Với và nhìn vào đồ thị, ta thấy hàm số có điểm cực trị Câu 5: Cho hàm số có đạo hàm .Có bao nhiêu giá trị nguyên dương của tham số để hàm số có đúng 5điểm cực trị?... Câu 10: Cho đồ thị
Trang 1TÀI LIỆU ÔN THI TỐT NGHIỆP THPT
KIẾN THỨC CẦN NHỚ:
DẠNG 1 BÀI TOÁN CỰC TRỊ HÀM SỐ CHỨA DẤU TRỊ TUYỆT ĐỐI
Bài toán: Đồ thị hàm số có bao nhiêu điểm cực trị
Số nghiệm của chính là số giao điểm của đồ thị và trục hoành
Còn số nghiệm của là số cực trị của hàm số , dựa vào đồ thị suy ra Vậy tổng số nghiệm bội lẻ của và chính là số cực trị cầntìm
Dạng toán này mình làm tựa theo đề tham khảo 2018, vẫn xuất
hiện ở dạng toán hàm hợp, các bạn học chú ý nhé!
DẠNG 2 SỐ ĐIỂM CỰC TRỊ CỦA HÀM HỢP
Bài toán: Cho hàm số Tìm số điểm cực trị của hàm số
trong đó là một hàm số đối với
Ta thực hiện phương pháp tương tự xét số điểm cực trị của hàm số
Bước 1 Tính đạo hàm
Bước 2 Giải phương trình
Bước 3.Tìm số nghiệm đơn và bội lẻ hoặc các điểm mà không xác định.
Câu 1: Cho hàm số có đạo hàm là Có bao nhiêu giá trị
nguyên của tham số để hàm số có đúng điểm cực trị?
Trang 2Hàm số có đúng điểm cực trị khi có hai nghiệm hoặc
ba nghiệm trong đó có nghiệm bằng và có nghiệm phân biệt Do
đó dựa vào bảng biến thiên của hàm số ta có
Vậy có giá trị nguyên
Câu 2: Cho hàm số có đạo hàm với Có bao
nhiêu giá trị nguyên dương của tham số để hàm số có điểm cực trị?
Lời giải
Đặt
Trang 3Các phương trình , , không có nghiệm chung từng đôi một và
với Suy ra có điểm cực trị khi và chỉ khi và có hai nghiệm phân
nguyên dương và nên có giá trị cần tìm
Câu 3: Cho hàm số có đạo hàm , với Số giá trị
nguyên của tham số để hàm số có điểm cực trị là
Lời giải Chọn C
Vì khi đi qua các nghiệm của phương trình dấu của
không đổi nên dấu của chỉ phụ thuộc các nghiệm của haiphương trình còn lại
Vậy hàm số có 8 điểm cực trị khi và chỉ khi mỗi phương trình
và phải có ba nghiệm phân biệt
Bảng biến thiên của hàm số
Trang 4Dựa vào bảng biến thiên, ta thấy điều kiện để mỗi phương trình
và phải có ba nghiệm phân biệt là
.Vậy chỉ có một giá trị nguyên của thỏa mãn là
Câu 4: Cho là hàm số bậc ba và có bảng biến thiên như hình vẽ
Có bao nhiêu giá trị nguyên để hàm số có điểmcực trị?
Lời giải Chọn B
trong đó và là hai nghiệm bộilẻ
Trang 5Với và nhìn vào đồ thị, ta thấy hàm số có điểm cực trị
Câu 5: Cho hàm số có đạo hàm .Có bao nhiêu giá trị
nguyên dương của tham số để hàm số có đúng 5điểm cực trị?
Trang 6Để có đúng 5 điểm cực trị thì mỗi phương trình đều có hai
nghiệm phân biệt khác
Do đó, mỗi đường thẳng và phải cắt đồ thị tại 2 điểm phân
biệt có hoành độ khác 3 Nhận xét: đường thẳng luôn nằm trên
đường thẳng
Ta có: Vậy có giá trị nguyên dương
Câu 6: Cho hàm số Hàm số có đồ thị như hình vẽ dưới đây
x
y
3 2
Tìm để hàm số có điểm cực trị
Lời giải Chọn C
Do hàm số là hàm chẵn nên hàm số có cực trị khi và chỉ khihàm số này có đúng điểm cực trị dương
Đồ thị hàm số tiếp xúc trục hoành tại điểm có hoành độ là
nên các nghiệm của pt không làm đổi dấu khi đi
Trang 7qua, do đó các điểm cực trị của hàm số là các điểm nghiệm
của hệ
Hệ trên có duy nhất nghiệm dương khi và chỉ khi
Câu 7: Cho hàm số với mọi Có bao nhiêu giá trị
nguyên
dương của để hàm số có điểm cực trị?
