Trong những năm qua các doanh nghiệp nói chung, đối với doanh nghiệpVận tải nói riêng, công tác phát triển nguồn lao động ngày càng được quantâm hơn, nhằm đáp ứng không ngừng sự đòi hỏi
Trang 1Lời nói đầu
Để đạt được hiệu quả trong sản xuất kinh doanh thì vấn đề tổ chức laođộng là một trong những công việc thực sự cần thiết trong quá trình quản lý,điều hành sản xuất kinh doanh Đây là mục tiêu và là yếu tố quan trọng nhấtđối với các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường hiện nay
Việc tổ chức lao động sao cho phù hợp với khả năng và trình độ củangười lao động, làm cho người lao động phấn khởi hào hứng yên tâm công tác
và đạt năng suất chất lượng cao, đem lại hiệu quả cho doanh nghiệp là việchết sức cần thiết Vì vậy trong quá trình hoạt động sản xuất của doanh nghiệpcần phải tổ chức lao động khoa học, nhằm góp phần nâng cao chất lượng vàhiệu quả, tích luỹ và phát triển kinh tế, tạo điều kiện cho người lao động táisản xuất sức lao động
Trong những năm qua các doanh nghiệp nói chung, đối với doanh nghiệpVận tải nói riêng, công tác phát triển nguồn lao động ngày càng được quantâm hơn, nhằm đáp ứng không ngừng sự đòi hỏi của cơ chế thị trường và hộinhập trong và ngoài nước Tuy nhiên, việc phát triển nguồn lao động được thểhiện như thế nào vừa đạt được tính khoa học, đồng thời đem lại hiệu quả kinh
tế cao đang là vấn đề bức xúc được đặt ra đối với các nhà quản lý kinhdoanh
Xuất phát từ thực trạng phát triển nguồn lao động tại công ti vận tải BIC
và với mong muốn tìm hiểu về lĩnh vực tổ chức lao động nên em chọn đề tài "
Kế hoạch phát triển nguồn lao động trong công ty vận tải BIC " làm bài tập
lớn môn kinh tế và tổ chức sản xuất
Tuy nhiên, trong khuân khổ bài tập lớn, với thời gian hạn hẹp và nhiều mặthạn chế nên những vấn đề nghiên cứu trong khuân khổ này không thể tráchkhỏi những thiếu sót Rất mong nhận được sự góp ý, nhận xét của các thầy côgiáo và bạn bè quan tâm đến vấn đề này
Trang 2Phần I Kế hoạch phát triển nguồn lao động trong
doanh nghiệp vận tải 1.1 Khái niệm kế hoạch phát triển nguồn lao động:
Định nghĩa chiến lược nhân lực: Xây dựng kế hoạch phát triển nguồn laođộng trong doanh nghiệp là việc xác định những biện pháp xử dụng lao độngmột cách tối ưu để đạt hiểu quả cao trong sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp
1.2 Vai trò của kế hoạch phát triển nguồn lao động:
Việc xây dựng kế hoạch phát triền nguồn lao động nhằm đạt được mục tiêucủa doanh nghiệp Mục tiêu của doanh nghiệp có thể là: mục tiêu ngắn hạn,mục tiêu dài hạn, mục tiêu chính của doanh nghiêp thường là lợi nhuận, sựtăng trưởng, thoả mãn nhu cầu khách hàng
Vai trò của kế hoạch phát triền nguồn lao động bao gồm:
+ Dự đoán về nguồn lao động mà doanh nghiệp cần trong tương lai
+ Sắp xếp hợp lý nguồn lao động trong doanh nghiệp
+ Đảm bảo cung - cầu về nguồn lao động cho các mặt hoạt động sản xuấtkinh doanh
+ Xác định các biện pháp của thể để quản lý nguồn lao động: tuyển trọn,kiểm tra, định hướng đào tạo, đánh giá, thưởng phạt
Vai trò của kế hoạch phát triền nguồn lao động có thể là nâng cao về sốlượng, chất lượng lao động; giảm tỉ lệ lao động quản lý; có cơ cấu lao độnghợp lý
Trang 3* Vai trò của nguồn nhân lực đối với sự phát triển nền kinh tế quốc dân:Nguồn nhân lực có vai trò quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hoá hiệnđại hoá đất nước Nghị quyết đại hội Đảng 8 chỉ rõ “ Nâng cao dân trí và pháthuy nguồn lực to lớn của con người Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợicủa sự nghiêp CNH-HĐH đất nước Việt Nam phải nhanh chóng tạo ra mộtđội ngũ đông đảo những người lao động có kỹ thuật, có chuyên môn, có sứckhoẻ để phục vụ CNH-HĐH đất nước, phải tìm kiếm mọi hình thức mọi biệnpháp thích hợp để làm thay đổi về chất lực lương lao động, để đến năm 2020phần lớn lao động thủ công được thay thế bằng lao động sử dụng máy móc ”Yêu cầu phát triển nguồn nhân lực đáp ứng đòi hỏi của sự nghiệp CNH-HĐHđất nước, những yêu cầu đó thể hiện ở các mặt sau:
a Sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đòi hỏi một đội ngũ ngày càngđông đảo, lao động trí tuệ có trình độ quản lý, chuyên môn và kỹ thuật cao, cókhả năng đảm nhiệm các chức năng quản lý ngày càng phức tạp và có phươngpháp quản lý hiên đại, nắm bắt và phát triển các công nghệ hiên đại trong tất
cả các lĩnh vực của sản xuất xã hội Đội ngũ đó gồm:
+ Các nhà khoa học đầu ngành trong lĩnh vực quản lý kinh tế và công nghệ cùng với đội ngũ các nhà khoa học có trình độ cao
+ Các kỹ sư nắm bắt và điều khiển các công nghệ hiện đại, đặc biệt trong các ngành mũi nhọn và quan trọng trong nền kinh tế quốc dân
+ Các nhà quản lý kinh doanh có năng lực quản trị doanh nghiệp trong điềukiện kinh tế thị trường và sự cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới ngàycàng gay gắt
b Sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước đòi hỏi một đội ngũ đôngđảo công nhân kỹ thuật được đào tạo kỹ lưỡng, có chất lượng tay nghề cao đểđáp ứng cho các trung tâm công nghiệp, các cơ sở sản xuất với công nghệhiện đại và nền công nghiệp đã được hiện đại hoá
Trang 4c Yêu cầu nâng cao ý thức công dân, lòng yêu nước yêu chủ nghĩa xã hội vàtác phong làm việc công nghiệp của người lao động CNH-HĐH còn đòi hỏi
ý thức kỷ luật lao động cao, tác phong làm việc khoa học
d Yêu cầu nâng cao thể lực cho người lao động để phục vụ cho việc áp dụng,phổ biến các kỹ thuật và công nghệ hiện đại
e Sự nghiệp CNH-HĐH phải dựa vào đội ngũ những nhà huấn luyện đủ về
số lượng với chất lượng cao
* Các phương pháp phát triển nguồn nhân lực:
Mục tiêu của đào tạo nghề nghiệp:
Trang bị kĩ năng và tri thức cần thiết cho công việc
Nâng cao được năng lực làm việc cho người lao động
ổn định việc làm, nâng cao đời sống cho người lao động
* Hệ thống các trương lớp dạy nghề gồm :
Các trường, các trung tâm dạy nghề của nhà nước
Các trung tâm, trường, lớp dạy nghề của tư nhân
Các trường lớp dạy nghề của doanh nghiệp
Các trường, lớp dạy nghề tại các trung tâm giới thiệu việc làm
Kèm cặp tại nơi làm việc ( Do thợ cả, thợ tay nghề cao truyền thụ )
*Hệ thống các cơ sở đào tạo chuyên nghiệp gồm :
Các trường trung học chuyên nghiệp, trung học nghề ( Đào tạo các nhân viên
kỹ thuật, nghiệp vụ )
Các trường đại học (Đào tạo các kĩ sư , cử nhân )
Các trường cao đẳng ( Đào tạo cử nhân )
Các cơ sở đào tạo sau đại học ( Thạc sĩ ,tiễn sĩ )
Trang 5Đào tạo những người lao động mới nắm bắt được những kí năng cơ bản Đào tạo và bồi dưỡng những nhân viên quản lý sản xuất kinh doanh
Đào tạo lại để đáp ứng đổi mới công nghệ hoặc thay đổi hệ thống sản xuất kinh doanh
Đào tạo lại để phù hợp với sự thay đổi vị trí làm việc của người lao động
Tổ chức thi nâng bậc hằng năm cho công nhân
Những công việc thực hiện để mở lớp đào tạo :
Chuẩn bị nội dung chương trình đào tạo:
+ Đề cương mục tiêu đào tạo
+ Nội dung đào tạo
+ Thời gian đào tạo
+ Chương trình đào tạo
+ Lịch trình giảng dạy hằng tuần
+ Kế hoạch cung ứng nguyên liệu cho đào tạo
+ Kế hoạch đánh giá đào tạo
Giáo trình hoặc bài giảng về kĩ năng, về kiến thức
Các bài tập thực hành ở xưởng
Giảng dạy và hướng dẫn hằng ngày
An toàn lao động
Đánh giá đào tạo
Điều chỉnh, phê duyệt về kĩ năng
Tuyển học viên
Hệ thống quản lý đào tạo ở doanh nghiệp
Doanh nghiệp phải thành lập hội đồng đào tạo bao gồm:
Trang 6+ Giám đốc hoặc phó giám đốc kĩ thuật làm chủ tịch.
