Giáo án vật lí lớp 11 kì 1, trường chuyên cực chất lượng mới nhất

Phiếu học tập 2 - Xác định phương chiều của lực tác dụng lên các điện tích trong các trường hợp:     - Nêu đặc điểm độ lớn lực tương tác giữa 2 điện tích điểm?. Mục tiêu hoạt động -

Trang 1

Ngày soạn:04 09.2022

Ngày dạy: 6- 10 9.2022

TUẦN 1 Tiết 1,2

CHỦ ĐỀ 1: ĐIỆN TÍCH ĐỊNH LUẬT CU-LÔNG.

ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐIỆN TÍCH (02 tiết)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Trình bày được khái niệm điện tích điểm, đặc điểm tương tác giữa các điệntích, nội dung định luật Cu-lông, ý nghĩa của hằng số điện môi

- Lấy được ví dụ về tương tác giữa các vật được coi là chất điểm

- Biết về cấu tạo và hoạt động của cân xoắn

- Trình bày được nội dung thuyết êlectron, nội dung định luật bảo toàn điện tích

- Lấy được ví dụ về các cách nhiễm điện

- Biết cách làm nhiễm điện các vật

2 Kĩ năng

- Xác định phương chiều của lực Cu-lông tương tác giữa các điện tích giữa các điện tích điểm

- Làm vật nhiễm điện do cọ xát

- Vận dụng thuyết êlectron giải thích được các hiện tượng nhiễm điện

- Giải bài toán ứng tương tác tĩnh điện

3 Về thái độ

- Hứng thú với các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên.

- Chủ động giải quyết các tình huống thực tiễn.

- Hợp tác chặt chẽ với các bạn khi thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu.

4 Năng lực định hướng hình thành và phát triển cho học sinh

- Năng lực sử dụng kiến thức vào thực hiện các nhiệm vụ học tập:

- Vận dụng kiến thức giải được một số bài tập về định luật Culông

- Năng lực vận dụng kiến thức vật lý: Giải thích các hiện tượng nhiễm điện

trong thực tế

Trang 2

- Năng lực tự học, đọc hiểu, giải quyết vấn đề - Lựa chọn và sử dụng công cụ

- Chuẩn bị phương pháp dạy học: thực nghiệm, hoạt động

nhóm thảo luận, đàm thoại

- Chuẩn bị phương tiện dạy học:

+ Máy tính

+ Hình ảnh cấu tạo của 1 số nguyên tử

+ Các phiếu học tập

II NỘI DUNG CHỦ ĐỀ

1 Điện tích – Định luật Cu-lông

+ Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau, trái dấu thì hút nhau

+ Lực hút hay đẩy giữa hai điện tích điểm đặt trong chân không có phươngtrùng với đường thẳng nối hai điện tích đó, có độ lớn tỉ lệ thuận với tích độ lớncủa hai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng F =

2 Thuyết electron – Định luật bảo toàn điện tích

+ Thuyết electron là thuyết dựa vào sự cư trú và di chuyển của các electron đểgiải thích các hiện tượng điện và các tính chất điện của các vật

+ Điện tích của electron là điện tích nguyên tố âm (qe = -1,6.10-19 C) Điện tíchcủa prôtôn là điện tích nguyên tố dương (qp = +1,6.10-19 C)

+ Bình thường tổng đại số tất cả các điện tích trong nguyên tử bằng 0, nguyên

tử trung hoà về điện

+ Có thể giải thích các hiện tượng nhiễm điện do cọ xát, do tiếp xúc và dohưởng ứng … bằng thuyết electron

Trang 3

+ Định luật bảo toàn điện tích: Tổng đại số của các điện tích của một hệ cô lập

về điện là không thay đổi

3 Bài tập vận dụng

Câu 1: Cọ xát thanh êbônit vào miếng dạ, thanh êbônit tích điện âm vì

A Electron chuyển từ thanh bônit sang dạ B Electron chuyển từ dạ sang

Câu 3: Hai điện tích điểm đứng yên trong không khí cách nhau một khoảng r

tác dụng lên nhau lực có độ lớn bằng F Khi đưa chúng vào trong dầu hoả có

hằng số điện môi  = 2 và giảm khoảng cách giữa chúng còn

r

3 thì độ lớn củalực tương tác giữa chúng là

Câu 4: Lực hút tĩnh điện giữa hai điện tích là 2.10-6 N Khi đưa chúng xa nhau

thêm 2 cm thì lực hút là 5.10-7 N Khoảng cách ban đầu giữa chúng là A 1 cm.

B 2 cm C 3 cm D 4 cm

Câu 5: Hai quả cầu nhỏ có kích thước giống nhau tích các điện tích là q1 = 8.10

-6 C và

q2 = -2.10-6 C Cho hai quả cầu tiếp xúc với nhau rồi đặt chúng cách nhau trong

không khí cách nhau 10 cm thì lực tương tác giữa chúng có độ lớn là A 4,5 N

B 8,1 N C 0.0045 N D 81.10-5 N

Tiết 1

Phiếu học tập 1

- Nêu ví dụ về cách nhiễm điện cho vật.Biểu hiện của vật bị nhiễm điện

- Điện tích điểm là gì?Trong điều kiện nào thì vật được coi là điện tích điểm?

- Có mấy loại điện tích?Nêu đặc điểm về hướng của lực tương tác giữa các điện tích.TL1:

- Cọ xát thước nhựa lên tóc, thước nhựa có thể hút được các mẩu giấy nhỏ.Biểu hiện

Trang 4

của vật bị nhiễm điện là có khả năng hút được các vật nhẹ…

- Điện tích điểm là điện tích được coi như tập trung tại một điểm.Nếu kính thước củavật nhiễm điện rất nhỏ so với khoảng cách tới điểm mà ta xét thì vật được coi là điệntích điểm - Có hai loại điện tích là: điện tích dương và điện điện tích âm.Các điện tíchcùng loại thì đẩy nhau, các điện tích khác loại thì hút nhau

- Xác định phương chiều của lực tác dụng lên các điện tích trong các trường hợp:

   

- Nêu đặc điểm độ lớn lực tương tác giữa 2 điện tích điểm?

- Biểu thức của định luật Cu-lông và ý nghĩa của các đại lượng ?

TL2: - Đặc điểm độ lớn lực tương tác giữa hai điện tích điểm là: tỉ lệ với tích độ lớnhai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng

- Biểu thức định luật Coulomb: F=k

- Điện môi là chất không cho dòng điện chay qua (không có điện tích tự do bên trong)

- Hằng số điện môi cho biết lực tương tác giữa các điện tích giảm bao nhiêu lần so vớilực tương tác giữa các điện tích đó trong chân không

Tiết 2

- Nêu cấu tạo nguyên tử về phương diện điện?

