TỔNG QUAN VỀ TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT I.2 TÁI CẤU TRÚC VÀ MỤC TIÊU TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT I.2.1 KHÁI NIỆM TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT CTCK là tổ chức có tư cách pháp nhân hoạt động
Trang 1LOGO
TÁI CẤU TRÚC CÔNG TY CHỨNG
KHOÁN VÀ QUỸ ĐẦU TƯ
NGÂN HÀNG ĐÊM 1 – NHÓM 5 GIẢNG VIÊN: PGS.TS BÙI KIM YẾN
Trang 3I TỔNG QUAN VỀ TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT
I.1 SƠ LƯỢC VỀ TÁI CẤU TRÚC
I.1.1 Tái cấu trúc là gì?
Là việc khảo sát, đánh giá lại cấu trúc hiện tại và đề xuất giải phápcho mô hình cấu trúc mới dựa trên những nền tảng về sứ mệnh,tầm nhìn, định hướng chiến lược sẵn có của doanh nghiệp
Việc tái cấu trúc có thể làm thay đổi hoàn toàn bộ máy hoặc chỉ làmthay đổi một phần nhằm tạo ra “trạng thái” tốt hơn cho doanhnghiệp để thực hiện những mục tiêu đề ra
TCT có thể là TCT toàn diện hoặc cũng có thể triển khai “cục bộ”
Trang 4I TỔNG QUAN VỀ TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT
I.2 TÁI CẤU TRÚC VÀ MỤC TIÊU TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT
I.2.1 KHÁI NIỆM TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT
CTCK là tổ chức có tư cách pháp nhân hoạt động kinh doanh
chứng khoán, bao gồm một, một số hoặc toàn bộ các hoạt động:môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hànhchứng khoán, tư vấn đầu tư chứng khoán
Quỹ đầu tư là một định chế tài chính trung gian phi ngân hàng thu
hút tiền nhàn rỗi từ các nguồn khác nhau để đầu tư vào các cổphiếu, trái phiếu, tiền tệ, hay các loại tài sản khác Tất cả các khoảnđầu tư này đều được quản lý chuyên nghiệp, chặt chẽ bởi công tyquản lý quỹ, ngân hàng giám sát và cơ quan thẩm quyền khác
Công ty quản lỹ quỹ là tổ chức có tư cách pháp nhân, hoạt động
cung cấp dịch vụ quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, quản lý danhmục đầu tư chứng khoán
Trang 5QUỸ ĐẦU TƯ
www.themegallery.com
Trang 6I TỔNG QUAN VỀ TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT
I.2 TÁI CẤU TRÚC VÀ MỤC TIÊU TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT
I.2.1 KHÁI NIỆM TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT
Như vậy, tái cấu trúc CTCK, QĐT là quá trình khảo sát, đánh giá lại cấu trúc hiện tại và đề xuất giải pháp cho mô hình cấu trúc mới dựa trên những nền tảng về sứ mệnh, tầm nhìn, định hướng chiến lược sẵn có, và phù hợp định hướng chiến lược của Nhà nước trong quá trình tái cấu trúc nền kinh tế.
Trong đó, trọng tâm của tái cấu trúc quỹ đầu tư chính là tái cấu trúc lại công ty quản lý quỹ.