+ Trưởng phòng tổ chức cán bộ đào tạo làm uỷ viên thường trực
+ Trưởng phòng tài chính kế toán - uỷ viên
+ Trưởng phòng kĩ thuật công nghệ - uỷ viên
Nhu cầu đào tạo và chương trình
Việc lập chương trình đào tạo theo sơ đồ sau:
Phản hồi
Bảng 1: Quy trình lập chương trình đào tạo
Khi tiến hành đào tạo phải nắm được nhu cầu đào tạo, xác định được mục tiêu
và xây dựng được chương trình thực tế trên cơ sở nhu cầu sử dụng lao động Cần nghiên cứu và đánh giá kết quả đào tạo và phản hồi lại để kiểm tra lại chương trình đào tạo và lập chương trình đào tạo mới
Xây dựng chương trình đào tạo gồm các bước cơ bản sau:
Lập kế hoạch đào tạo
Thực hiện đào tạo
Đánh giá kết quả đào tạo
Trang 71, Kiểm tra sự khác nhau của phạm vi công việc :
Nghiên cứu phạm vi những công việc mà học viên sẽ tham gia trong các hoạt động sau khi mãn khoá học
2, Kiểm tra trình độ theo yêu cầu công việc sau này
3, Kiểm tra nội dung học tập xem có thích ứng với thiết bị và phương tiện dạy học phù hợp với thiết bị và công nghệ sẽ làm việc hay không
4, Kiểm tra tiêu chuẩn, học phần, an toàn và độ ô nhiễm
5, Kiểm tra đầu vào của học viên
6, Kiểm tra quá trình học
7, Kiểm tra phương pháp học tập
8, Kiểm tra thời gian của khó học
9, Kiểm tra phương thức đánh giá
* Bố trí cơ cấu lao động hợp lý :
1.3 Cơ sở đở xây dựng chiến lược nhân lực:
1.3.1Việc xây dựng chiến lược nhân lực căn cứ vào:
Tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
Đặc điểm nguồn nhân lực của doanh nghiệp và xu hướng biến đổi nó
Chiến lược sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
1.3.2 Nội dung cơ bản của việc xây dựng kế hoạch phát triển nguồn lao động :
a, Hoạch định nguồn lao động:
Trang 8Là nhìn vào tương lai và định ra các kế hoạch hành động cho các hoạt động
về nguồn lao động để theo đuổi mục đích của chiến lược phát triển nguồn laođộng
Mô hình hoạch định kế hoạch phát triển nguồn lao động :
Phân tích hiện trạng quản trị nguồn lao động
Dự báo xác định nhu cầu lao động
Phân tích cung , cầu, khả năng điều chỉnh
Chính sách
Kế hoạch
Thực hiện:
- Thu hút
- Đào tạo và phát triển
- Trả công
và kích thích
- Quan hệ lao động
Kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện
Trang 9Trong nền kinh tế thị trường hiện nay thì hình thức tuyển dụng lao động phổ biến hiện nay là hợp đồng lao động Ngoài ra còn hình thức tuyển dụng vào biên chế nhà nước
Khái niệm hợp đồng lao động: là sự thoả thuận giữa người lao động và người
sử dụng lao động về việc làm có trả công, điều kiện lao động, quyền và nghĩa
vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động (Điều 26 bộ luật lao động )
c Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực:
Phát triển nguồn nhân lực là tổng thể các hình thức, phương pháp, chính sách và biện pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng các sức lao động nhằm đáp ứng đòi hỏi về nguồn nhân lực cho sự phát triển doanh nghiệphoặc nền kinh tế xã hội trong từng giai đoạn phát triển
Phân biệt phát triển nguồn nhân lực với tăng trưởng nguồn nhân lực:
+Phát triển nguồn nhân lực gắn với sự hoàn thiện, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, được biểu hiện qua việc nâng cao trình độ văn hoá, kỹ thuật, chuyênmôn, sức khẻo, đạo đức và ý thức nghề nghiệp
+ Tăng trưởng nguồn nhân lực: Gắn với việc tăng về số lượng sức lao động Vai trò phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp là: Giúp cho người lao động có được các kĩ năng và kiến thức, thể lực cần thiết cho công việc, nhờ vậy mà phát huy được nâng lực của họ, góp phần tăng nâng suất lao động