- Đặc điểm của electron, proton và notron?

TL1: - Cấu tạo nguyên tử về phương diện điện

+ Gồm hạt nhân mang điện dương ở trung tâm

Trang 5

+ Các electron mang điện âm chuyển động xung quanh.

+ Hạt nhân có cấu tạo từ 2 loại hạt là proton mang điện dương và notron không mang điện

- Đặc điểm của electron và proton

- Thế nào là ion dương, ion âm?

TL2:- Điện tích của electron và proton gọi là điện tích nguyên tố - Về ion dương

- Nếu nguyên tử Fe thiếu 3 electron nó mang điện lượng là bao nhiêu?

- Nguyên tử C nếu mất 1 electron sẽ trở thành ion âm hay ion dương?

- Ion Al3+ nếu nhận thêm 4 electron thì trở thành ion dương hay âm?

TL3: là; + 3.1,6.10-19 C.- ion dương - ion âm

- Thế nào là chất dẫn điện? Thế nào là chất cách điện?

- Ở lớp 7 đã học thế nào là chất dẫn điện? thế nào là chất cách điện? So với định nghĩa ở lớp 10 các định nghĩa có bản chất khác nhau không?

- Lấy ví dụ về chất dẫn điện và chất cách điện

- Giải thích hiện tượng nhiễm điện do hưởng ứng?

- Giải thích hiện tượng nhiễm điện do tiếp xúc?

TL4:

- Về chất dẫn điện và chất cách điện

Trang 6

+ Chất dẫn điện là chất có chứa các điện tích tự do.

+ Chất dẫn điện là chất không chứa điện tích tự do

- Ở lớp 7:

+ Chất dẫn điện là chất cho dòng điện chạy qua

+ Chất cách điện là chất không cho dòng điện chạy qua

Định nghĩa ở lớp 10 đã nêu được bản chất hiện tượng

- Nêu nội dung định luật bảo toàn điện tích

- Nếu một hệ hai vật cô lập về điện, ban đầu trung hòa về điện Sau đó vật 1 nhiễm điện +10 C Vật 2 nhiễm điện gì? Giá trị bao nhiêu?

III THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

- Phân chia thời gian:

+ Tiết 1: Điện tích Định luật Culông

+ Tiết 2: Định luật bảo toàn điện tích.Vận dụng

IV HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC

+ Tổ chức dạy học theo hướng hoạt động nhóm (Chia lớp thành 4 nhóm) và sử

dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu, tiến hành thí nghiệm, phương pháp phát

hiện và giải quyết vấn đề

Trang 7

- Tìm hiểu về các hiện tượng liên quan đếnnhiễm điện trong cuọc sống

- Giáo dục ứng phó với BĐKH: sự hình thànhtầng điện li.Tác dụng của tầng điện li và mốiquan hệ giữa tầng điện li với sự BĐKH TráiĐất

Ở nhà

1 Hoạt động 1: Khởi động: Làm nảy sinh vấn đề tìm hiểu về vật bị nhiễm điện.

a Mục tiêu hoạt động

- Tìm hiểu về các cách nhiễm điện và đặc điểm của vật bị nhiễm điện

- Nắm được các khái niệm điện tích, điện tích điểm, tương tác giữa các điện tích

- Giải thích được các hiện tượng nhiễm điện trong đời sống

Kỹ thuật dạy học: Công não, phát vấn

Nội dung cơ bản

+ Chuyển Thực hiện I Sự nhiễm điện của các vật.

Trang 8

sự hướng dẫn của GV

Hoàn thànhphiếu học tập1(tiết 1)

Báo cáo kết quả và thảo luận

Điện tích Tương tác điện( tự học có hướng dẫn)

1 Sự nhiễm điện của các vật

+ Một vật có thể bị nhiễm điện do : cọ xát lên vật khác,tiếp xúc

với một vật nhiễm điện khác, đưalại gần một vật nhiễmđiện khác

+ Có thể dựa vào hiện tượng hút các vật nhẹ để kiểm traxem vật

có bị nhiễm điện hay không

2 Điện tích Điện tích điểm + Vật bị nhiễm điện còn gọi là vật mang điện, vật tích

điện hay là một điện tích

+ Điện tích điểm là một vật tích điện có kích thước rấtnhỏ so với

khoảng cách tới điểm mà ta xét

3 Tương tác điện

+ Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau

+ Các điện tích khác dấu thì hút nhau

2 Hoạt động 2: Nghiên cứu định luật Cu-lông và hằng số điện môi

- Tìm hiểu cấu tạo, hoạt động của cân xoắn

- Tìm hiểu đặc điểm của lực Culông

- Tìm hiểu về hằng số điện môi

Kỹ thuật dạy học: Công não, phát vấn, thông tin phản hồi

Nội dung cơ bản + Chuyển giao Thực hiện nhiệm II Định luật Cu-lông Hằng số

Trang 9

minh họa trong

trường hợp hai điện

điện môi thì lực

Cu-lông thay đổi thế

Hoàn thành phiếuhọc tập 2,3 (tiết 1)

Ghi nhận biểuthức định luật vànắm vững các đạilương trong đó

Ghi nhận đơn vịđiện tích

Thực hiện C2

Ghi nhận biểu thứctính lực tương tácgiữa hai điện tíchđiểm đặt trong chânkhông

2 Lực tương tác giữa các điện tích điểm đặt trong điện môi đồng tính Hằng số điện môi

+ Điện môi là môi trường cáchđiện

+ Khi đặt các điện tích trong mộtđiện môi đồng tính thì lực tươngtác giữa chúng sẽ yếu đi  lần sovới khi đặt nó trong chân không

 gọi là hằng số điện môi củamôi trường (  1)

+ Lực tương tác giữa các điệntích điểm đặt trong điện môi :

3 Hoạt động 3: Tìm hiểu thuyết electron

Trang 10

- Trình bày được nội dung thuyết êlectron, nội dung định luật bảo toàn điện tích.

