Phan tich bai tho noi voi con cua y phuong

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương Download vn Văn mẫu lớp 9 Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương Tổng hợp Download vn 1 Sơ đồ tư duy Phân tích bài thơ Nói với con Dàn ý phân tích bài th[.]

Sơ đồ tư duy Phân tích bài thơ Nói với con

Dàn ý phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương

a Lời gợi nhắc về tình cảm đùm bọc, che chở, yêu thương đầy ấm áp của gia đình, cộng đồng dân tộc và quê hương đối với mỗi con người.

* Trong gia đình “ Chân phải tiếng cười”:

 Mở ra quá trình sinh trưởng của đứa con trong vòng tay yêu thương củagia đình, gợi liên tưởng đến một mái ấm vô cùng hạnh phúc, những niềmhạnh phúc dẫu giản đơn nhưng là quý giá vô cùng

 Người cha còn muốn nhắn nhủ với đứa con bé bỏng của mình về công laodưỡng dục sinh thành của cha mẹ, con cái chính là món quà vô giá mà tạohóa đã ban cho cha mẹ, là niềm tin, niềm hy vọng để cha mẹ phấn đấutrong suốt cuộc đời

* Trong không gian làng, bản quê hương: “Người đồng mình cho những tấmlòng”:

 Gợi ra vẻ đẹp của “người đồng mình” trong công cuộc lao động là sựkhéo léo, tài hoa; trong nền nếp văn hóa là sự yêu đời, yêu cuộc sống,chân phương giản dị, thấm đẫm trong không gian sinh hoạt làng bản

 Gợi ra vẻ đẹp trù phú, sung túc của quê hương thông qua “Rừng cho hoa”,

vẻ đẹp tình nghĩa, thấm đẫm thân tình của quê hương thông qua câu “Conđường cho những tấm lòng”

 Nhắc nhở đứa con về vẻ đẹp, niềm hạnh phúc của một mái ấm gia đìnhthông qua lời nhắc về ngày cưới của cha mẹ

=> Từ những hình ảnh thông thường của cuộc sống lao động, sinh hoạt hằngngày của người dân tộc miền núi phía Bắc, thế nhưng khi bước vào thơ của YPhương người ta thấy những hình ấy có một vẻ đẹp khác hẳn, rất thơ và rất đậm

vẻ tự hào, yêu thương, xúc động của một người con miền núi Cao Bằng

b Vẻ đẹp tâm hồn của “người đồng mình”:

 Vẻ đẹp của lòng kiên trì, sức mạnh, ý chí phấn đấu khắc phục mọi điềukiện khắc nghiệt, để tạo nên một cộng đồng dân tộc giàu bản sắc.

 Thông qua niềm tự hào sâu sắc về vẻ đẹp tâm hồn của “người đồngmình”, người cha đã dặn dò, dạy bảo con bằng tất cả tấm lòng, mong consau này lớn lên kế thừa và phát huy được những vẻ đẹp ấy, “Sống trên đákhông chê đá gập ghềnh/Sống trong thung không chê thung nghèođói/Sống như sông như suối/Lên thác xuống ghềnh/Không lo cực nhọc”

 “người đồng mình” còn hiện lên với vẻ đẹp tự lực, tự cường, dẫu cónghèo khó, cuộc sống còn nhiều khó khăn, thiếu thốn đủ đường, “thô sơ

da thịt” nhưng người đồng mình chẳng có mấy ai chấp nhận, khuất phục

mà họ đều tự trở nên mạnh mẽ, cường đại trong công cuộc kiến thiết vàxây dựng quê hương

 Xây dựng riêng cho mình những phong tục tập quán tốt đẹp, gìn giữ vàlưu truyền biết bao đời, xây dựng lên một cộng đồng dân tộc thống nhất

3 Kết bài:

 Nêu cảm nhận chung

Dàn ý 2

1 Mở bài

 Giới thiệu sơ lược về Y Phương và phong cách thơ của ông

 Nói với con là một trong những bài thơ hay nhất đã làm nên tên tuổi của

Y Phương trên thi đàn Việt Nam

2 Thân bài

* Bốn dòng thơ đầu “Chân phải tiếng cười”

 Người cha kể cho con nghe về những ngày con còn thơ bé, niềm hạnhphúc trong tình cảm gia đình ấm áp với từng bước đi chập chững, từngtiếng nói giọng cười của con.

 Nhắn nhủ với con về công lao và tình yêu thương vô bờ bến của cha mẹdành cho con cái từ thuở con sinh ra cho đến khi con lớn khôn thànhngười

* “Người đồng mình đẹp nhất trên đời”:

 Mở rộng từ tình cảm gia đình sang tình cảm làng xóm, quê hương với vẻđẹp của “người đồng mình”: Sự khéo léo, sáng tạo trong lao động, vẻ đẹpcủa đời sống văn hóa tinh thần

 Vẻ đẹp trù phú của “rừng cho hoa”, vẻ đẹp đậm tình con người quêhương của “con đường cho những tấm lòng”

=> Mong con có thể ghi nhớ và khắc sâu vào lòng những gì thân thuộc nhất củaquê hương, để khiến con nhận thức được ngoài gia đình thì chính những nét đẹpvăn hóa, chính cái nôi của cộng đồng đã nuôi dưỡng con thành người, cho contiếng nói, cho con những vẻ đẹp tâm hồn quý giá

Giới thiệu vài nét về tác giả và tác phẩm:

