Kỹ năng viết cho báo mạng điện tử

Kỹ năng viết cho báo mạng điện tử

KỸ NĂNG VIẾT CHO BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ

Lớp tập huấn: Thời báo Ngân hàng

Lª ThÞ Thanh Xu©n

GV Khoa Ph¸t thanh-TruyÒn h×nh

HV B¸o chÝ & Tuyªn truyÒn

Thế mạnh của BMĐT:

 Thông tin mang tính toàn cầu

 Tính tức thời: Có thể cập nhật thông tin nhanh

chóng, liên tục

 Phi định kỳ: cập nhật thông tin bất cứ thời điểm nào

 Có khả năng liên kết thông tin: liên kết trong bài, tới

hồ sơ, tới các trang khác.

 Có tính tương tác cao: phản hồi dưới bài, gửi email, biểu quyết, diễn đàn

 Sử dụng đa phương tiện (Hỗ trợ Multimedia)

 Sai sót sửa chữa dễ dàng

 Thống kê chính xác số lượng người đọc

Hạn chế của BMĐT:

 Đọc trên máy tính: bất tiện, chóng mệt mỏi do t thế thẳng đứng, không thay đổi

 Phụ thuộc vào tình trạng đ ờng truyền

 Màn hình bị hạn chế bởi độ rộng của vùng hiển thị (màn hình nhỏ, nhiều tầng)

 Tốc độ đọc báo mạng chậm hơn so với báo viết là 25%

 Độ tin cậy của thông tin thấp

Néi dung:

 Nguyªn t¾c chung viÕt cho BM§T

 Lý thuyÕt c¬ b¶n cña tin

 Kü n¨ng viÕt tin

 Kü n¨ng biªn tËp

 Phân biệt tin và bài

 Thùc hµnh viÕt vµ biªn tËp

2 Đặc điểm công chúng BMĐT:

 Tuổi đời còn khá trẻ (so với công chúng của báo, đài)

 Có khả năng tự nhận biết và xử lý thông tin, đọc chủ

động.

 Có nhu cầu thông tin cao nhưng quỹ thời gian hạn hẹp

 Đọc nhanh, tranh thủ, “l ớt” web (79% ng ời sử dụng l ớt web, chỉ có 16% đọc web)

 Th ờng tìm các thông tin đáng tin cậy và đi thẳng vào nội dung sự kiện.

3 Nguyên tắc chung viết cho BMĐT:

 Phần lớn ng ời dùng không đọc Web, mắt họ

“quét” web và chỉ dừng lại ở đầu đề và các tít nhỏ

 Thay đổi cách thu thập thông tin: kể câu chuyện bằng cách nào? (t duy truyền thông đa ph ơng tiện)

 Cập nhật tin bài liên tục, có l ợng thông tin cao, giảm bớt tin lễ tân, bài dài dòng, khô khan, nặng tính báo cáo

Nguyên tắc chung viết cho BMĐT:

 Rõ ràng: dễ hiểu ngay từ cái nhìn đầu tiên

 Viết ngắn, súc tích, dễ tiếp thu nh ng có l ợng

thông tin cao

 Trực tiếp: đi thẳng vào chủ đề, nhằm thẳng đến

đối t ợng, viết ngay thông tin quan trọng nhất

 Viết sinh động, hấp dẫn, thoát ly khỏi báo cáo

 Có sapo: giúp ng ời đọc xác định ngay nội dung

chính của bài báo

Nguyên tắc chung viết cho BMĐT:

 Sử dụng bảng biểu, đồ hoạ;

 Dựng “từ khoá” để rỳt tớt

 Các đoạn ngắn, mỗi đoạn một ý.

 Thay vì viết một bài dài nên viết nhiều bài

nhỏ, mỗi bài viết sâu về một vấn đề

 Đọc thông tin theo khối, cần cắt thông tin làm nhiều đoạn ngắn và thêm tít xen

Nguyên tắc chung viết cho BMĐT:

đề Trang chủ: chỉ nên chứa đầu đề cùng phần mào đầu

4 Lý thuyÕt c¬ b¶n cña tin

Khái niệm về thể loại tin:

 Tin là những thông báo gọn, khách quan về sự kiện mới, đang hoặc sắp diễn ra

 Tin là cái mới, cái lạ, cái bất th ờng

 Trong tin không có “tôi” nh ng có chính kiến của

ng ời viết

 Mục đích của tin: cho ng ời đọc biết về sự kiện

C¸c c©u hái cña tin:

Tin tr¶ lêi c¸c c©u hái: 5W + 1H

 Ai? Ng êi tæ chøc, ng êi tham gia

 C¸i g×? Sù kiÖn, sù viÖc g× diÔn ra

 ở ®©u? §Þa ®iÓm diÔn ra sk, sv (sù liªn quan)

 Khi nµo? Thêi gian sk diÔn ra (tÝnh thêi sù)

 Nh thÕ nµo? DiÔn biÕn

 T¹i sao? Lý do

Câu hỏi của tin:

Ngoài ra, tin sõu cũn làm rừ thờm:

 Kết quả: Th ờng đ ợc giới thiệu trên lead

 Tác động: ảnh h ởng đến ai?

 Xu h ớng: Sk, sv sẽ phát triển theo h ớng nào?

 Bối cảnh (thụng tin nền): những thụng tin xảy ra trước đú, thụng tin so sỏnh

Việt Nam có 163 ng ời chết

 Yêu cầu đối với việc chọn đề tài: quan trọng/ thiết thân, gần gũi/ mới, lạ/đ ợc nhiều ng ời quan tâm (xã hội hoá)

Phát hiện đề tài, chủ đề:

 Chủ đề: là một khía cạnh hay một góc độ của đề

tài, là thông điệp chính của tác phẩm

 Chủ đề th ờng rút thành đầu đề bài báo

 Yêu cầu đối với chủ đề:

 Ngắn gọn, dễ hiểu, dễ tiếp cận (tối đa 12 chữ, tốt nhất 4 - 8 chữ)

 Thể hiện đ ợc nội dung chính của bài viết (tránh tình trạng “treo đầu dê bán thịt chó”)

CÊu tróc cña tin:

C¸i g× ®ang x¶y ra vµ ë ®©u Ngµy b¾t ®Çu vµ nguån

§ îc tiÕn hµnh nh thÕ nµo

Ai ®ang tiÕn hµnh

Lý do TrÝch dÉn Th«ng tin bæ trî

Chi tiÕt Bèi c¶nh

Các dạng tin:

 Tin vắn: là thông báo vắn tắt nhất về sự kiện, sự việc xảy

ra hàng ngày trong đời sống xã hội.

- Trả lời: Ai? Cái gì? Khi nào? ở đâu? (Tuỳ tr ờng hợp mà trả lời: nh thế nào và tại sao).

- Dung l ợng: rất ngắn, khoảng 20-50 chữ.

- Th ờng không có đầu đề, bố trí vào các mục: “Tin vắn thế giới”, “ Tin vắn trong n ớc”, “Tin giờ chót”

- Th ờng không có ảnh

Các dạng tin:

 Tin ngắn: có kết cấu t ơng đối đầy đủ, trong đó

phản ánh những thông tin quan trọng về quy mô, tính chất, nguyên nhân và ý nghĩa của sk thời sự

 Tin ngắn giúp công chúng hình dung t ơng đối đầy

đủ về diện mạo của sự kiện thời sự

- Dung l ợng của tin ngắn lớn hơn tin vắn

- Tin ngắn có tít

Các dạng tin:

 Tin sâu: đi vào chiều sâu của vấn đề: nêu sk,

phân tích nguyên nhân, kết quả, ý nghĩa, tầm ảnh

h ởng đến xã hội, dự đoán những gì có thể diễn ra tiếp theo

 Sk đ ợc nhìn d ới nhiều góc độ khác nhau, xem xét

tỉ mỉ ở nhiều tầng lớp khác nhau

 Dung l ợng lớn, giúp ng ời đọc hiểu rõ bản chất sk

Các dạng tin:

 Tin t ờng thuật: là thể tin thuật lại sk theo quá trình diễn

biến của nó.

 Đặc điểm: ặc iểm: điểm:

- Phản ánh các sk thời sự quan trọng, tập trung chú ý khai thác logic vận động của sk.

- Khi viết phải đảm bảo trật tự thời gian.

- Các chi tiết của sk lần l ợt xuất hiện theo tứ tự khách quan.

