UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH LONG AN SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO � áng 3 – 2022 TỈNH LONG ANTỈNH LONG AN 3 1 UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH LONG AN SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH LONG ANTỈNH LONG AN NGUYỄN QUANG THÁI – TRẦN TH[.]
Trang 1UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH LONG AN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TỈNH LONG AN
3
Trang 2UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH LONG AN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TỈNH LONG AN
NGUYỄN QUANG THÁI – TRẦN THỊ KIM NHUNG (đồng Tổng Chủ biên)
LÊ THỊ SONG AN – TRẦN MINH HƯỜNG (đồng Chủ biên)
LÊ THỊ THÚY – HUỲNH VĂN HIỆP – NGUYỄN VĂN THIỆN
TRẦN THỊ MỸ HẠNH – PHAN ANH TUẤN
3
Trang 3Các em học sinh thân mến!
Với mục tiêu đáp ứng nội dung giáo dục địa phương của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Long An – Lớp 3 là tài liệu giúp các em thực hiện những hoạt động học tập trải nghiệm, tìm hiểu một số nội dung lịch sử, văn hoá, nghệ thuật đặc trưng của địa phương mình
Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Long An – Lớp 3 được biên soạn thành 05 chủ đề:
Chủ đề 1: Truyền thống trung dũng kiên cường, toàn dân đánh giặc của quê hương Long An
Chủ đề 2: Làng nghề dệt chiếu ở Long An
Chủ đề 3:Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Thái Bình, người con ưu tú của quê hương Long An
Chủ đề 4: Bánh tét quê em
Chủ đề 5: Chùa Tôn Thạnh – di tích lịch sử Quốc gia
Mỗi chủ đề được tổ chức thành các hoạt động: Khởi động; Khám phá; Luyện tập; Vận dụng, đảm bảo tính kế thừa, kết nối giữa các hoạt động trải nghiệm với các môn học trong nhà trường Qua đó, giúp các em vận dụng được kiến thức đã học vào thực tiễn đời sống tại địa phương, phát triển các phẩm chất và năng lực cần thiết
Chúc các em có một khởi đầu thật hứng khởi và những trải nghiệm thú vị vớiTài liệu giáo dục địa phương tỉnh Long An – Lớp 3
BAN BIÊN SOẠNLỜI NÓI ĐẦU
Trang 4KÍ HIỆU DÙNG TRONG TÀI LIỆU
Học sinh thực hiện các hoạt động quan sát, thảo luận, tìm tòi, tìm kiếm thông tin nhằm phát hiện và chiếm lĩnh những điều mới, chưa biết của chủ đề.
Học sinh huy động kiến thức, kinh nghiệm
cá nhân để tham gia hoạt động tạo hứng thú,
tò mò vào chủ đề mới
Học sinh sử dụng kiến thức, kĩ năng được trang bị để giải quyết các vấn đề, tình huống, chủ đề luyện tập tương tự hay biến đổi,… nhằm khắc sâu kiến thức hình thành
kĩ năng, kĩ xảo một cách chắc chắn.
Học sinh giải quyết các vấn đề của thực
tế hoặc vấn đề có liên quan đến tri thức của chủ đề từ đó phát huy tính mềm dẻo của tư duy, khả năng sáng tạo.
Trang 5MỤC LỤC
Lời nói đầu 2
Kí hiệu sử dụng trong tài liệu 3
CHỦ ĐỀ 1
TRUYỀN THỐNG TRUNG DŨNG KIÊN CƯỜNG, TOÀN DÂN ĐÁNH GIẶC
CỦA QUÊ HƯƠNG LONG AN 5
Trang 6Đề 1
TRUYỀN THỐNG
TRUNG DŨNG KIÊN CƯỜNG,
TOÀN DÂN ĐÁNH GIẶC
CỦA QUÊ HƯƠNG LONG AN
Trang 7Đất hùng thiêng cửa ngõ đô thành hướng Tây Tổ quốc.