 Tác giả Y Phương: là nhà thơ dân tộc Tày Thơ của ông đậm đà bản sắcdân tộc, chứa đựng nhiều nét đặc sắc của đời sống tinh thần đồng bàovùng núi

 Bài thơ “Nói với con”: thể hiện tình yêu thương của cha mẹ dành chocon cái, niềm hi vọng các con tiếp nối và phát huy truyền thống tốt đẹpcủa quê hương

2, Thân bài

a, Hình ảnh em bé lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ

 Hình ảnh đứa trẻ tập đi được miêu tả giản dị, mộc mạc: Chân phải bướctới cha/ Chân trái bước tới mẹ

 Tiếng nói, tiếng cười: hình ảnh của một gia đình đầm ấm, hạnh phúc

⇒tình yêu con của cha mẹ là vô hạn, chăm chút, dõi theo con từ những bước điđầu đời

b, Lời cha mẹ dạy con về những đức tính cần có trong cuộc sống

- Sống vui tươi, thân thiện, biết ơn:

 Hồn nhiên, yêu đời, yêu lao động: cài nan hoa khi đan lờ bắt cá, luôn cahát trong lao động

 Con người sống dựa vào tự nhiên, biết ơn tự nhiên: “Rừng cho hoa/ Conđường cho những tấm lòng”

 Con người không thể sống một mình: ngày cưới của cha mẹ là ngày “đầutiên đẹp nhất trên đời”, và kết tinh đẹp nhất chính là đứa con

⇒Giọng thơ xúc động, vui tươi, cha mẹ vừa nói với con vừa như nhớ lại những

kỉ niệm của mình

- Sống kiên cường, hiên ngang, không quản gian khó:

 Mong con học được sự kiên cường của “người đồng mình”: vượt quanhững nỗi đau để nuôi chí làm việc lớn

 Sống phải biết ơn những hi sinh của cha ông đời trước đã xây dựng quêhương, không chê quê hương nguồn cội, không quản gian khó: “Sốngtrên đá không chê đá gập ghềnh/ Sống trong thung không chê thungnghèo đói”

 Cha mẹ mong con có đủ sức mạnh thể chất và tinh thần như “người đồngmình”: “thô sơ da thịt”, “chẳng mấy ai nhỏ bé”; có thể “Lên thác xuốngghềnh”, “Không lo cực nhọc”

- Sống có ích, xây dựng quê hương và luôn ghi nhớ truyền thống, nguồn cội: “tựđục đá kê cao quê hương”, “quê hương thì làm phong tục” đó là mối quan hệmật thiết giữa con người với quê hương đất nước Con người xây dựng nên quêhương, tạo ra phong tục tập quán rồi chính quê hương là nơi lưu giữ nhữngphong tục ấy

⇒ Cha mẹ mong đứa con hãy “Sống như sông như suối”, luôn trôi chảy, luônphát triển, nhưng những giá trị quan trọng của dân tộc thì không thể quên.

c, Lời dặn dò con về bản lĩnh làm người khi ra cuộc đời

 Lời dặn dò cuối cùng cha mẹ muốn nói với đứa con: “tuy thô sơ da thịt”nhưng khi rời khỏi gia đình, tự lập trong cuộc sống thì “không bao giờnhỏ bé được” Con người không phải máy móc, chỉ là da thịt “thô sơ” cóthể chịu tổn thương, có thể ốm đau bệnh tật, mệt mỏi, nhưng phải cố gắngsống hiên ngang, không “nhỏ bé” khuất phục cái xấu, cái bất công, không

“nhỏ bé” chấp nhận chịu sống cúi đầu, như ông cha ta ngàn đời nay

 “Nghe con”: câu thơ cuối như tiếng lòng của cha mẹ, đầy yêu thương, hivọng, lo lắng, mong con sẽ trưởng thành một người sống hạnh phúc, tự

do, sống có ích

d, nghệ thuật bài thơ

 Thể thơ tự do, giọng thơ thân tình, mộc mạc, trìu mến

 Sử dụng những hình ảnh, ngôn ngữ đặc trưng của người dân miền núi

3, Kết bài

 Bài thơ chứa đựng tâm tư của cha mẹ, những lời nhắn nhủ dặn dò dànhcho con Qua những lời dạy còn thấy được lòng tự hào với sức sống củacon người, với truyền thống tốt đẹp của quê hương

 Bài thơ mang màu sắc tự do, mộc mạc của văn hóa dân tộc miền núi phíaBắc

Dàn ý 4

A Mở bài:

Giới thiệu vài nét về tác giả và tác phẩm:

● Y Phương tên thật là Hứa Vĩnh Sước, nhà thơ dân tộc Tày, quê ở huyệnTrùng Khánh, tỉnh Cao Bằng

● Ông nhập ngũ năm 1968, đến năm 1981 chuyển ngành về công tác tại SởVăn hóa Thông tin Cao Bằng

● Chủ tịch Hội Văn học nghệ Cao Bằng

● Thơ Y Phương Văn đậm đà bản sắc dân tộc, phản ánh đời sống tinh thầnphong phú của đồng bào vùng cao Việt Bắc

● Bài thơ ''Nói với con'' thể hiện tình yêu thương và ước nguyện tha thiếtcủa các bậc cha mẹ, mong các con nối tiếp xứng đáng và phát huy truyềnthống tốt đẹp của quê hương