Phần II: Lập kế hoạch phát triển nguồn lao động cho
công ty BIC Việt Nam 2.1 Giới thiệu chung về công ty BIC
2.1.1 Mục tiêu của kế hoạch phát triển nguồn lao động cho công ty BIC.
Trang 10Nhằm tăng dần cả về số lượng và chất lượng lao động trong công ty, sao cho đáp ứng đầy đủ đối với sự phát triển mở rộng về quy mô kinh doanh cả chiều rộng lẫn chiều sâu trong năm 2006-2010.
Thu hút nguồn nhân lực bên ngoài chủ yếu là lao động có trình độ cao để kịp thời thích ứng trong việc mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh - dịch vụ của công ty trong nhiều lĩnh vực khác nhau Đồng thời nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ công nhân viên đang công tác trong công ty
Nâng cao chất lượng lao động trong công ty như: nâng cao trình độ quản lý đối với nhân viên lao động gián tiếp, nâng cao tay nghề, bậc thợ, khả năng lôi kéo khách hàng Đối với lái phụ xe, thợ BDSC
2.1.2 Định hướng của công ty BIC giai đoạn 2006-2010.
2.1.2.1 Chiến lược kinh doanh của công ty giai đoạn 2006-2010.
* Kế hoạch phát triển mở rộng ngành nghề kinh doanh
a Kế hoạch về mở rộng thị trường từ năm 2006-2010
Ngành nghề chính của công ty là vận tải hành khách bằng xe chất lượng cao Công ty tiếp tục mở rộng thị trường bằng cách mở rộng thêm ra các tuyến mớichiếm thị phần lớn hơn trong ngành vận tải ô tô Đặc biệt là đối với vận tải bằng xe chất lượng cao
b Kế hoạch ngành nghề sản xuất kinh doanh năm 2006-2010
- Kinh doanh vận tải
+ Chủ yếu là vận tải hành khách bằng xe chất lượng cao trên các tuyến đang chạy và mở thêm một số tuyến mới
+ Chạy hợp đồng đối với các cá nhân, tổ chức có yêu cầu
+ Tăng thêm một số đại lý bán vé đặt ở các địa điểm xung yếu, tại các trung tâm văn hoá, có chức năng vừa bán vé vừa giới thiệu về các tuyến xe, thời gian chạy cho khách hàng để lôi kéo khách hàng đến với công ty
Trang 11- Đối với xưởng: ngoài việc sửa chữa những xe của xưởng còn mở rộng quy
mô sửa chữa thêm các xe ở ngoài khi khách hàng có nhu cầu Ngoài ra xưởng còn cung cấp cho khách hàng những linh kiện phụ tùng ô tô khi khách hàng muốn mua
c Các chỉ tiêu chủ yếu
- Tổng doanh thu của công ty đạt mức tăng trưởng bình quân 15%/năm
- Lợi nhuận trước thuế tăng 15,6%/năm
- Thu nhập lao động tăng bình quân 9,3%/năm
- Năm suất lao động tăng 11%/năm
dự kiến đến năm 2012 số xe sẽ là 60 xe
* Đối với xưởng BDSC
Tốc độ tăng doanh thu tăng 18%/năm
+ Giải pháp
Trang 12- Nâng cao khả năng sửa chữa bảo dưỡng đối với thợ, mở rộng xưởng Ngoài việc chữa xe của mình, công ty còn đáp ứng nhu cầu sửa chữa xe của khách hàng.
- Đầu tư thêm các trang thiết bị sửa chữa hiện đại, từng bước cơ giới hoá thiết
bị sửa chữa qua các năm
- Đầu tư thêm các linh kiện, phụ tùng ô tô chất lượng cao đáp ứng nhu cầu sửa chữa thay thế cho khách hàng
* Đối với văn phòng:
Giải pháp: Nâng cao trình độ cán bộ quản lý, đầu tư các thiết bị quản lý hiện đại: máy di động, máy vi tính, đầu tư một số phần mềm quản lý kinh doanh Nối mạng vi tính cục bộ cho một số đơn vị trong doanh nghiệp, nối mạng internet để tìm hiểu thị trường, biến động thị trường góp phần tăng cao khả năng quản lý của cán bộ
d Định hướng về lao động tiền lương
Sắp xếp lại lao động cho phù hợp kỹ thuật chuyên môn nghiệp vụ và phù hợp
tổ chức quy mô sản xuất kinh doanh Đảm bảo thu nhập lao động gắn chặt vớikết quả lao động của từng người Phấn đấu từ nay đến 2012 thu nhập bình quân tăng 7,6%/năm
2.1.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh của công ty BIC.
