Tiểu luận: Hệ thống tiền tệ thế giới sau chiến tranh thế giới II và hiện tượng đô la hóa tại Việt Nam

Tiểu luận: Hệ thống tiền tệ thế giới sau chiến tranh thế giới II và hiện tượng đô la hóa tại Việt Nam

• Khái quát về hệ thống tiền tệ Thế giới sau Chiến tranh Thế giới II

Phần 3

• Tổng quan về hệ thống tiền tệ thế giới

trước Chiến tranh Thế giới lần thứ II

Hệ thống tiền tệ thế giới (The International Monetary System – IMS) là hệ thống các tậpquán, các quy tắc, thủ tục và các tổ chức điềuhành các quan hệ tài chính giữa các quốc gia.

Tính hiệu quả của một hệ thống tiền tệ quốc

tế được xem xét trên ba khía cạnh

Tiêu biểu là hệ thống bản vị vàng

Sau chiến tranh Thế giới lần II, chế độ tiền tệGiê – nơ sụp đổ, đồng USD trở thành đồng tiềnchủ chốt trên Thế giới do: Sau chiến tranh thếgiới thứ hai, Mỹ trở thành cường quốc mạnh

nhất thế giới về mặt ngoại thương , tín dụng

quốc tế và là nước có dự trữ vàng lớn nhất thếgiới(chiếm khoảng ¾ tổng dự trự vàng của cảthế giới tư bản) Hệ thống Bretton Woods ra

đời

Thừa nhận USD là đồng tiền chuẩn,

làm trụ cột cho chế độ tiền tệ này

Chế độ tỷ giá cố định

Dự trữ quốc tế

Khả năng chuyển đổi của các đồng tiền

Mang lại sự ổn định tỷ giá;

Loại bỏ được những bất ổn với các giao dichbuôn bán đầu tư quốc tế;

Thúc đẩy kinh tế phát triển, đem lại lợi ích chocác nước thành viên

Vấn đề thanh khoản

Giải thích theo quy luật "đồng tiền xấu đuổi đồng tiền tốt"

Sự thiếu vắng một cơ chế điều chỉnh

Về đặc quyền phát hành USD

• Quá trình hình

thành và phát triển

I

• Chức năng, cơ

cấu hoạt động của IMF

II

 Là một tổ chức tiền tệ, tín dụng liên chính phủ

được thành lập trên cơ sở Nghị quyết của Hội nghị quốc tế và tiền tệ, tài chính của Liên hợp quốc

Hội nghị diễn ra vào năm 1944 tại Bretton Wood

sự tham gia của 44 nước Hội nghị đã thành lập

IMF dựa trên sự phối hợp hai dự án: dự án Keynes

và dự án White Từ ngày 1/3/1947 IMF chính thức

đi vào hoạt động như là một cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc (United Nations), với 49 nước hội viên.

Trụ sở chính của IMF đặt tại Washington D.C Hiện nay, số lượng thành viên của IMF đã lênđến 187 quốc gia Số lượng thành viên của

IMF tăng đều đặn, không có biến động chứng

tỏ uy tín của IMF ngày càng được củng cố

Mục đích thành lập IMF là nhằm kêu gọi,

khuyến cáo sự hợp tác quốc tế về tiền tệ, ổn

định tỷ giá hối đoái giữa các đơn vị tiền tệ

nhằm tránh sự phá giá tiền tệ do cạnh tranh

giữa các quốc gia, thiết lập hệ thống thanh toán

đa phương, cung ứng cho các quốc gia hội viênngoại tệ cần thiết để quân bình hoặc giảm bớtthiếu hụt trong cán cân thanh toán quốc tế

Chức năng cơ bản của IMF

• Xác định hệ thống ngang giá tiền tệ

và tỷ giá hối đoái của các nước

thành viên

• Cấp tín dụng cho các nước thành viên có khó khăn tạm thời về cán cân thanh toán

• Theo dõi tình hình của hệ thống tiền

tệ quốc tế và chính sách kinh tế của các nước thành viên

 Cơ cấu tổ chức: Cơ cấu hiện hành của

IMF gồm có Hội đồng Thống đốc, Ban Giám đốc Điều hành, Tổng Giám đốc, các Phó Tổng Giám đốc và các cán bộ Quỹ.

