THUYẾT TRÌNH ĐỀ TÀI CHẾ BIẾN THỦY SẢN VÀ XI MẠ

THUYẾT TRÌNH ĐỀ TÀI CHẾ BIẾN THỦY SẢN VÀ XI MẠ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC – MÔI TRƯỜNG

MÔN: QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ KCN

GVGD: PHAN THỊ PHẨM

SVTH:

NGUYỄN TĂNG CƯỜNG

NGUYỄN ĐỨC ĐÔ LỚP: 09MT112 – Nhóm 2

ĐỀ TÀI 1: CHẾ BIẾN THỦY SẢN + XI MẠ

NỘI DUNG

I QUY TRÌNH SẢN XUẤT TỔNG QUÁT

II CÁC CÔNG ĐOẠN SẢN XUẤT VÀ

I QUY TRÌNH SẢN XUẤT TỔNG QUÁT

1 Quy trình chế biến thủy sản

Nước thải Nước

(Tôm, cá, mực…)

Phân loại, rửa sạch

(phân hạng, phân cỡ, cân đo)

Hoá chất khử trùng

(Clorin, Javen)

Tiếp nhận nguyên liệu (kiểm tra chất lượng,

rửa sơ bộ, bảo quản nguyên liệu)

Xử lý, rửa sạch nguyên liệu

(chặt, cắt, mổ, bóc, tách, đánh vẩy…)

Tách khuôn, bao gói

(Vào túi PE, đóng hộp cacton)

Hình 1.2 Sơ đồ quy trình công nghệ CBTSĐL dạng chín

Nước sạch (Tôm, cá, mực…)Nguyên liệu Hoá chất khử trùng(Clorin, Javen)

Tiếp nhận nguyên liệu (kiểm tra chất lượng,

loại tạp chất, rửa sơ bộ)

Xử lý, rửa sạch nguyên liệu

(chặt, cắt, mổ, bóc, tách, đánh vẩy…)

Phân loại, rửa sạch

(phân hạng, phân cỡ, cân đo)

Luộc hoặc nhúng theo mẻ

Tách khuôn, bao gói

(Vào túi PE, đóng hộp cacton)

2 Quy trình ngành xi mạ

Axit Muội Au Muội Ag

Mài nhẵn, đánh bóng

Tẩy dầu, mỡ

Làm sạch bằng hoá học và điện hoá Làm sạch cơ học

Chất làm

bóng

NiSO 4 , H 3 BO 3

Zn(CN) 2 ZnCl 2 ZnO

NaCN NaOH

H 3 BO 3

H 2 SO 4 NaCN

CuSO 4 Cu(CN) 2

Cr 6+ Ni 2+ , axit CN - , Zn 2+ , axit Cu 2+ , axit CN - , axit

II CÁC CÔNG ĐOẠN SẢN XUẤT VÀ CHẤT

THẢI PHÁT SINH

1 Chế biến thủy sản

+ Chất thải rắn

- Nguồn phát sinh chất thải rắn sản xuất tập

trung chủ yếu ở công đoạn xử lý nguyên liệu và chế biến sản phẩm Tùy thuộc vào chủng loại, giá trị sử dụng

nguyên liệu và mục đích chế biến mà các phế liệu thủy sản có thể là các loại: đầu, vỏ, xương, da, nội tạng…

- Ngoài phế liệu thủy sản, còn có thể có các thành

phần chất thải rắn khác như: giấy bao gói, túi PE, vỏ hộp cacton…từ đóng gói sản phẩm, tro xỉ từ lò hơi cấp nhiệt.

1 Chế biến thủy sản

+ Nước thải

85 – 90% tổng lượng nước thải và chủ yếu được tạo ra từ các quá trình sau:

- Nước rửa trong công đoạn xử lý, chế biến, hoàn tất sản phẩm

- Nước vệ sinh nhà xưởng, trang thiết bị, dụng cụ

- Từ các thiết bị công nghệ như: nước giải nhiệt, nước ngưng.

chiếm từ 10 – 15% tổng lượng nước thải, được

phát sinh ra từ quá trình phục vụ cho nhu cầu

ăn, uống, tắm, rửa, vệ sinh… của người lao động.

1 Chế biến thủy sản

+ Khí thải

giải, phân hủy các thành phần hữu cơ của

nguyên liệu, phế liệu thủy sản

dụng nước sạch có pha hóa chất Clorine để

khử trùng nguyên liệu, thiết bị, dụng cụ chế biến, nhà xưởng…

máy chế biến thủy sản sử dụng nhiều thiết bị lạnh để cấp đông, bảo quản, sản xuất nước

đá Khi đó các hơi độc chủ yếu là NH3, CFC.

máy phát điện, máy lạnh Mức độ ô nhiễm nói chung không lớn, mang tính chất cục bộ.