- Ph ơng pháp thể hiện: kể kết hợp mô tả

PhÇn 2: Kü n¨ng viÕt tin

Yêu cầu đối với titre:

 Cụ thể, không chung chung, mơ hồ, trừu t ợng

 Thể hiện nội dung quan trọng nhất, có thể chọn cái hấp dẫn nhất, thu hút nhất

Mào đầu (Sapo, lead):

- Là phần làm rõ chủ đề đặt ra trên titre, cung cấp những

thông tin quan trọng nhất chỉ từ 1-2 câu (in đậm)

- Sapo có nhiều loại: kết quả, kịch tính, trích dẫn, tả cảnh, dẫn dắt, phân tích, dự báo, câu hỏi

Kết quả: Sỏng 12/10, cõy cầu dài 2,75 km bắc qua sụng Hậu đó được nối liền, trong niềm vui vụ bờ của cỏc

kỹ sư, cụng nhõn và người dõn Những chiếc phà qua sụng sẽ hết sứ mệnh khi cầu Cần Thơ hoàn

thành

Mµo ®Çu:

 TrÝch dÉn: Phát biểu bế mạc Hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ Hà Nội sáng nay (13/10), Bí thư Thành ủy Phạm Quang Nghị nói: "Trong 15 - 20% tỉnh thành tham gia thí điểm, Hà Nội nên xung phong đăng ký đại hội Đảng bộ bầu trực tiếp bí thư"

- t¶ c¶nh: Đỗ ngổn ngang ở ngã tư, dàn hàng ngang diễu phố, vượt đèn đỏ là cảnh thường thấy của xích lô du lịch hoạt động trên các tuyến phố cổ Hà Nội

Mào đầu:

 Kịch tính: “Đã giữa tháng 7, trong khi miền

Trung đang nắng cháy đồng thì vùng núi phía Bắc lại chìm trong biển n ớc Những hiện t

ợng bất th ờng đó tiếp tục khẳng định, thiên tai ngày càng trở nên khắc nghiệt và khó l

ờng”

Cách viết mào đầu:

- Tiêu chí của sapo: Ngắn gọn, rõ ràng, có những thông tin khiến ng ời ta quan tâm

- Không viết sapo nh tóm tắt, viết gợi mở

- Tìm một nhân tố quan trọng hay thú vị trong tin

để viết sapo Trình bày gây sự chú ý

Câu hỏi để viết mào đầu:

 Ai làm gì cho ai? (Who)

 Câu chuyện này về gì? (What)

 Tại sao lại viết về câu chuyện này?  (Why)

 Điểm đáng l u ý nhất của diễn biến đó là gì? (How)

 Độc giả muốn biết những vấn đề gì nhất về câu

chuyện?

 Điều gì trong sự kiện này ảnh h ởng nhất đến ng ời

đọc?

Bối cảnh:

 Bối cảnh (thông tin nền): những thông tin liên

quan tới sự kiện diễn ra trong quá khứ, hiện tại, t

ơng lai

 Tin nên có bối cảnh, yếu tố so sánh rất cần trong tin

 Bối cảnh làm rõ thông tin hơn, giúp tin sâu hơn,

ng ời đọc hiểu rõ hơn ý nghĩa của tin

Sử dụng con số trong tin:

 Các số liệu làm cho tin đáng tin cậy hơn, có sức thuyết phục hơn

 Không nên sử dụng quá nhiều các con số, khó đọc

 Làm tròn các con số

 Các con số đứng độc lập không có ý nghĩa, cần so sánh các con số với chính nó trong những năm tr

ớc và với những nơi khác: trong n ớc, khu vực, thế giới

Những chú ý khi viết tin:

• Mẩu tin dù nhỏ nh ng phải có chất l ợng

• Tin hấp dẫn: nóng hổi, đề cập tới những khía cạnh XH

bức bách (giật gân, câu khách: không nên)

• Đ a yếu tố quan trọng nhất lên đầu: độc giả đọc nhanh

và cuốn hút.

• Ngay những dòng đầu phải trả lời các câu hỏi: ai, cái

gì, khi nào, ở đâu, nh thế nào, sau mới đến thông tin nền

• Luôn đặt câu hỏi tại sao để tìm hiểu thông tin sâu hơn

• Chỉ tập trung khía thác một khía cạnh: ng ời đọc

không thể cùng một lúc quan tâm tới nhiều vấn đề.

Những điều cần thiết để có tin hay: