Gọi a là độ dài đường sinh của hình nón N .Mặt phẳng qua trục của hình nón N cắt hình nón theo thiết diện là ABCD.. Vì ABCD có bán kính đường tròn nội tiếp bằng 2 nên ta có Câu 2:
Trang 1TÀI LIỆU ÔN THI TỐT NGHIỆP THPT
Trục là đường thẳng đi qua
hai điểm O O, .
Thiết diện qua trục: Là
Trang 2.Gọi A và B là hai điểm thuộc đường tròn đáy sao cho AB , khoảng cách12
từ tâm của đường tròn đáy đến mặt phẳng SAB bằng
Gọi O , R lần lượt là tâm và bán kính đáy của khối nón, K , H lần lượt là hình
chiếu của O lên AB , SK Khi đó khoảng cách từ tâm của đường tròn đáy đếnmặt phẳng SABbằng OH
Ta có:
8003
Trang 3Gọi a là độ dài đường sinh của hình nón N .
Mặt phẳng qua trục của hình nón N cắt hình nón theo thiết diện là ABCD .
Do đường sinh tạo với đáy một góc 60 nên ABCD là tam giác đều.
Vì ABCD có bán kính đường tròn nội tiếp bằng 2 nên ta có
Câu 2: Cắt khối nón N bởi mặt phẳng đi qua đỉnh và tạo với mặt phẳng chứa đáy
một góc bằng 60 ta được thiết diện là một tam giác vuông cân cạnh huyền0
2a Thể tích khối nón N bằng
A
3
5 324
a
Lời giải
Trang 4Giả sử khối nón N có đỉnh là S, tâm đáy là O và thiết diện là giác vuôngcân SAB.
Gọi I là trung điểm của AB , khi đó SIO 600,
Câu 3: Cho hình nón ( )N có đỉnh S , chiều cao h Mặt phẳng 3 ( )P qua đỉnh S cắt
hình nón ( )N theo thiết diện là tam giác đều Khoảng cách từ tâm đáy hìnhnón đến mặt phẳng ( )P bằng 6 Thể tích khối nón giới hạn bởi hình nón( )N bằng
A 27 B 81 C 12 D 36.
Lời giải
Giả sử tam giác đều là SAB như hình vẽ Gọi I là trung điểm của AB Trong
tam giác vuông kẻ
Trang 5V OB h
Câu 4: Cho hình nón đỉnh S có đáy là hình tròn tâm O Một mặt phẳng đi qua đỉnh
của hình nón và cắt hình nón theo thiết diện là một tam giác vuông SAB có
diện tích bằng 4a2 Góc giữa trục SO và mặt phẳng SAB bằng 30 Diệntích xung quanh của hình nón đã cho bằng bao nhiêu?
A 3 10 a 2 B 4 10 a 2 C 10 a 2 D 2 10 a 2
Lời giải
Gọi M là trung điểm của AB , tam giác OAB cân tại đỉnh O nên OM AB
và SOAB suy ra ABSOM
Dựng OK SM theo đó OK AB nên OK SAB
Vậy góc tạo bởi trục SO và mặt phẳng SAB là góc OSM 30
Tam giác vuông cân SAB có diện tích 4a2 suy ra
Câu 5: Cho khối nón có góc ở đỉnh 120° và thể tích bằng p a3 Diện tích xung quanh
của khối nón đã cho bằng
A 2 3 a p 2 B 3 a p 2 C p a2. D 4 3 a p 2
Trang 6Theo giả thiết ·ASB=120°Þ ·ASO=BSO· = °.60
Gọi bán kính đáy hình nón là ,r chiều cao là h, đường sinh là l.
Vì DSOB vuông ở O và có OSB· = °60
3.tan 30
Diện tích xung quanh khối nón: S=p rl=2p 3a2
Câu 6: Cho hình nón ( )N có đỉnh S , chiều cao h Mặt phẳng 3 ( )P qua đỉnh S cắt
hình nón ( )N theo thiết diện là tam giác đều Khoảng cách từ tâm đáy hìnhnón đến mặt phẳng ( )P bằng 6 Thể tích khối nón giới hạn bởi hình nón( )N bằng
A 27 B 81 C 12 D 36.
Lời giải
Trang 7Giả sử tam giác đều là SAB như hình vẽ Gọi I là trung điểm của AB Trong
tam giác vuông kẻ
a
và SAO 30 ,0 SAB 600 Độdài đường sinh của hình nón theo a bằng
A a 2 B a 3 C 2a 3 D a 5
Lời giải
Gọi H là trung điểm của AB , K là hình chiếu của O lên SH
Vì tam giác OAB cân tại O OH AB
Trang 8Mà SAB600 SAB đều
32
.Xét tam giác vuông SOH vuông tại O:
OH SH SO SA SA SA
.2
r Một thiết diện đi qua đỉnh của hình nón có khoảng cách từ tâm O
đến mặt phẳng chứa thiết diện là 2, 4 cm
Tính diện tích của thiết diện đó
A I
Thiết diện đi qua đỉnh là tam giác cân SAB
Kẻ OI AB OK, SI 1
Ta có ABOI AB, SO ABSOI ABOK 2
Từ và suy ra OK SAB d O SAB , OK
.Theo bài ra ta có AO r 5; SO h 3; OK 2, 4
Câu 9: Cho hình nón đỉnh S , đường cao SO, A và B là hai điểm thuộc đường tròn
đáy sao cho khoảng cách từ O đến SAB bằng 33
a
và SAO 30 ,0 SAB 600
Độ dài đường sinh của hình nón theo a bằng
Trang 9A O
S
Gọi K là trung điểm của AB ta có OK AB vì tam giác OAB cân tại O
Mà SOAB nên ABSOK SOK SAB mà SOK SAB SK nên từ
O dựng OH SK thì OH SAB OH d O SAB ,
Xét tam giác SAO ta có:
sin
Câu 10: Một gia đình dự định làm bể lọc nước có dạng hình nón có bán kính đáy
là r và đường sinh bằng 3m Phần lắp đậy của bể được làm bằng tôn với giá
thành 0,5 triệu đồng 1 m2 còn phần thành bể được làm bằng thép không rỉvới giá 2 triệu đồng 1 m2 Để phù hợp với thiết kế nhà cần dung tích bể nước
là lớn nhất, vậy chi phí để thi công bể là bao nhiêu triệu đồng?
606
r r r
é êê
=-Û ê=ê
=ê
Trang 10Vậy dung tích bể lớn nhất khi r = 6
Vậy chi phí làm bể là
Phần lắp đậy của bể: T1= 0,5 p r2= 3 p.
Phần thành bể: T2=2.p rl=6 6p.
Vậy tổng chi phí thi công là 3 p + 6 6 p .
Câu 11: Cho hình nón đỉnh S , góc ở đỉnh bằng 120 , bán kính đáy bằng R3a 3
Mặt phẳng P đi qua đỉnh S cắt nón theo thiết diện là 1 tam giác Khi diện
tích thiết diện lớn nhất Smax, tính góc giữa thiết diện và mặt đáy?
Trang 118m, độ dài đường sinh bằng 24mvà M là điểm sao cho 2MSuuur+MAuuur =0.r Hãytính chiều dài nhỏ nhất của sợi dây đèn cần có.
MSuuur+MAuuur= Ûr SMuuur = SAuur Þ SM = SA= m
Trải hình nón ra như hình bên dưới
S
A' A
SA
Trang 12Chiều dài nhỏ nhất của sợi dây đèn cần có là đoạn thẳng
Câu 13: Cho mặt cầu S bán kính R Hình nón N thay đổi có đỉnh và đường
tròn đáy thuộc mặt cầu S Thể tích lớn nhất của khối nón N là:
A
3
3281
R
3
3227
R
Lời giải
Ta có thể tích khối nón đỉnh S lớn hơn hoặc bằng thể tích khối nón đỉnh S
Do đó chỉ cần xét khối nón đỉnh S có bán kính đường tròn đáy là r và
đường cao là SI h với h R
Thể tích khối nón được tạo nên bởi N là:
1
Ta có f h 3h24hR
0
f h 3h24hR0 h hoặc 0
43
R
h
.Bảng biến thiên:
R
h
Trang 13
Vậy thể tích khối nón được tạo nên bởi N
R
h
Câu 14: Người ta cần làm một vật dụng dạng hình nón Diện tích toàn phần của
hình nón bằng 1600 ( cm2) Khi thể tích khối nón lớn nhất, bán kính đáy củachiếc nón là
Câu 15: Cho khối nón đỉnh S có bán kính đáy bằng 2 3a Gọi A và B là hai
điểm thuộc đáy sao cho AB4a Biết khoảng cách từ tâm của đáy đến mặtphẳng SAB bằng 2a, thể tích của khối nón đã cho bằng
Trang 14Vẽ OH AB tại Hsuy ra H là trung điểm AB
2 2
Xét OAH vuông tại H ta có OH OA2 HA2 2 3a2 2a2 2 2a
Áp dụng hệ thức lượng trong SOH vuông tại O ta có
Câu 16: Cho hình nón đỉnh S , đường cao SO, A và B là hai điểm thuộc đường
tròn đáy sao cho khoảng cách từ O đến SAB bằng 33
Trang 15Gọi K là trung điểm của AB ta có OK AB vì tam giác OAB cân tại O
Mà SOAB nên ABSOK SOK SAB mà SOK SAB SK nên từ
O dựng OH SK thì OH SAB OH d O SAB ,
Xét tam giác SAO ta có:
sin
C ÂU 17: Cho hình nón đỉnh S có đáy là hình tròn tâm O, bán kính R Dựng hai
đường sinh SA và SB, biết AB chắn trên đường tròn đáy một cung có số đobằng 60 , khoảng cách từ tâm O đến mặt phẳng SAB bằng 2.