Ngoài ra, IMF có hơn 60 Văn phòng đại diện tại nhiều nước thế giới có trách nhiệm báo cáo cho các Vụ khu vực tương ứng

Phần 2: Vị thế đồng đô la – Hiện tượng đô la

hóa

Vị thế đồng đô la

Quá trình hình thành và phát triển của đồng

đô la

Vai trò của đồng đô la với nền kinh tế

Quá trình hình thành và phát triển của

đồng USD

 1.Trước Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất

Cả thế giới sử dụng chế độ bản vị vàng USD

mới xuất hiện như đồng tiền của một quốc gia.

2 Sau Chiến tranh Thế giới lần thứ hai

Sau Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất, chế độ bản vị vàng sụp đổ Đến khi Chiến tranh Thế giới lần thứ hai kết thúc, đồng USD trở thành đồng tiền chủ chốt của thế giới

Quá trình hình thành và phát triển của

đồng USD

 3 Giai đoạn từ 1973 – 1980

Các giao dịch quốc tế dựa trên chế độ tỷ giá thả nổi mới được hình thành Đồng USD trở về với vai trò là một đồng tiền quốc gia, nhưng vẫn là một đồng tiền mạnh.

 4 Giai đoạn đỉnh cao 1980 – 1985

Trong giai đoạn này, USD liên tục tăng giá.

 5 Sau cuộc khủng bố 11/9 và cuộc khủng

hoảng tài chính toàn cầu cho đến nay:

Đồng USD liên tục mất giá sau cuộc khủng bố nhắm vào nước Mỹ và tiếp tục giảm mạnh sau cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu nhưng hiện nay đang có xu hướng tăng trở lại.

VAI TRÒ CỦA ĐỒNG USD ĐỐI VỚI NỀN

KINH TẾ THẾ GIỚI

1.1 Trước Chiến tranh thế giới lần thứ nhất

Trước Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất, nền kinh tế thế giới vận hành theo hệ thống bản vị vàng (tiền tệ của mỗi nước được qui đổi ra vàng theo một tỷ lệ được định rõ) Dưới hệ thống bản

vị vàng, các nước có thể không kiểm soát được các mức cung tiền của chính mình Chính sách tiền tệ ở tất cả các nước bị ảnh hưởng mạnh bởi nhịp độ sản xuất vàng Trong giai đoạn này đồng USD chỉ đơn thuần đóng vai trò là 1 đồng tiền quốc gia

VAI TRÒ CỦA ĐỒNG USD ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ THẾ GIỚI

1.2 Sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai

Chế độ tiền tệ Bretton-woodsvới nội dung chủ yếu:

Thừa nhận USD là đồng tiền chuẩn, làm trụ cột cho chế độ tiền tệ này Nó được coi là phương tiện

dự trữ và thanh toán quốc tế, đóng vai trò chủ chốt trong cácquan hệ tiền tệ, thanh toán và tính dụng quốc tế

Việc sử dụng USD trong thanh toán quốc tế và các quan hệ đối ngoại kháckhông hạn chế, các đồng tiền của các nước khác phải liên hệ chặt chẽ với USD theochế độ tỷ giá cố định

VAI TRÒ CỦA ĐỒNG USD ĐỐI VỚI NỀN

KINH TẾ THẾ GIỚI

Các nghiệp vụ về vàng được thực hiện theo 1 giá chính thức là 35 USD = 1ounce vàng Đô la Mỹ được tự do chuyển đổi ra vàng theo giá đó Ngân hàng trungương của các nước thành viên phải can thiệp vào thị trường vàng để giữ giá vàng chính thức luôn luôn ở mức 35 USD = 1 ounce vàng.

1.3 Từ năm 1973 đến những năm 1980

USD lại trở về vị trí đồng tiền quốc gia Nhưng do tiềm lực kinh tế của Mỹ rấtlớn, cho nên USD vẫn còn là một đồng tiền mạnh, đồng thời nó vẫn chiếm

1 tỷ trọngđáng kể trong quỹ dự trữ ngoại hối quốc gia của các nước

VAI TRÒ CỦA ĐỒNG USD ĐỐI VỚI NỀN

1979 lên 204 tỷ $năm 1986) Tuy nhiên việc USD liên tục lên giá làm phát sinh nhiều mối quan tâm lớn

đó là ảnh hưởng lớn đến xuất khẩu và gây thâm hụt cán cân vãng lai

VAI TRÒ CỦA ĐỒNG USD ĐỐI VỚI NỀN

KINH TẾ THẾ GIỚI

1.5 Từ 1986 đến nay

Sau sự kiện khủng bố tại Mỹ và sự ra đời chính thức của đồng Euro, đồng USD liên tục mất giá so với các các ngoại tệ khác và vàng (trong 05 năm qua, đồng USD đã mất giá 25%) Đồng euro ngày càng được các công ty cũng như các chính phủ từ Trung Quốc đến Trung Đông chấp nhận nhiều hơn như một ngoại tệ dự trữ

Đồng đô la Mỹ có lúc trồi sụt, gây thiệt hại kinh

tế, mất an toàn cho nền tài chính tiền tệ các nước

và nhiều nước chủ trương thay thế vị trí độc tôn của USD bằng euro.