Có ai về thăm đất nơi đây,
Lướt thăm sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây,
Ngắm quê ta nổi sóng lúa vàng bát ngát tới chân trời mây.
Kìa những dòng sông, khoan hỡi dô khoan, khoan hỡi dô khoan.
Sóng vỗ tình ca, khoan hỡi hò khoan, khoan hỡi hò khoan.
Cánh đồng lúa đang thu hoạch Sinh hoạt của con người mùa nước nổi
Em ấn tượng nhất với hình ảnh nào về Long An được nhắc đến trong bài hát?
?
Trang 8KHÁM PHÁ
Hoạt động 1 Tìm hiểu truyền thống Trung dũng kiên cường, toàn dân
đánh giặc của quê hương Long An
Em hãy đọc thông tin dưới đây và trả lời câu hỏi.
Hưởng ứng lời kêu gọi
của Chủ tịch Hồ Chí Minh:
“Dù Mỹ trực tiếp đưa vào
miền Nam bao nhiêu vạn
quân, dù phải chiến đấu 10
năm, 20 năm hoặc lâu hơn
nữa, nhân dân Việt Nam
quyết chiến đấu đến thắng
lợi hoàn toàn”, Đảng bộ
Long An với quyết tâm đánh
Mỹ và thắng Mỹ đã phát
động phong trào “Toàn dân đánh giặc”
Với phong trào này, nhân dân Long An từ bộ đội, du kích, đến cả thanh niên, người già, trẻ em cùng tham gia đánh Mỹ Cuộc chiến đấu toàn dân, toàn diện trên địa bàn Long An đã xuất hiện nhiều tập thể, cá nhân ngoan cường được phong tặng, truy tặng danh hiệu anh hùng như: Tiểu đoàn 1 Long An 3 lần anh hùng; các đội quân tóc dài đấu tranh chính trị trực diện với địch và đội nữ pháo binh cơ động kiên cường; các đơn vị thông tin, giao bưu, cơ yếu luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; nhiều cá nhân anh hùng; nhiều người chỉ huy giỏi;…
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 17 tháng 9 năm
1967, tại Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua toàn miền Nam lần thứ 2,
Uỷ ban Trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam
đã quyết định phong tặng danh hiệu cho Đảng bộ, quân và dân Long
An cùng lá cờ vẻ vang ghi 8 chữ vàng TRUNG DŨNG KIÊN CƯỜNG, TOÀN DÂN ĐÁNH GIẶC
(Theo Quỳnh Anh, Long An “Trung dũng, kiên cường, toàn dân, đánh giặc”,
Lá cờ thêu 8 chữ vàng “TRUNG DŨNG KIÊN CƯỜNG, TOÀN DÂN ĐÁNH GIẶC”
3
Trang 91 Em hiểu như thế nào về cụm từ “Toàn dân đánh giặc”?
2.Trong thông tin trên, chi tiết nào thể hiện lòng quyết tâm đánh giặc cứu nước của nhân dân Long An?
3 Danh hiệu “Trung dũng kiên cường, toàn dân đánh giặc” được trao cho ai và trong dịp nào?
của Đảng bộ và nhân dân
Long An trong phong trào
“Toàn dân đánh giặc” với 3 lần
được phong Anh hùng: Lần
thứ nhất ngày 11 – 2 – 1970;
lần thứ hai ngày 20 – 12 –
1979; lần thứ ba ngày 25 – 1 – 1983
Gặp mặt đoàn đại biểu cựu chiến binh
Tiểu đoàn 1 Long An
4
Hoạt động 2 Phát huy truyền thống quê hương Trung dũng kiên cường
Em hãy quan sát và mô tả các hoạt động trong những hình ảnh dưới đây:
Hoạt cảnh Long An – Khúc hát tự hào
tại Lễ kỉ niệm 50 năm ngày tỉnh
Long An được phong tặng danh hiệu
“Trung dũng kiên cường,
toàn dân đánh giặc”