R
Thể tíchcủa khối nón bằng
Trang 16Gọi I là trung điểm AB.
Ta có cung AB bằng 60 nên AOB 60
Tam giác AOI vuông tại I, ta có
Câu 18: Cho hình nón có chiều cao 6a Một mặt phẳng P đi qua đỉnh của hình
nón và có khoảng cách đến tâm là 3a , thiết diện thu được là một tam giác
vuông cân Thể tích của khối nón được giới hạn bởi hình nón đã cho bằng
A 150 a 3 B 96 a 3 C 108 a 3 D 120 a 3
Lời giải Chọn D
Trang 17Mặt phẳng P cắt hình nón theo thiết diện là tam giác SDE Theo giả thiết, tam giác SDE vuông cân tại đỉnh S Gọi G là trung điểm DE , kẻ OH SG
V a a a
Câu 19: Cho một hình nón có bán kính đáy bằng 2a Mặt phẳng P đi qua đỉnh
S của hình nón, cắt đường tròn đáy tại A và B sao cho AB2a 3, khoảngcách từ tâm đường tròn đáy đến mặt phẳng P bằng
22
a
Thể tích khốinón đã cho bằng
A
3
83
Lời giải
Chọn B
Trang 18Gọi C là trung điểm của AB , O là tâm của đáy Khi đó
3 2
Câu 20: Cắt khối nón N bởi mặt phẳng đi qua đỉnh và tạo với mặt phẳng chứa
đáy một góc bằng 600 ta thu được thiết diện là một tam giác đều cạnh 4a
Gọi I là tâm đáy nón Ta có thiết diện qua đỉnh là tam giác SBA
Trang 19Gọi M là trung điểm của AB. Suy ra SMI 600.
Do tam giác SAB đều cạnh 4a
4 3
2 32
a
Xét tam giác SIM vuông tại I ta có SI 3 ;a IM a 3
Xét IMA vuông tại M ta có IA IM2MA2 3a22a2 a 7
.Khi đó 1 2 1 2 3
7 3 7
Câu 21: Cắt khối nón N bởi mặt phẳng đi qua đỉnh và tạo với mặt phẳng chứa
đáy một góc bằng 60 ta được thiết diện là tam giác đều cạnh 2 a Thể tích
Mặt phẳng P cắt hình nón theo thiết diện là tam giác đều SAB cạnh
Trang 20Gọi O là tâm đáy nón, đỉnh nón là S,thiết diện là tam giác đều SAB.
Kẻ OH AB,H là trung điểm AB SHO30 0
Câu 23: Cắt khối nón N bởi mặt phẳng đi qua đỉnh và tạo với mặt phẳng chứa
đáy một góc bằng 30 , ta được thiết diện là tam giác đều cạnh 2a Thể tích
Trang 21 Góc giữa thiết diện và mặt phẳng đáy là SHI 30
Xét SHI vuông tại I , ta có
60 Tính diện tích xung quanh S xq của hình nón có đỉnh O, đáy là hình tròn
O;3
A
54 77
xq
81 77
xq
S
C
27 77
xq
S
D
36 77
Trang 22Từ 3 , 4 ta có: 4 9 x2 3x2 9 x2 277 x3 217
9 737
l O A
.Vậy:
36 77
xq
S Rl
Câu 25: Cho hình nón có thể tích là V , khối trụ nội tiếp trong hình nón có diện
tích đáy bằng một nửa diện tích đáy của khối nón Tính thể tích V của khối trụ theo V
O S
Gọi chiều cao của khối trụ cần tìm là x , bán kính kính đáy là r',
Câu 26: Cho hình trụ tròn xoay có hai đáy là hai hình tròn O;3 và O;3 Biết
rằng tồn tại dây cung AB thuộc đường tròn O sao cho O AB là tam giácđều và mặt phẳng O AB hợp với mặt phẳng chứa đường tròn O một góc60 Tính diện tích xung quanh S xq của hình nón có đỉnh O, đáy là hình tròn
O;3
Trang 23A
54 77
xq
S
81 77
xq
S
C
27 77
xq
S
D
36 77
l O A
.Vậy:
36 77
xq
S Rl
Câu 27: Cho hình trụ có chiều cao bằng 6a Biết rằng khi cắt hình trụ đã cho bởi
mặt phẳng song song với trục và cách trục một khoảng bằng 3a, thiết diệnthu được là một hình vuông Thể tích khối trụ được giới han bởi hình trụ đãcho bằng
A 216a3. B 150a3 C 3
54a D 108a3.
