên bảo, nhắc nhở cháu con muốn đi vệ sinh phải bảo cô giáo, rèn cho cháu thói quen đi tiểu trước khi vào giờ học, trước khi đi ngủ và đi đúng nơi quy định Lần sau nếu có “mắc” con nhớ đứng dậy đi hoặc nói với cô nhé! Không được đi ra quần như thế là xấu lắm, không ngoan đâu, các bạn cười con đấy Ở trường ở lớp cô nhắc trẻ, giúp trẻ rửa tay theo đúng quy cách bằng xà bông trước khi ăn và sau khi đi tiêu tiểu, giúp trẻ giữ gìn vệ sinh thân thể sạch sẽ Ở nhà, tôi nhờ cha mẹ nhắc nhở, giúp
đỡ trẻ để trẻ có thể tự phục vụ mình Cháu Trang năm nay đã 5 tuổi và cháu cũng đã sắp bước vào lớp một cháu bị khuyết tật “chậm phát triển trí tuệ, ngôn ngữ kém” Vì thế ngay lúc này tôi phải cố gắng làm sao để trẻ có thể hòa nhập với các bạn của trẻ Dạy trẻ làm quen dần với các sự vật, hiện tượng các tình huống có thể xảy ra quanh trẻ Nên cho trẻ đi vào nề nếp vào thực hiện những yêu cầu đơn giản phù hợp với khả năng tiếp nhận của trẻ Để khi bước vào lớp một trẻ không còn bỡ ngỡ Một môi trường giáo dục tốt sẽ là nền tảng để trẻ có thể học và tiếp thu bài tốt hơn và nhất là tập cho trẻ nói giúp trẻ có thể nói lên những gì mà trẻ nghĩ Không còn lay lay cô mà chỉ nữa, mà có những kỹ năng tự phục vụ được bản thân
5.6. Biện pháp 6: Theo dõi quan tâm giúp đỡ giáo dục trẻ ở mọi lúc, mọi nơi
Trong quá trình dạy trẻ khuyết tật hòa nhập thì việc dạy trẻ mọi lúc mọi nơi
là việc làm hết sức cần thiết Đối với trẻ khuyết tật thì khả năng nhận thức, diễn đạt những ý nghĩ, mong muốn của trẻ rất hạn chế Vì thế cô giáo phải thường xuyên quan tâm chăm sóc, trò chuyên, giúp đỡ trẻ ở mọi lúc mọi nơi, trong mọi hoạt động như: vào giờ đón trả trẻ, giờ chơi tôi thường trò chuyện với cháu, vỗ
về thủ thỉ với cháu hướng dẫn dặn dò cháu ví dụ: Khi nào con muốn đi vệ sinh con phải thưa cô cô sẽ cho con đi đừng tè và ị ra quần mất về sinh lắm, hoặc đến lớp con phải khoanh tay chào cô, chào mẹ rồi mới vào lớp thì cô mấy yêu….cô giáo thường xuyên khen ngợi cháu kịp thời trước lớp khi thấy cháu tiến bộ
Trang 10Để cháu Trang biết tên và đồ dùng, ký hiệu trên các đồ dùng của cháu hàng ngày cô gọi tên cháu, hỏi cháu ký hiệu của mình nhiều lần và hướng dẫn cho cháu thực hiện với đồ dùng vệ sinh cá cháu Cháu nhận biết một số yêu cầu đơn giản cá nhân của cháu như cất dép lên kệ, cất gối nệm, đồ dùng cá nhân đúng ngăn tủ có ký hiệu của mình
Việc giáo dục cháu Trang phải thực hiện một cách thường xuyên, phải kiên trì, nhẫn nại, thường xuyên nhắc nhở giáo dục các con trong lớp phải yêu thương, giúp đỡ bạn lúc khó khăn, thấy bạn bị ngã phải đỡ bạn đứng dậy, thấy bạn buồn, bạn không khỏe thì phải quan tâm hỏi thăm (Sao bạn buồn thế? hay bạn đau chỗ nào?…),cùng chơi với bạn…Đây cũng là cơ hội tốt để giáo dục tình cảm, lòng nhân ái, nhân cách sống và kỹ năng sống cho trẻ mầm non
Minh chứng 4: Hình ảnh cô giáo và các bạn chơi “Chi chi chành
chành” cùng Trang 5.7 Biện pháp 7: Giáo dục trẻ khuyết tật khi tham gia vào các hoạt động
Để tổ chức cho trẻ khuyết tật mạnh dạn,tự tin tham gia vào các hoạt động vui chơi, học tập là một yêu cầu hết sức quan trọng đòi hỏi người giáo viên phải
có kiến thức cô giáo phải chu đáo nhiệt tình nhằm đáp ứng kịp thời những nhu cầu đòi hỏi của trẻ Tạo cho trẻ sự tự tin, mạnh dạn hòa nhập tham gia hoạt động với các bạn ngoài ra cô giáo phải là chỗ dựa cho trẻ, dìu dắt trẻ mỗi khi trẻ tham gia hoạt động tạo niềm tin và sự an toàn cho
5.7.1 Hoạt động phát triển vận động
Trong các giờ hoạt động học, cô giáo là người hướng dẫn, dẫn dắt, gợi mở, giúp trẻ phát hiện những tri thức khoa học, trẻ là người chủ động tiếp nhận các tri thức Từ đó từng bước tạo thói quen cho trẻ Đặc biệt trong giờ hoạt động phát triển vân động khi dạy trẻ khuyết tật cô giáo phải thường xuyên gần gũi, giúp đỡ, động viên, khích lệ để trẻ tự tịn, dũng cảm, hứng thú tham gia tập luyện, trong quá trình tập luyện cũng rất cần những tràng pháo tay khen ngợi cổ
vũ của các bạn trong lớp để tạo niềm tin cho trẻ khuyết tật tích cực tham gia tập luyện
Ví dụ: Trong giờ hoạt động phát triển thể chất dạy trẻ vận động “Bò chui qua cổng” Cháu Trang sợ không dám bò, cô giáo gần gũi, động viên khuyến khích, khích lệ tạo tình cảm gắn bó giữa cô và trò, giữa các bạn với nhau, những tràng pháo tay khen ngợi trẻ khích lệ trẻ để trẻ cảm thấy hứng thú và tự tin, dũng cảm tham gia vào hoạt động
Minh chứng5: Hình ảnh Trang thực hiện vận động “Bò chui qua cổng”