Thắp nến tri ân các anh hùng liệt sĩ
6 5
Trang 10Học sinh tham quan Công viên Tượng
đài Long An Trung dũng kiên cường,
toàn dân đánh giặc
Học sinh Long An không ngừng nỗ lực học tập, sáng tạo để sau này dựng xây
quê hương, đất nước
1 Các hoạt động và việc làm trên có ý nghĩa như thế nào?
2 Là học sinh, em cần làm gì để tiếp nối truyền thống của quê hương Long An?
?
1 Em có suy nghĩ gì về các hoạt động và việc làm trên?
2 Là học sinh, em cần làm gì để tiếp nối truyền thống của quê hương Long An?
?
Em nhớ
Tám chữ vàng TRUNG DŨNG KIÊN CƯỜNG, TOÀN DÂN ĐÁNH GIẶC là biểu tượng cho truyền thống anh dũng, bất khuất,hào hùng của quân và dân Long An Ngày 10 – 3 – 2005, nhân
kỉ niệm 30 năm ngày thống nhất đất nước, Công viên Tượng
đài Long An Trung dũng kiên cường, toàn dân đánh giặc được khởi
công xây dựng Khu Công viên Tượng đài khánh thành vào ngày
28 – 4 – 2010, là công trình tôn vinh giá trị truyền thống, tri ân các thế hệ đi trước đã hi sinh vì sự nghiệp cách mạng, độc lập
tự do của dân tộc
LUYỆN TẬP
Trang 11Em hãy đóng vai hướng dẫn viên du lịch để giới thiệu với du
khách về truyền thống Tám chữ vàng của quê hương Long An, theo
các gợi ý sau:
– Công viên Tượng đài Long An Trung dũng kiên cường, toàn dân đánh giặc
được xây dựng vào ngày 10 – 3 – 2005 và khánh thành vào ngày
28 – 4 – 2010;
– Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng bộ Long An đã phát động phong trào
“Toàn dân đánh giặc”;
– Nhiều cá nhân, đơn vị đã lập được nhiều chiến công hiển hách (trong đó có Tiểu đoàn 1 Long An được Đảng và Nhà nước 3 lần trao tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân);
– Ngày 17 – 9 – 1967, tại Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua toàn miền Nam, Đảng bộ, quân và dân Long An vinh dự được phong tặng danh hiệu cùng lá cờ vẻ vang ghi 8 chữ vàng “Trung dũng kiên cường, toàn dân đánh giặc”
VẬN DỤNG
Em hãy chọn một trong hai hoạt động sau để thực hiện:
1 Cùng với người thân và thầy cô, em hãy tìm hiểu thông tin
về một người anh hùng ở Long An trong phong trào “Toàn dân đánh giặc”.
2 Cùng bạn bè, người thân tham quan Khu Công viên Tượng đài
Long An Trung dũng kiên cường, toàn dân đánh giặc Viết một đoạn
văn ngắn (từ 3 - 5 câu) nêu những cảm nhận của em sau chuyến tham quan để chia sẻ cùng mọi người.
Trang 12Đề
2
LÀNG NGHỀ DỆT CHIẾU Ở LONG AN
Trang 13KHỞI ĐỘNG
Cùng các bạn nghe một đoạn trong bài vọng cổ sau:
Hò hơ chiếu Long Cang nhịp nhàng em dệt
Bấy nhiêu tình em gửi hết vào đây
Chiếu hoa em dệt thật dày
Mong đây với đó Hò ơ
Mong đây với đó xuân này nên duyên
(Trích Đôi chiếu Long Cang – Việt Sơn)
Khúc vọng cổ trên nhắc đến địa danh nào của tỉnh Long An? Địa danh đó có sản phẩm gì nổi tiếng?
?