2 Xi mạ

STT Vấn đề Ô

nhiễm môi Trường

Mô Tả (1) Công đoạn (2) Tác động (3)

- Đánh bóng ướt, Bể chứa nước thải xi mạ

Gây bệnh về mắt, phổi, ngoài da

- Các quá trình mạ

Gây ăn mòn

3 Chứa Xyanua CN - Quá trình mạ đồng, kẽm,

vàng tố xianua đồng gây ô Nước thải chứa độc

nhiễm nguồn nước

4 Chứa Crôm ( Cr 6+ ,

Fe 2+ , Cu 2+ … Mạ crôm và rữa sau khi mạ rất độc cho người và động vật Cromat là

chất gây ung thư da, ung thư phổi

5 Dầu mỡ Tẩy dầu mỡ xử lý bề mặt

vật liệu mạ

2 Xi mạ

6 Chất thải rắn &

CTNH Bùn thải xi mạ

(Tồn tại dưới dạng kết tủa hydroxit kim

Là các chất dễ cháy, nổ, bay hơi gây độc đối với công nhân

động Quá trình Mạ muối xianuca Muối đồng,

gây ngộ độc cấp tính cho người công nhân làm việc trực tiếp

Các loại hình chất thải nhà máy xi mạ.

Công đoạn Chất thải chính Tác động

môi hữu cơ

Các chất dầu mỡ, dung môi, hơi dung môi,cặn kim loại Là các chất dễ cháy, nổ, bay hơi gây độc đối với công nhân

Tẩy rỉ hóa

học Dung dịch axit, muối kim loại nặng Nước thải có PH thấp, gây ăn mòn, các kim loại nặng gây độc

Mạ kẽm Nước có PH cao, chứa nhiều kẽm,

muối kẽm, muối xianua, Nước thải có chứa nhiều kẽm, xianua gây ô nhiễm môi trường

Mạ Niken Muối Niken, muối florua, axit

boric, axit sunfuric, khí độc thoát

ra từ bể mạ

Nước thải chứa kim loại nặng gây ô nhiễm môi trường Khí độc ảnh hưởng đến sức khỏe

Mạ Crom Axit sunfuric, axit cromic Nước thải có chứa cromat rất độc cho người và động vật

Cromat là chất gây ung thư da, ung thư phổi

Mạ đồng Nước thải có chứa muối vô cơ

cao,muối đồng, muối amoni, xianua

Nước thải chứa độc tố xianua đồng gây ô nhiễm nguồn nước.Muối đồng, muối xianuca gây ngộ độc cấp tính cho người công nhân làm việc trực tiếp

III CÁC THÀNH PHẦN Ô NHIỄM ĐẶC TRƯNG

Trong nước thải từ quy trình chế biến thủy sản chứa các chất như: Cacbonhydrat, protein, chất béo, các chất này khi xả vào

nguồn nước sẽ làm giảm sự tiếp xúc của nước thải với không khí

từ đó làm giảm nồng độ oxi hòa tan trong nước Hàm lượng chất rắn lơ lửng cao làm cho nước đục và có màu

Cùng với đó, nước thải ngành chế biến thủy sản chứa phần

lớn là các chất hữu cơ có nguồn gốc từ động vật và có thành phần chủ yếu là protein và các chất béo

Tác động của nước thải chế biến thủy sản đến

môi trường

+ Ô nhiễm nguồn nước ngầm và nước mặt

+ Chất hữu cơ oxi hòa tan giảm suy thoái tài

nguyên thủy sản, khả năng tự làm sạch nguồn nước chất lượng nước cấp cho SH, CN giảm

+ Chất rắn lơ lửng, chất dinh dưỡng (N,P) quang hợp của tảo, rong rêu, tài nguyên thủy sinh giảm, gây bồi lắng dòng sông

+ Vi sinh vật gây bệnh dịch cho con người

Bảng chất lượng nước thải chế biến thủy sản

Đặc trưng của nước thải ngành mạ:

Bảng chất lượng nước thải ngành xi mạ

2 Xi mạ

IV ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP KIỂM SOÁT

-> Chế biến thức ăn gia súc

Thành phần chất thải rắn khác như: giấy bao gói, túi

PE, vỏ hộp cacton

-> Tái chế

1 Chế biến thủy sản

+ Nước thải:

Đây chính là giải pháp sản xuất sạch hơn trong chế biến thuỷ

sản nhằm giảm căn bản việc sử dụng nước và phát sinh nước

thải

Kế hoạch thực hiện theo tuần tự các bước như sau:

- Thiết lập sự cam kết của cấp quản lý:

- Đề xuất và lựa chọn giải pháp thích hợp giảm thiểu chất thải:

- Triển khai chương trình giảm thiểu chất thải:

Một số nguyên tắc giảm thiểu lượng nước sử dụng:

- Khoá nước khi không cần dùng

- Sử dụng nước hiệu quả ở những nơi cần dùng

- Xem xét việc lựa chọn các quá trình “khô” thay cho quá trình

“ướt” thông thường

Một số nguyên tắc giảm thiểu nước thải:

- Tách riêng chất thải rắn ra khỏi nước

- Tránh cắt nhỏ hoặc nghiền nhỏ chất thải (khi không cần thiết)