www.themegallery.com
Trang 7I TỔNG QUAN VỀ TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT
I.2.2 MỤC TIÊU TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ CTQLQ
I.2.2.1 MỤC TIÊU TÁI CẤU TRÚC CTCK
Cơ cấu lại số lượng các CTCK
Cấu trúc lại mô hình tổ chức hoạt động của các công ty chứng khoán
Cơ cấu lại thành phần tham gia góp vốn trong CTCK
Tăng cường khả năng, hiệu quả quản lý, giám sát đối với hoạt độngCTCK
Mở cửa thị trường dịch vụ tài chính theo lộ trình hội nhập đã cam kết
Trang 8I TỔNG QUAN VỀ TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ QĐT
I.2.2 MỤC TIÊU TÁI CẤU TRÚC CTCK VÀ CTQLQ
I.2.2.2 MỤC TIÊU TÁI CẤU TRÚC CTQLQ
Không tăng số lượng các công ty quản lý quỹ
Nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty quản lý quỹ
Mở cửa thị trường dịch vụ quản lý tài sản theo lộ trình hội nhập đãcam kết, kết hợp với việc nâng cao sức cạnh tranh của ngành quản
lý tài sản Việt Nam
Nâng cao năng lực và chất lượng dịch vụ quản lý tài sản, năng lựcquản trị rủi ro, đạo đức nghề nghiệp và năng lực quản trị doanhnghiệp
Tăng cường khả năng, hiệu quả quản lý, giám sát đối với hoạt độngcông ty quản lý quỹ
Trang 10kinh doanh có lãi lớn do tốc độ cổ phần hóa được đẩy nhanh, chính
sách tiền tệ nới lỏng, hoạt động cho vay đầu tư chứng khoán của các NHTM không bị kiểm soát chặt chẽ…tạo điều kiện cho TTCK Việt Nam phát triển mạnh.
Song kể từ đầu năm 2009 đến nay, TTCK Việt Nam điều chỉnh mạnh,hầu như không có CTCK nào được thành lập mới
www.themegallery.com
Trang 11Bảng 1: Một số dữ liệu về quá trình phát triển
của TTCK Việt Nam
Thời gian Vốn hóa thị tr ường
(%GDP)
Tài khoản nhà đầu tư
Công ty quản lý quỹ
Công ty chứng khoán
Công ty niê m yết
Trang 12 Năm 2007, doanh thu và LNST tính chung của khối CTCK tăng vọt.
Năm 2008, con số này đột ngột chuyển sang lỗ 1.000 tỷ đồng
Năm 2009, TTCK tăng trưởng trở lại góp phần đưa mức lãi của cácCTCK tăng lên 3.000 tỷ đồng
Năm 2010, chỉ còn 1.800 tỷ đồng và 9 tháng đầu năm 2011 mức lỗ tínhchung là khoảng 2.000 tỷ đồng
Ông Phạm Hồng Sơn - Vụ trưởng Vụ Quản lý Kinh doanh cho biết “Tính đến 31/12/2011, theo báo cáo chưa có kiểm toán có tới 59 CTCK báocáo lỗ, 62 CTCK lỗ lũy kế Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của phầnlớn các CTCK đều âm
www.themegallery.com
Trang 13 Tại TLS, toàn bộ cổ phiếu OTC đã được chuyển cho MB Capital từ đầu năm
2011 Đồng thời, TLS cũng đóng cửa 2 phòng giao dịch tại Hà Nội Với mảng tự doanh, TLS không cho nhân viê n môi giới mượn tài khoản khách hàng Song sự thay đổi đáng chú ý nhất tại công ty này là thay Tổng Giám đốc.
Sắp xếp lại nhân sự tại HSC Trong năm 2011, Cô ng ty không tuyển thêm nhân viên môi giới và mới đây bổ nhiệm thêm một Phó Tổng Giám đốc.
Sau những nỗ lực tái cấu trúc, SSI và HSC vẫn tiếp tục giữ 2 vị trí dẫn đầutrong top 10 thị phần môi giới tại sàn TP.HCM (quý I/2012) Riêng TLS đã tiếnthêm một bậc lên vị trí thứ bảy so với cuối năm 2011
www.themegallery.com
Trang 14 Chỉ những doanh nghiệp có chiến lược tái cấu trúc kịp thời vẫn còn hy vọng hồi
phục Đây là các đơn vị lỗ nhiều vì tự doanh nhưng giữ được thị phần môi
giới nhất định Điển hình là Chứng khoán Rồng Việt (VDS), PS I, Chứng khoán
Bảo Việt (BVS)….
www.themegallery.com
Trang 15II THỰC TRẠNG TCT CTCK VÀ QĐT
II.1 THỰC TRẠNG CHUNG
II.1.1 THỰC TRẠNG CÁC CTQLQ
Năm 2003, Cty QLQ đầu tư đã được thành lập, đó là VFM.