- Giải thích được các cách nhiễm điện

+ Chuyển giao

NVHT

Yêu cầu học sinh

nêu cấu tạo của

nguyên tử

cho biết tại sao

của electron với

khối lượng của

prôtôn

cho biết khi nào thì

vật nhiễm điện

dương, khi nào thì

vật nhiễm điện âm

Nêu cấu tạonguyên tử

Giải thích sự trunghoà về điện củanguyên tử

Giải thích sự hìnhthành ion dương,ion âm

So sánh khốilượng của electron

và khối lượng củaprôtôn

Giải thích sựnhiễm điện dương,điện âm của vật

Hoàn thành phiếuhọc tập 1,2,3 (tiết2)

Báo cáo kết quả

và thảo luận

III Thuyết electron

1 Cấu tạo nguyên tử về phương diện điện Điện tích nguyên tố

a) Cấu tạo nguyên tử

Gồm: hạt nhân mang điện tích dương nằm ởtrung tâm và các electron mang điện tích âmchuyển động xung quanh

Hạt nhân cấu tạo bởi hai loại hạt là nơtronkhông mang điện và prôtôn mang điện dương.Electron có điện tích là -1,6.10

19C và khối lượng là 9,1.10-31kg Prôtôn cóđiện tích là +1,6.10-19C và khối lượng là1,67.10-27kg Khối lượng của nơtron xấp xĩbằng khối lượng của prôtôn

Số prôtôn trong hạt nhân bằng số electronquay quanh hạt nhân nên bình thường thìnguyên tử trung hoà về điện

b) Điện tích nguyên tố

Điện tích của electron và điện tích của prôtôn

là điện tích nhỏ nhất mà ta có thể có được Vìvậy ta gọi chúng là điện tích nguyên tố

2 Thuyết electron

+ Bình thường tổng đại số tất cả các điện tíchtrong nguyên tử bằng không, nguyên tử trunghoà về điện

Trang 11

Giới thiệu điện tích

nguyên tố

Giới thiệu thuyết

electron

cho biết khi nào thì

Ghi nhận điện tíchnguyên tố

Ghi nhận thuyếtelectron

Thực hiện C1

Nếu nguyên tử bị mất đi một số electron thìtổng đại số các điện tích trong nguyên tử làmột số dương, nó là một ion dương Ngược lạinếu nguyên tử nhận thêm một số electron thì

nó là ion âm

+ Khối lượng electron rất nhỏ nên chúng có

độ linh động rất cao Do đó electron dễ dàngbứt khỏi nguyên tử, di chuyển trong vật hay dichuyển từ vật này sang vật khác làm cho cácvật bị nhiễm điện

Vật nhiễm điện âm là vật thiếu electron; Vậtnhiễm điện dương là vật thừa electron

4 Hoạt động 4:Vận dụng thuyết electron Định luật bảo toàn điện tích

a Mục tiêu hoạt động - Giải thích được các cách nhiễm điện.

- Nắm được định luật bảo toàn điện tích

HS tự học phầnvận dụng thuyếtelectron theo sựhướng dẫn củaGV

Hoàn thành phiếu

IV Vận dụng

1 Vật dẫn điện và vật cách điện

Vật dẫn điện là vật có chứa các điện tích tự do

Vật cách điện là vật không chứa các electron tự do

Sự phân biệt vật dẫn điện và vật cách điện chỉ làtương đối

2 Sự nhiễm điện do tiếp xúc

Trang 12

đánh giá kết

quả thực hiện

nhiệm vụ

học tập 4,5 (tiết2)

Nếu cho một vật tiếp xúc với một vật nhiễm điệnthì nó sẽ nhiễm điện cùng dấu với vật đó

3 Sự nhiễm diện do hưởng ứng

Đưa một quả cầu A nhiễm điện dương lại gần đầu

M của một thanh kim loại MN trung hoà về điện thìđầu M nhiễm điện âm còn đầu N nhiễm điện dương

V Định luật bảo toàn điện tích

Trong một hệ vật cô lập về điện, tổng đại số cácđiện tích là không đổi

5 Hoạt động 5: Luyện tập.Vận dụng

a Mục tiêu: Hệ thống hóa kiến thức, làm bài tập về định luật Cu - lông

V CÂU HỎI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ CHỦ ĐỀ_ BÀI VỀ NHÀ

1 Hai quả cầu nhỏ giống nhau bằng kim loại A và B đặt trong không khí, có

điện tích lần lượt là q1 = - 3,2.10-7 C và q2 = 2,4.10-7 C, cách nhau một khoảng

2 Hai điện tích q1 và q2 đặt cách nhau 20 cm trong không khí, chúng đẩy nhau

với một lực F = 1,8 N Biết q1 + q2 = - 6.10-6 C và |q1| > |q2| Xác định loại điệntích của q1 và q2 Vẽ các véc tơ lực tác dụng của điện tích này lên điện tích kia.Tính q1 và q2

3 Hai điện tích q1 và q2 đặt cách nhau 30 cm trong không khí, chúng hút nhauvới một lực F = 1,2 N Biết q1 + q2 = - 4.10-6 C và |q1| < |q2| Xác định loại điệntích của q1 và q2 Vẽ các véc tơ lực tác dụng của điện tích này lên điện tích kia.Tính q1 và q2

4 Hai điện tích q1 và q2 đặt cách nhau 15 cm trong không khí, chúng hút nhau

với một lực F = 4 N Biết q1 + q2 = 3.10-6 C; |q1| < |q2| Xác định loại điện tíchcủa q1 và q2 Vẽ các véc tơ lực tác dụng của điện tích này lên điện tích kia Tínhq1 và q2

Trang 13

* Hướng dẫn giải 1 a) Số electron thừa ở quả cầu A: N1 = 19

7

10 6 , 1

10 2 ,

3



= 2.1012electron

Số electron thiếu ở quả cầu B: N2 = 19

7

10 6 , 1

10 4 ,

b) Khi cho hai quả cầu tiếp xúc với nhau rồi tách ra, điện tích của mỗi quả cầu

Trang 14

VI BỔ SUNG RÚT KINH NGHIỆM

……

Hải Dương ngày 4 /9/2022 PHÊ DUYỆT

Tổ

phó : Nguyễn Thị Hà

Ngày soạn : 10/9/2022

Ngày dạy : 13- 20/9/2022

TUẦN 2: Tiết 3,4 ĐIỆN TRƯỜNG VÀ CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN

TRƯỜNG ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN

I Mục tiêu

1 Về kiến thức

- Trình bày được khái niệm điện trường

- Phát biểu được định nghĩa của cường độ điện trường và nêu được đặc điểmcủa vectơ cường độ điện trường

- Biết cách tổng hợp các vectơ cường độ điện trường thành phần tại mỗi điểm

- Nắm được tính chất của đường sức điện và đặc điểm của điện trường đều

2 Về kĩ năng

- Xác định phương chiều của vectơ cường độ điện trường tại mỗi điểm do điệntích điểm gây ra

Trang 15

- Vận dụng quy tắc hình bình hành xác định hướng của vectơ cường độ điệntrường tổng hợp.