Lời giải Chọn D
Trang 24P
Q O'
O M
N
.Thiết diện MNPQ là hình vuông nên 2 3
Câu 28: Cắt một hình trụ bằng mặt phẳng ( )a vuông góc mặt đáy, ta được thiết
diện là một hình vuông có diện tích bằng 16 Biết khoảng cách từ tâm đáyhình trụ đến mặt phẳng ( )a bằng 3 Tính thể tích khối trụ.
A 2 3p B
523
p
Lời giải Chọn C
Mặt phẳng ( )a vuông góc mặt đáy, ta được thiết diện là một hình vuông
ABCD có diện tích bằng 16 Þ Cạnh hình vuông bằng 4
( )a
Trang 25Ta có IA= IO2+OA2 = 9 4+ = 13.
Vậy thể tích khối trụ trên là: V =p 13 4( )2 =52p(dvtt)
Câu 29: Khi cắt khối trụ T bởi một mặt phẳng song song với trục và cách trục
của trụ T một khoảng bằng 3 a ta được thiết diện là hình vuông có diệntích bằng 4a2 Tính thể tích V của khối trụ T
A V 7 7a3 B
3
7 73
V a
C
3
83
V a
D V 8a3
Lời giải Chọn D
Thiết diện là hình vuông ABCD S ABCD 4a2 AD CD 2a
Gọi H là trung điểm CD OH CD OH ABCD OH a 3
Câu 30: Cắt một khối trụ bởi một mặt phẳng qua trục ta được thiết diện là hình
chữ nhật ABCD có cạnh AB và cạnh CD nằm trên hai đáy của khối trụ Biết
Trang 26a DC
bán kính mặtđáy của hình trụ là
64
a
r
cosDAC AD
a AD
chiều cao của hình trụ là
22
Câu 31: Cho hình trụ có đường cao bằng 8a Một mặt phẳng song song với trục
và cách trục hình trụ 3a , cắt hình trụ theo thiết diện là hình vuông Diện
tích xung quanh và thể tích khối trụ bằng
A S 80a2, V 200 a 3 B S 60a2, V 200 a 3
C S80a2, V 180 a 3 D S 60a2, V 180 a 3
Lời giải Chọn A
Trang 27Thiết diện ABCD là hình vuông có cạnh là 8a h8a
Gọi O O, là tâm của hai đáy của hình trụ và P là mặt phẳng song song với trục và cách trục OO một khoảng 3cm
Mp P cắt hai hình tròn đáy O , O theo hai dây cung lần lượt là AB CD, vàcắt mặt xung quanh theo hai đường sinh là AD BC, Khi đó ABCD là hình chữ
Trang 28cho góc hợp bởi AB và trục của hình trụ là 300 Thể tích tứ diện ABOO'là
A
3
3 .2
R
B
3
3 .4
R
C
3
.4
R
D
3
.2
R
Lời giải Chọn C
Ta có ' . ' 'AO A 'BO
13
34
OA B
R S
Câu 34: Cắt hình trụ T bởi mặt phẳng song song với trục và cách trục một
khoảng bằng 2a, ta được thiết diện là một hình vuông có diện tích bằng
2
36a Diện tích xung quanh của T bằng
A 4 13 a 2 B 12 13 a 2 C 6 13 a 2 D 8 13 a 2
Lời giải Chọn B
Trang 29I O
O'
C
D
B A
Cắt hình trụ T bởi mặt phẳng song song với trục OO ta được thiết diện là một hình vuông ABCD có diện tích bằng 36a Suy ra2
Diện tích xung quanh của hình trụ T là S xq 2rl 2 13.6a a12 13a2
Câu 35: Cắt hình trụ T bởi mặt phẳng song song với trục và cách trục một
khoảng bằng 3 ,a ta được thiết diện là một hình vuông có diện tích bằng
Thiết diện là hình vuông ABCD và d OO ABCD ; OH
2
S a BC h a OH 3 ,a R BH2OH2 13 a
Trang 30Diện tích xung quanh: Sxq 2Rh8 13 a2