Năm 2009 có khoảng 20 quỹ đang tham gia đầu tư vào TTCK VN, các quỹ lớn như: VOF, VNI, VGF,VEIL và VDF.
Giá trị NAV trung bình của 20 quỹ này tính đến ngày 21/1/2010 là 147 triệu USD, trong đó lớ n nhất là VOF với giá trị lên đến 771 triệu USD, 3 quỹ do Dragon Capital quản lý có tổng NAV là 889 triệu USD.
Đến nay, theo số liệu của Ủy ban chứng khoán nhà nước đã có 47 công ty
quản lý quỹ đang hoạt động, với số vốn điều lệ 2.100 tỷ đồng, quản lý tổng tài
sản trên 100.000 tỷ đồng Bên cạnh đó là 23 quỹ đầu tư chứng khoán, với vốn điều lệ 13.300 tỷ đồng và 31 văn phòng đại diện đang hoạt động Doanh thu ước tính năm 2010 của các công ty quản lý quỹ khoảng 600 tỷ đồng, lợi nhuận ước đạt trên 200 tỷ đồng
www.themegallery.com
Trang 16II THỰC TRẠNG TCT CTCK VĂ QĐT
II.1 THỰC TRẠNG CHUNG
II.1.1 THỰC TRẠNG CHUNG CÂC CTQLQ
Một số hoạt động tâi cấu trúc đê vă đang diễn ra:
VinaCapital nắm 49% cổ phần của Quản lý quỹ Thĩp Việt từ cuối thâng8/2011
Đầu thâng 12/2011, ông Phạm Văn Đẩu đê mua văo 48,2% vốn củaQLQ Đầu tư Chứng khoân Liín minh Việt
CTCP Quản lý quỹ đầu tư Alpha cũng thông bâo đổi chủ 4 câ nhđn lẵng Thđn Ngọc Minh, ông Hồ Bửu Phương, ông Nguyễn Tiến Thănh,ông Huỳnh Tấn Hiệp đê mua lại 100% vốn của quỹ từ 3 cổ đông lăCông ty cổ phần A.N.P.H.A, ông Bùi Công Giang, ông Trần ThanhTùng
Ngăy 16/12/2011, Bă Nguyễn Thị Thanh Xuđn nhận chuyển nhượng575.000 cổ phần phổ thông chiếm 23% vốn điều lệ của Saigon Capital
2 cổ đông lă ông Nguyễn Hùng Mạnh vă CTCP cộng sự Đen ta chuyểnnhượng toăn bộ vốn góp vă không còn nắm vốn tại quỹ năy
www.themegallery.com
Trang 17II THỰC TRẠNG TCT CTCK VÀ QĐT
II.1 THỰC TRẠNG CHUNG
II.1.1 THỰC TRẠNG CHUNG CÁC CTQLQ
Một số hoạt động tái cấu trúc đã và đang diễn ra:
Ngày 30/12/2011, UBCKNN cũng chấp thuận giao dịch làm thay đổi quyền sở hữu cổ phần của Cty QLQ Hợp Lực Việt Nam 3 cổ đông chuyển nhượng gồm ông Phạm Uyên Nguyên; bà Phạm Thị Hồng Kẩm; Bà Trần Thị Thanh Hằng; ông Huỳnh Hữu Bên nhận chuyển nhượng là ông Nguyễn Thanh Khiết (nhận chuyển nhượng 22%) và ông Võ Thành Hưng (nhận chuyển nhượng 18%).