Lời giải Chọn B
Ta có , là nghiệm kép nên khi qua giá trị thì
không bị đổi dấu
Trang 8.Vậy có giá trị nguyên dương thỏa mãn.
Câu 8: Cho hàm số có đạo hàm
Có bao nhiêu giá trị nguyên của để hàm số có 5điểm cực trị?
Lời giải Chọn C
Dựa vào cách vẽ đồ thị hàm số , số điểm cực trị của đồ thị hàm
số bằng số điểm cực trị dương của đồ thị hàm số cộngthêm 1
Để hàm số có 5 điểm cực trị thì đồ thị hàm số có 2 cựctrị dương
Ta có
Có là nghiệm bội 2, là nghiệm đơn
Vậy có hai nghiệm phân biệt, có một nghiệm dương, có một nghiệm
Trang 9Câu 9: Cho hai hàm đa thức , có đồ thị là hai đường cong ở hình
vẽ Biết rằng đồ thị hàm số có đúng một điểm cực trị là , đồ thịhàm số có đúng một điểm cực trị là và Có bao nhiêu giátrị nguyên của tham số thuộc khoảng để hàm số
có đúng điểm cực trị?
Lời giải Chọn B
.Bảng biến thiên của hàm số là:
Trang 10Suy ra bảng biến thiên của hàm số là:
Do đó, hàm số cũng có ba điểm cực trị
Vì số điểm cực trị hàm số bằng tổng số điểm cực trị của hàm số
và số nghiệm đơn và số nghiệm bội lẻ của phương trình, mà hàm số cũng có ba điểm cực trị nên hàm số
có đúng năm điểm cực trị khi phương trình cóđúng hai nghiệm đơn
Dựa vào bảng biến thiên của hàm số , phương trình cóđúng hai nghiệm đơn khi và chỉ khi
Câu 10: Cho đồ thị như hình vẽ dưới đây:
Gọi là tập hợp tất cả các giá trị nguyên dương của tham số để hàm số
có điểm cực trị Tổng tất cả các giá trị của các phần
tử trong tập bằng
Trang 11Lời giải Chọn C
Đặt
Phương trình
Dựa vào đồ thị ta thấy phương trình luôn có 3 nghiệm phân biệt
Vậy để đồ thị hàm số có 5 điểm cực trị thì phương trình phải có
Vậy tổng các phần tử là 7
Câu 11: Cho hàm số có đồ thị như hình vẽ bên dưới Có bao nhiêu giá trị
nguyên của tham số thực để hàm số có 5 điểm cựctrị?
Lời giải Chọn B
Trang 12Gọi là ba điểm cực trị của hàm số
.Bảng biến thiên của hàm
Phương trình có đúng 2 nghiệm không thuộc
.Vậy có 2 giá trị nguyên của là và thì hàm số
có 5 điểm cực trị
Có tất cả bao nhiêu giá trịnguyên của để hàm số có đúng một điểm cực trị?
Lời giải Chọn C
Ta có
Để hàm số có đúng một điểm cực trị Phương trình vô nghiệm,
có nghiệm kép hoặc có hai nghiệm phân biệt trong đó có nghiệm là
Trang 13Trường hợp 1 Phương trình vô nghiệm
Trường hợp 2 Phương trình có nghiệm kép
Trường hợp 3 Phương trình có hai nghiệm phân biệt , Trong đó
Theo định lí Viète ta có
Câu 13: Cho hàm số bậc bốn có đồ thị như hình bên Số điểm cực trị của
Lời giải Chọn C
Từ đồ thị ta có bảng biến thiên của hàm số như sau
Trang 14Đường thẳng cắt đồ thị hàm số tại 1 điểm.
Đường thẳng cắt đồ thị hàm số tại 3 điểm
Đường thẳng cắt đồ thị hàm số tại 1 điểm
Như vậy phương trình có tất cả 7 nghiệm đơn phân biệt
Đạo hàm
Trang 15
Vậy số điểm cực trị của hàm số là
Câu 15: Cho hàm số bậc bốn có bảng biến thiên như sau:
Số điểm cực trị của hàm số là
Lời giải Chọn C
Ta có
Vậy
Trang 16Từ bảng biến thiên suy ra hàm là bậc bốn trùng phương nên ta có
Vậy hàm có 5 điểm cực trị
Câu 16: Cho là hàm bậc bốn thỏa mãn Hàm số có bảng biến
thiên như sau:
Hàm số có bao nhiêu điểm cực trị?
Lời giải Chọn A
Do là hàm bậc bốn và từ bảng biến thiên của , ta có: bậc ba
Trang 17+ Với : , mà suy ra vô nghiệm trên
biến mà hàm số nghịch biến nên phương trình có không quá 1nghiệm Mặt khác, hàm số liên tục trên và
; Nên có đúng 1 nghiệm
Bảng biến thiên của :
Từ đó ta có nên phương trình có hai nghiệm thực phân biệt
Trang 18, Đường thẳng đi qua các điểm , ,
Quan sát vào vị trí tương đối của hai đồ thị trên hình vẽ, ta có BBT của hàm
số như sau
Đồ thị hàm số nhận trục làm trục đối xứng nên từ BBT trên tasuy ra BBT của hàm số như sau
Vậy hàm số có 5 điểm cực trị
Câu 18: Cho hàm số có đạo hàm trên , đồ thị hàm số là đường
cong ở hình vẽ Hỏi hàm số có bao nhiêu điểm cựctrị?
Lời giải Chọn B
Trang 19Câu 19: Cho hàm số có Biết là hàm số bậc bốn và có đồ
thị là đường cong trong hình bên Số điểm cực trị của hàm số
là
Lời giải Chọn A
Xét
Có
Đặt phương trình trở thành:
Trang 20Vẽ đồ thị hàm trên cùng hệ trục tọa độ với hàm
Dựa vào đồ thị ta có:
Bảng biến thiên
Dựa vào BBT ta thầy hàm số có 5 điểm cực trị
Câu 20: Cho hàm số có Biết là hàm số bậc bốn và có đồ
thị là đường cong trong hình bên Số điểm cực trị của hàm số
là
Lời giải Chọn B
Trang 21Đặt
Đặt thế vào phương trình trên ta được
Xét hàm số đổi dấu khi qua 0 và đồ thị hàm số có
tiệm cận ngang Khi vẽ đồ thị trên cùng một mặt phẳng tọa độ với đồ
thị hàm số ta thấy hai đồ thị cắt nhau tại 2 điểm phân biệt thuộc góc phần từ thứ 3 và 4, gọi 2 giao điểm lần lượt là
Như vậy ta có bảng biến thiên của hàm số như sau
Dựa vào bảng biến thiên ta thấy phương trình có 3 nghiệm phân
biệt và hàm số có 2 điểm cực trị không nằm trên trục hoành, do đó
hàm số có 5 điểm cực trị
Câu 21: Cho hàm số có Biết là hàm số bậc bốn và có đồ
thị như hình vẽ Số điểm cực trị của hàm số là
Trang 22A 4 B 3 C 6 D 5.
Lời giải Chọn D
Trang 23Số cực trị của hàm số bằng số cực trị của hàm
và số nghiệm đơn hoặc bội lẻ của phương trình Dựa vào bảng biến thiên của hàm thì số cực trị của là 5
Câu 22: Cho là hàm đa thức bậc và có đồ thị như hình vẽ Có bao
nhiêu giá trị nguyên của tham số thuộc đoạn để hàm số
có điểm cực trị?
Lời giải Chọn C
Số điểm cực trị của = số điểm cực trị của + số giao điểm của
với trục khác với điểm cực trị của
Hàm số có điểm cực trị Suy ra hàm số cũng có điểmcực trị
Hàm số có 5 điểm cực trị khi và chỉ khi có nghiệm phân biệt khác điểm cực trị của
Đồ thị hàm số có được bằng cách tịnh tiến đồ thị hàm số
sang bên phải đơn vị
Dựa vào đồ thị, ta được: hoặc
có giá trị nguyên thỏa mãn yêu cầu bài toán
Trang 24Vậy có giá trị nguyên thỏa đề bài là
Câu 24: Tìm số các giá trị nguyên của tham số để đồ thị hàm số
có bốn nghiệm phân biệt khi và chỉ khi
Vậy không có giá trị nguyên của tham số để đồ thị hàm số
có bảy điểm cực trị
Câu 25: Cho hàm số với là tham số thực Số giá trị nguyên
trong khoảng của để hàm số đã cho có điểm cực trị là
Lời giải Chọn B
Trang 25Vậy có giá trị của thỏa ycbt.
Câu 26: Tập hợp các giá trị của để hàm số có điểm
cực trị là:
Lời giải Chọn D
Có x →+∞lim f ( x)=+ ∞
, x →−∞lim f ( x )=+ ∞
.Bảng biến thiên:
Trang 26Từ bảng biến thiên, ta có hàm số có điểm cực trị đồ thị hàm
Câu 28: Hình vẽ bên là đồ thị của hàm số Gọi là tập hợp các giá trị
nguyên dương của tham số để đồ thị hàm số có điểmcực trị Tổng giá trị tất cả các phần tử của bằng
Vì nên có được bằng cách tịnh tiến
lên trên đơn vị
- Đồ thị hàm số có được bằng cách lấy đối xứng qua trục
hoành phần đồ thị nằm phía dưới trục và giữ nguyên phần phía trên trục
Trang 27Vậy tổng giá trị tất cả các phần tử của bằng
* Cách 2: đạo hàm hàm số hợp.
- Ta có:
- Xét
+ Do phương trình có nghiệm phân biệt nên phương trình
cũng có nghiệm phân biệt
- Xét
+ Nếu thì phương trình có nghiệm phân biệtkhác nghiệm của
+ Nếu thì có nghiệm phân biệt
Tóm lại : với thì hai phương trình và có tất cả nghiệm bội
lẻ phân biệt và đổi dấu khi đi qua các nghiệm đó, hay đồ thị hàm số
có điểm cực trị
Vậy tổng giá trị tất cả các phần tử của bằng
Trang 28Đồ thị hàm số có điểm cực trị khi và chỉ khi
Lời giải
Từ bảng biến thiên ta có đồ thị hàm số có hai điểm cực trị
Để đồ thị hàm số có điểm cực trị thì đồ thị cắt
Câu 30: Cho hàm số , bảng biến thiên của hàm số như sau:
Số điểm cực trị của hàm số là
Lời giải Chọn C
.Phương trình vô nghiệm, các phương trình đều có hai nghiệm phân biệt khác 1 và do đôi một khác nhau nên các nghiệm của
phương trình cũng đôi một khác nhau Do đó có 6
nghiệm phân biệt
Vậy có 7 nghiệm phân biệt, do đó số điểm cực trị của hàm số
là 7
Câu 31: Cho hàm số , bảng biến thiên của hàm số như sau:
Trang 29Số điểm cực trị của hàm số là
Lời giải Chọn C
Kết hợp bảng biến thiên của và hệ ta thấy:
Phương trình tìm được hai nghiệm phân biệt khác
Trang 30Phương trình tìm được thêm hai nghiệm mới phân biệt
khác
Phương trình tìm được thêm hai nghiệm phân biệt khác
Vậy hàm số có tất cả 7 điểm cực trị
Câu 32: Cho hàm số có đạo hàm liên tục trên Đồ thị hàm số
như hình vẽ bên Hàm số có bao nhiêu điểm cực trịthuộc khoảng ?
Lời giải Chọn A
Trang 31Suy ra có nghiệm kép , có 2 nghiệm phân biệt , có 2nghiệm phân biệt khác Do đó phương trình có
5 nghiệm trong đó có là nghiệm bội ba, các nghiệm ;
là các nghiệm đơn
Vậy có 5 điểm cực trị
Câu 33: Cho hàm số có đạo hàm đến cấp hai trên và có bảng xét dấu
của hàm số như hình sau:
Hỏi hàm số đạt cực tiểu tại điểm nào trong các
điểm sau?
Lời giải Chọn A
Bảng xét dấu :
Từ bảng xét dấu ta suy ra hàm số đạt cực tiểu tại
Câu 34: Cho hàm số bậc năm có đồ thị như hình bên Số điểm
Trang 32A B C D
Lời giải Chọn C
Bảng biến thiên của hàm :
Dựa vào bảng biên thiên của hàm , ta có
Phương trình có duy nhất một nghiệm
Phương trình có duy nhất một nghiệm
Phương trình có ba nghiệm phân biệt không trùng vớicác nghiệm trên
Trang 33Phương trình có ba nghiệm phân biệt không trùng với cácnghiệm trên.
Do đó, phương trình có mười nghiệm đơn phân biệt nên hàm số
có mười điểm cực trị
Câu 35: Cho hàm số ( )f x có đạo hàm ( ) f x có đồ thị như hình vẽ
Hàm số
3 2
x x x
Trang 34Từ bảng xét dấu của g x ta suy ra hàm số ' g x đạt cực đại tại x 1.
Câu 36: Cho hàm số xác định, liên tục trên và có đúng hai điểm cực
trị có đồ thị như hình vẽ sau:
Hỏi hàm số có bao nhiêu điểm cực trị?
Lời giải Chọn B
Do hàm số có đúng hai điểm cực trị nên phương trình
có hai nghiệm bội lẻ phân biệt
Ta có
Do đó ta có bảng biến thiên:
Trang 35Từ bảng biến thiên ta suy ra hàm số có 3 cực trị Chọn phương án B.
Câu 37: Cho hàm số có Hỏi có tất cả bao nhiêu
số nguyên không vượt quá sao cho hàm số có 7 điểmcực trị?
Lời giải Chọn C
Do là nghiệm bội lẻ và là các nghiệm đơn nên để có 7điểm cực trị thì phương trình phải có 4 nghiệm phân biệt khác 0 và khác, hay phương trình phải có 2 nghiệm dương phân biệt khác1
.Kết hợp với điều kiện nguyên, không vượt quá 2018 suy ra có 2017 giá trịcủa
bao nhiêu giá trị nguyên dương của tham số để hàm số
có điểm cực trị?
Lời giải Chọn A
Trang 36Xét
Ta có
Yêu cầu bài toán có nghiệm bội lẻ mỗi phương trình
đều có hai nghiệm phân biệt khác
Xét đồ thị của hàm số và hai đường thẳng
Khi đó cắt tại bốn điểm phân biệt
Vậy có giá trị nguyên dương thỏa
Câu 39: Cho hàm số y f x ( ) có đạo hàm liên tục trên và bảng xét dấu đạo
hàm
Hàm số y3 (f x 4 4x2 6) 2 x6 3x412x2 có tất cả bao nhiêu điểm cực tiểu?
Lời giải Chọn D
Trang 37x x
Hàm số y3 (f x 4 4x2 6) 2 x6 3x412x2 có bảng xét dấu đạo hàm như sau
Vậy hàm số y3 (f x 44x2 6) 2 x6 3x412x2 có 2 điểm cực tiểu.
Câu 40: Hình vẽ là đồ thị hàm số Gọi là tập hợp các giá trị nguyên
dương của tham số để hàm số có điểm cực trị Tổng giátrị tất cả các phần tử của bằng
Lời giải Chọn B
Dựa vào đồ thị hàm số ta thấy hàm số có cực trị
Số cực trị của hàm số bằng với số cực trị của hàm số
và bằng số cực trị của hàm số
Trang 38Số cực trị của hàm số bằng số cực trị của hàm số
cộng với số nghiệm đơn của phương trình
Để hàm số có có điểm cực trị thì phương trinh phải có
nghiệm đơn phân biệt
Câu 41: Cho hàm số xác định trên và hàm số có đồ thị như
hình bên Đặt Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số
để hàm số có đúng điểm cực trị?
Lời giải Chọn A
Trang 39+
+ Nhận thấy
Theo yêu cầu bài toán