Trang 13+ Do quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đời sống nhân dân được tăng lên, đời sống tăng họ có khả năng chi phí nhiều cho việc đi lại (đi làm, đi chơi, đi nghỉ mát) Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triểnvận tải hành khách của công ty.
+ Chất lượng phục vụ của công ty tương đối tốt, xe tốt, lái xe cẩn thận độ an toàn cao, qua thời gian hoạt động vừa qua uy tín của công ty đối với khách hàng đã được tăng cao, số khách đi xe của công ty ngày một đông Hành khách từng xem công ty như người bạn đường tin cậy trên mọi tuyến đường Đây là điều kiện thuận lợi
- Bộ máy quản lý của công ty đã từng bước hoàn thiện trong các năm, việc bố trí lao động hợp lý, cơ sở vật chất đã được đầu tư và bước đầu khai thác có hiệu quả, lực lượng lao động đã được đào tạo và bồi dưỡng qua thực tiễn Hoạt động của công ty đã có nền nếp, phù hợp với đặc thù kinh doanh
Tuy nhiên
- Công ty BIC là công ty không áp dụng hình thức khoán đối với lái phụ xe khi xe chạy trên các tuyến Sau mỗi lần chạy lái phụ xe sẽ nộp doanh thu cho phòng thu ngân Điều này đòi hỏi các nhân viên trong công ty phải có tính trung thực cao Vì vậy việc kiểm tra giám sát rất khó khăn đối với những nhà quản lý
- Cùng hoạt động trên địa bàn với công ty còn có các công ty khác chất lượng phục vụ không thua kém công ty như: Công ty vận tải Hoàng Long, Công ty vận tải Hải Phòng, công ty vận tải Hải Âu và các xe tư nhân khác Điều này
đã gây khó khăn trong việc chiếm lĩnh thị phần của công ty, gây cản trở cho việc phát triển sản xuất kinh doanh
2.1.2.3 Yếu tố nhân lực ảnh hưởng đến chiến lược kinh doanh của công ty.
Trang 14- Yếu tố con người luôn là yếu tố quyết định trong mọi hoạt động của công ty.Chiến lược đề ra hay đến đâu và có khả thi đến đâu đi chăng nữa thì lao động vẫn là yếu tố quyết định cuối cùng của sự thành công hay thất bại trong công ty.
- Hiện nay trong công ty có số lao động có trình độ sơ cấp chiếm cao nhất và
tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo cũng chiếm 1 con số không nhỏ Điều này làmảnh hưởng rất lớn tới hiệu quả sử dụng lao động của công ty
- Đối với việc mở rộng kinh doanh, trong qúa trình cạnh tranh gay gắt, xe chạy với tần suất cao không tránh khỏi việc hỏng hóc dọc đường Vì vậy, đối với lái xe cần phải có trình độ cao, năng động Ngoài việc lái tốt, lái xe cần phải có thêm kiến thức chuyên môn về bảo dưỡng sửa chữa để khắc phục tìnhtrạng xe hỏng hóc dọc đường
- Đối với xưởng: phải có trình độ thợ lành nghề để đáp ứng với khối lượng sửa chữa lớn
Mà thực tế lực lượng lao động trong những lĩnh vực trên thì chủ yếu là công nhân kỹ thuật chưa qua đào tạo Do đó, khó khăn cho công ty rất nhiều trong việc điều chỉnh sắp xếp lại lao động cho phù hợp với những ngành nghề kinh doanh mới, yêu cầu trình độ cao
Càng ngày càng có nhiều đối tượng thuộc các thành phần kinh tế cùng tham gia khai thác trên thị trường vận tải hành khách Cạnh tranh diễn ra gay gắt từ
đó lao động trong công ty cần phải nâng cao trình độ của mình để giúp cho Công ty khả năng thích ứng được với các điều kiện môi trường hiện tại cũng như tương lai
Khó khăn lớn nhất trong Công ty hiện nay là vấn đề nâng cao chất lượng cho đội ngũ nhân lực và sắp xếp lại đội ngũ nhân lực phù hợp với cường độ hoạt động lớn của Công ty
2.2 Dự báo kế hoạch phát triển nguồn lao động của Công ty BIC đến