KHÁM PHÁ
Hoạt động 1 Tìm hiểu nghề làm chiếu ở Long An
1 Em hãy đọc thông tin dưới đây và trả lời câu hỏi.
Vào thế kỉ 17, lưu dân từ
miền Trung, miền Bắc đã đến
khai cơ lập nghiệp ở vùng
đất Long An Trong hành trang
văn hoá của mình, họ mang
theo nghề dệt chiếu lác Người
dân thời đó, ngoài việc khẩn
hoang trồng lúa, lúc nông
nhàn, họ dệt chiếu lác dựa
trên nguồn nguyên liệu là cây
lác dồi dào
Từ thế kỉ 17 – 18, xã Long Định,
huyện Cần Đước được xem là quê hương khởi phát nghề dệt chiếu
ở Long An và một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long Và cũng từ đây, nghề dệt chiếu lan truyền sang các xã Long Cang, Phước Vân,
Vợ chồng 2 nghệ nhân ông Phạm Văn Năm
và bà Trần Thị Hai, gắn bó cả đời với nghề
dệt chiếu
1
Trang 14Long Sơn (huyện Cần Đước), một số nơi ở các huyện Bến Lức, Cần Giuộc, Châu Thành, Tân Trụ của tỉnh Long An.
(Theo Cục Di sản văn hoá, Nghề dệt chiếu lác ở Long An,
nguồn: dsvh.gov.vn)
1 Nghề dệt chiếu lác xuất hiện ở Long An vào thời gian nào?
2 Địa phương nào được xem là nơi khởi phát của nghề dệt chiếu lác ở Long An?
Trang 15Dệt chiếu thủ công Dệt chiếu bằng máy
Thảm châm làm bằng cói lác Giỏ xách làm bằng bàng
10
Trang 161 Sản phẩm chiếu lác Long An bao gồm những loại nào?
2 Hãy kể thêm những sản phẩm khác của làng chiếu Long An
ăn việc làm cho hàng trăm gia đình mà còn là một điểm đến du lịch văn hoá nổi bật của quê hương Long An
Tháng 12 – 2014, nghề dệt chiếu của Long An được Bộ Văn hoá – Thể thao và Du lịch ra quyết định đưa vào danh mục di sản văn hoá phi vật thể cấp quốc gia
Trang 17VẬN DỤNG
1 Dựa vào nội dung bài học và thông tin dưới đây, em hãy cho biết:
– Vì sao những người trẻ tuổi ít theo nghề dệt chiếu?
– Nếu gia đình em làm nghề dệt chiếu, em sẽ làm gì để giữ gìn nghề truyền thống?
Ở Long Cang, ai cũng biết dệt chiếu, nhưng giờ hầu như chỉ còn những người lớn tuổi giữ nghề, ngày ngày miệt mài bên khung dệt Còn những người trẻ tuổi, phần lớn vào làm việc ở các công ti, xí nghiệp trong khu vực với mức lương khá hơn và tương đối ổn định Nếu như năm 2014, cả xã có hơn 300 hộ làm nghề dệt chiếu thì nay chỉ còn khoảng 1/3 trong số đó vẫn sống với nghề
(Theo Lê Đức, Giữ nghề dệt chiếu Long Cang, Báo Long An online)
2 Thiết kế sản phẩm cho nghề chiếu ở Long An.
Em hãy cùng người thân, làm một sản phẩm sinh hoạt từ chất liệu lác/ cói tham quan làng ngh ề d ệ t chi ế u t ạ i đị a ph ươ ng.
Trang 18Đề
NGUYỄN THÁI BÌNH, NGƯỜI CON ƯU TÚ CỦA QUÊ HƯƠNG LONG AN
Chân dung Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Thái Bình
Trang 19Hoạt động 1 Tìm hiểu tiểu sử Anh hùng Nguyễn Thái Bình
Em hãy đọc thông tin sau và trả lời câu hỏi.