Đây là hình ảnh của một gia đình đầm ấm, hạnh phúc

+ Thiên nhiên đẹp đẽ, cuộc sống cần lao của con người quê hương góp phần tạonên đời sống tinh thần phong phú cho con, nuôi dưỡng con nên vóc hình:

"Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát''

- Ước nguyện tha thiết của người cha đối với con:

+ Mong con chung thủy với quê hương, chấp nhận và vượt qua mọi gian nan,thử thách bằng ý chí và niềm tin vững chắc:

''Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc ''

+ Mong con sống xứng đáng với truyền thống tốt đẹp của dân tộc:

''Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương''

C Kết bài:

● Bài thơ thể hiện được điều tâm huyết nhất mà người cha muốn nói vớicon.Đó chính là lòng tự hào với sức sống bền bỉ, mạnh mẽ, với truyềnthống tốt đẹp của dân tộc, quê hương và niềm tin vững chắc khi bước vàođời.

● Qua bài thơ''nói với con'', người đọc rung động trước tình cảm cha conthắm thiết và tình yêu quê hương sâu nặng của nhà thơ

Phân tích Nói với con ngắn gọn

“Con cựa mình êm ả Thôi ngủ nữa đi con!

Cái trăng cao chưa tròn Tay bố vòng hơi thở Cho con liền giấc ngon”.

(Hai bàn tay em- Huy Cận)

Tấm lòng của người cha thi sĩ dành cho con cũng nồng nàn, ấm áp đâu kém gìtình mẹ yêu con, ru con, đưa con vào giấc ngủ Lòng yêu thương con cái, ướcmong con trưởng thành, nên người vốn là tình cảm cao đẹp của con người ViệtNam từ bao đời nay Bài thơ “Nói với con” của Y Phương cũng khơi nguồn từmạch cảm xúc ấy Với giọng điệu thiết tha, trìu mến, bài thơ đã thể hiện lời tâmtình, thủ thỉ của người cha đối với con

“Cha lại dắt con đi trên cát mịn Ánh trăng chảy đầy vai Cha trầm ngâm nhìn mãi cuối chân trời.

Con lại trở cánh buồm xa nói khẽ Cha mượn cho con buồm trắng nhé.

Để con đi…”.

(Những cánh buồm)

Nhà thơ Hoàng Trung Thông đã mở ra trước mắt chúng ta hình ảnh thật dễthương và cảm động, hình ảnh cao đẹp của tình cha con Y Phương, một nhà thơdân tộc, cũng góp phần vào đề tài này qua bài thơ “Nói với con” Bài thơ giản dịmộc mạc trong ngôn từ, hình ảnh, nhưng đã đi vào lòng người bởi cái âm điệunhẹ nhàng, thiết tha của lời cha nhắn nhủ, tâm tình con về cội nguồn quê hương

Đây là bài thơ được viết theo thể thơ tự do, câu, vần, nhịp theo dòng cảm xúc.Bao trùm toàn bài là cách nói, cách nghĩ, cách viết của người dân tộc, mộc mạcđơn sơ nhưng chân thành, tha thiết thông qua hình ảnh người cha nói với con,tâm tình dặn dò trìu mến, ấm áp và tin cậy Con lớn lên trong tình yêu thương,

sự nâng đỡ của cha mẹ, trong cuộc sống êm đềm của quê hương

Mở đầu bài thơ là cách diễn đạt bằng hình ảnh cụ thể, độc đáo, đặc sắc trong tưduy và cách diễn đạt của người miền núi:

“Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước chạm tiếng cười".

Chỉ bốn câu thôi mà không khí gia đình đầm ấm yêu thương được bộc lộ rõ nét.Cách thể hiện cảm nghĩ của bài thơ thật độc đáo Đứa con chập chững tập đi,từng bước đều nghiêng ngả, từng tiếng nói, tiếng cười của con đều được cha mẹnâng niu, dìu dắt Con biết đi, biết nói là sự kiện lớn trong cuộc sống gia đình,

cả nhà luôn rộn rã tiếng nói cười, đâu chỉ là niềm vui riêng của người mẹ màcòn là sự thổn thức của người cha Thi sĩ Huy Cận cũng từng tâm sự cái giâyphút tuyệt vời ấy của mình:

Được tin con tập đi Cha mừng không ngủ được Cha nằm đêm thầm thì Từng tiễn chân con bước”.

Đứa con trưởng thành trong cuộc sống lao động cần cù của cha mẹ, trong khungcảnh thiên nhiên thơ mộng xinh đẹp của quê hương Nhìn con lớn lên từng ngàycha mẹ sung sướng mãn nguyện Con là cuộc đời, là tất cả đối với mẹ cha Bà

mẹ Tà Ôi đã bộc lộ niềm hạnh phúc ấy khi có bên mình đứa con trong lao độngtỉa bắp:

“Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi Mặt trời của mẹ, con nằm trên lưng”.

(Nguyễn Khoa Điềm)

Cha mẹ yêu con, càng yêu thương mảnh đất chôn nhau cắt rốn của con, mảnhđất do tổ tiên, ông bà để lại Niềm tự hào về dân tộc mình đã bật thành lời từ tráitim chân thành của người cha:

“Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát”.

Các động từ “cài”, “ken” vừa diễn tả động tác lao động cụ thể, vừa nói lên sựhòa hợp, gắn bó giữa hiện thực và lãng mạn trong đời sống vật chất, tinh thầncủa người vùng cao Đời sống tinh thần nên thơ, nên nhạc khiến cho công việc

đỡ nhọc nhằn và con người có thêm niềm vui, niềm tin vào cuộc đời Người chamuốn nói với con rằng chính mảnh đất nơi ta sinh ra và lớn lên là cội nguồnhạnh phúc lớn lao vô tận:

“Rừng ra hoa Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời”.

