“kinh nghiệm ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học”

 Năm học 2008-2009 BGD ĐT đã lấy chủ đề năm học là “Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong trường học; Đổi mới quản lý tài chính và triển khai phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sin

“KINH NGHIỆM ỨNG DỤNG CÔNG

NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ VÀ DẠY HỌC”

Những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin truyền thông (ICT) đã mang lại những thay đổi lo lớn trong đời sống kinh tế xã hội của nhân loại

 Ở Việt Nam, việc ứng dụng và phát triển CNTT đã

được triển khai mạnh mẽ, CNTT ngày càng đóng vai trò quan trọng và là một nhân tố thúc đẩy đối với thành công trong công cuộc đổi mới của Việt Nam Việt Nam coi

Công nghệ thông tin là một trong những lĩnh vực ưu tiên, đặt nền móng cho những đột phá về phát triển trong lĩnh vực công nghệ cao nói riêng, trong công cuộc CNH –

HĐH đất nước nói chung.

 Năm học 2008-2009 BGD ĐT đã lấy chủ đề năm học

là “Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong trường học; Đổi mới quản lý tài chính và triển khai phong trào xây dựng

trường học thân thiện, học sinh tích cực ’’, đã mở ra một cơ hội vàng đối với những người làm công tác giáo dục

 Những năm qua việc đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa được thực hiện khá đồng bộ Việc đổi

mới nội dung, chương trình yêu cầu phải đổi mới

phương pháp dạy học Đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi phải sử dụng phương tiện dạy học phù hợp - và CNTT là một trong những phương tiện quan trọng góp phần đổi mới công tác quản lý trường học và đổi mới

phương pháp dạy học.

Từ những phương tiện này giáo viên có thể khai thác, sử dụng, cập nhật và trao đổi thông tin Việc khai thác công nghệ thông tin giúp giáo viên tránh được tình trạng“dạy chay” một cách thiết thực, đồng thời giúp giáo viên có thể cập nhật thông tin nhanh chúng nhạy bén, hiệu quả những vấn đề xã hội

Đây là một trong những yêu cầu đặc biệt cần thiết đối với giáo viên giảng dạy

HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CNTT TRONG QUẢN LÝ VÀ DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC CHU VĂN AN

1 Ứng dụng Công nghệ thông tin trong quản lý

a Quản lý hồ sơ của GV – Thông tin liên lạc với giáo viên

 Để quản lý tốt hồ sơ của GV chúng tôi đã dùng

phần mềm Quản lý cán bộ EMIS là một phần mềm lưu trữ tất cả những thông tin liên quan đến giáo viên như sơ yếu lý lịch, trình độ chuyên môn, hoàn cảnh gia đình, những thành tích, …của giáo viên Được cập nhật và lưu trữ hàng năm.

Phần mềm Quản lý cán bộ EMIS

 Để đảm bảo có sự thông tin liên lạc kịp thời đến giáo viên, tôi sử dụng địa chỉ mail, hệ thống trang web

của trường nhằm thông báo cũng như tiếp nhận

những giáo án, thống kê, những ý kiến của giáo viên liên quan đến công tác giảng dạy.

b) Quản lý hồ sơ của HS

Để quản lý hồ sơ của học sinh, chung tôi sử dụng

chương trình quản lý học sinh SMIS.

c) Quản thiết bị và thư viện

Để quản lý thiết bị và thư viện chúng tôi dùng phần

mềm V- EQUIPMENT và V- LIBRARY

d) Quản lý giảng dạy

Để quản lý giảng dạy chúng tôi dùng phần mềm Lập

kế hoạch giảng dạy.

e) Quản lý tài chính

Để quản lý tài chính – tài sản chúng tôi dùng phần

mềm Quản lý tài chính – tài sản FMIS.

f ) Liên lạc với PHHS

Để liên lạc và thông báo tình hình học tập của học

sinh cho Cha mẹ học sinh chúng tôi dùng Sổ liên lạc điện tử để nhắn tin SMS đến Cha mẹ học sinh.

g) Quản lý công văn :

Để lưu trữ và quản lý công văn chúng tôi đã sử dụng chương trình quản lý công văn viết trên Excel.

Chương trình Quản lý công văn

2 ỨNG DỤNG CNTT TRONG DẠY HỌC :

A TRONG SOẠN GIẢNG

 Trong soạn giảng, giáo viên đã vận dụng chương trình Microsoft Office

vào công tác soạn giảng Đặc biệt là Microsoft Word và Microsoft Office PowerPoint Ứng dụng Excel vào thống kê, Word vào việc lập

kế hoạch, báo cáo Ngoài ra còn có phần mềm nguồn mở Open Office.

 Nhiều bài giảng có ứng dụng Microsoft PowerPoint có hiệu quả, thu

hút được sự hứng thú, tích cực từ phía người học

Một minh hoạ về sử dụngcác

hiệu ứng của PowerPoint Một đoạn phim về cá minh họa

MINH HOẠ SỬ DỤNG CÁC PHẦN MỀM

VÀO GIẢNG DẠY

1 BÀI GIẢNG THIẾT KẾ TRÊN PHẦN MỀM

b) TÌM KIẾM THÔNG TIN :

 Việc tìm kiếm thông tin được vận dụng một cách triệt để bằng

cách sử dụng trình duỵêt Web và khai thác thông tin từ Internet Biết ứng dụng các kỹ năng như download thông tin, hình ảnh, phần mềm, biết trao đổi thư từ với đồng nghiệp, phụ huynh qua email, biết chia sẻ những giáo án hay, những sáng kiến kinh nghiệm trong dạy học

 Các nguồn thông tin tìm kiếm được rất phong phú và giáo viên

đã ứng dụng được các chức năng lưu trữ để hệ thống các tư liệu tìm được theo từng dạng nhất định như văn bản, hình ảnh, phim, phần mềm…tạo nên cơ sở dữ liệu phục vụ cho dạy học phong phú

 Một số trang web hay:

III TỔ CHỨC TẬP HUẤN CHO GIÁO VIÊN

18

các chuyên đề thảo luận để đưa ra các giải pháp cho việc ứng dụng CNTT trong dạy và học cụ thể chúng tôi chia ra các mức như sau:

Mức 1: Sử dụng CNTT & TT để trợ giúp giáo viên trong một số thao tác nghề nghiệp như soạn giáo án in ấn tài liệu, sưu tầm tài liệu,… nhưng chưa sử dụng CNTT& TT trong tổ chức dạy học các tiết học cụ thể của môn học.

Mức 2: Ứng dụng CNTT & TT để hỗ trợ một khâu, một công việc nào

đó trong toàn bộ quá trình dạy học.

Mức 3: Sử dụng phần mềm dạy học để tổ chức dạy học một chương, một số tiết, một vài chủ đề môn học.

Mức 4: Tích hợp CNTT & TT vào quá trình dạy học.

Chúng tôi quan niệm rằng: “ Không có kiến thức nào khó hiểu, chỉ có người dạy chưa làm cho kiến thức đó dễ hiểu với người học”

Vì vậy việc đổi mới cải tiến phương pháp dạy học là một công việc

vô cùng quan trọng đối với mỗi giáo viên, nó được thể hiện ở ngay

khâu soạn, giảng Cần giảng bài như thế nào để gây hứng thú và thu hút học sinh ? Điều này sách giáo khoa, sách giáo viên mới đã có gợi

ý song vẫn có chỗ dành cho người dạy sáng tạo Giáo viên phải

nghiên cứu tìm cách cho học sinh nắm và vận dụng kiến thức sao cho vững chắc mà lại gây cho học sinh có niềm vui hứng thú nhu cầu học tập Học sinh được huy động những kinh nghiệm hiểu biết và khả

năng sẵn có vào quá trình học tập.

Để mỗi bài giảng sinh động, hấp dẫn và dễ tiếp thu hơn trong khi được sự trợ giúp của CNTT thì không ai khác hơn là : chính là những

Việc đầu tiên cần điều tra để biết được khả năng tin học của mỗi thầy cô rồi phân loại sau đó lên kế hoạch bồi dưỡng.

* Phân loại đối tượng bồi dưỡng:

- Đối tượng 1: Những Gv chưa biết thực hành MVT.

- Đối tượng 2: Những Gv đã biết thực hành MVT tham dự lớp kỹ thuật thiết kế bài giảng GAĐT

Nội dung bồi dưỡng:

- Hiểu tin học hoá trong trường học là một xu hướng tất

yếu, Một công việc vất vả khó khăn đòi hỏi sự nỗ lực của mỗi giáo viên Lúc đầu vất vả nhưng việc giảng dạy sau này sẽ có hiệu

quả cao.

Bằng việc minh chứng cho giáo viên thấy sự tiện ích, hiệu quả trong công tác giảng dạy khi ứng dụng CNTT như: học sinh hứng thú học tập , dễ tiếp thu, ghi nhớ, dễ dàng tạo nên các hình ảnh trực quan để minh hoạ cho bài học, có thể tổ chức các hoạt động DH đa dạng linh hoạt, tiết kiệm thời gian,… dưới nhiều hình thức khác nhau như tuyên truyền, trao đổi trong các buổi sinh

hoạt chuyên môn hay những câu chuyện ngoài giờ lên lớp.

Đồng thời bằng việc làm thực tế: chúng tôi chủ động soạn và dạy giáo án điện tử để giáo viên cùng chứng kiến, rồi thảo luận tim

ra những ưu điểm thuận lợi và hiệu quả của bài dạy

Từ đó, có sự thay đổi về cách nghĩ, cách làm của giáo viên Các thầy cô cảm thấy hào hứng khám phá, nhận thấy sự cần thiết, sự tiện ích và tính thời đại của việc ứng dụng CNTT trong việc giảng dạy chứ không phải là sự bắt buộc, hình thức

Bài giảng Ứng dụng CNTT

Chỉ đạo về soạn bài giảng điện tử:

Các bước tiến hành xây dựng BGĐT :

Bước 1: Xác định mục tiêu bài học( Chọn bài giảng và đưa ra

ý tưởng cho bài giảng.)

Bước 2: Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác định kiến thức trọng t

âm

Bước 3: Lựa chọn tư liệu bổ sung làm giàu trang trình chiếu từ

kho giữ liệu

(Tìm tư liệu cho bài giảng).Thông tin nào đã có, thông

tin nào cần tìm? Tìm ở đâu?.

Sử dụng các công cụ tìm kiếm trên Inernet…

Bước 4: Thiết kế bài giảng trên giấy theo từng trang và đưa ý

tưởng vào từng trang đó (Kịch bản)

Bước 4: Biên tập các trang trình chiếu

(Nhập nội dung, đưa tư liệu vào bài giảng, định dạng văn bản)

Bước 5: Lưa chọn cách thức trình diễn các slide theo ý đồ sư

phạm đã định (Tạo các hiệu ứng trong bài)

Bước 6: chạy thử , chỉnh sửa và Hoàn thiện bài

giảng.

Bước 7 : Đóng gói sản phẩm ( bài giảng ) gồm :

GAĐT các phần mềm ứng dụng dùng cho thiết kế bài dạy, hoặc tài nguyên âm thanh hình ảnh động, phim, văn bản

Bước 8 : Viết lời giải thích và cách điều khiển, trình tự

điều khiển GAĐT và việc chuẩn bị của GV và HS

Bước 9 : Rút kinh nghiệm (Cách thiết kế, điều khiển,

kết quả dạy và học, các ý kiến bổ sung )

Trao đổi một vài kinh nghiệm trong soạn một bài dạy

bằng GAĐT:

Mặc dù các môn học đều có thể sử dụng CNTT để giảng dạy nhưng

tuỳ từng bài, nên soạn giảng bằng GAĐT hoặc chỉ sử dụng CNTT hỗ trợ một

số hoạt động trong quá trình lên lớp để đạt hiệu quả giảng dạy

Cần xác định bài giảng hay phần bài giảng nào thích hợp cho việc soạn

giáo án điện tử tùy thuộc đặc trưng của mỗi giờ học.Tuy nhiên, theo chúng tôi, có ba điểm cơ bản để quyết định là nên soạn bài bằng giáo án điện tử hay không:

- Một là mong muốn của giáo viên tổ chức hoạt động học tập tích cực

bằng cách liên kết hình ảnh với lời nói một cách tự nhiên, bằng cách vận

dụng hình ảnh và ngôn từ cô đọng trên các slide Power Point để khơi gợi, kích thích sự liên tưởng và tưởng tượng của học sinh

- Hai là nội dung chủ yếu của bài dạy đòi hỏi phải mở rộng và chứa đựng một số ý tưởng có thể khai thác thành các tình huống có vấn đề.