Tuy nhiê n, ấn tượng nhất là cuộc “thay máu” nhân sự và tái cấu trúc trong Công
ty Quản lý Quỹ Mekong Capital Việt Nam do Chris Freund, Giám đốc điều hành thực hiện Chỉ sau một năm rưỡi (tức từ giữa 2007 đến 2009), các công ty thuộc danh mục đầu tư của Mekong Capital đã đạt được tỉ lệ tăng trưở ng lợi nhuận thuần 89% Và trong năm 2010, theo đánh giá của Chris, các công ty thuộc danh mục đầu tư của Mekong Capital tiếp tục đạt được những kết quả rất khả quan.
www.themegallery.com
Trang 18II THỰC TRẠNG TCT CTCK VÀ QĐT
II.2 LÝ DO CẦN PHẢI TÁI CẤU TRÚC
II.2.1 Lý do cần phải tái cấu trúc công ty chứng khoán
a) Số lượng các CTCK không cân xứng với quy mô của thị trường:
Con số 105 CTCK hiện nay được xem là quá nhiề u so với quy mô, nhu cầu của TTCK Việt Nam Điều này có thể nhận thấy rõ ràng nếu so sánh với một số TTCK khác trong khu vực.:
• Tổng số tài khoản cá nhân trên TTCK VN chỉ ở mức khoảng 0,7% dân số;
• Trung Quốc có khoảng trên 100 triệu tài khoản, tương đương với khoảng 8% dân số, nhưng số lượng CTCK cũng chỉ bằng Việt Nam;
• TTCK Thái Lan với quy mô khoảng 100 tỷ USD, giá trị giao dịch bình quân/phiên khoảng 400 triệu USD nhưng chỉ có gần 40 CTCK;
• Singapore chỉ có 26 CTCK, Malaysia có 33 CTCK…
Số lượ ng lớn CTCK Việt Nam đang hoạt động nhỏ lẻ cho thấy sự phát triển thiếu chuyên nghiệp và chưa có định hướng dài hạn.
www.themegallery.com
Trang 19 CTCK phải có vốn điều lệ tối thiểu 300
tỷ đồng nếu muốn có đủ 4 nghiệp vụ kinh doanh là môi giới, tự doanh, bảo lãnh phát hành và tư vấn đầu tư chứng khoán.
Trong 4 năm gần đây, số lượng CTCK
có quy mô nguồn vốn chủ sở hữu dưới
300 tỷ đồng chiếm khoảng 70% số lượng CTCK trên thị trường.
Số lượng CTCK có vốn điều lệ dưới 50
tỷ đồng có xu hướng gia tăng qua các năm Một số CTCK đã xin rút giấy phép hoạt động một số nghiệp vụ nhằm giảm
áp lực vốn điều lệ theo quy định.
Bảng: Quy mô nguồn vốn chủ sở hữu của CTCK
www.themegallery.com
Trang 20574 tỷ đồng, 9 công ty báo lỗ 3 năm liên tiếp từ 2008 - 2010.
Kết quả năm 2011 của một số CTCK lớn đang niêm yết:
Bảng : Các CTCK lỗ 3 năm liên tiếp từ 2008- 2010
www.themegallery.com
Trang 21II THỰC TRẠNG TCT CTCK VÀ QĐT
II.2.1 Lý do cần phải tái cấu trúc công ty chứng khoán
d) Nguồn nhân lực còn thiếu và yếu
Nhân sự trong lĩnh vực kinh doanh chứng khoán có sự phát triển nhanhcùng với sự phát triển của thị trường, quá trình thiết lập và mở rộnghoạt động của các CTCK Nhưng đi kèm với tốc độ gia tăng số lượng,chất lượng nguồn nhân lực không được đảm bảo
Tỷ trọng nhân viên CTCK có giấy phép hành nghề mới chỉ chiếmkhoảng 55% tổng số nhân viên Trong thời gian gần đây nhiều công ty
đã phải cắt giảm đến 15-20% nhân sự, đặc biệt là đội ngũ những người
có chứng chỉ hành nghề chứng khoán, đội ngũ quản trị, điều hành cótrình độ cao sụt giảm nghiêm trọng
www.themegallery.com
Trang 22II THỰC TRẠNG TCT CTCK VÀ QĐT
II.2 LÝ DO CẦN PHẢI TÁI CẤU TRÚC
II.2.2 Lý do cần phải tái cấu trúc công ty quản lý quỹ
a) Hoạt động không hiệu quả:
Các CT QLQ thu được lợi nhuận chủ yếu từ danh mục đầu tư của mình, nhưng khi TTCK đi xuống, danh mục đầu tư mà các CT QLQ nắm giữ đều không thu được lợi nhuận kỳ vọng thậm chí còn thua lỗ kéo dài.