VAI TRÒ CỦA ĐỒNG USD ĐỐI VỚI NỀN

KINH TẾ THẾ GiỚI

1.6 Vai trò của đồng USD so với đồng tiền khác

Một số quốc gia ngoài Hoa Kỳsử dụng đồng đô la

Mỹ làm đơn vị tiền tệ chính thức như Ecuador El Salvador và Đông Timor , các cựu thành viên trong nhóm lãnh thổ các đảo tín nhiệm Thái Bình Dương Đồng đô la còn được dùng làm đơn vị tiêu chuẩn trong các thị trường quốc tế cho các mặt hàng như vàng và dầu hỏa Ngay cả các công ty ngoại quốc

ít buôn bán tại Hoa Kỳ, như Airpus, liệt kê và bán sản phẩm của họ bằng đô la

VỊ THẾ CỦA ĐỒNG USD TRONG

TƯƠNG LAI

Đồng USD sẽ bị thay thế bởi một danh mục các loại tiền tệ trong 25 năm tới Có hay không?

Dự báo đồng Euro – đối trọng của đồng

USD

Dự báo đồng NDT – một trong những

đồng tiền dự trữ của thế giới trong tương lai

VỊ THẾ CỦA ĐỒNG USD TRONG TƯƠNG LAI

Lý do đồng USD mất vị thế:

- Đồng USD đang mất dần vị thế trong các giao dich quốc tế nhất là ở các quốc gia lớn Nước nắm dự trữ USD lớn, đáng kể nhất phải nói đến Trung Quốc, cho đến nay đã đa dạng ra khỏi đồng tiền này

-Đồng USD đang mất giá và không thể giữ được

vị thế là đồng tiền dự trữ chủ yếu của thế giới, một số NHTW đang chuyển sang đồng tiền khác làm dự trữ thay thế, nhất là vàng.

Thực tế ra sao???

- Các chuyên gia Nga nhận định ở thời điểm hiện tại chưa thể nói đồng USD đang mất vị thế Lý do không phải là vì đồng đô la mạnh, mà vì không có một ngoại tệ nào khác, chưa có một ngoại tệ nào khác hay phương tiện giao hoán nào khác có thể thay thế được.

- Còn vàng thì không thể đẩy được các đồng tiền mạnh ra khỏi lưu thông hàng hóa, bởi nó không đủ các chức năng thanh toán và không thuận lợi trong trao đổi Việc chuyển sang trao đổi bằng vàng trong thương mại thế giới là không hiện thực.

VỊ THẾ CỦA ĐỒNG USD TRONG TƯƠNG LAI

1 Tình trạng đô-la hóa ở Việt Nam hiện nay

2 Tác động của đô la hóa đến nền kinh tế Việt Nam

3 Một số giải pháp khắc phục và đẩy lùi tình trạng đô la hóa

ở nước ta

Mức độ đôla hoá của Việt Nam là khá cao luônnằm ở mức độ trên 20%

Hiện tượng nền kinh tế Việt Nam sử dụng rộng rãi đồng đô la Mỹ trong giao dịch buôn bán bắt đầu được chú ý đến từ năm 1988 khi các

ngân hàng được phép nhận tiền gửi bằng đồng

đô la

Lượng tiền gửi bằng đồng đô la tăng mạnh, đạtmức cao nhất vào năm 1992 là 41%

Tỷ lệ dư nợ

Tỷ lệ tiền gửi 0

 Một lĩnh vực đô la hóa tương đối mạnh đó là bán hàng qua mạng, kinh doanh các sản phẩm nhập

khẩu, nhất là đồ điện tử.