- Giải các bài tập về điện trường

4 Về phát triển năng lực học sinh

- Năng lực tự học, năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực thẩm mỹ,năng lực thể chất, năng lực giao tiếp, năng lực sử dụng ngôn ngữ năng lực hợptác, năng lực tính toán và năng lực công nghệ thông tin và truyền thông

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ vật lý, phát triển năng lực tự học, năng lực tự giảiquyết vấn đề sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực tính toánứng dụng công nghệ thông tin

II Chuẩn bị của GV và HS:

- Ôn lại kiến thức cũ, chuẩn bị bài mới.

III Tiến trình bài học

Tiết 1

1 Hoạt động 1: khởi động

Mục tiêu: tạo hứng thú tìm hiểu kiến thức bài mới

B1- Chuyển giao nhiệm vụ: giáo viên đưa ra câu hỏi: tại sao hai điện tích

ở cách nhau trong chân không lại tác dụng được lực lên nhau Sau đó yêu cầu

HS trả lời các câu hỏi

B2- Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

HS quan sát, nghiên cứu sách, suy nghĩ câu trả lời

Trang 16

B3- Báo cáo kết quả: HS trả lời câu hỏi

B4- Đánh giá, nhận xét: GV yêu cầu các HS khác đánh giá các câu trả lời

Từ đó gợi mở vào bài mới

Gợi ý sản phẩm: môi trường truyền tương tác điện

2 Hoạt động 2: hình thành kiến thức

Hoạt động 2.1: Điện trường

* Mục tiêu: - Nắm được khái niệm điện trường.

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cơ bản

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Giới thiệu sự tác dụng lực giữa các vật thông

qua môi trường

- Giới thiệu khái niệm điện trường

+ Phần tích hợp môi trường:

- Điện trường gần mặt đất: Con người (cũng

như sinh vật) luôn sống trong một không gian

có điện trường và chịu ảnh hưởng của nó

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Tìm thêm ví dụ về môi trường truyền tương

tác giữa hai vật

- Ghi nhận khái niệm

- Học sinh ghi nhận

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

GV kiểm tra vở bài tập của học sinh

Hoạt động 2.2: Cường độ điện trường.

* Mục tiêu: - Nắm được khái niệm cường độ điện trường và cách xác định

cường độ điện trường, nội dung nguyên lý chồng chất điện trường

Trang 17

Hoạt động của giáo viên Nội dung cơ bản

Giới thiệu khái niệm điện trường

Nêu định nghĩa và biểu thức định nghĩa

cường độ điện trường

Yêu cầu học sinh nêu đơn vị cường độ điện

trường theo định nghĩa

Giới thiệu đơn vị V/m

Giới thiệu véc tơ cường độ điện trường

Vẽ hình biểu diễn véc tơ cường độ điện

trường gây bởi một điện tích điểm

Yêu cầu học sinh thực hiện C1

Vẽ hình 3.4

Nêu nguyên lí chồng chất

Ghi nhận khái niệm

Ghi nhận định nghĩa, biểu thức

Nêu đơn vị cường độ điện trường theo định

nghĩa

Ghi nhận đơn vị tthường dùng

Ghi nhận khái niệm.;

Vẽ hình

Dựa vào hình vẽ nêu các yếu tố xác định véc

tơ cường độ điện trường gây bởi một điện tích

điểm

Thực hiện C1

II Cường dộ điện trường

1 Khái niệm cường dộ điện trường

Cường độ điện trường tại một điểm

là đại lượng đặc trưng cho độ mạnhyếu của điện trường tại điểm đó

2 Định nghĩa

Cường độ điện trường tại một điểm

là đại lượng đặc trưng cho tác dụnglực của điện trường của điện trườngtại điểm đó Nó được xác định bằngthương số của độ lớn lực điện F tácdụng lên điện tích thử q (dương) đặttại điểm đó và độ lớn của q

E = q

F

Đơn vị cường độ điện trường làN/C hoặc người ta thường dùng làV/m

3 Véc tơ cường độ điện trường

q

F E

- Điểm đặt tại điểm ta xét

- Phương trùng với đường thẳng nốiđiện tích điểm với điểm ta xét

- Chiều hướng ra xa điện tích nếu làđiện tích dương, hướng về phía điệntích nếu là điện tích âm

- Độ lớn : E = k 2

|

r Q



Trang 18

Vẽ hình.

Ghi nhận nguyên lí

Bước 4: Nhận xét và chốt kiến thức

- Gv nhận xét bài làm của học sinh

4 Nguyên lí chồng chất điện trường

n

E E

Chia lớp làm 04 nhóm, bầu nhóm trưởng

Mỗi nhóm làm bài tập trên vào bảng phụ trong thời gian 2 phút

Các nhóm báo cáo kết quả

GV đưa ra biểu điểm chấm để các nhóm chấm điểm cho nhau

- Gv nhận xét bài làm của các nhóm

- HS ghi bài vào vở

4 Hoạt động 4: vận dụng, mở rộng

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

Học sinh về nhà làm tất cả các bài tập trong SGK và SBT Vật Lý 11

HS tiếp nhận nhiệm vụ được giao

Về nhà làm bài tập vào vở bài tập

Tiết 2

Trang 19

1 Hoạt động 1: khởi động

1 Mục tiêu: tạo hứng thú tìm hiểu kiến thức bài mới

2 Phương thức:

B1- Chuyển giao nhiệm vụ: giáo viên đưa ra câu hỏi: tại sao hai điện tích

ở cách nhau trong chân không lại tác dụng được lực lên nhau Sau đó yêu cầu

HS trả lời các câu hỏi

B2- Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

HS quan sát, nghiên cứu sách, suy nghĩ câu trả lời

B3- Báo cáo kết quả: HS trả lời câu hỏi

B4- Đánh giá, nhận xét: GV yêu cầu các HS khác đánh giá các câu trả lời

Từ đó gợi mở vào bài mới

3 Gợi ý sản phẩm: môi trường truyền tương tác điện

2 Hoạt động 2: hình thành kiến thức

Hoạt động 2.1: Đường sức điện

* Mục tiêu: - Nắm được định nghĩa về đường sức điện và đặc điểm của đường

sức điện

Giới thiệu hình ảnh các đường sức

Nêu và giải thích các đặc điểm của

đường sức của điện trường tĩnh

Yêu cầu học sinh thực hiện C2

Giới thiệu điện trường đều

Đường sức điện trường là đường

mà tiếp tuyến tại mỗi điểm của nó

là giá của véc tơ cường độ điệntrường tại điểm đó Nói cách khác

Trang 20

đường sức điện trường là đường

có hướng Hướng của đường sứcđiện tại một điểm là hướng củavéc tơ cường độ điện trường tạiđiểm đó

+ Đường sức điện của điện trườngtĩnh là những đường không khépkín

+ Qui ước vẽ số đường sức đi quamột diện tích nhất định đặt vuônggóc với với đường sức điện tạiđiểm mà ta xét tỉ lệ với cường độđiện trường tại điểm đó

Hoạt động 2.2: Điện trường đều

* Mục tiêu: - Nắm được định nghĩa về điện trường đều.

Giới thiệu điện trường đều

Yêu cầu học sinh lấy ví dụ về điện

trường đều

Vẽ hình 3.10

5 Điện trường đều

Điện trường đều là điện trường màvéc tơ cường độ điện trường tại mọiđiểm đều có cùng phương chiều và

độ lớn

Đường sức điện trường đều là

Trang 21

Ghi nhận khái niệm

những đường thẳng song song cáchđều

3 Hoạt động 3: luyện tập.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Học sinh trả lời câu 12, câu 13 trong SGK/T21:

Chia lớp làm 04 nhóm, bầu nhóm trưởng Mỗi nhóm làm bài tập trên vào bảng phụ trong thời gian 2 phút

Các nhóm báo cáo kết quả GV đưa ra biểu điểm chấm để các nhóm chấmđiểm cho nhau

- Gv nhận xét bài làm của các nhóm - HS ghi bài vào vở

4 Hoạt động 4: vận dụng, mở rộng

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

Học sinh về nhà làm tất cả các bài tập trong SGK và SBT Vật Lý 11

HS tiếp nhận nhiệm vụ được giao Về nhà làm bài tập vào vở bài tập

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận: GV kiểm tra vở bài tập của học sinh Bước 4: Nhận xét và chốt kiến thức - Gv nhận xét bài làm của học sinh

IV BỔ SUNG RÚT KINH NGHIỆM

……… Hải Dương ngày 12

/9/2022

Trang 22

PHÊ DUYỆT

Tổ Phó : Nguyễn Thị Hà

Trang 23

- Trình bày được khái niệm điện trường

- Phát biểu được định nghĩa cường độ điện trường

-Biết cách tổng hợp các véc tơ cường độ điện trường

-Nêu được khái niệm đường sức điện trường và các đặc điểm

2 Kĩ năng:

-Xác định được phương , chiều, độ lớn của véc tơ cường độ điện trường do điệntích điểm gây ra

Trang 24

- Vận dụng được qui tắc hình bình hành xác định hướng của véc tơ cường độđiện trường tổng hợp

-Giải các bài tập về điện trường

3 Thái độ: - Tự tin đưa ra ý kiến cá nhân khi thực hiện các nhiệm vụ ở lớp, ở

nhà

- Chủ động trao đổi thảo luận với các học sinh khác và với giáo viên

- Hợp tác chặt chẽ với các bạn khi thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu thực hiện

ở nhà

4.Định hướng các năng lực được hình thành: Năng lực giải quyết vấn

đề, năng lực thực nghiệm; năng lực dự đốn, suy luận lý thuyết; thiết kế

và thực hiện theo phương án thí nghiệm, dự đốn; phân tích, khái quáthĩa rút ra kết luận khoa học; đánh giá kết quả và giải quyết vấn đề

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Chuẩn bị các bài tập tự luận và trắc nghiệm

- Chuẩn bị phiếu câu hỏi

2 Học sinh

- Chuẩn bị bài trước ở nhà

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

A Khởi động

1 Kiểm tra bài cũ:

1/Định nghĩa điện trường, cường độ điện trường tại 1 điểm

2/ Véc tơ cường độ điện trường do 1 điện tích điểm gây ra tại 1 điểm? phương, chiều , độ lớn

3/ Nguyên lí chồng chất điện trường?

2 Hệ thống các cơng thức

* Các cơng thức

+ Véc tơ cường độ điện trường gây bởi một điện tích điểm:

- Điểm đặt: tại điểm ta xét

- Phương: trùng với đường thẳng nối điện tích điểm với điểm ta xét

Trang 25

- Chiều: hướng ra xa q nếu q > 0; hướng về phía q nếu q < 0.

+ Giải bài toán tìm véc tơ cường độ điện trường tổng hợp:

- Vẽ hình, xác định các véc tơ cường độ điện trường gây ra tại điểm ta xét

- Tính độ lớn của các véc tơ cường độ điện trường thành phần

- Viết biểu thức (véc tơ) cường độ điện trường tổng hợp

- Dùng phép chiếu hoặc hệ thức lượng trong tam giác để chuyển biểu thức véc

tơ về biểu thức đại số

- Giải phương trình để tìm độ lớn của cường độ điện trường tổng hợp

- Kết luận đầy đủ về véc tơ cường độ điện trường tổng hợp

B* Bài tập tự luận

Bài 1: Tại 2 điểm A và B cách nhau 10 cm trong không khí có đặt 2 điện tích q1

= q2 = 16.10-8 C Xác định cường độ điện trường do hai điện tích này gây ra tạiđiểm C biết AC = BC = 8 cm Xác định lực điện trường tác dụng lên điện tích

q3 = 2.10-6 C đặt tại C

Hướng dẫn: Các điện tích q1 và q2 gây ra tại C các véc tơ cường

đô điện trường E1và E2có phương chiều như hình vẽ, có độ lớn:

E= E1+E2; có phương chiều như hình vẽ; có độ lớn:

E = E1cos + E2cos = 2E1cos = 2E1 AC

AH

 351.103 V/m

Trang 26

Lực điện trường tổng hợp do q1 và q3 tác dụng lên q3 là: F = q3E Vì q3 > 0,nên F cùng phương cùng chiều với E và có độ lớn: F = |q3|E = 0,7 N.