Chính quê hương đã tạo cho cha mẹ cuộc sống hạnh phúc bền lâu Và trong cáinôi hạnh phúc ấy, con cái là hoa trái, là kết quả ngọt ngào của duyên đôi lứa

Phẩm chất của người đồng mình và ước muốn của cha về con thể hiện rất rõ nétqua từng câu thơ Quê hương là ơn nặng nghĩa đầy Cha mẹ muốn con ý thức vềđiều ấy Người cha nhắc nhở con xứng đáng với những gì đẹp đẽ nhất mà dântộc đã trao cho, quê hương đã ban tặng:

“Người đồng mình thương lắm con ơi

Cao đo nỗi buồn

Xa nuôi chí lớn Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc”.

Đó là cách sống hiên ngang, bất khuất vượt lên mọi khó khăn gian khổ để khẳngđịnh khí phách và phẩm chất tốt đẹp của mình Gian lao, thử thách, lên thác,xuống ghềnh chỉ là cơ hội chỉ người đồng mình thêm vững lòng, bền chí, tự tinvào mình hơn như cụ Phan Bội Châu đã từng nhận định:

“Ví phỏng đường đời bằng phẳng cả Anh hùng hào kiệt có hơn ai”.

Thế hệ cha, mẹ và anh đã từng sống như thế Cha cũng muốn con phát huyphẩm chất tốt đẹp ấy để đáp trả ân tình với quê hương, với người đồng mình.

Người cha còn giúp con ý thức một điều: cái vẻ ngoài trông thô sơ và rất đỗibình thường của người đồng mình lại chứa đựng một tầm vóc tâm hồn cao đẹp:

“Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục”.

Người dân tộc sống giữa núi rừng, thiên nhiên, mây ngàn và đá núi Vất vả biếtbao nhiêu! Họ đã phải chắt chiu từng mầm sống nhỏ nhoi để xây dựng quêhương từ không thành có Họ nghèo thật nhưng họ rất giàu có về sự kiên cường,sức sống bền bỉ, làm nên giá trị cao quý của truyền thống dân tộc, truyền thốngquê hương Cũng chính họ đã tự đục chân dung mình vào đá núi vĩnh hằng.Tinh thần của họ đâu khác gì với tinh thần và lí tưởng sống của Nguyễn CôngTrứ năm xưa:

“Đã mang tiếng ở trong trời đất Phải có danh gì với núi sống”.

Sống giữa một dân tộc như thế, một quê hương nhiều truyền thống hào hùng tốtđẹp như thế, các thế hệ kế thừa phải sống sao cho xứng đáng? Người cha ân cầnkhuyên nhủ con:

“Con ơi tuy thô sơ da thịt

Lên đường Không bao giờ nhỏ bé được

Nghe con”.

Tuy chỉ là những lời ngắn gọn, cô đọng, giọng điệu thật nhẹ nhàng mà thấm thìanhưng không kém phần cương quyết! Con hãy giữ vững và phát huy truyềnthống tốt đẹp của dân tộc, quê hương Có như vậy mới xứng đáng công sinhthành dưỡng dục của mẹ cha, của người đồng mình yêu thương bảo bọc, vớitruyền thông mạnh mẽ, hào hùng, dũng cảm của quê hương.

“Nói với con” là một bài thơ hay của Y Phương Với cách dẫn dắt tự nhiêngiọng điệu thiết tha trìu mến rõ qua từng từ ngữ, hình ảnh, bài thơ thể hiện tìnhcha yêu con, muốn con nên người nên chỉ dạy con biết yêu quê hương và tự hào

về truyền thống tốt đẹp của người đồng mình

Hãy luôn nghĩ về tình cảm mà cha mẹ dành cho mình để sống xứng đáng hơnvới sự yêu thương bao bọc ấy:

“Nuôi con cho được vuông tròn

Mẹ thầy dầu dãi xương mòn gối cong Con ơi giữ trọn hiếu trung Sớm hôm chăm chỉ kẻo uổng công mẹ thầy”.

(Ca dao)

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương - Mẫu 1

Có thể hình dung bố cục bài thơ gồm hai phần Tình cảm gia đình, quê hương,đầm ấm, yên vui được tác giả thể hiện trong 11 câu thơ đầu Tình quê hương thathiết, sâu nặng, truyền thống nghĩa tình, sức sống mạnh mẽ của người miền núiđược tác giả thể hiện trong 17 câu thơ tiếp sau Bài thơ mở ra với khung cảnhgia đình ấm cúng, đầy ắp tiếng nói và tiếng cười:

Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ

Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười

Một mái nhà có cha và mẹ, con lớn trong tình thương yêu Hơn thế nữa, consinh ra, lớn lên trong tình yêu, trong vẻ đẹp của người đồng mình:

Người đồng mình yêu lắm con ơi Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.

Suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc được diễn tả trực tiếp bằng hình ảnh Tác giả đãvận dụng chính lối diễn đạt của người dân tộc miền núi để xây dựng hình ảnhthơ Bằng cách diễn đạt như vậy, tác giả đã sáng tạo những hình ảnh vừa cụ thể,vừa mang tính khái quát cao mà vẫn giàu chất thơ bay bổng về vẻ đẹp trongcuộc sống của người dân miền núi: Đan lờ cài nan hoa – Vách nhà ken câu hát –Rừng cho hoa ; và về truyền thống nghĩa tình, gắn bó, chia sẻ: Con đường chonhững tấm lòng Người cha muốn con mình thấy được vẻ nên thơ của ngườiđồng mình để mà yêu Cách diễn đạt độc đáo ấy còn được thể hiện ở những hìnhảnh đặc sắc trong những câu thơ tiếp theo:

Người đồng mình thương lắm con ơi Sống trong thung không chê thung nghèo đói.

Từ những câu thơ bộc lộ một cách cụ thể tình cảm gia đình, nghĩa tình quêhương ở phần thứ nhất, sang phần thứ hai của bài thơ, tác giả mượn lời củangười con để nói về sức mạnh truyền thống, lòng thuỷ chung với quê hương.Lấy cái “cao”, “xa” của đất trời làm chiều kích của nỗi buồn và chí hướng Đó

là tầm vóc của núi cao, rừng thẳm, của những Đăm Săn, Xinh Nhã Người chanói cho con cũng là nhắn nhủ, khuyên răn con mình biết trân trọng nơi mình đãsinh thành (Sống trên đá không chê đá gập ghềnh – Sống trong thung không chêthung nghèo đói), sống hồn nhiên, cần cù, lạc quan để vượt qua gian khó (Sốngnhư sông như suối – Lên thác xuống ghềnh – Không lo cực nhọc) Con hãy nhớ

lấy những điều ấy để mà thương Và cũng là để sống cho xứng đáng Bởi vì,người đồng mình tuy mộc mạc, thô sơ nhưng không nhỏ bé Ớ đầy, ta lại bắtgặp lối nói độc đáo của người dân miền núi trong câu Người đồng mình tự đục

đá kê cao quê hương Có thể thấy ở câu thơ này có hai lớp ý nghĩa: nghĩa thực

và nghĩa ẩn dụ Đục đá kê cao là hoạt động có thực, thường thấy ở vùng miềnnúi Quê hương vốn là một khái niệm trừu tượng, chỉ nơi chốn sinh thành củamột con người nào đó, gia đình nào đó Nói tự đục đá kê cao quê hương làmuốn khái quát về tinh thần tự tôn, ý thức bảo tồn nguồn cội

Lần thứ nhất người cha nói đến người đồng mình thô sơ da thịt để nói cho con

về sức sống mạnh mẽ, sức mạnh truyền thống quê hương ; lần thứ hai, ngườicha nhắc lại để con khắc cốt ghi xương rằng: Quê hương mình tuy mộc mạc,chân chất, người đồng mình íuy thô sơ da thịt nhưng sống cao đẹp, nên trênđường đời con phải làm những điều lớn lao, con phải sống cao thượng để xứngđáng là người đồng mình Người cha đã truyền cho con mình vẻ đẹp, sức mạnhcủa truyền thống quê hương

Thể thơ tự do, với số câu chữ không theo khuôn định, phù hợp với mạch cảmxúc tự nhiên, linh hoạt của bài thơ Nhịp điệu lúc bay bổng, lúc nhẹ nhàng, lúckhúc chiết, rành rọt, lúc mạnh mẽ, sắc nhọn,… tạo ra sự cộng hưởng hài hoà vớinhững cung bậc tình cảm khác nhau trong những lời cha truyền thấm sang chocon Ngôn ngữ thơ giản dị, hình ảnh thơ mộc mạc, cô đọng mà vẫn phong phú,sinh động Quả đúng là một thứ “ngôn ngữ thổ cẩm” quyến rũ

Nhà thơ Y Phương thấu hiểu và bởi vậy lột tả được cái hồn cốt trong bản sắctruyền thống của người dân miền núi Từ bài thơ này, người cha nói với con haychính là lời trao gửi thế hệ?

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương - Mẫu 2

Y Phương, người con của dân tộc Tày, là tác giả bài thơ Nói với con Nhan đềbài thơ rất bình dị, lời thơ và chất thơ rất hồn nhiên Hai mươi tám câu thơ tự do,câu ngắn nhất chỉ có hai chữ, câu thơ dài nhất là mười chữ, phần nhiều là nhữngcâu thơ bốn chữ năm chữ; lại có câu thơ cất lên như một khẩu ngữ, nhưng rấtgợi rất đậm đà vì thấm đẫm tình cha, vì cách biểu cảm chân tình, mộc mạc.

Tràn ngập những vần thơ là tình thương con, là niềm tự hào đối với quê hương

xứ sở Các câu thơ:

– Người đồng mình yêu lắm con ơi

– Người đồng mình thương lắm con ơi

– Người đồng mình thô sơ da thịt

– Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương

Đứng chốt ở bốn trọng điểm, như những luyến láy, những điệp cú, điệp khúclàm cho âm điệu, nhạc điệu thơ ngân vang, dào dạt.Tôi đã sinh ra và lớn lên ởđôi bờ con sông Hương thơ mộng, thuở tấm bé đã được uống vào lòng nhữnglời thiết tha, dịu ngọt: "bà con miềng", "chị em miềng", "anh em miềng"của má

ta, của chị gái ta, của bè bạn ta

Rồi những năm dài chiến tranh trên những nẻo đường hành quân, tôi đã xúcđộng khi chợt nghe một tiếng ru buồn, dìu dịu cất lên từ một mái nhà gianh nơixóm vắng xa lạ:… "Nàng về nuôi cái cùng con – Để anh đi trẩy nước non CaoBằng"… Và khi đọc thơ Y Phương, ba tiếng "người đồng mình" đã vương vấntâm hồn ta bao bâng khuâng man mác

