Lễ hội trống và nhạc cụ gõ quốc tế

Lễ hội trống và nhạc cụ gõ quốc tế

o Nhà sử học Dương Trung Quốc Tác giả kịch bản - Tổng đạo diễn:

Đạo diễn Lê Qúy Dương

Đơn vị thực hiện:

Công ty TNHH Lê Quý Dương HỘI ĐỒNG CỐ VẤN VÀ ĐƠN VỊ THỰC HIỆN

LỜI MỞ ĐẦU

Thủy tổ Bách Việt khi đản sinh đã mang dòng máu Rồng Tiên, kề bên nhịp đập con tim mẹ Âu Cơ mà lớn khôn cứng cáp, sát từng hồi trống lệnh cha Lạc Long Quân mà gây dựng giang sơn Kế thừa tâm nguyện khai vương lập quốc của tiên

tổ, mỗi người con đất Việt đều tự thân phát huy cơ đồ, tạo dựng sự nghiệp và tự tôn tinh thần dân tộc mặc cho bao biến cố lịch sử và thăng trầm thời cuộc suốt 4000 năm Ấy là tinh thần tự lập tự cường đáng quý lắm thay.

Ngược dòng binh biến, đã nghe tiếng trống Mê Linh vang lên oai nghiêm theo Hai Bà Trưng dấy quân quét sạch nhà Hán để trả thù nước khôi lại nghiệp xưa, hay hồi trống Tây Sơn cất lên hào hùng cùng Quang

Trung khởi binh đại phá quân Thanh cho thiên hạ thái bình Khúc ca khải hoàn luôn đi cùng với tiếng trống, vậy trống chẳng phải là âm thanh của hào khí dân tộc và tình yêu đất nước đó sao?!

Xuôi dòng thời đại, quần hùng không còn chứng kiến cảnh rừng đao biển kiếm, nhưng đâu đó ý chí và nghị lực luôn bị thử thách bởi con tạo nơi thương trường Để rồi không ít thế hệ các doanh nhân từ hai bàn tay trắng mà vươn lên xây dựng được sản nghiệp vững chắc, đóng góp cho đất nước Việt Nam thêm phồn hoa, hưng thịnh Một lần nữa, tiếng trống lại vang lên trong mỗi dịp khánh thành một cơ ngơi mới, hay khơi mào cho một phiên giao dịch đầy hứa hẹn Tiếng trống này phải chăng là âm thanh của thái bình và an lạc?!

THƯ NGỎ CỦA TỔNG ĐẠO DIỄN CHƯƠNG TRÌNH – TỔNG GIÁM ĐỐC CÔNG TY TNHH LÊ QUÝ DƯƠNG

hùng áo vải cờ đào, có nguyện vọng chung sức cùng Nhà sản xuất, đồng lòng cùng Ban tổ chức Festival Huế để hồi trống khai mạc được vang xa, và để sự “cho đi” thêm bội phần ý nghĩa.

Hỡi những bậc Nhân – Trí – Dũng, người bấy lâu nay đứng đằng sau các sự kiện kinh tế nước nhà, nay hãy chọn vị trí của mình sau những chiếc trống mà cầm dùi đánh lên âm thanh oai hùng, vang lên tiếng trống bách chiến bách thắng để khơi nguồn thịnh vượng, âm vang hào khí cho sơn hà xã tắc Hoàng thiên bất phụ hảo tâm nhân: Mọi thành ý của quý vị đều được ghi nhận và các quyền lợi sẽ được đền đáp xứng đáng, tại một sự kiện đang được quan tâm hàng đầu bởi chính quyền cùng toàn thể cộng đồng trong, cũng như ngoài nước này

Xin chân thành cảm tạ

TP.HCM, 5/9/2011

Thân gửi: Các Cơ quan, Doanh nghiệp và các Mạnh Thường Quân

Trong văn hóa nghệ thuật ca vũ nhạc của nước Việt Nam, trống chiếm một vị trí vô cùng quan trọng

Trong làng xã: tiếng trống báo cho dân trong làng những sự cố bất thường: cháy nhà, chết đuối… và những sinh hoạt bình thường Tiếng trống trong trường học, trống canh suốt đêm trường và trong tất cả các lễ hội: cúng Đình, cúng Kỳ yên, trống khai tràng cho các cuộc lễ Phật giáo lớn, trống Bát nhã Và trong những dịp Tết Nguyên Đán, Tết Trung Thu (trống múa lân, múa rồng)

Trong nghệ thuật sân khấu: hát chèo, hát bội… người đánh trống là nhạc sỹ chỉ huy cho dàn nhạc.

