SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH ĐẮK LẮK TRƯỜNG THPT TRẦN ĐẠI NGHĨA KỲ THI OLYMPIC 10 3 LẦN THỨ IV ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ MÔN ĐỊA LÍ; LỚP 11 ĐỀ THI Câu 1 (4 0đ ) a Tại sao có ý kiến cho rằng “ Hiện nay các nước ph[.]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH ĐẮK LẮK TRƯỜNG THPT TRẦN ĐẠI NGHĨA
KỲ THI OLYMPIC 10-3 LẦN THỨ IV
ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ MÔN:ĐỊA LÍ; LỚP:11
Trang 2
ĐỀ THI
Câu 1: (4.0đ ):
a.Tại sao có ý kiến cho rằng : “ Hiện nay các nước phát triển đã giàu lại càng giàu thêm trong khi các nước đang phát triển đã nghèo lại càng nghèo hơn?
b “ Thảm họa môi trường ’’Fomosa năm 2016 đã tác động như thế nào đến kinh tế, xã hội và môi trường của các tỉnh ven biển Bắc Trung Bộ?
Câu 2: (4,0đ )
a.Cho bảng số liệu sau:
CƠ CẤU DÂN SỐ THEO ĐỘ TUỔI CỦA NHẬT BẢN GIAI ĐOẠN 1950 -2025
Số người ( triệu dân) 83,3 104, 0 126,0 127,7 117,0
Nhận xét về xu hướng biến động cơ cấu dân số theo độ tuổi của Nhật Bản và xu hướng chuyển động đó tác động như thế nào đến kinh tế xã hội?
b Tại sao đặc tính cần cù, làm việc tích cực, có ý thức tự giác và tinh thần trách nhiệm cao, coi trọng giáo dục là động lực quan trọng để Nhật Bản phát triển kinh tế?
Câu 3: (4,0đ )
a.Những thuận lợi cơ bản để vùng Đông Bắc Hoa Kì trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu của Hoa Kì ?
b So sánh hoạt động ngoại thương giữa Nhật Bản và Hoa Kì Tại sao Hoa Kì có cán cân
cân thương mại thâm hụt ( nhập siêu) ngày càng lớn nhưng vẫn luôn là siêu cường quốc
về kinh tế ?
Câu 4: (4.0đ )
Dựa vào Atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học hãy:
a.Phân tích thế mạnh tự nhiên đối với sự phát triển công nghiệp điện lực nước ta
b.Tại sao trong cơ cấu giá trị sản xuất ngành công nghiệp năng lượng nước ta, khai thác dầu khí có tỉ trọng ngày càng cao
Câu 5: (4.0đ ) Cho bảng số liệu sau :
Trang 3LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM Ở NƯỚC TA GIAI ĐOẠN 1996 -2009
Năm Số lao động đang làm
việc (Triệu người)
Tỉ lệ thất nghiệp ở thành thị
(Đơn vị :%)
Thời gian thiếu việc làm ở nông thôn (Đơn vị :%)
a Hãy vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện số lao động đang làm việc, tỉ lệ thất nghiệp ở thành thị và thời gian thiếu việc làm ở nông thôn nước ta , giai đoạn 1996 -2009
b Nêu nhận xét và giải thích tình trạng lao động và việc làm của nước ta trong giai đoạn trên
-
HẾT -ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM CÂ
Trang 41:
(4.0đ
)
a.Tại sao có ý kiến cho rằng : “ Hiện nay các nước phát triển đã giàu lại
càng giàu thêm trong khi các nước đang phát triển đã nghèo lại càng
nghèo hơn?
* Các nước phát triển đã giàu lại càng giàu thêm
- Nền sản xuất công nghiệp, tự động hóa cao, dịch vụ chiếm tỉ trọng lớn trong
GDP đi đầu trong cải tiến khoa học công nghệ, năng suất lao động cao
- Cơ cấu hàng xuất nhập khẩu : máy móc, trang thiết bị số lượng lớn, giá
thành cao, nhập khẩu nguyên liệu thô từ các nước đang phát triển giá rẻ
- Thu hút “ Chất xám ”từ các nước đang phát triển
- Xuất khẩu tư bản, chuyển giao công nghệ đầu tư vào các nước phát triển
nhằm bóc lột lao động giá làm thuê rẻ mạt, thu lợi nhuận, toàn cầu hóa tạo
điều kiện cho các nước phát triển tranh thủ lợi thế này
* Các nước đang phát triển đã nghèo lại càng nghèo hơn?