Ta bồi hồi nhớ về tuổi thơ, nhớ giọng nói dịu hiền của má , nhớ về xứ Huế, vàthật kì lạ, tôi bâng khuâng nghĩ về Cao Bằng, nơi "gạo trắng nước trong", nơi

mà tôi chưa hề một lần đi tới Thơ có hồn, có hay mới gợi nhớ gợi thương nhưthế "Người đồng mình" đã kết tụ bao tình yêu thương, tự hào của Y Phương đối

với "nước non Cao Bằng", nơi chôn rau cắt rốn nặng tình nặng nghĩa của mình.Hãy khẽ ngâm lên những vần thơ của anh:

Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười.

Ta tưởng như đang được ngắm một bức tranh tứ bình có bốn hình ảnh: chânphải, chân trái, tiếng nói, tiếng cười của một em bé đang chập chững tập đi,đang bi bô tập nói Lúc thì sà vào lòng mẹ, lúc thì níu lấy tay cha Điệp ngữ

"bước tới" và động từ "chạm" dùng rất khéo, làm nổi bật cái hồn bức tranh vềgia đình hạnh phúc: đôi vợ chồng trẻ với đứa con thơ đầu lòng

Người đồng mình yêu lắm con ơi

Sao không yêu?

Phải yêu nhiều, yêu lắm chứ!

Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng.

Nhà văn Nguyễn Tuân từng ca ngợi ông lái đò sông Đà có "bàn tay lái ra hoa".Một nhà thơ nọ, trước vẻ đẹp yêu kiều của cô văn công đã thốt lên: "mười nụ

hoa trắng ngần thơm ngát bàn tay em" Chữ "hoa", chữ "câu hát", chữ "tấmlòng" trong thơ Y Phương cũng rất ý vị.

Đan lờ đánh cá, dưới bàn tay người Tày, những nan nứa, nan trúc, nan tre đã trởthành "nan hoa" Vách nhà không chỉ ken bằng gỗ mà được ken bằng "cầu hát".Rừng đâu chi cho nhiều gỗ quý, cho măng, cho lâm sản quý giá mà còn "chohoa" Con đường đâu chỉ để đi ngược về xuôi, lên non xuống biển mà còn "chonhững tấm lòng" nhân hậu bao dung, con đường tình nghĩa:

Gập ghềnh xuống biển lên non, Con đường tình nghĩa ai còn nhớ chăng?

(Ca dao)

Với Y Phương, con đường mà anh nói với con là hình bóng thân thuộc của quêhương Đường gần là con đường làng bản, đi vào thung vào rừng, đường rasông ra suối… Là con đường đi học, con đường làm ăn Đường xa, là đường đitới mọi chân trời, đến mọi miền đất nước

Con đường tình nghĩa ấy được Y Phương nói lên một cách hàm súc, giản dị:Con đường cho những tấm lòng Sung sướng ôm con thơ vào lòng, nhìn conkhôn lớn, suy ngẫm về tình nghĩa làng bản quê nhà, nhà thơ nghĩ về cội nguồnhạnh phúc:

Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.

"Người đồng mình" không chỉ cần cù và khéo léo, tình nghĩa và tài hoa, yêu đời

mà còn có bao phẩm chất tốt đẹp, đáng "thương lắm con ơi" Trong bao giankhổ khó khăn thử thách, bao niềm vui nỗi buồn cuộc đời, trải dài theo năm

tháng, bà con quê hương mình, "người đồng mình" đã rèn luyện, đã hun đúc chíkhí, đã "cao đo nỗi buồn – xa nuôi chí lớn ", nâng cao tâm thế đẹp.

Câu thơ bốn chữ, đăng đối như tục ngữ đúc kết một thái độ, một phương châmứng xử cao quý Các từ ngữ: "cao đo", "xa nuôi" đã thể hiện một bàn tính sốngđẹp của dân tộc Tày, của con người Việt Nam

Nếu người Kinh dùng lối nói: "ăn chắc mặc bền, chém to kho mặn, chân đấtlưng trần, niêu cơm quả cà …", để phản ánh bản chất giản dị, mộc mạc củangười dân quê chân lấm tay bùn quanh năm, thì Y Phương cũng dùng cách nói

cụ thể, hình ảnh cụ thể của bà con dân tộc Tày như: "thô sơ da thịt" "chẳng mấy

ai nhỏ bé", "tự đục đá kê cao quê hương" để khẳng định và ngợi ca tinh thần cần

cù, chịu khó trong lao động, sống giản dị chất phác thật thà, không hề "nhỏ bé"tầm thường trước thiên hạ

Nếp sống tốt đẹp ấy đã tạo nên chất thơ trong sáng đáng yêu của Y Phương.Bản chất dân tộc, tinh thần nhân văn đã hòa quyện vào hồn thơ thi sĩ:

Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục.