Câu 36: Cắt hình trụ T bởi mặt phẳng song song với trục và cách trục một
khoảng bằng 2a , ta được thiết diện là một hình vuông có diện tích bằng
I'
A
B
D
Gọi I I , lần lượt là tâm hai đường tròn đáy Suy ra trục của T là II
Thiết diện là hình vuông ABCD S ABCD 16a2 lABAD4 a
Gọi O O, lần lượt trung điểm của AD BC, OA2a
d II ABCD d I ABCD IO a R IA IO OA a a a
Diện tích xung quanh của hình trụ T bằng: S 2 R l2 2 2 4 a a16 2a2
Câu 37: [ Mức độ 3] Cắt hình trụ ( )T bởi mặt phẳng song song với trục và cách
trục một khoảng bằng 3a , ta được thiết diện là một hình vuông có diện tích
bằng 36a2 Diện tích xung quanh của ( )T bằng
A 12 2 a 2 B 36 2 a 2 C 24 2 a 2 D 18 2 a 2
Lời giải
Trang 31Gọi thiết diện của hình trụ được cắt bởi mặt phẳng sog song với trục và
cách trục một khoảng bằng 3a là hình vuông ABCD Gọi H là trung điểm
của đoạn thẳng AB
Từ giả thiết suy ra AB=6 ,a OH =3aÞ OA=3a 2Þ S xq=2p Rl=36 2p a2.
Câu 38: Một hình trụ tròn xoay có hai đáy là hai đường tròn O R và , O R,
Biếtrằng tồn tại dây
cung AB của đường tròn O R sao cho tam giác O AB, đều và góc giữa hai
Trang 32Gọi K là trung điểm AB , đặt AB2a.
Ta có : AB OK và AB OO nên OKO 60 O K 2OK O K 2 4OK2
Câu 39: Một khối trụ có bán kính đáy r2a O O, lần lượt là tâm đường tròn đáy
Một mặt phẳng song song với trục và cách trục
152
a
, cắt đường tròn O
tại hai điểm A B, Biết thể tích của khối tứ diện OO AB bằng
3 154
a
Độ dàiđường cao của hình trụ bằng
Lời giải Chọn C
Vẽ đường sinh AC, khi đó mặt phẳng ABC song song với OO và cách OOmột khoảng
152
3
154
Trang 33Câu 40: Cho hình trụ có chiều cao bằng 8a Biết hai điểm A C, lần lượt nằm trên
hai đáy thỏa AC10a , khoảng cách giữa AC và trục của hình trụ bằng 4a
Thể tích của khối trụ đã cho là
Lời giải Chọn D
Gọi O , O lần lượt là hai đường tròn đáy A O C, O .
Dựng AD CB, lần lượt song song với OO ( D O B , O Dễ dàng có ABCD là
Câu 41: Cho hình trụ có chiều cao bằng 5 3 Cắt hình trụ đã cho bởi mặt phẳng
song song với trục và cách trục một khoảng bằng 1, thiết diện thu được códiện tích bằng 30 Diện tích xung quanh của hình trụ đã cho bằng
A 10 3 B 5 39 C 20 3 D 10 39
Lời giải Chọn C
Trang 34Goi hình trụ có hai đáy là ,O O và bán kính R
Cắt hình trụ đã cho bởi mặt phẳng song song với trục nên thiết diện thu
được là hình chữ nhật ABCD với AB là chiều cao khi đó AB CD 5 3 suy ra
Câu 42: Cho hình trụ có O O, là tâm hai đáy Xét hình chữ nhật ABCD có A B,
cùng thuộc O và C D, cùng thuộc O sao cho AB a 3, BC2a đồng thời
ABCD tạo với mặt phẳng đáy hình trụ góc 60 Thể tích khối trụ bằng
A a3 3 B
3 39
a
3 33
a
D 2a3 3
Lời giải Chọn A
Gọi M N, lần lượt là trung điểm của CD AB, và I là trung điểm của OO.
Suy ra góc giữa mặt phẳng ABCD và mặt phẳng đáy là IMO 60