b) Niềm tin của các nhà đầu tư sụt giảm:
Khi TTCK đi xuống trong giai đoạn vừa qua, đã ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động của các CT QLQ, danh mục đầu tư mà các CT QLQ nắm đều có tỉ lệ tăng trưởng lợi nhuận thuần không như mong đợi.
c) Nguồn nhân lực còn thiếu và yếu
Cũng giống như các CTCK, khi TTCK đi xuống, không ít CT QLQ buộc phải cắt giảm nhân sự và điều này dẫn đến xuất hiệ n ngày càng mạnh xu hướng rút lui khỏi hoạt động của đội ngũ nhân sự có trình độ cao.
www.themegallery.com
Trang 23II THỰC TRẠNG TCT CTCK VÀ QĐT
II.3 PHƯƠNG ÁN TÁI CẤU TRÚC (TT 226/2010/TT-BTC, QĐ 62/QĐ-BTC, QĐ 252/QĐ-TTg)
II.3.1 BIỆN PHÁP TÁI CẤU TRÚC
Các bước tái cấu trúc:
Thứ nhất: Để thực hiện tái cấu trúc, việc làm đầu tiên là cần rà soát lại các văn bản pháp lý liên quan đế n hoạt động CTCK:
• Sửa đổi, bổ sung quy định của pháp luật về chứng khoán và TTCK; nâng cao các điều kiện thành lập và duy trì hoạt động của CTCK; nâng mức vốn pháp định
Thứ hai: Bước tiế p theo, rà soát các CTCK theo hướng:
• Đối với các CTCK có năng lực tài chính hạn chế, rủi ro về an toàn tài chính cao thu hẹp nghiệp vụ cấp phép Khuyến khích các công ty sắp xếp lại trên cơ sở tự nguyện sáp nhập, hợp nhất, mua lại.
• Với các CTCK đang lâm vào tình trạng hoạt động kinh doanh thua lỗ kéo dài từ 3 năm trở lên kiểm soát đặc biệt
• Đối với các công ty không được xếp vào diện có rủi ro an toàn tài chính cao tái cấu trúc quản trị nội bộ, quản trị rủi ro một cách minh bạch nhất.
Thứ ba: Thực hiện tái cấu trúc nguồn nhân lực và quản trị rủi ro và minh bạch hóa thông tin.
• Các công ty CTCK cần phải xây dựng văn hóa kinh doanh nhằm tạo ra môi trường làm việc chuyên nghiệp, đào tạo đội ngũ nhân viên có trình độ và đạo đức nghề nghiệp.
• Đồng thời, các CTCK cần xây dựng chiến lược quản lý rủi ro, trong đó phải xác định rõ mức độ chấp nhận rủi ro và khả năng chấp nhận rủi ro.