- Ba là nguồn tư liệu hình ảnh phong phú liên quan đến nội dung bài dạy sẵn có (có thể truy cập từ Internet hay các nguồn tài nguyên khác như băng đĩa ghi âm, ghi hình, phim ảnh…) và điều quan trọng hơn là ý tưởng sẵn có trong kinh nghiệm của người biên soạn

- Thứ ba là hình ảnh (tĩnh và động), âm thanh, sơ đồ, bảng biểu…

sẽ sử dụng để minh họa kiến thức hay để giúp học sinh thực hiện hoạt động học tập.

Lúc đầu, giáo viên miêu tả các thành phần kiến thức Ở mỗi phần kiến thức nếu nảy ra câu hỏi, hình thức và nội dung hoạt động nào

giáo viên có thể ghi chèn vào Việc hoạch định các hoạt động học tập

và bài tập có thể làm sau khi đã miêu tả các phần kiến thức cốt lõi

hoặc làm song song với phần ấy

Việc xác định và chọn lựa hình ảnh, âm thanh nên thực hiện song song với việc thiết kế các bài tập và hoạt động.

Bước 2: Lập dàn ý trình bày.

Theo kinh nghiệm, để dàn ý bài dạy trở nên rõ ràng nhờ vậy có thể dễ dàng biến nó thành bài soạn, chúng tôi trình bày các ý tưởng của bài dạy dưới dạng các slide

Ví dụ: Slide 1: Bài tập trắc nghiệm … Slide 2: …… ?

Trong lúc hình thành dàn ý bài dạy dưới dạng các slide, điều quan trọng là luôn luôn vạch ra được mối liên hệ hữu cơ về nội dung giữa các slide Nếu không chú ý điều này, bài giảng điện tử dễ trở thành một tập các ảnh và chữ hơn là một bài giảng.

Bước 3 Tìm tư liệu văn bản, tư liệu hình ảnh, âm thanh và chuẩn bị công cụ biên soạn

Tư liệu có thể được tìm ở nhiều nguồn khác nhau:

(1) Trong sách báo, tạp chí (2) trong các băng CD, VCD, DVD, (3) trên Internet;

(4) Trong thực tế có thể bằng cách quay phim hay chụp ảnh kỹ thuật số rồi đưa vào máy tính;

(5) Tự tạo bằng cách sử dụng phần mềm (một số phần mềm

chuyên dụng cho mỗi môn học)

ví dụ: như MathType (soạn thảo văn bản Toán học), hay phần mềm biên soạn trắc nghiệm Violet

Trong quá trình sưu tập tư liệu hình ảnh, âm thanh, điều quan trọng nhất là:

- Xác định mục đích học tập của từng hình ảnh hoặc ngữ liệu văn bản mà chúng ta định đưa vào các slide

- GV cần hình dung ra những biện pháp - hoạt động: giúp HS

khai thác nội dung các tư liệu ấy Tuyệt đối tránh lối phô diễn hình ảnh đơn thuần.

Một điều lưu ý là hình ảnh và âm thanh đưa vào bài giảng nhất thiết phù hợp với mục tiêu học tập mà học sinh cần đạt, hướng đến trọng tâm kiến thức của bài Việc lạm dụng hoặc sự thiếu chọn lọc hình ảnh, âm thanh trong khi biên soạn sẽ gây nhiễu cho quá trình lĩnh hội kiến thức của học sinh

Cuối cùng, chúng ta nên nghĩ đến việc lưu trữ và tổ chức hệ

thống tư liệu để có thể sử dụng chúng lâu dài và cho những bài dạy khác về sau

Bước 4: Viết giáo án điện tử

Đây là một hoạt động đòi hỏi nhiều kỹ thuật sử dụng máy tính, đặc biệt là kỹ thuật sử dụng phần mềm Sau đây, chúng tôi xin nêu một số “mẹo” để có thể soạn thảo một giáo án điện tử nhanh và hiệu quả.

- Soạn một Slide nội dung thật hoàn chỉnh về mọi

mặt: các Place holder, Textbox, các Animation tùy ý (hiệu ứng), các Font chữ và cỡ chữ, màu nền, màu ……Sau đó copy toàn bộ Slide này cho các trang sau, chỉ cần thay đổi phần Text nội dung, tất cả các tùy ý chọn sẽ được giữ

nguyên, không cần chọn lại.

- Cài đặt các đường dẫn đặc biệt cho các câu hỏi để

có thể linh hoạt khi đặt câu hỏi hoặc trình bày minh hoạ cho bài giảng Lúc cần, chúng ta có thể tự quyết định trình bày hay không trình bày, đặt câu hỏi hay không đặt câu hỏi, tùy từng đối tượng học sinh, không cần phải phô diễn hết trên bài giảng

- Đặt các hình ảnh, âm thanh trên các chương trình song song, không cần cắt chèn vào bài giảng, khi mở bài giảng ta

có thể mở đồng thời các chương trình này Thao tác chèn thường mất nhiều thời gian và gây nhiều biến động cho bài giảng khi chép đi chép lại Lưu file giáo án dưới dạng Slide Show để tránh mất thời gian khi phải mở từ đầu và chọn

Slide Show cho từng bài giảng

V.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

VỚI VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỔI MỚI, TÍCH CỰC, GIÁO VIÊN ĐÃ TỔ CHỨC ĐƯỢC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP ĐA DẠNG, PHONG PHÚ BẰNG PHƯƠNG PHÁP TRÌNH CHIẾU, PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN, PHƯƠNG PHÁP LÀM VIỆC NHÓM CÁC NHÓM PHƯƠNG PHÁP ĐÓ ĐÃ TẠO ĐƯỢC NHỮNG HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP HIỆU QUẢ CAO VỚI VIỆC TÍCH HỢP HỖ TRỢ CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN.

Một hoạt động sử dụng PP nhóm Một tiết dạy ứng dụng CNTT

33

VI BÀI HỌC KINH NGHIỆM KHI ỨNG DỤNG CÔNG

NGHỆ THÔNG TIN VÀO DẠY HỌC

 Có kế hoạch cụ thể, thực hiện theo từng giai đoạn: Bồi

dưỡng nhận thức -> tập huấn -> vận dụng, rút kinh nghiệm.

theo từng giai đoạn, chẳng hạn:

học đơn giản

đủ máy tính cho GV, máy projector, hệ thống ADSL, Wireless.

 Sử dụng hình thức Hướng dẫn đồng nghiệp làm hiệu

ĐÔI CHÚT BĂN KHOĂN

 Việc trang bị phương tiện để ứng dụng CNTT trong

giảng dạy chưa đầy đủ.

 Việc tiếp cận, khai thác các ứng dụng CNTT của

giáo viên còn nhiều bất cập.

 Việc bồi dưỡng cho giáo viên về ứng dụng CNTT

còn bất cập.

35

Kính thưa quý vị đại biểu!

 Chủ trương ứng dụng công nghệ thông tin mới được

thực hiện 2 năm, nhưng chúng tôi đã nhận thấy sự say sưa , miệt mài của các thầy cô bên máy tính mỗi lúc

trống tiết, những giờ nghỉ trưa … Đó là tín hiệu khởi

đầu đáng mừng

 Với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, sự ủng hộ của các bậc phụ huynh, bằng lòng yêu nghề với sự nỗ lực, quyết tâm cao của giáo viên chúng tôi tin tưởng và

khẳng định rằng: Việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy

của của các trường trong năm học này sẽ thu được

những kết quả tốt đẹp

Chúc Hội nghị thành công tốt đẹp !