Bài giảng Sinh thái học và môi trường: Chúa sơn lâm đang bị nguy cấp

Bài giảng Sinh thái học và môi trường: Chúa sơn lâm đang bị nguy cấp

Bộ môn Sinh Thái Học & Môi Trường

cỏ tranh, nơi thường có

nhiều đồ ăn, thức uống,

chỗ trú ẩn và tránh nắng.

I TÌM HIỂU VỀ CON HỔ

Về hình dạng ngoài, hổ rất giống con mèo nhà có điều chỉ kích thước hổ lớn hơn mèo gấp nhiều lần mà thôi

I TÌM HIỂU VỀ CON HỔ

Hổ là động vật ăn thịt điển hình

I TÌM HIỂU VỀ CON HỔ

Khi săn mồi, hổ ẩn mình vào nơi kín đáo gần chỗ mồi qua lại để rình bắt

I TÌM HIỂU VỀ CON HỔ

Hổ có thói quen đi săn vào ban đêm

I TÌM HIỂU VỀ CON HỔ

Hổ có cuộc sống khá thầm lặng Với oai phong của chúa tể

rừng xanh làm cho hổ không có bạn bè

Không một loài vật nào sống chung được với hổ! Hổ không thích kết bạn cùng loài Hổ

không sống thành bầy đàn

I TÌM HIỂU VỀ CON HỔ

Chỉ đến mùa sinh sản hổ mới kết đôi Khi đó đôi hổ vờn

I TÌM HIỂU VỀ CON HỔ

Sau lần gặp nhau

đó hổ đực lại ra đi và

hổ cái mang thai Hổ

mẹ làm ổ sinh con nơi

kin đáo, hang hốc, khe

đá hay ở ngay trong

mẹ dạy, hổ con khi lớn lên sẽ không

biết cách bắt mồi Nuôi hổ con từ nhỏ trong nhà cũng như nuôi mèo lớn vậy

I TÌM HIỂU VỀ CON HỔ

2, 3 năm hổ mới

đẻ một lần Vì thế săn bắt hổ quá mức như hiện nay là

nguy cơ đe dọa gay gắt đối với hổ, làm cho hổ trở thành loài thú hiếm thực

sự và nguy cơ bị tuyệt diệt là rất gần

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

1 Là thú ác hay thú quý

Hổ ăn thịt các loài thú khác, đôi khi ăn cả

gia súc, nhưng không nên vội kết tội chúng

là thú ác vì nhờ thế mà hổ có công, chúng

đã góp phần duy trì sự cân bằng sinh học trong thiên nhiên, khống chế nai, hoẵng và các loài thú khác chỉ phát triển đến mộ mức nào đấy, không dẫn đến đe dọa mùa màng của con người Đặc biệt, hổ chuyên săn lợn rừng một loại thú làm hại nông nghiệp đáng

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Trên thị trường thế giới, hổ thuộc

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

- Xương hổ nấu thành cao (hổ cốt) là loại

thuốc bổ đặc biệt quí

- Ngay cả hổ sống cũng là nguồn xuất khẩu

quan trọng, vì chúng là loài thú quý của các rạp xiếc và vườn thú.

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Hổ còn quý ở chỗ nó nó là loài thú trở nên hiếm ở nhiều nơi trên thế giới

Hổ đang được Ủy ban quốc tế bảo tồn thiên nhiên ghi vào danh sách

“sách đỏ” gồm các động vật quý hiếm đòi hỏi được bảo vệ triệt để ở cấp độ E3 - bị đe dọa nghiêm trọng

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

2 Hiểm họa từ con người

Chúng ta chia sẻ Trái đất này cùng

vô số động vật - tất cả hoặc là kẻ săn mồi, hoặc là con mồi, hoặc cả hai

Điều đáng buồn là chúng ta đã làm

cho nhiều loài động vật khó lòng tồn tại, và một số sắp tuyệt chủng

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Khi con người khai

vị “chúa sơn lâm”, vị vua

của rừng già sắp bị tuyệt

diệt

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Hổ cần nơi để kiếm ăn,

để trú thân và để nuôi

dưỡng con cái “Ngôi

nhà” của chúng được

gọi là môi trường sống,

gắn liền với rừng núi

Đó là nơi cung cấp mọi

thứ cần thiết cho sự tồn

tại của hổ cũng như

nhiều loài động vật

khác

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Do môi trường sống bị thu hẹp, số lượng các loài động vật giảm đi trông thấy, trong đó có cả những loài là thức

ăn của hổ Vừa bị thu hẹp môi trường sống, vừa đối mặt với nguồn thức ăn đang dần cạn kiệt, hổ cũng như nhiều loài khác đang đứng trước họa tuyệt

chủng

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Thậm chí nếu môi trường sống không bị tàn phá để lấy đất cho những mục đích khác thì chúng cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng do nạn ô nhiễm

Sự ô nhiễm đã đầu độc nguồn thức

ăn, qua đó làm các loài động vật trở

nên suy yếu

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Không chỉ môi rường sống bị đe dọa, hổ còn là mục tiêu săn bắn của

con người

Có rất nhiều lí do để con người săn bắn hổ :

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

- Nhiều người căn cứ vào cái tội hổ bắt gia súc và cả người để lên án và tìm mọi cách tiêu diệt chúng Thực ra, cực chẳng

đã, ki đói quá, hổ mới bắt gia súc và

người Đó là do quá khan hiếm thức ăn

hay do hổ già yếu, thương tật không đuổi bắt được mồi nữa.Thực tế hổ phạm tội

này khi săn được, chúng thường không già thì què, thậm chí rụng cả răng.

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

- Nhưng nguyên nhân chính, hổ

bị săn bắn để cung cấp nguyên

vật liệu cho ngành thời trang, cho

Đông y, phục vụ cho giải trí của

con người,…

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

được mệnh danh là “chúa sơn lâm” này chỉ còn chiếm 7%

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Thế kỷ vừa qua, thế giới đã mất đi

ba trong số chín phân loài hổ trên toàn thế giới: Bali, Caspia và Java Theo

Danh sách Đỏ năm 2000 của IUCN, hổ

là loài đang bị đe dọa, trong đó phân

loài hổ Amur, Nam Trung Quốc và

Sumatra bị xếp vào loại bị đe dọa cực

kỳ nghiêm trọng

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Có chín nòi (phân loài) hổ khác nhau, ba trong số đó đã tuyệt chủng

và một có thể cũng sẽ tuyệt chủng trong tương lai gần Cụ thể như sau:

• Panthera tigris balica - hổ Bali (tuyệt chủng)

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

• Panthera tigris sondaica - hổ Java

(tuyệt chủng)

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

• Panthera tigris virgata - hổ Caspi (tuyệt chủng)

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

 Panthera tigris amoyensis - hổ Hoa Nam

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

• Panthera tigris

corbetti -

hổ Đông Dương

(còn gọi là hổ Corbet)

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Panthera tigris altaica - hổ Siberi hay

hổ Amur

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

• Panthera

tigris

jacksoni -

hổ Mã Lai

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

• Panthera tigris sumatrae - hổ Sumatra

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Panthera tigris tigris - hổ Bengal

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Ngày nay, hổ Việt Nam đã suy giảm rất nhiều, mặc dù có thể gặp ở 17 tỉnh

và trong 14 khu bảo tồn thiên nhiên

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Với mức độ săn bắn như hiện nay, nếu không có biện pháp ngăn chặn thì chúng ta sẽ nhanh chóng không còn hổ trong tự nhiên nữa Thế giới cũng như Việt Nam sẽ mất đi động vật quý giá

không thể phục hồi lại được nữa.

Vì vậy ngay từ bây giờ chúng ta cần phải bảo vệ

hổ

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

này Năm 1998, Quỹ động vật hoang dã thế giới (WWF) chọn là “Năm quốc tế bảo vệ hổ”

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Hiện nay, phân loài hổ Ấn Độ còn số lượng nhiều nhất trên

thế giới, và Ấn Độ là nước có

nhiều hổ nhất trên thế giới

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Nhờ bảo vệ hổ hữu hiệu cấm săn bắn hổ nghiêm ngặt, pháp luật

Việt Nam chúng

ta cũng nên học tập kinh nghiệm bảo vệ hổ của

Ấn Độ.

Bảo vệ hổ bằng cách nào

đây?

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Có nhiều cách nhưng trong

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Tháng 3/1995, hội thảo hổ tiểu vùng Việt Nam, Lào, Campuchia đã được tổ chức tại Hà Nội với sự

giúp đỡ của Hiệp hội bảo tồn thiên thiên thế giới Sau hội thảo,Việt

Nam đã xây kế hoạch động và

chiến lược bảo tồn hổ ở Việt Nam

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Các hoạt chính của kế hoạch

hành động bảo tồn hổ là:

- Thu thập thêm thông tin về số lượng và phân bố của hổ, đặc biệt

là ở các vùng: Mường Nhé (Lai

Châu), Tuyên Hóa - Minh Hóa

(Quảng Bình), Sa Thầy (Kon Tum), Giằng - Trà My - Phước Sơn

(Quảng Nam), Easup (Đăk Lăk).

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

- Tăng cường kiểm soát và ngăn chặn việc buôn bán quốc tế và

trong nước trái phép về hổ và các sản phẩm của chúng

- Xây dựng chính sách cho vùng

có hổ, nhất là vùng đệm, đảm bảo lợi ích của người và hổ

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền

trên toàn quốc , giáo dục cho mọi

người dân sống ở trong và xung

quanh khu bảo tồn có ý thức bảo vệ

rừng, bảo vệ hổ trên các phương tiện thông tin đại chúng Quan tâm đào tạo cán bộ bảo tồn hổ cũng như bảo tồn động vật hoang dã.

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Hiện nay, loài hổ đã sinh sản thành

công qua tay con người Việt Nam Cụ thể

là ngày 20-4-2003, một con hổ cái tại

vườn thú Hà Nội đã cho ra đời 4 con hổ con, sau gần 1 tháng chúng vẫn phát

triển khoẻ mạnh Ngày 2-6-2005, tại khu

du lịch Suối Tiên lại cho ra đời lứa hổ

gồm 5 chú hổ con (hiện còn sống 2 con) Đây là một thành công lớn, mở ra một

triển vọng bảo tồn và phát triển động vật quý hiếm ở Việt Nam

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Tuy nhiên, nuôi

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Một cách hữu hiệu để bảo vệ đời sống hoang dã

là bảo tồn toàn bộ một môi trường sống của chúng

II NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Tương lai của hành tinh – trong đó

có các loài động vật hoang dã, trong đó

có hổ - nằm trong tay của chúng ta Hãy góp phần bảo vệ chúng cho các thế hệ mai sau Chúng ta phải ý thức được

rằng bảo vệ động vật hoang dã cũng

chính là bảo vệ tương lai của Trái đất, tương lai của loài người.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

• Bảo vệ hổ Việt Nam – Lê Vũ Khơi

• Truyện kể về các loài thú – Lê Vũ Khôi,

NXB Giáo Dục

• Thế giới khoa học động vật (tập 2) –

Nguyễn Văn Kha, NXB Hải Phòng

• Những động vật hoang dã có nguy cơ

tuyệt chủng – Nguyễn Tứ, NXB Trẻ

• Động vật săn mồi – NXB Trẻ

Trang web:

www.VietNamNet.vn

http://www.nea.gov.vnwww ThienNhien.Nethttp://www.laxanhvn.comwww.google.com

www Khoahoc.com