Trong các bộ môn âm nhạc liên quan đến tín ngưỡng như Chầu văn (miền Bắc), Hầu văn (miền Trung), Rỗi bóng (miền Nam)… tiếng trống cũng chiếm một vai trò quan trọng Tại tỉnh Thanh Hóa, có loại trống ngũ lôi, hằng năm được năm thanh niên chưa vợ trong làng đánh vào dịp đầu năm Sự kiện đó còn được ghi lại trong quyển “Dịch vọng tiền xã để niên sự lệ”

Ngoài ra, trong cung đình ban Đại nhạc dùng đến bốn trống nhạc lễ hòa tấu với bốn cây kèn bầu Trống còn được dùng trong các điệu múa Tứ linh, Phụng vũ, Phiến vũ, Lục cúng hoa đăng…

Xem qua các nước trong vùng Đông Á, trống cũng chiếm một vai trò quan trọng trong các Lễ hội dân gian hay cung đình, trong các nghệ thuật sân khấu: Jingxi – Trung Quốc, Hát Nô, Hát Kabuki - Nhật Bản, Nông Ak - Triều Tiên và trong các tiết mục đặc biệt như một diễn viên độc tấu với chín cái trống vừa múa vừa mặc áo tràng (giống như các ni- cô thường mặc)

THƯ ỦNG HỘ TỪ GIÁO SƯ - TIẾN SỸ TRẦN VĂN KHÊ

Việc tổ chức Festival “Trống và các Nhạc cụ gõ quốc tế” là một dịp có thể ghi lại những nét đặc thù của tiếng trống và bộ gõ của Việt Nam

Lê Quý Dương là một đạo diễn đẳng cấp với những sáng tạo mới lạ và khả năng dàn dựng các chương trình có quy mô lớn, đòi hỏi tính hoành tráng và tổng thể cao Tôi thực sự hoan nghinh người tác giả - đạo diễn trẻ có tri thức và trí thức, nhưng hơn cả là có một tấm lòng với quê hương đất nước, với văn hóa nghệ thuật dân tộc

Vì những lẽ trên, tôi hoàn toàn ủng hộ dự án “Trống và các nhạc cụ gõ quốc tế” của đạo diễn Lê Quý Dương Tôi mong rằng sẽ có nhiều cơ quan trong chính quyền và nhiều Mạnh Thường Quân trong các giới, đặc biệt là các Doanh nghiệp ủng hộ nhiệt liệt chương trình này để cho Festival Huế 2012 không kém phần hoành tráng

và phong phú so với các Festival trước.

Bình Thạnh, ngày 07 tháng 9 năm 2011

GS.TS Trần Văn Khê

THƯ ỦNG HỘ TỪ NHÀ SỬ HỌC DƯƠNG TRUNG QUỐC

Thân gửi: Các Cơ quan, Doanh nghiệp và các Mạnh Thường Quân

Festival Huế sau nhiều mùa lễ hội đã trở thành một “đặc sản” của Văn hóa Dân tộc ta Nó không còn của riêng Huế và đã trở thành điểm hội tụ và giao lưu với văn hóa của nhiều dân tộc khác trên không gian của một Di sản Văn hóa Nhân loại.

Mỗi mùa Festival Huế lại có thêm một nét riêng và luôn mới mẻ Với “Festival Huế 2012” này, sự góp mặt của “Festival Trống và Nhạc cụ gõ” chắc chắn sẽ in đậm dấu ấn sắc màu của âm thanh Đó là những âm thanh cổ xưa vang vọng cho đến nay và vô cùng phong phú, luôn thay đổi theo nhịp sống của mọi thời đại nhưng không bao giờ cũ.

Trống và những âm thanh phát ra từ bộ gõ ở thời gian nào, không gian nào cũng đều nói lên tiếng lòng của con người và cộng đồng của nó Ở Việt Nam, đó là tiếng trống đồng biểu tượng cho sức sống dân tộc, tiếng trống

đã hội tụ dân cư trong những ngày vui lễ hội hay những ngày chống chọi với thiên tai địch họa Là những âm thanh phát ra từ tre, gỗ giữ nhịp cho cuộc sống lao động và nghệ thuật Nó làm thăng hoa những nỗi niềm vui buồn của dân tộc, làm bạt vía hay bạc tóc quân thù và hơn hết nó là âm thanh vẫy gọi con người đến với nhau, các Dân tộc đến với nhau cùng giao hòa với âm thanh của Trời Đất.

Một Festival tôn vinh những âm thanh chứa chất tâm hồn Dân tộc và Nhân loại ấy thật đáng làm, cho dù lần

đầu tiên muốn để thử sức nhưng chắc chắn là thành công Với niềm tin ấy tôi ủng hộ, và mong mọi người ủng hộ

TP Hà Nội, ngày 15 tháng 10 năm 2011

Đại biểu Quốc hội - Nhà sử học Dương Trung Quốc

Diễn giải: Lễ hội Trống và các Nhạc cụ gõ là lễ hội của những âm thanh được tạo nên bằng sự

sáng tạo và điều khiển của các nhạc công thông qua các dụng cụ hoặc bằng tay, tác động trực tiếp hay gián tiếp vào một bề mặt để tạo nên âm thanh có tiết tấu và nhịp điệu.

Được ấn định trong 02 ngày: 08 & 14/04/2012, thuộc khuôn khổ Festival Huế 2012 [07 –

NGHINH LƯƠNG ĐÌNH , THÀNH PHỐ HUẾ

(Địa điểm biểu diễn có thể được thay đổi cho phù hợp với quy mô và yêu cầu kỹ thuật của chương trình)

ĐỊA ĐIỂM TỔ CHỨC

Ý TƯỞNG TỔNG THỂ CỦA CHƯƠNG TRÌNH

4

THÔNG TIN

CHƯƠNG

TRÌNH

HÌNH THỨC TỔ CHỨC CHƯƠNG TRÌNH

Các đoàn tham gia sẽ tuần tự biểu diễn các tiết mục của mình theo vị trí địa lý của các vùng miền, như dẫn dắt khán

thính giả đi du lịch khắp Việt Nam

theo tiếng trống, để cộng hưởng với

tinh thần của năm Du lịch quốc gia đã được phát động

THÔNG TIN

CHƯƠNG

TRÌNH

THIẾT KẾ SÂN KHẤU

Tổng thể không gian mỹ thuật của sân khấu được sắp đặt với dàn trống hội lớn nhất để phục vụ cho tiết mục giao hưởng trống “Âm vang hào khí Việt”

6

THÔNG TIN

CHƯƠNG

TRÌNH

trống và các Nhạc cụ gõ quốc tế” được dàn dựng hoành tráng bằng hàng trăm chiếc trống và các nhạc cụ gõ với sự tham gia của các chính khách, nhà lãnh đạo doanh nghiệp, tổ chức và các cá nhân ủng hộ chương trình.

Tổng thể mỹ thuật sắp đặt trên sân khấu là dàn trống có gắn biểu tượng/ logo của các doanh nghiệp, các tổ chức tham gia tài trợ và để cùng thể hiện một bài giao hưởng trống mang ý nghĩa tôn vinh hào khí dân tộc và tinh thần doanh nhân

(Ghi chú: Vui lòng tham khảo thêm tại Các hình thức tham gia

và Quyền lợi của các Nhà tài trợ )

(Hình chỉ mang tính chất minh

họa)

Ý NGHĨA CHƯƠNG TRÌNH

1 Tôn vinh và bảo vệ di sản văn hoá: Nghệ thuật trống và các nhạc cụ

gõ của dân tộc Việt Nam.

2 Tạo ra một trải nghiệm lễ hội mới lạ, đặc sắc và độc đáo cho du khách trong nước và quốc tế

3 Khơi dậy hào khí Việt Nam trong cộng đồng cả nước nói chung và giới doanh nhân nói riêng

4 Giao lưu văn hóa và gắn kết tình bằng hữu với các nước bạn trong khu vực và quốc tế

5 Tiếp bước cho các em nhỏ được đi học thông qua chương trình “Tiếng trống đón em tới trường” gắn với mỗi dịp tổ chức “Lễ hội Trống và các Nhạc cụ gõ quốc tế”

8

THÔNG TIN

CHƯƠNG

TRÌNH

nghĩa với sự hân hoan Vì hôm đó, ta được mẹ mua cho tấm áo mới

để tung tăng tới trường gặp lại bạn cũ thân quen, được háo hức mở những trang giấy thơm đầu tiên để viết tiếp những bài học hay

mà thiếu vắng những điều đó, thời gian nghỉ hè kéo dài tưởng như

vô tận.

Chúng ta hạnh phúc vì nhận được sự quan tâm, giáo dục đầy đủ từ

gia đình và xã hội Để giờ đây, trên cương vị là những nhà quản lý, nhân lực nòng cốt của doanh nghiệp, chúng ta có thể tự hào rằng mình đã trưởng thành và đã đền đáp công ơn dưỡng dục một cách xứng đáng.

Nhưng trong lúc này, xin cũng đừng quên rằng xung quanh ta, các trẻ em nghèo không được cắp sách tới trường đang chiếm một số lượng không nhỏ, đặc biệt là tại các vùng sâu vùng xa Hàng ngày, các em vẫn phải bươn chải, vật lộn với cuộc sống với những lo toan mưu sinh đè nặng lên đôi vai còn quá bé nhỏ Cơ hội được nghe thấy tiếng trống trường ngày càng trở nên xa vời

Để vận động và khuyến khích bản thân các em cùng gia đình, cũng như hỗ trợ các đơn vị tổ chức giáo dục tại vùng sâu vùng xa các tỉnh miền Trung, toàn bộ dàn trống được sử dụng trong tiết mục “Âm vang hào khí Việt” trong “Lễ hội Trống và các Nhạc cụ gõ quốc tế”, với logo của các Doanh nghiệp tham gia sẽ được công ty Lê Quý Dương vận chuyển, gửi tặng tới các trường tiểu học và trung học như một lời động viên, cổ vũ cho tinh thần hiếu học, đồng thời truyền tải được thông điệp và thành ý sâu sắc của Doanh nghiệp tới cộng đồng

TRUYỀN THỐNG TẶNG TRỐNG CỦA CÔNG TY LÊ QUÝ DƯƠNG

Đạo diễn Lê Quý Dương tặng “trống trường”

Sau một năm khá bận rộn với các chương trình lễ hội nổi bật, Công ty Lê Quý Dương muốn “xả stress” bằng các hoạt động thiết thực vì cộng đồng.

Trong buổi giao lưu, động viên, tặng quà cho 218 học sinh Trường Tiểu học Thanh Tùng (Định Quán, Đồng Nai), đạo diễn Lê Quý Dương còn trao cho nhà trường 1 bộ trống trị giá 3.100.000 đồng và 20 suất học bổng cho những học sinh nghèo học giỏi của trường, mỗi suất 300.000 đồng cùng quà kèm theo

Đạo diễn Lê Quý Dương nói rằng trong các năm tới, công ty của anh sẽ đưa các chương trình như thế này trở thành hoạt động định kỳ, một mặt muốn có dịp tiếp xúc và động viên các

em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, một mặt để các học viên của anh hiểu hơn về cuộc đời và các giá trị sống đang hiện diện quanh mình

Theo Như Hà (TT&VH)

(http://phapluattp.vn/20101230034452333p1021c1084/dao-die n-le-quy-duong-tang-trong-truong.htm

)

1

1

Trống đồng không chỉ có chức năng nhạc khí

mà còn có những chức năng khác như làm biểu tượng cho quyền lực, tôn giáo Trống được dùng trong các lễ nghi, lễ hội, và trong chiến tranh khi người thủ lĩnh bộ lạc kêu gọi mọi người từ khắp nơi tụ về để cùng chiến đấu Trống thường thuộc về những người thủ lĩnh và là biểu tượng của quyền lực Người thủ lĩnh có quyền lực càng lớn thì trống càng to và đẹp Trống đồng cũng được coi là một tài sản quí, và được chôn theo khi người chủ qua đời

Về lãnh vực âm nhạc, Phạm Duy (1975) cho biết trống đồng đã được dùng cho dàn nhạc hòa tấu trong triều nhà Lê Có lần các nhạc

công của triều đình được lệnh chơi bài ’Cửu

nhật nguyệt giao trùng nhạc’ khi có hiện tượng

nhật thực hay nguyệt thực xảy ra Về sau trống đồng vẫn còn được chơi trong những năm của thập niên 40 bởi người Thái tại Thanh Hóa cho các sinh hoạt làng xã và tế lễ Và gần đây Việt Nam đã khôi phục một tập tục đánh trống đồng ngày giỗ Tổ các vua Hùng 10 tháng 3 Âm lịch hàng năm (Tổng hợp)

TRỐNG TRONG MÚA LÂN

Múa lân-sư-rồng là một môn nghệ

thuật múa dân gian đường phố có nguồn gốc từ Trung Quốc, thường được biểu diễn trong các dịp lễ hội, đặc biệt là Tết Nguyên Đán và Tết Trung Thu, vì con thú này tượng trưng cho sự thịnh vượng, phát đạt, sung mãn và hanh thông

Đám múa lân thường gồm có một người đội chiếc đầu lân bằng giấy và múa những điệu bộ của con vật này theo nhịp trống Đầu lân có một đuôi dài bằng vải màu do một người cầm phất phất theo nhịp múa của lân Toàn bộ âm thanh làm nên không khí rộn ràng được tạo ra từ giàn nhạc cụ gồm trống, thanh la, não bạt, cồng

Tiếng trống trong múa lân có tiết tấu nhanh, nhịp nhàng, thường được đánh bởi một nhóm từ 3 người trở lên, kết hợp với cách gõ vào thân và tang trống tạo nên những âm thanh sắc gọn để cổ vũ cho lân và tạo nên hưng phấn cho người xem (Tổng hợp)

2

5

CHÚ THÍCH

Chèo là một loại hình nghệ thuật sân khấu

dân gian Việt Nam Chèo phát triển mạnh

ở đồng bằng Bắc Bộ Loại hình sân khấu này phát triển cao, giàu tính dân tộc Chèo mang tính quần chúng và được coi là một loại hình sân khấu của hội hè với đặc điểm sử dụng ngôn ngữ đa thanh, đa nghĩa kết hợp với cách nói ví von giàu tính tự sự, trữ tình

Chèo sử dụng tối thiểu là hai loại nhạc cụ dây là đàn nguyệt và đàn nhị, đồng thời thêm cả sáo nữa Ngoài ra, các nhạc công còn sử dụng thêm trống và chũm chọe Bộ gõ nếu đầy đủ thì có trống cái, trống con, trống cơm, thanh la, mõ Trống con dùng để giữ nhịp cho hát, cho múa và đệm cho câu hát Có câu nói "phi trống bất thành chèo" chỉ vị trí quan trọng của chiếc trống trong đêm diễn chèo Trong chèo hiện đại có sử dụng thêm các nhạc cụ khác để làm phong phú thêm phần đệm như đàn thập lục, đàn tam thập lục, đàn nguyệt, tiêu v.v… (Tổng hợp)