- Phần lớn các nước này trải qua lịch sử thăng trầm từng là thuộc địa và phụ
thuộc trước đây, xuất phát kinh tế thấp, nghèo nàn, lạc hậu, năng suất lao
động thấp, phụ thuộc vào tự nhiên
- Cơ cấu xuất nhập khẩu: Xuất khẩu sản phẩm thô chưa qua chế biến giá
thành thấp, nhập khẩu máy móc thiết bị giá thành cao
- Trình độ quản lí xã hội kém, nợ nước ngoài nhiều, toàn cầu hóa gây bất lợi
cho các nước này
- Dân đông, tăng nhanh, kìm hãm phát triển kinh tế, tình trạng “ chảy máu
chất xám”, sau khi các nước phát triển đầu tư sản xuất lại cạn kiệt tài nguyên,
ô nhiễm môi trường
b “ Thảm họa môi trường ’’Fomosa năm 2016 đã tác động như thế nào
đến kinh tế, xã hội và môi trường của các tỉnh ven biển Bắc Trung Bộ
* Về kinh tế :
- Đối với công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Fomosa Hà Tĩnh : Bộ tài
chính xử phạt vi phạm hành chính 4, 5 tỉ đồng Bồi thương 500 triệu USD
cho người dân bị thiệt hại kinh tế, chuyển đổi nghề nghiệp cho người dân, xử
lí và khắc phục sự cố môi trường biển cho 4 tỉnh miền trung
* Xã hội
- Ngư dân mất việc làm, tàu thuyền không ra khơi, ngành khai thác thủy sản
bị xáo trộn
- Bức xúc trong nhân dân, bất an, mất trật tự an ninh xã hội
2,0 1,0 0,25 0,25 0,25 0,25
1,0 0,25 0,25
0,25 0,25
2,0 0,5
0,5
Trang 5- Ảnh hưởng uy tín của Việt Nam trog mắt bạn bè thế giới.
* Môi trường
- Hủy hoại môi trường biển sâu sắc , nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng
- Các loại cá và sinh vật biển bị chết, đe dọa đa dạng sinh học biển Việt Nam, nhiều loài nguy cơ tiệt chủng, nhiều loài sinh vật thủy sản phải trải qua hàng trăm năm mới phục hồi như trước Sự tàn phá hủy hoại môi trường biển đặc biệt nghiêm trọng
1,0
Câu
2
(4.0đ
)
a.
*Nhận xét về xu hướng biến động cơ cấu dân số theo độ tuổi của Nhật Bản
- Tỉ lệ trẻ em dưới 15 tuổi giảm nhanh chóng( năm 1950 : 35,4%, năm 2005 : 13,9%)
- Tỉ lệ người già từ 65 tuổi trở lên tăng lên nhanh chóng (1950 : 5%, 2005 : 19,2%, dự báo 2025: 28,2%)
- Đặc biệt dự báo 2025 dân số Nhật Bản sẽ giảm từ 127,7 triệu người(2005) xuống 117 triệu người (2025)
- Tỉ suất gia tăng tự nhiên thấp còn 0,1% vào 2005, tuổi thọ trung bình cao
Do đó cơ cấu dân số Nhật Bản đang biến động theo xu hướng già hóa
* Xu hướng chuyển động đó tác động như thế nào đến kinh tế xã hội
- Ưu điểm : Những người lớn tuổi có kinh nghiệm, chuyên môn trong công
việc
- Nhược điểm : Dân số già thiếu hụt lao động, tăng chi phí phúc lợi xã hội như lương hưu, chăm sóc sức khỏe người già
b Tại sao đặc tính cần cù, làm việc tích cực, có ý thức tự giác và tinh thần trách nhiệm cao, coi trọng giáo dục là động lực quan trọng để Nhật Bản phát triển kinh tế
- Nhìn chung , Nhật Bản không có điều kiện tự nhiên thuận lợi như các quốc gia khác nhưng kinh tế lại phát triển vượt bậc Đó do ý chí , nghị lực, cần cù
và tinh thần trách nhiệm , coi trọng giáo dục
- Do đất nước có nhiều khó khăn về tự nhiên ( động đất, núi lửa, nghèo khoáng sản ) thì ý chí nghị lực chinh phục tự nhiên ngày càng cao
- Cần cù, tự giác , tinh thần kỉ luật giúp nâng cao năng suất, cải tiến kỉ thuật,
hạ giá thành sản phẩm cạnh tranh trên thị trường
2,0 1,5
0,5
2,0
0,5
0,5 0,5 0,5
Trang 6- Coi trọng giáo dục để đào tạo đội ngũ lao động chất lượng cao, tiền đề phát
triển , cải tiến kĩ thuật, tạo ra các ngành mũi nhọn, ít bị cạnh tranh bởi các
nước khác
Câu
3
(4.0đ
)
a.Những thuận lợi cơ bản để vùng Đông Bắc Hoa Kì trở thành trung tâm
kinh tế hàng đầu của Hoa Kì
* Điều kiện tự nhiên