Bài 2 Tại hai điểm A và B cách nhau 10 cm trong không khí có đặt hai điện

tích q1 = - q2 = 6.10-6C Xác định cường độ điện trường do hai điện tích nàygây ra tại điểm C biết AC = BC = 12 cm Tính lực điện trường tác dụng lênđiện tích q3 = -3.10-8 C đặt tại C

Hướng dẫn Các điện tích q1 và q2 gây ra tại C các véc tơ cường độ điện trường

E ; có phương chiều như hình vẽ; có độ lớn:

E = E1cos + E2 cos = 2E1 cos = 2E1 AC

Câu 1: Đáp án nào là đúng khi nói về quan hệ về hướng giữa véctơ cường độ

điện trường và lực điện trường :

A ⃗Ecùng phương chiều với ⃗Ftác dụng lên điện tích thử đặt trong điện trường

đó

B ⃗Ecùng phương ngược chiều với ⃗Ftác dụng lên điện tích thử đặt trong điện

trường đó

Trang 27

C ⃗Ecùng phương chiều với ⃗Ftác dụng lên điện tích thử dương đặt trong điện

trường đó(*)

D ⃗Ecùng phương chiều với ⃗Ftác dụng lên điện tích thử âm đặt trong điện

trường đó

Câu 2: Trong các quy tắc vẽ các đường sức điện sau đây, quy tắc nào là sai:

A Tại một điểm bất kì trong điện trường có thể vẽ được một đường sức điqua nó

B Các đường sức xuất phát từ các điện tích âm, tận cùng tại các điện tíchdương(*)

C Các đường sức không cắt nhau

D Nơi nào cường độ điện trường lớn hơn thì các đường sức được vẽ dàyhơn

Câu 3: Một điện tích q được đặt trong điện môi đồng tính, vô hạn Tại điểm M

cách q 40cm, điện trường có cường độ 9.105V/m và hướng về điện tích q, biếthằng số điện môi của môi trường là 2,5 Xác định dấu và độ lớn của q:

A - 40 μC (*) B + 40 μC C - 36 μC D +36 μC

Câu 4: Một điện tích thử đặt tại điểm có cường độ điện trường 0,16 V/m Lực

tác dụng lên điện tích đó bằng 2.10-4N Độ lớn của điện tích đó là:

A 1,25.10-4C B 8.10-2C C 1,25.10-3C (*) D.8.10-4C

Câu 5:Điện tích điểm q = -3 μC đặt tại điểm có cường độ điện trường E = 12

000V/m, có phương thẳng đứng chiều từ trên xuống dưới Xác định phươngchiều và độ lớn của lực tác dụng lên điện tích q:

A ⃗Fcó phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới, F = 0,36N

B ⃗Fcó phương nằm ngang, chiều từ trái sang phải, F = 0,48N

C ⃗Fcó phương thẳng đứng, chiều từ dưới lên trên, F = 0,36N

D ⃗Fcó phương thẳng đứng, chiều từ dưới lên trên, F = 0,036N(*)

Trang 28

Câu 6: Một điện tích q = 5nC đặt tại điểm A Xác định cường độ điện trường

của q tại điểm B cách A một khoảng 10cm:

Câu 7: Một điện tích q = 10-7C đặt trong điện trường của một điện tích điểm

Q, chịu tác dụng lực F = 3mN Tính cường độ điện trường tại điểm đặt điện tích

q Biết rằng hai điện tích cách nhau một khoảng r = 30cm trong chân không:

A 2.104 V/m B 3.104 V/m(*) C 4.104 V/m D 5.104 V/m

Câu 8: Cường độ điện trường của một điện tích điểm tại A bằng 36V/m, tại B

bằng 9V/m cường độ điện trường tại trung điểm C của AB bằng bao nhiêu, biết hai điểm A, B nằm trên cùng một đường sức:

A 30V/m B 25V/m C 16V/m(*) D 12 V/m

Câu 9: Một điện tích q = 10-7C đặt trong điện trường của một điện tích điểm

Q, chịu tác dụng lực F = 3mN Tính độ lớn của điện tích Q Biết rằng hai điệntích cách nhau một khoảng r = 30cm trong chân không: A 0,5 μC B 0,3μC(*) C 0,4 μC D 0,2 μC

Câu 1 0 : Đặt một điện tích âm, khối lượng nhỏ vào một điện trường đều rồi thả

Câu 11: Công thức xác định cường độ điện trường gây ra bởi điện tích điểm Q

< 0, tại một điểm trong chân không cách điện tích điểm một khoảng r là: ( lấychiều của véctơ khoảng cách làm chiều dương):

Trang 29

Câu 13: Cọ xát thanh êbônit vào miếng dạ, thanh êbônit tích điện âm vì

A Electron chuyển từ thanh bônit sang dạ.B Electron chuyển từ dạ sang

thanh bônit.(*)

C Prôtôn chuyển từ dạ sang thanh bônit D Prôtôn chuyển từ thanh bônit

sang dạ

Câu 14: Hai hạt bụi trong không khí, mỗi hạt chứa 5.108 electron cách nhau 2

cm Lực đẩy tĩnh điện giữa hai hạt bằng

A 1,44.10-5 N B 1,44.10-6 N C 1,44.10-7 N.(*) D 1,44.10-9N

Câu 15: Nếu tăng khoảng cách giữa hai điện tích điểm lên 3 lần thì lực tương

tác tĩnh điện giữa chúng sẽ

A Tăng 3 lần B Tăng 9 lần C Giảm 9 lần.(*) D Giảm 3

lần

Câu 16: Hai điện tích điểm đứng yên trong không khí cách nhau một khoảng r

tác dụng lên nhau lực có độ lớn bằng F Khi đưa chúng vào trong dầu hoả có

hằng số điện môi  = 2 và giảm khoảng cách giữa chúng còn

r

3 thì độ lớn củalực tương tác giữa chúng là

A 18F B 1,5F C 6F D 4,5F.(*)

Câu 17: Hai điện tích q1 = q, q2 = -3q đặt cách nhau một khoảng r Nếu điện

tích q1 tác dụng lên điện tích q2 có độ lớn là F thì lực tác dụng của điện tích q2lên q1 có độ lớn là

A F.(*) B 3F C 1,5F D 6F.

Trang 30

Câu 18: Lực tương tác tĩnh điện giữa hai điện tích điểm đứng yên đặt cách

nhau một khoảng 4 cm là F Nếu để chúng cách nhau 1 cm thì lực tương tácgiữa chúng là

A 4,5 N B 8,1 N.(*) C 0.0045 N D 81.10-5 N

Câu 20 Câu phát biểu nào sau đây đúng?