USD nhưng lại có nguồn thu chính là VND

 Chính việc cho phép sử dụng gần như hợp pháp hoá đồng USD tại Việt Nam để mua các loại hàng hoá như bất động sản, mặt hàng điện tử, xe cộ, phí khách sạn đã làm tăng quá trình đô la hoá

Gắn chặt nền kinh tế trong nước với nềnkinh tế quốc tế

Mở ra cơ hội cạnh tranh với thị trường Quốctế

Giảm chi phí in tiền cho Ngân hàng trungương

 Khó khăn trong việc kiểm soát và ổn định kinh

tế vĩ mô

 Đặt thách thức đối với việc xây dựng và điềuhành chính sách tiền tệ, từ khâu thống kê cáctổng lượng tiền, xác định các mục tiêu cũngnhư sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ đểtruyền tải tác động nhằm đạt được mục tiêucuối cùng

 Nền kinh tế của chúng ta bị mất tính độc lập

 Nhu cầu nội tệ không ổn định khiến cho ngânhàng trung ương không phán đoán được chínhxác lượng tiền đồng cần phải cung

 Tình hình lạm phát gia tăng cộng hưởng vớitình trạng đôla hoá khiến cho quá trình khôiphục nền kinh tế trở lên khó khăn hơn Vai tròcủa ngân hàng nhà nước Việt Nam trong việckìm chế lạm phát cũng theo đó mà giảm sút

 Phá vỡ lòng tin đối với đồng bản tệ đặc biệttrong giai đoạn lạm phát, làm cho đồng bản tệmất giá

Tăng dự trữ Đô la Mỹ (USD) ), thu hút ngoại tệ trôi nổi ngoài

ngân hàng Giải pháp lĩnh vực tiền tê

Sửa đổi các văn bản và quản lý chặt chẽ việc niêm yết hàng hóa trong nước bằng VND

5

1

2

4

Nâng cao chất lượng dịch vụ của các tổ chức tín dụng

Thu hút triệt để ngoại tệ từ các doanh nghiệp, cá nhân, người

Việt Nam ở nước ngoài khi mang ngoại tệ vào Việt Nam

Xóa bỏ các chính sách gây tâm lý đô la hóa

6

3

 Chủ động trong điều hành tỷ giá

 Tránh tăng tỷ giá quá mạnh gây kích thích tâm

lý dự trữ USD;

 Thực hiện đa dạng hóa ngoại tệ, tránh phụ

thuộc vào USD;

 Tiến tới mua bán ngoại tệ theo nhu cầu của người dân, có chủ trương bán ngoại tệ cho

người dân có nhu cầu chính đáng như du

học, chữa bệnh, đi công tác…

 Có chủ trương bán ngoại tệ cho người dân

có nhu cầu chính đáng như du học, chữa bệnh, đi công tác…

 Phát triển các công cụ tài chính để người dân có thêm nhiều kênh đầu tư cũng như dự trữ giá trị mà không phải đô la Ví dụ phát hành trái phiếu ngoại tệ ở trong nước

 Tăng dự trữ bắt buộc tiền gửi ngoại tệ, áp dụng trần lãi suất tiền gửi để tác động đến điều kiện thị trường nhằm làm cho đồng Việt Nam hấp dẫn hơn

đô la Mỹ Qua đó hạn chế xu hướng chuyển đổi từ đồng Việt Nam sang đô la Mỹ

Trong điều kiện hiện nay, lãi suất cơ bản không thay đổi, Ngân hàng Nhà nước có thể thực hiện điều chỉnh tăng lãi suất tái cấp vốn và lãi suất tái chiết khấu nhằm phát tín hiệu để các ngân hàng thương mại tăng lãi suất huy động đồng Việt Nam.

 Hạn chế cho vay ngoại tệ Chính phủ sẽ đưa ra một danh mục các ngành hàng được phép và không được phép vay ngoại tệ

Phát triển dịch vụ ngân hàng và mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế

Mở rộng thêm các tiện ích gắn với việc giao

dịch bằng tiền VND như dịch vụ thẻ, điểm

thanh toán, cho vay tiêu dùng

Đẩy mạnh tuyên truyền về sử dụng thẻ, kể cả thẻ tín dụng quốc tế để hạn chế lượng tiền USD lưu thông

 Mở thêm nhiều điểm thu đổi ngoại tệ tại các sân

bay, cửa khẩu, khuyến khích tăng tỷ lệ quy đổi sang tiền VND với số lượng USD lớn.

 Bắt buộc niêm yết trong cả các khách sạn 5 sao, các sân golf, nhà hàng , tất cả phải niêm yết bằng đồng Việt

Nam.

 Cấm mang ngoại tệ và vàng để thanh toán hàng hóa, dịch

vụ trên thị trường nội địa.

Cần tạo dựng niềm tin của người dân vào sự ổn định của nền kinh tế, vào tăng trưởng, ổn định giá cả, kiếm chế lạm phát từ đó làm giảm tâm

lý lo sợ tiền Việt mất giá

Q&A