Cha "nói với con" cũng là khuyên con bài học đạo lí làm người Quê hương saunhững năm dài chiến tranh, chưa giàu chưa đẹp, con phải biết gắn bó với quêhương: "Không chê… không chê… không lo…" Trước thử thách khó khăn,con không được sống tầm thường, sống hèn kém, sống "nhỏ bé" Phải lao độngsáng tạo để xây dựng, để "kê cao" quê hương:

Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn

Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc…

Nhuyễn vào lời thơ là những ẩn dụ so sánh, những thành ngữ dân gian Điệpngữ "sống" ba lần vang lên đã khẳng định một tâm thế, một bản lĩnh, một dángđứng…, điều mà cha "vẫn muốn", cha mong con, hi vọng ở con Lời thơ giản dị,chắc nịch mà lay động, thấm thía

Lời cuối "nói với con" càng trở nên tha thiết Cha nhắn con khi "lên đường''không bao giờ được sống tầm thường, sống "nhỏ bé" trước thiên hạ Phải biếtgiữ lấy cốt cách giản dị, mộc mạc của "người lao động" Hai tiếng "nghe con" là

cả một tấm lòng cha bao la:

Con ơi tuy thô sơ da thịt

Lên đường Không bao giờ nhỏ bé được

Y Phương là người đồng hương với Kim Đồng Quê hương anh có hang Pắc Bó,nơi mà hơn 60 năm về trước, Bác Hồ đã sống và hoạt động giữa lòng dân để

"nhóm lửa" Bạn đọc yêu quý gần xa có nhớ, có biết bài dân ca:

Nàng về giã gạo ba giăng

Để anh gánh nước Cao Bằng về ngâm Nước Cao Bằng ngâm thì trắng gạo…

Theo tôi nghĩ bài thơ Nói với con của Y Phương là một gáo nước Cao Bằng đấy,

có thể làm trong, làm mát tâm hồn mỗi chúng ta

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương - Mẫu 3

Y Phương là nhà thơ dân tộc Tày, sinh và lớn lên ở vùng đất non cao, với tư duymộc mạc, giản dị những vần thơ của ông cũng chân thành như chính tâm tư,tình cảm của con người nơi đây Nhắc đến Y Phương là nhắc đến bài thơ Nóivới con nổi tiếng về tình cảm gia đình thiêng liêng sâu nặng

Nói với con được Y Phương sáng tác khi đứa con đầu lòng của ông ra đời Bởivậy bài thơ chứa đựng niềm hạnh phúc dạt dào của một người lần đầu được làmcha Không chỉ vậy, bài thơ còn cho thấy ý thức của người cha muốn vun đắp,muốn cho con hiểu rõ cội nguồn của bản thân và luôn tự hào về nơi mình sinh ra.Trước hết, bài thơ cho người con thấy nguồn cội mình được sinh ra chính là tìnhyêu thương của cha mẹ và sự đùm bọc của những người đồng mình

Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói

Hai bước tới tiếng cười

Bằng những hình ảnh hết sức cụ thể cùng với đó là việc lặp cấu trúc, phép liệt

kê Y Phương đã tạo ra âm điệu tươi vui, quấn quýt, hòa hợp trong một gia đìnhnhỏ đầy ắp hạnh phúc Đồng thời bốn câu thơ xuất hiện nối tiếp qua các động từ

“bước, chạm, tới” và cái đích đến của người con là hai chữ thật giản dị mẹ - cha.Điều giản dị ấy phải chăng bộc lộ ý nghĩa thật lớn lao và thiêng liêng: với mỗingười mẹ cha là đích đến, là nơi để ta tìm về, là nơi để ta bước tiếp, là chốn bìnhyên để ta nương tựa sau những giông bão cuộc đời

Không chỉ vậy còn còn được lớn lên trong sự cưu mang, đùm bọc của bản làngthôn xóm: “Đan lờ cài nan hoa/ /Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời” Cách gọithật dung dị, mộc mạc: “người đồng mình” thể hiện tình cảm thân thương, trìumến của người dân tộc Tày Đó là những người vùng mình, miền mình

Chỉ với vẻn vẹn bảy câu thơ nhưng Y Phương đã cho người đọc thấy cuộc sốnglao động cần cù, vui tươi của họ, họ đan lờ bằng nan hoa, ken vách nhà bằngnhững câu hát Người đồng mình yêu lao động, yêu cái đẹp và biết cách làm chocuộc sống của mình trở nên vui tươi, vậy nên, trong nhà họ lúc nào cũng vangcâu hát Và thiên nhiên mơ mộng, đầy tình nghĩa đã che chở, nuôi dưỡng con cả

về tâm hồn, lối sống Quê hương đã cho con những gì tốt đẹp nhất, chiếc nôi thứhai nuôi con khôn lớn

Y Phương không chỉ cho con biết về cội nguồn mình được sinh ra mà còn dạycon để con biết, tự hào về những đức tính tốt đẹp của người đồng mình:

“Người đồng mình thương lắm con ơi

… Còn quê hương thì con phong tục”.