Nguyễn Thái Bình sinh ngày
14 – 1 – 1948 tại xã Tân Kim, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An,
là con thứ 3 trong một gia đình nghèo có 12 anh em Sau khi học xong tiểu học, Nguyễn Thái Bình theo cha lên Sài Gòn và học trường Pétrus Ký Ngoài giờ học, Nguyễn Thái Bình phải làm việc nhặt banh quần vợt để kiếm tiền phụ cha nuôi các em Năm 1966, Nguyễn Thái Bình thi đậu vào nhiều trường đại học danh tiếng Tháng 3 – 1968, Nguyễn Thái Bình được Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) cấp học bổng sang Mỹ du học Ông học tại một đại học cộng đồng ở Ca-li-phoóc-ni-a (California), năm sau chuyển đến Đại học Oa-sinh-tơn (Washington) Tại đây, ông đã tốt
Tượng đài Nghĩa sĩ Cần Giuộc
1
Nguyễn Thái Bình – biểu tượng của thanh
niên, sinh viên miền Nam trong cuộc chiến
chống xâm lược của Mỹ tại Việt Nam
2
Trang 20nghiệp hạng ưu ngành ngư
nghiệp Trong thời gian học
tập ở Mỹ, Nguyễn Thái Bình đã
tích cực tham gia các phong
trào biểu tình, kêu gọi phản
đối chiến tranh ở Việt Nam
Hoạt động yêu nước của
Nguyễn Thái Bình đã bị các
cơ quan tình báo Mỹ theo dõi
và trục xuất về nước
Ngày 2 – 7 – 1972, trên
chuyến bay về Việt Nam, vừa đáp xuống sân bay Tân Sơn Nhất, lấy
cớ Nguyễn Thái Bình là “không tặc” định cướp máy bay, tổ bay và tên tình báo trên chuyến bay đã khống chế và hạ sát anh
Người sinh viên anh hùng Nguyễn Thái Bình và sự hi sinh của anh trở thành biểu tượng cho phong trào phản chiến của sinh viên miền Nam Việt Nam và sinh viên quốc tế vào thập niên 1970
(Minh Thu tổng hợp)
1 Quê quán Nguyễn Thái Bình ở huyện nào của tỉnh Long An?
2 Những chi tiết nào cho biết Nguyễn Thái Bình là học sinh, sinh viên ưu tú?
3 Hãy nêu những phẩm chất đáng quý của người anh hùng Nguyễn Thái Bình Em cần học hỏi ở anh những phẩm chất gì?
Trang 21Hoạt động 2 Tìm hiểu những hoạt động yêu nước tiêu biểu của người thanh niên Nguyễn Thái Bình
Dựa vào thông tin dưới đây, em hãy trình bày các hoạt động yêu nước tiêu biểu của người thanh niên Nguyễn Thái Bình.
– Ngày 10 – 2 – 1972, Nguyễn Thái Bình cùng với 9 sinh viên Việt Nam chiếm văn phòng Toà Lãnh sự của chính quyền Sài Gòn tại số
886 Quảng trường Liên Hiệp Quốc, Niu Oóc (New York), phát đi bản tuyên bố lên án đế quốc Mỹ xâm lược Việt Nam
– Tháng 5 – 1972, trong buổi lễ trao bằng tốt nghiệp của Viện Đại học Oa-sinh-tơn, Nguyễn Thái Bình đã tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ đối với nhân dân Việt Nam bằng lời lẽ đanh thép, hùng hồn rằng:
“Hôm nay, để nhận được mảnh bằng tốt nghiệp, nhiều bạn đã phải
nợ trường hàng ngàn đô la, còn đối với tôi, tôi lại phải chịu một món
nợ máu xương của hàng triệu người Việt Nam.”