A Electron là hạt sơ cấp mang điện tích 1,6.10-19 C B Độ

lớn của điện tích nguyên tố là 1,6.1019 C

C Điện tích hạt nhân bằng một số nguyên lần điện tích nguyên tố.(*)D Tất

cả các hạt sơ cấp đều mang điện tích

Câu 21 Đưa một thanh kim loại trung hoà về điện đặt trên một giá cách điện lại

gần một quả cầu tích điện dương Sau khi đưa thanh kim loại ra thật xa quả cầuthì thanh kim loại

A có hai nữa tích điện trái dấu B tích điện dương C tích điện

Câu 22 : Hai điện tích điểm q1 = 5nC, q2 = - 5nC cách nhau 10cm Xác địnhvéctơ cường độ điện trường tại điểm M nằm trên đường thẳng đi qua hai điệntích đó và cách đều hai điện tích:

A 18 000V/m B 45 000V/m C 36 000V/m (*) D 12500V/m

Câu 2 3: Hai điện tích điểm q1 = 5nC, q2 = - 5nC cách nhau 10cm Xác định

véctơ cường độ điện trường tại điểm M nằm trên đường thẳng đi qua hai điệntích đó và cách q1 5cm; cách q2 15cm:

A 4 500V/m B 36 000V/m C 18 000V/m D 16000V/m(*)

Câu 2 4: Tại ba đỉnh của tam giác đều cạnh 10cm có ba điện tích bằng nhau và

bằng 10nC Hãy xác định cường độ điện trường tại tâm của tam giác:A 0 (*)

Trang 31

B 1200V/m C 2400V/m D

3600V/m

Giáo viên phát phiếu học tập

Học sinh làm việc cá nhân

GV: thu phiếu và đưa đáp án

HS tự đánh giá ,điều chỉnh nhận

thức

Làm việc cá nhân tại lớpGiáo viên giao bài tập cho học sinh

b Sản phẩm hoạt động : phiếu học tập học sinh đã làm

D Hướng dẫn công việc về nhà - Mở rộng tìm tòi: Hoàn thành các bài tập sách bài tập

A Công của lực điện

1 Đặc điểm của lực điện tác dụng lên một điện tích đặt trong điện trường đều

F = qE

Lực F là lực không đổi

2 Công của lực điện trong điện trường đều

AMN = qEd

+ Với d là hình chiếu đường đi trên một đường sức điện

+ Công của lực điện trường trong sự di chuyển của điện tích trong điện trườngđều từ M đến N là AMN = qEd, không phụ thuộc vào hình dạng của đường đi màchỉ phụ thuộc vào vị trí của điểm đầu M và điểm cuối N của đường đi

Trang 32

3 Công của lực điện trong sự di chuyển của điện tích trong điện trường bất

kì Công của lực điện trong sự di chuyển của điện tích trong

điện trường bất kì không phụ thuộc vào hình dạng đường đi mà chỉ phụ thuộc

vào vị trí điểm đầu và điểm cuối của đường đi Lực tĩnh điện

là lực thế, trường tĩnh điện là trường thế

B Thế năng của một điện tích trong điện trường

1 Khái niệm về thế năng của một điện tích trong điện trường

Thế năng của điện tích đặt tại một điểm trong điện trường đặc trưng cho khảnăng sinh công của điện trường khi đặt điện tích tại điểm đó

2 Sự phụ thuộc của thế năng W M vào điện tích q

Thế năng của một điện tích điểm q đặt tại điểm M trong điện trường :

WM = AM = qVM Thế năng này tỉ lệ thuận với q

3 Công của lực điện và độ giảm thế năng của điện tích trong điện trường

AMN = WM - WN Khi một điện tích q di chuyển từ điểm M đến điểm N trong một điện trường thìcông mà lực điện trường tác dụng lên điện tích đó sinh ra sẽ bằng độ giảm thế năng của điện tích q trong điện trường

C Điện thế

1 Khái niệm điện thế

Điện thế tại một điểm trong điện trường đặc trưng cho điện trường về phương diện tạo ra thế năng của điện tích

Điện thế tại một điểm M trong điện trường là đại lượng đặc trưng cho điện trường về phương diện tạo ra thế năng khi đặt tại đó một điện tích q Nó được xác định bằng thương số của công của lực điện tác dụng lên điện tích q khi q di chuyển từ M ra xa vô cực và độ lớn của q

VM = q

A M

Đơn vị điện thế là vôn (V)

3 Đặc điểm của điện thế

Điện thế là đại lượng đại số Thường chọn điện thế của đát hoặc một điểm ở vôcực làm mốc

Trang 33

UMN = VM – VN = q

A MN

2 Đo hiệu điện thế Đo hiệu điện thế tĩnh điện bằng tĩnh điện kế.

3 Hệ thức liên hệ giữa hiệu điện thế và cường độ điện trường E = d

Tìm UAC, UBA và cường độ điện trường E?

II Yêu cầu cần đạt

1 Kiến thức

- Nêu được đặc điểm của lực tác dụng lên điện tích trong điện trường đều

- Lập được biểu thức tính công thức của lực điện trong điện trường đều

- Phát biểu được đặc điểm của công dịch chuyển điện tích trong điện trường bấtkì

Trang 34

- Trình bày được khái niệm, biểu thức, đặc điểm của thế năng của điện tíchtrong điện trường, quan hệ giữa công của lực điện trường và độ giảm thế năngcủa điện tích trong điện trường.

- Trình bày được ý nghĩa, định nghĩa, đơn vị, đặc điểm của điện thế và hiệu điệnthế

- Nêu được mối liên hệ giữa hiệu điện thể và cường độ điện trường

- Biết được cấu tạo của tĩnh điện kế

2 Kĩ năng

- Giải Bài toán tính công của lực điện trường và thế năng điện trường

- Giải Bài tính điện thế và hiệu điện thế

- So sánh được các vị trí có điện thế cao và điện thế thấp trong điện trường

3 Thái độ

- Tích cực tham gia giải quyết vấn đề theo hướng dẫn của giáo viên

- Tích cực, tự lực nghiên cứu, tìm hiểu các vấn đề mới

-Hợp tác chặt chẽ với các bạn khi thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu.

4 Năng lực định hướng hình thành và phát triển cho học sinh

- Năng lực hợp tác

- Năng lực tự học, tự nghiên cứu

- Lựa chọn và sử dụng công cụ toán phù hợp

-Năng lực làm việc cá nhân, làm việc nhóm

5 Chuẩn bị

a Giáoviên

- Tài liệu, SGK, máy chiếu

- Vẽ trên giấy khổ lớn hình 4.2 sgk và hình ảnh hỗ trợ trường hợp di

chuyển điện tích theo một đường cong từ M đến N Dùng hình ảnh trên máychiếu

- Chuẩn bị phiếu câu hỏi

b Học sinh : SGK, vở ghi, Ôn lại cách tính công của trọng lực và đặc điểm

công trọng lực

III Thiết kế tiến trình dạy chủ đề: (2 tiết)

Trang 35

- Phân chia thời gian.