Người đồng mình hội tụ biết bao phẩm chất tốt đẹp, đáng tự hào Họ giàu ý chínghị lực, kiên cường, bền bỉ Những khó khăn, trắc trở, vất vả mà người đồngmình phải trải qua trong cuộc sống là rất nhiều, nhưng đó chỉ là thử thách để rènrũa bản lĩnh của họ Câu thơ cô đúc, có sức khái quát cao thể hiện sự thấu hiểu

và đồng cảm với cuộc sống của con người miền núi

Dù cuộc sống có vô vàn những khó khăn, nhưng họ vẫn một lòng thủy chungvới quê hương Điệp từ “sống” lặp lại như lời căn dặn của cha về lẽ sống ở đờiđồng thời gợi sức sống mãnh liệt của con người trước gian truân Và người chacũng mong con luôn thủy chung, tình nghĩa với làng bản, quê hương Đặc biệthình ảnh so sánh “như sông như suối” khắc họa lối sống khoáng đạt của conngười nơi đây, thành ngữ “lên thác xuống ghềnh” lại gợi nên cuộc sống laođộng đầy vất vả Thế nhưng họ vẫn rất lạc quan, yêu đời

Câu thơ là lời khẳng định, ngợi ca của cha về vẻ đẹp của người đồng mình: họluôn sống mạnh mẽ gắn bó thiết tha với quê hương dù phải trải qua bao khókhăn, cực nhọc Từ đó người cha muốn: con sống mạnh mẽ vượt lên mọi ghềnhthác cuộc đời bằng ý chí, nghị lực của mình Cùng với đó là ý chí kiên cường tựlực xây dựng quê hương giàu đẹp, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Không chỉ vậy người đồng mình còn có những phẩm chất tốt đẹp khác khiếnngười cha rất đỗi tự hào Đó là mộc mạc, giàu chí khí, niềm tin Họ có thể thô

sơ, giản dị về vẻ bề ngoài nhưng lại không hề nhỏ bé về tâm hồn, ý chí Bằng sựlao động cần cù, nhẫn nại hàng ngày người đồng mình đã làm nên quê hươngvới những phong tục tập quán tốt đẹp Từ đó người cha mong muốn con kế tục

và phát huy truyền thống quê hương, sức sống bền bỉ, mạnh mẽ của người đồngmình Và hãy lấy đó làm hành trang để tự tin vững bước vào đời

Lời cha dặn dò vừa đầm ấm, vừa cương quyết, căn dặn con dù có vẻ ngoài thô

sơ nhưng không được nhỏ bé về ý chí, nghị lực; không bao giờ được sống tầm

thường Lời động viên, căn dặn đó đã tiếp thêm sức mạnh để con tự tin để vữngbước vào đời.

Bằng ngôn ngữ mộc mạc, lối tư duy giản dị, nhưng lời thơ có ý nghĩa vô cùngsâu sắc với người con Những lời nói đó như một hành trang vững chắc để convững bước vào đời Không chỉ vậy, lời thơ còn mang ý nghĩa thầm kín khôngchỉ lời cha nói với con mà là lời trao gửi đến biết bao thế hệ

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương - Mẫu 4

Y Phương là nhà thơ mang một tiếng nói riêng, rất đặc trưng cho dân tộc Tày.Thơ ông là tiếng lòng chân thật, gần gũi, bình dị nhưng tràn đầy tình yêu thương.Bài thơ "Nói với con" tiêu biểu cho phong cách sáng tác ấy của ông Bài thơ đivào lòng người đọc một thứ tình cảm gần gũi nhưng thiêng liêng và cao quý:Tình cha con Đó là tâm sự của một người cha dành cho con, là những điều màcha muốn thổ lộ cho con nghe, con hiểu

"Nói với con" là lời tâm sự, thủ thỉ, trò chuyện của người cha dành cho con từlúc con mới lọt lòng Mạch cảm xúc chủ đạo của bài thơ chính là tình yêuthương, chia sẻ, gắn bó và giáo dục cho con những truyền thống tốt đẹp của dântộc và những người xung quanh con Với thể thơ tự do phóng khoáng, cảm xúcchân thành, mộc mạc đã khiến cho tình cảm đó càng trở nên ấm áp và thân thiết

Y Phương đã gieo vào lòng người đọc chất liệu đời thường rất mực thiêng liêng.Những câu thơ đầu tiên cất lên như một lời kể chuyện thủ thỉ với con:

Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười

Đứa con từ lúc lọt lòng đã được bao bọc, yêu thương trong vòng tay của cha mẹ.Từng ngày, từng giờ con lớn lên là từng ngày từng giờ cha mẹ mong chờ Từlúc con chập chững bước những bước đi đầu tiên trong cuộc đời thì cha mẹ luôn

là người ở bên cạnh chứng kiến và cổ vũ Hình ảnh "chân phải", "chân trái",

"tiếng nói" , "tiếng cười" bình dị, gần gũi biết bao nhiêu Một không gian ấm áp

và hạnh phúc bao trùm lấy từng nhịp thơ Cuộc sống xoay vần, tình yêu thương

mà Y Phương dành cho con luôn chân thành và thiết tha như vậy Ông đã vẽ lênhình ảnh đứa con từ lúc còn bé, gieo vào con nhận thức về những tháng năm đó

Y Phương tiếp tục gieo vào lòng người tình làng nghĩa xóm của người dân tộcluôn tha thiết, sâu nặng Nhắc nhở con phải luôn nhớ về họ:

Người đồng mình thương lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời

Những con người dân tộc mộc mạc, bình dị, chăm chỉ làm ăn, khéo léo trongmọi công việc Cuộc sống của họ hằng ngày lên rừng, làm rẫy, tất bật với rấtnhiều cuộc việc Dù cuộc sống vất vả nhưng họ vẫn gắn bó khăng khít bên nhau.Những từ ngữ "đan", "cài" không những nói lên sự gắn bó mà còn nói lên nghĩatình sâu nặng, khó có thể phai nhòa của những con người nơi đây Tác giả đãgieo vào lòng người con mình tình cảm, cội nguồn đáng trân trọng và gìn giữ