– Ngày 1 – 7 – 1972,
Nguyễn Thái Bình để lại 2 bức
thư ngỏ gửi Tổng thống Mỹ
Ních-xơn (R Nixon) và nhân
dân yêu chuộng hoà bình,
công lí trên thế giới, trong đó
có những đoạn:
+ “Bom đạn Mỹ đã huỷ diệt
đất đai, cảnh trí và sinh mạng
con người đến mức nào? Hàng
triệu người ở Đông Dương
đang phải đau khổ ra sao
dưới bàn tay ngài, dưới chính sách diệt chủng, diệt sinh của Mỹ?”+ “Trái tim này có thể nổ vì tôi chấp nhận sự hi sinh vì đại nghĩa, để kêu gọi tình thương yêu, để khôi phục niềm tin con người vào công
lí, để thức tỉnh lương tâm của kẻ thù.”
+ “Nếu tôi bị giết, hàng triệu người Việt Nam sẽ thay tôi chiến đấu cho đến khi chúng tôi chấm dứt được cuộc chiến tranh bất nhân và
vô luân này.”
Hiện trường tại sân bay Tân Sơn Nhất ngày
2 – 7 – 1972
4
Trang 22Hoạt động 3 Tưởng nhớ và tri ân Anh hùng Nguyễn Thái Bình
Em hãy quan sát các hình ảnh dưới đây và mô tả nội dung, hoạt động tưởng nhớ và tri ân Anh hùng Nguyễn Thái Bình.
Con đường lớn và đẹp mang tên Nguyễn Thái Bình ở thành phố Tân An
5
Tượng đài Anh hùng Nguyễn Thái Bình
đặt tại ấp Trị Yên, thị trấn Cần Giuộc,
huyện Cần Giuộc
Trường Tiểu học mang tên Nguyễn Thái Bình
Trang 23Em nhớ
Anh hùng Nguyễn Thái Bình là người con ưu tú của quê hương Long An, là tấm gương sáng về tinh thần yêu nước và khí phách anh hùng của thế hệ trẻ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh
Ngày 30 – 4 – 2010, Nguyễn Thái Bình được Nhà nước công nhận liệt sĩ và truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân
Bà Lê Thị Anh – mẹ của liệt sĩ Nguyễn Thái Bình,
bên di ảnh con tại nhà riêng
Trang 24? ?
2 Cùng bạn thảo luận các nội dung sau:
– Em ấn tượng nhất về hành động yêu nước nào của người thanh niên Nguyễn Thái Bình? Vì sao?
– Em học tập được điều gì từ tấm gương Anh hùng Nguyễn Thái Bình?– Nếu là học sinh trường Tiểu học Nguyễn Thái Bình, em sẽ nói điều
gì với các bạn về ngôi trường của mình?
VẬN DỤNG
Chia sẻ với người thân về những hành động yêu nước của Anh hùng Nguyễn Thái Bình
Trang 25Đề
4
BÁNH TÉT QUÊ EM
Trang 26Hoạt động 1 Tìm hiểu nguồn gốc và tên gọi bánh tét
Em hãy đọc mẩu chuyện sau và trả lời câu hỏi.
Có nhiều giả thuyết về nguồn gốc của bánh tét Trong dân gian có chuyện kể rằng: “Vào mùa Xuân Kỷ Dậu năm 1789, trong chiến dịch hành quân ra Bắc đánh đuổi 20 vạn quân Thanh xâm lược, vua Quang Trung quyết định cho quân lính ăn tết sớm Có một người lính dâng lên vua món bánh hình trụ, làm từ gạo nếp và đậu xanh vừa được người nhà gửi đến, vua ăn thấy ngon và ấn tượng về hình dáng chiếc bánh Nhằm phục vụ cho cuộc hành quân thần tốc, vua bèn cho quân lính sử dụng loại bánh này để
dễ dàng mang theo bên mình, không cồng kềnh, lại có thể vừa
đi, vừa ăn, không cần dừng lại để nấu Vua cũng cho đặt tên là bánh tết
1