+ Tiết 1: Tìm hiểu về công của lực điện trường và thế năng của một điện tích trong điện trường

+ Tiết 2: Tìm hiểu về điện thế , hiệu điện thế Vận dụng giải bài tập

IV Hình thức tổ chức dạy học

+ Tổ chức dạy học theo hướng hoạt động nhóm (Chia lớp thành 4 nhóm) và sử

dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp phát hiện và giải quyết vấnđề

gian

1.Khởi động Hoạt động 1 Khởi động: Làm nảy sinh vấn

đề tìm hiểu về công của lực điện

5 phút

2.Hình thành

kiến thức

Hoạt động 2 Tìm hiểu công của lực điện 25 phút

Hoạt động 3 Tìm hiểu thế năng của một điện

tích trong điện trường

15 phút

Hoạt động 4 Tìm hiểu khái niệm điện thế 15 phút

Hoạt động 5 Tìm hiểu khái niệm hiệu điện

Trang 36

- Viết được biểu thức công của lực điện trong điện trường

- Nêu được đặc điểm công của lực điện

Chuyển giao nhiệm

N3: Nêu đặc điểm công

của lực diện khi điện

Tiếp nhận nhiệm vụ

Các nhóm treo bảngphụ lên bảng để cácnhóm thảo luận, đánhgiá

Các nhóm thực hiệnnhiệm vụ

Các nhóm trình bày kếtquả và phương án phảnbiện

Học sinh lắng nghe, rútkinh nghiệm

I Công của lực điện

1 Đặc điểm của lực điện tác dụng lên một điện tích đặt trong điện trường đều

Công của lực điện trường trong

sự di chuyển của điện tích trongđiện trường đều từ M đến N làAMN = qEd, không phụ thuộc vàohình dạng của đường đi mà chỉphụ thuộc vào vị trí của điểm đầu

M và điểm cuối N của đường đi

3 Công của lực điện trong sự di chuyển của điện tích trong điện trường bất kì

Công của lực điện trong sự dichuyển của điện tích trong điệntrường bất kì không phụ thuộcvào hình dạng đường đi mà chỉ

Trang 37

Hoạt động 3 : Tìm hiểu thế năng của một điện tích trong điện trường.

a Mục tiêu hoạt động:

- Nắm được khái niệm thế năng, độ giảm thế năng

vụ học tập

nhắc lại khái niệm thế

II Thế năng của một điện tích trong điện trường

1 Khái niệm về thế năng của một điện tích trong điện trường

Thế năng của điện tích đặt tại mộtđiểm trong điện trường đặc trưngcho khả năng sinh công của điệntrường khi đặt điện tích tại điểm đó

2 Sự phụ thuộc của thế năng W M

vào điện tích q

Thế năng của một điện tích điểm qđặt tại điểm M trong điện trường :

WM = AM = qVM Thế năng này tỉ lệ thuận với q

3 Công của lực điện và độ giảm thế năng của điện tích trong điện trường

AMN = WM - WN Khi một điện tích q di chuyển từđiểm M đến điểm N trong một điện

Trang 38

Học sinh lắng nghe, rútkinh nghiệm trường thì công mà lực điện trườngtác dụng lên điện tích đó sinh ra sẽ

bằng độ giảm thế năng của điện tích

q trong điện trường

Hoạt động 4 : Tìm hiểu khái niệm điện thế.

- Nắm được khái niệm , đặc điểm của điện thế

thế năng của điện tích

q tại điểm M trong điện

trường

Đưa ra khái niệm

Nêu định nghĩa điện

thế

Nêu đơn vị điện thế

Yêu cầu học sinh nêu

đặc điểm của điện thế

Các nhóm thực hiệnnhiệm vụ

Học sinh lắng nghe, rútkinh nghiệm

III Điện thế

1 Khái niệm điện thế

Điện thế tại một điểm trong điệntrường đặc trưng cho điện trường vềphương diện tạo ra thế năng củađiện tích

Điện thế tại một điểm M trongđiện trường là đại lượng đặc trưngcho điện trường về phương diện tạo

ra thế năng khi đặt tại đó một điệntích q Nó được xác định bằngthương số của công của lực điện tácdụng lên điện tích q khi q di chuyển

từ M ra xa vô cực và độ lớn của q

VM = q

A M

Đơn vị điện thế là vôn (V)

3 Đặc điểm của điện thế

Điện thế là đại lượng đại số

Trang 39

Hoạt động 5 (15 phút) : Tìm hiểu khái niệm hiệu điện thế.

- Nắm được khái niệm , đặc điểm của hiệu điện thế, liên hệ giữa hiệu điện thế

và cường độ điện trường

N2: Yêu cầu học sinh

nêu đơn vị hiệu điện

UMN = VM – VN = q

A MN

2 Đo hiệu điện thế

Đo hiệu điện thế tĩnh điện bằngtĩnh điện kế

3 Hệ thức liên hệ giữa hiệu điện thế và cường độ điện trường

Trang 40

Hoạt động 6: Luyện tập.Vận dụng

a Mục tiêu

Hệ thống hóa kiến thức, làm bài tập về công của lực điện trường, điện thế, hiệu

điện thế

BÀI TOÁN 1: TÌM CÔNG CỦA LỰC ĐIỆN

1 Một điện tích điểm q = - 4.10-8C di chuyển dọc theo chu vi của một tam giácMNP, vuông tại P, trong điện trường đều, có cường độ 200 v/m Cạnh MN = 10

cm, MN  NP = 8 cm Môi trường là không khí Tính công của lực điệntrong các dịch chuyển sau của q:

a từ M  N b Từ N  P

c Từ P  M d Theo đường kín MNPM

2 Một điện trường đều có cường độ E = 2500 V/m Hai điểm A, B cách nhau

10 cm khi tính dọc theo đường sức Tính công của lực điện

trường thực hiện một điện tích q khi nó di chuyển từ A  B

ngược chiều đường sức Giải bài toán khi:a q = - 10-6C b q =

10-6C

3 Điện tích q = 10-8 C di chuyển dọc theo cạnh của một tam giác đều ABC cạnh

a = 10 cm trong điện trường đều có cường độ là 300 V/m // BC Tính côngcủa lực điện trường khi q dịch chuyển trên mỗi cạnh của tam giác

4 Điện tích q = 10-8 C di chuyển dọc theo cạnh của một tamgiác đều MBC, mỗi cạnh 20 cm đặt trong điện trường đều

có hướng song song với BC và có cường độ là 3000V/m Tính công thực hiện để dịch chuyển điện tích q theocác cạnh MB, BC và CM của tam giác

Tiêu đề	Điện Tích. Định Luật Cu-lông. Định Luật Bảo Toàn Điện Tích
Trường học	Trường Chuyên Cực Chất Lượng
Chuyên ngành	Vật lý
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2022
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	207
Dung lượng	1,03 MB