www.themegallery.com
Trang 24II THỰC TRẠNG TCT CTCK VÀ QĐT
II.3 PHƯƠNG ÁN TÁI CẤU TRÚC (TT 226/2010/TT-BTC, QĐ 62/QĐ-BTC, QĐ 252/QĐ-TTg)
II.3.1 BIỆN PHÁP TÁI CẤU TRÚC
Lộ trình tái cấu trúc:
Các biện pháp xử lý trước mắt:
Thông tư 226/2010/TT-BTC, UBCK NN sẽ áp dụng các biện pháp sau:
• Yêu cầu thực hiện chế độ báo cáo hàng tuần (tỷ lệ vốn khảdụng/tổng rủi ro dưới 150%), hàng ngày (tỷ lệ vốn khả dụng/tổng rủi
ro dưới 120%);
• CTCK nào chưa thực hiện tách biệt tài sản của nhà đầu tư thì yêucầu thực hiện trong thời hạn tối đa 02 tháng; đề nghị Hội đồng quảntrị (Hội đồng thành viên) xem xét, trình Đại hội đồng cổ đông (Chủ
sở hữu) xem xét phương án tăng vốn điều lệ;
• Chỉ đạo 02 Sở giao dịch chứng khoán, Trung tâm Lưu ký chứngkhoán Việt Nam kiểm soát chặt chẽ vấn đề thanh toán giao dịch củacông ty;
• Trường hợp liên tục vi phạm thiếu tiền thanh toán, lạm dụng tiềngửi của khách hàng, xem xét rút phép nghiệp vụ môi giới chứngkhoán theo quy định pháp luật
www.themegallery.com
Trang 25 Các biện pháp áp dụng theo nhóm từ sau ngày 01/4/2012
• Đối với nhóm 1-nhóm bình thường: Tiếp tục rà soát và giám sát tình hình tài chính của nhóm này để có giải pháp kịp thời nếu thị trường tiếp tục khó khăn.
• Đối với nhóm 2-nhóm kiểm soát: áp dụng các nhóm giải pháp hành chính và kinh tế theo quy định của Thông tư 226/2010/TT-BTC.
• Đối với nhóm 3-nhóm kiểm soát đặc biệt: áp dụng các nhóm giải pháp hành chính và kinh tế theo quy định của Thông tư 226/2010/TT-BTC.
Biện pháp triển khai từ sau năm 2012
• Tăng cường năng lực quản trị và hoạt động của các công ty chứng khoán dựa trên ba trụ cột chính: Quy định về mức độ đủ vốn; Quy định về hướng dẫn thông lệ khuôn khổ quản lý rủi ro cho các công ty chứng khoán; Đá nh giá, xếp hạng các tổ chức kinh doanh chứng khoán theo thông lệ quốc tế từ
đó phân loại và giám sát các tổ chức này.
www.themegallery.com
Trang 27III MỘT SỐ GIẢI PHÁP
III.1 ĐỐI VỚI TÁI CẤU TRÚC CTCK
Nâng cao năng lực tài chính, phát triển các hoạt động nghiệp vụ theo hướng chuyên nghiệp hoá, hiện đại hoá các hoạt động kinh doanh chứng khoán theo các chuẩn mực và thông lệ quốc tế.
Tăng cường quản trị công ty và quản trị rủi ro dựa trên các chỉ tiêu an toàn tài chính đối với công ty chứng khoán phù hợp với các tiêu chuẩn, chuẩn mực
Triệt để tách bạch triệt để tài khoản tiền gửi của nhà đầu tư với tài khoản tổng của CTCK
Sắp xếp lại hệ thống các tổ chức kinh doanh chứng khoán theo hướng thúc đẩy việc hợp nhất, sáp nhập hoặc giải thể các tổ chức yếu kém để tăng quy mô hoạt động,
Từng bước phát triển các tổ chức kinh doanh chứng khoán theo mô hình kinh doanh đa năng và chuyên doanh, trên cơ sở đó nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ chứng khoán ra các thị trường khu vực.
Nâng cao chất lượng nhân viê n hành nghề kinh doanh chứng khoán thông qua chuẩn hoá các chương trình đào tạo hành nghề kinh doanh chứng khoán theo các chuẩn mực cao nhất và từng bước mở cửa cho các tổ chức đào tạo chứng khoán nước ngoài có uy tín.
www.themegallery.com