- Không ngâm chất thải trong nước hoặc cho nước máy chảy qua chất thải Không để chất thải rơi vãi xuống sàn ở những nơi

có thể

- Loại bỏ chất thải khỏi khu vực chế biến

1 Chế biến thủy sản

+ Nước thải:

Giảm chất thải

tại nguồn Tuần hoàn

Cải tiến sản phẩm

Quản lý nội vi

Kiểm soát tốt quá trình Cải tiến thiết bị

Thay đổi nguyên liệu

Công nghệ sản xuất mới

Thu hồi tái chế

Thay đổi sản phẩm Thay đổi bao bì

Tận thu tái sử dụng

Sơ đồ áp dụng SXSH

Đem san lấp mặt đường Đem chôn lấp

Xử lý nước thải cho từng công đoạn:

- Tùy từng công đoạn mà nước thải có thành phần và tính chất khác nhau Vì vậy sẽ có quy trình xử lý khác nhau cho từng công đoạn để giảm chi phí xử lý

2 Xi mạ

Các biện pháp xử lý nước thải riêng cho từng công đoạn:

• Lắp đặt hệ thống thông gió cục bộ;

• Tuần hoàn axit;

• Xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung;

• Thay thế thiết bị rửa (rửa bằng tia nước áp lực cao);

• Thay thế thùng mạ quay hình trống loại nhỏ bằng máy xi công suất cao;

• Thay đổi quy trình công nghệ;

• Thu hồi kim loại nặng;

• Quản lý nội vi tốt: thường xuyên bảo trì máy móc, thiết bị, kiểm tra đường ống, tránh hiện tượng rò rĩ hóa chất Đồng thời nâng cao nhận thức của cán bộ, công nhân viên nhà máy

SƠ ĐỒ CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC THẢI XI MẠ

+ Khí thải:

Xây dựng hệ thống xử lý khí thải:

• Trong nhà máy xi mạ có chứa nhiều hóa chất xi mạ độc hại có mùi như CuCN, các axit H2SO4, HCl,…Vì vậy cần thiết phải xây dựng hệ thống xử lý khí thải để bảo vệ sức khoẻ cho người lao động.

• Các tác nhân gây ô nhiễm không khí ở nhà máy chỉ tập trung vào 3 dạng chính: hơi acid, hơi kiềm và hơi kim loại, do đó có thể tập trung các nguồn thải này

dẫn ra khỏi khu vực sản xuất và tiến hành xử lý trên cùng một thiết bị: Thiết bị rửa khí dạng hấp thụ

2 Xi mạ

Hệ thống xử lý nước thải tập trung của Cơ sở

2 Xi mạ

Hệ thống xử lý - Chất thải rắn:

Gồm:

• Xỉ, thùng chứa hóa chất xi mạ, phụ gia, …

• Dầu nhớt thải, giẻ lau nhiễm dầu;

• Ắc quy, pin, bóng đèn hùynh quang

Giải pháp quản lý:

• Phân loại, thu gom vào các dụng cụ chứa riêng biệt

• Dán nhãn (theo mã CTNH)

• Lưu chứa trong khu vực riêng biệt

• Hợp đồng với các đơn vị có chức năng xử lý CTNH

Hệ thống xử lý – Bùn thải:

Gồm:

• Bùn kim loại

• Bùn thải có chứa dầu

• Bùn thải sau hệ thống xử lý nước thải…

Giải pháp quản lý:

• Thu gom vào các dụng cụ chứa riêng biệt (bao bì nhựa, thùng phuy…)

• Dán nhãn (theo mã CTNH)

• Lưu chứa trong khu vực riêng biệt

• Hợp đồng với các đơn vị có chức năng xử lý CTNH

Tuần hoàn axit:

Trong công đoạn tẩy rửa hay tẩy bằng axit có PH rất thấp.Chúng ta có thể tuần hoàn lượng axit này để rửa kim loại cần mạ Như vậy chúng ta sẽ tiết kiệm được một lượng axit đáng kể

Thay thế thiết bị:

Chúng ta sẽ thay đổi thiết bị để đem lại năng suất cao và han chế sử dụng nhiên liệu cũng như hạn chế việc ô nhiễm môi trường

Xây dựng quy trình xử lý nước thải tập trung:

Trong quy trình xi mạ có nhiều công đoạn, mỗi công đoạn thải ra nước thải có thành phần, tính chất khác nhau Vì

vậy việc thu gom tập trung để xử lý sẽ làm tăng chi phí xử lý

thay vì xử lý riêng từng công đoạn

2 Xi mạ

Thay đổi quy trình công nghệ

Việc thay đổi quy trình công nghệ là một giải pháp

tốt về mặt kỹ thuật Việc thay đổi quy trình công nghệ làm giảm lượng thải cũng như lượng thất thoát ra

ngoài, giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường

Thu hồi kim loại nặng

Việc thu hồi kim loại năng trong nước thải nếu thực hiện được sẽ mang lại lợi ích rất lớn bởi vì các kim

loai như Ni, Cu rất đắt

2 Xi mạ