- Vùng có tài nguyên phong phú : Quặng sắt, than, bôxít, dầu mỏ thuận lợi
để phát triển công nghiệp
- Đồng bằng phù sa ven Đại Tây Dương có diện tích tương đối lớn, màu mỡ,
phì nhiêu, khí hậu mang tính chất ôn đới hải dương thuận lợi cho phát triển
nông nghiệp
- Nhiều nơi ven Đại Tây Dương thuận lợi xây dựng các hải cảng lớn như Niu
Iooc, Phi –la – đen – phi –a
* Điều kiện kinh tế xã hội
- Dân cư đông đúc ( mật độ trên 300 người /km2) nguồn lao động dồi dào,
trình độ cao vì đây người Châu Âu di cư đến đầu tiên
- Vùng được khai thác sớm
+ Thế mạnh: Tài chính ngân hàng, luyện kim đen, sx ô tô, phương tiện giao
thông vận tải, công cụ, hàng tiêu dùng, dệt
+ Vùng có nhiều trung tâm công nghiệp lớn, nhiều thành phố lớn nhất nước,
chuỗi đô thị
b So sánh hoạt động ngoại thương giữa Nhật Bản và Hoa Kì Tại sao
Hoa Kì có cán cân cân thương mại thâm hụt ( nhập siêu) ngày càng lớn
nhưng vẫn luôn là siêu cường quốc về kinh tế
* So sánh hoạt động ngoại thương giữa Nhật Bản và Hoa Kì
- Giống nhau
+ Tổng giá trị xuất nhập khẩu cao nhất thế giới ( dẫn chứng)
+ Cơ cấu sản phẩm xuất nhập khẩu: Nhập khẩu nguyên liệu, lương thực, thực
phẩm, thủ công, mĩ nghệ xuất khẩu máy móc, thiết bị, sản phẩm có chất
lượng cao , nông sản chất lượng
+Bạn hàng : Tây Âu và các nước phát triển
- Khác nhau
+ Hoa Kì là nước nhập siêu rất lớn( dẫn chứng)
+ Nhật Bản là nước xuất siêu ( dẫn chứng)
* Tại sao Hoa Kì có cán cân cân thương mại thâm hụt ( nhập siêu) ngày
càng lớn nhưng vẫn luôn là siêu cường quốc về kinh tế
- Sự phát triển của Hoa Kì chủ yếu dựa vào mức tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ
trong nước Sức mua nội địa lớn, thị trường nội địa phát triển là yếu tố tăng
GDP
- Hoa Kì thu nguồn lợi từ phi mậu dịch rất lớn từ : Chuyển giao công nghệ,
2,0 1,0
1,0
2,0 1,0 0,5
0,5 1,0 0,25 0,25
Trang 7dịch vụ, kỹ thuật, thông tin liên lạc, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm phát
triển mạnh, tạo nguồn thu cho nền kinh tế trong khi nhập siêu vẫn kéo dài
liên tục
- Đồng đô la Mỹ là đồng ngoại tệ mạnh, phổ biến thế giới
- Qui mô kinh tế phát triển mạnh đòi hỏi nhập siêu phát triển kinh tế
0,25 0,25
Câu
4
(4.0đ
)
a.Phân tích thế mạnh tự nhiên đối với sự phát triển công nghiệp điện lực
nước ta
- Sản xuất diện ở nước ta chủ yếu dựa vào nguồn tài nguyên năng lượng
(Than, dầu khí, thủy năng)
+ Than (Trữ lượng, phân bố, đặc tính thuận lợi cho công nghiệp điện)
+ Dầu khí (Trữ lượng, phân bố)
+ Nguồn thủy năng(Trữ lượng, phân bố)
- Ngoài ra còn có nguồn năng lượng khác (Sức gió, sức nước, năng lượng
Mặt Trời….) dồi dào cho phép khai thác ngành điện lực
b.Tại sao trong cơ cấu giá trị sản xuất ngành công nghiệp năng lượng
nước ta, khai thác dầu khí có tỉ trọng ngày càng cao
- Sản lượng khai thác dầu khí ngày càng tăng(Dẫn chứng)
- Phục vụ xuất khẩu
2,5 1,5
1,0
Câu
5
(4.0đ
)
a Vẽ biểu đồ
- Biểu đồ : Cột kết hợp đường (Các dạng khác không có điểm)
- Yêu cầu
+ Chính xác, khoa học, đúng tỉ lệ
+ Đầy đủ tên biểu đồ, chú giải
+ Thẩm mĩ
(Thiếu ý trừ 0.25đ)
b Nhận xét và giải thích
- 1996 -2009: Số lao đông đang làm việc tăng nhanh(Dẫn chứng)
- Tỉ lệ thất nghiệp ở thành thị : Xu hướng giảm nhưn vẫn chậm(Dẫn chứng)
- Thời gian thiếu việc làm ở nông thôn : Giảm nhanh chóng(Dẫn chứng)
- Giải thích:
+ Do quá trình CNH,HĐH cùng với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đa dạng
hoạt đông kinh tế ở nông thôn đã giảm tỉ lệ nông dân đổ xô ra thành thị gây
ra thất nghiệp ở thành thị và dư thừ thời gian lao động ở nông thôn
2,5
1,5